VI SA/Wa 403/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi T. mbH, z siedzibą w B., Niemcy na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nałożył na T. mbH z siedzibą w N. karą pieniężna w kwocie 3300 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dotyczących obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia dziennego czasu odpoczynku, dopuszczenia do przewozu pojazdu, dla którego kierowca nie posiadał karty kierowcy oraz dotyczących przepisów o braku wydruków z tachografu. W decyzji pouczono stronę o terminie i trybie wniesienia odwołania. Decyzję doręczono stronie 26 września 2011 r. (dowód zwrotne poświadczenie odbioru). W dniu [...] września 2011 r. T. mbH sporządziła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, który wpłynął do organu w dniu [...] września 2011 r. Wniosek uzasadniano tym, że kierowca po uiszczeniu w dacie kontroli kary pieniężnej dalej przez dłuższy czas przebywał w trasie dostarczając przedsiębiorcy całość oryginalnych dokumentów zbyt późno, by było możliwe dotrzymanie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 134 § 1 w zw. z art. 58 § 1 i art. 59 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z dokumentu odbioru wynika fakt otrzymania decyzji przez stronę w dniu 26 września 2011 r., a odwołanie zostało wniesione (nadane w placówce pocztowej) przez pełnomocnika strony w dniu 11 października 2011 r. Zatem wniesienie odwołania nastąpiło z uchybienie terminu, który upłynął w dniu 10 października 2011 r. Organ administracji, zestawiając daty doręczenia decyzji i wniesienia odwołania stwierdził, iż nie było żadnych przeszkód do zachowania terminu. Na postanowienie T. mbH z siedzibą w N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 58 § 1 w zw. z art. 7 i art. 9 k.p.a, art. 64 § 2 w zw. z art. 58 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a.) poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów oraz nie uznanie braku winy skarżącej w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, a także niewezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca stwierdzała, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostały wskazane powody uzasadniające przywrócenie terminu. Podano, że powodem tym było przebywanie kierowcy poza siedzibą przedsiębiorcy (był w trasie), a więc skarżąca nie mogła posiadać wiedzy o samej decyzji i terminie jej wydania. Organ administracji nie wyjaśnił tych okoliczności, będąc do tego obowiązany przepisem art. 58 § 1 k.p.a. Podnoszono, iż wniosek o przywrócenie terminu złożyła sama strona nie korzystając w tym czasie z profesjonalnego pełnomocnika. Nie można wobec tego wymagać od skarżącej takiej znajomości prawa, która uzasadniałaby jej winę w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Stosowanie zatem do strony takich samych wymagań jak do profesjonalnego pełnomocnika było, w ocenie skarżącej, zbyt surowe w rozumieniu art. 8 i art. 9 k.p.a. Podkreślano także naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. przez niewezwanie strony do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu (niedołączenia do wniosku odwołania) z pouczenie o skutkach ich nieusunięci. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zdaniem skarżącej został złożony do organu w dniu 19 września 2011 r. i do dnia otrzymania postanowienia nie wezwano strony do jego uzupełnienia. Zwracając zatem uwagę na przepis art. 64 § 2 k.p.a. skarżąca podkreślała, że niedopełnienie obowiązku jednoczesnego dokonania czynności wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może co najwyżej skutkować wezwaniem strony do dokonania tej czynności pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, a nie wydaniem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna. Główny Inspektor Transportu Drogowego w zaskarżonym postanowieniu rozpatrzył wniosek T. mbH z siedzibą w N. "o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] sporządzony [...] września 2011 r., (data wpływu do organu 21 września 2011 r.). Organ administracji w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia wskazał m.in. przepis art. 59 k.p.a. Zgodnie z § 2 tego przepisu - o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Uregulowanie to jest odrębne od przyjętej regulacji w art. 59 § 1 k.p.a. (o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.), w tym bowiem przypadku organ I instancji, pomimo że jest właściwy do dokonania weryfikacji własnej decyzji (postanowienia jak w rozpoznawanej sprawie) – art. 132 k.p.a – i postanowienia – art. 144 k.p.a. – nie ma właściwości do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia podania o przywrócenie terminu. Postanowienia te są ostateczne (59 § 2 k.p.a.). Od takich postanowień, jako zamykających postępowanie, służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. B.Adamiak /w/ Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz B.Adamiak i J.Borkowski, 7. wydanie zaktualizowane i rozszerzone, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 340). Zatem prawidłowo to Główny Inspektor Transportu Drogowego, a nie Podlaski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Białymstoku wydał zaskarżone postanowienie. Postanowienie to w podstawie prawnej odwoływało się również do przepisu art. 58 § 1 k.p.a. - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z cytowanego przepisu należy wyprowadzić wniosek, iż koniecznym jest dla przywrócenia terminu do wniesienia odwołania to, by nastąpiło uchybienie terminu oraz strona powinna uprawdopodobnić, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. W przypadku bowiem niespełnienia chociażby jednego z warunków, wniosek nie może zostać uwzględniony. W tym miejscu należy przypomnieć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wpłynął do organu 21 września 2011 r., natomiast decyzję spółka otrzymała w dniu 26 września 2011 r., a więc przed sporządzeniem przedmiotowego wniosku (19 września 2011 r.), jak i przed otrzymaniem wniosku przez organ administracji. W tych warunkach wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ dla T. mbH z siedzibą w N. termin do odwołania nawet nie rozpoczął jeszcze biegu, a więc spółka tym bardziej nie uchybiła temu terminowi (art. 58 § 1 i § 2 k.p.a.). Jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 października 2011 r. wydanym w sprawie I OSK 2108/10, "...odmowa przywrócenia terminu dotyczyć będzie nie tylko przypadku, gdy strona mylnie sądzi, że uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności procesowej (...), ale dotyczyć też będzie wszystkich innych sytuacji, w których wniosek o przywrócenie terminu nie może być uwzględniony (...). Trzeba bowiem zauważyć, że nie istnieje możliwość, w razie stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania z wniosku o przywrócenie terminu jego umorzenia, a to z mocy art. 126 k.p.a." (por. także wyrok NSA z dnia 25 marca 2011 r. wydany w sprawie I OSK 769/10). Jeżeli zatem, w dacie wpływu do organu wniosku o przywrócenie spółce terminu do wniesienia odwołania, decyzji jeszcze nie doręczono, to zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej nie był związany decyzją. W takiej sytuacji nie można przyjąć zarzutu z art. 64 § 2 k.p.a. (niewezwania strony do uzupełnienia wniosku przez dołączenie odwołania – wg. komentatora wskazanego wcześniej jest to czynność materialno-techniczna Komentarz s. 365) jako mającego istotny wpływ na wynik sprawy mając na względzie również fakt, iż w dacie wydawania postanowienia odwołanie do organu administracji wpłynęło. W chwili otrzymania wniosku jakiekolwiek odwołanie od decyzji było niedopuszczalne z tego względu, że w tej dacie decyzja nie była jeszcze stronie doręczona (B.Adamiak /w/ Komentarz j.w s.590). W tym miejscu można wskazać na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2011 r. wydane w sprawie II GZ 454/11, w którym Sąd odnosił się do wniosku o uzasadnienie wyroku złożonym "z wyprzedzeniem". Sąd stwierdził, że "Przepis art. 141 § 2 p.p.s.a. wymaga, aby wniosek został "zgłoszony" w określonym terminie, lecz, co istotne "od dnia ogłoszenia" wyroku. Istotą tego wniosku, a tym samym i warunkiem jego skuteczności, jest data ogłoszenia wyroku. Nie do obrony byłby pogląd przeciwny, czyli o dopuszczalności "wyprzedzającego" dokonywania czynności procesowej (żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku przed jego ogłoszeniem). Byłaby to wykładnia contra legem, a jednocześnie niweczyłaby sens omawianej regulacji, z góry zakładającej, że strona albo przewidując niekorzystne rozstrzygnięcie albo z asekuracji dokonuje czynności procesowej". Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy również stwierdzić, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania "z wyprzedzeniem", gdyż przed otrzymaniem decyzji, było niedopuszczalne. Skoro bowiem nie doszło do naruszenia terminu do złożenia odwołania, nie można było składać prośby o przywrócenie tego terminu, a tym samym należało odmówić przywrócenia terminu, gdyż jakiekolwiek jego uchybienie jeszcze nie wystąpiło. Organ administracji nieprawidłowo wskazał w podstawie prawnej art. 134 § 1 k.p.a. jednakże samo rozstrzygnięcie było zgodne z art. 58 § 1 k.p.a. i odpowiada prawu. Zatem nieprawidłowe wskazanie wymienionej podstawy prawnej nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.