II SA/Op 112/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia 16 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie czynności kontrolnych inspektora pracy postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu A Sp. z o.o. w [...] kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2011 r., nr [...], Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu, rozpoznając sprzeciw A Sp. z o.o. w [...] wobec podjęcia i wykonywania kontroli, działając na podstawie art. 84c ust. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), w zw. z art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589, ze zm.), postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Na powyższe postanowienie A Sp. z o.o. w [...] wniosło zażalenie, po rozpatrzeniu którego Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu, postanowieniem z dnia 16 stycznia 2012 r., nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji stwierdzając, że wniesienie sprzeciwu było niedopuszczalne, w związku z czym inspektor pracy nie mógł wydać postanowienia w sprawie kontynuowania czynności kontrolnych (art. 84 d ustawy o swobodzie gospodarczej). Pismem z dnia 3 lutego 2012 r., A Sp. z o.o. w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia 16 stycznia 2012 r., nr [...]. Zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez jednoczesne prowadzenie więcej niż jednej kontroli oraz naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewskazanie okoliczności związanych z rzekomym wykroczeniem, strona skarżąca wniosła o: wstrzymanie czynności kontrolnych do czasu rozpoznania skargi, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów ze wskazanych dokumentów, uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Od wniesionej skargi skarżąca spółka uiściła wpis w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że postępowanie kontrolne jest postępowaniem odrębnym od administracyjnego i niedopuszczalna jest ich kontrola przez sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie należy podnieść, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z pkt 1 wskazanej regulacji, przesłankę taką stanowi niewłaściwość sądu. W pierwszym rzędzie Sąd zatem ocenił, czy ze względu na przedmiot zaskarżenia skarga wniesiona w niniejszej sprawie może zostać rozpoznana merytorycznie. Stosownie do tego wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 4 P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, iż w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikającą z innych niż administracyjny stosunków prawnych. Stosownie do tego przyjąć należy, że w pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na postanowienie wydane w przedmiocie czynności kontrolnych inspektora pracy, działającego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) – zwanej dalej ustawą. Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi Sąd uznał, że kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie mieści się w zakresie właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tym samym skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Uwzględniając zakres regulacji art. 3 § 2 P.p.s.a. dostrzec trzeba, że w przypadku postanowień sądy administracyjne orzekają jedynie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, albo na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie należy do żadnej ze wskazanych kategorii. W ocenie Sądu, zgodzić należy się z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmowanym w orzecznictwie sądowym, że przedmiotem kontroli w postępowaniu kontrolnym prowadzonym na podstawie powołanej ustawy, jak i ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, jest wyłącznie ustalenie stanu faktycznego, a postępowanie kontrolne jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego przedmiotem postępowania administracyjnego jest ustalenie stanu faktycznego będącego podstawą do autorytatywnej konkretyzacji normy materialnego prawa administracyjnego w celu rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach jednostki. Postanowienia podejmowane w postępowaniu kontrolnym nie są wydawane w postępowaniu administracyjnym, nie kształtują uprawnień lub obowiązków jednostki, a jedynie w ich następstwie może nastąpić ukształtowanie uprawnień lub obowiązków. Odesłanie do stosowania w zakresie nieuregulowanym w postępowaniach kontrolnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie daje podstaw do nadania im charakteru prawnego postępowania administracyjnego. Nie można zatem, tylko z przyznania prawa zażalenia od postanowienia, wyprowadzić dopuszczalności drogi przed sądem administracyjnym. Art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. stanowi expressis verbis o zaskarżalności postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym. Postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych nie jest natomiast wydane w takim postępowaniu i nie kończy ono tego postępowania, jak i nie rozstrzyga w nim sprawy co do istoty. Nie jest ono także wydawane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Ponadto, nie stanowi ono aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, gdyż nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków materialnoprawnych wynikających z przepisów prawa. Tym samym nie podlega ono również zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 i 4 P.p.s.a. (por. postanowienia: NSA z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1030/10, WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1232/11, WSA w Olsztynie z dnia 28 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 295/12, publ. na stronie internetowej – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Uwzględniając powyższe, wobec tego, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono w pkt 1 sentencji o odrzuceniu skargi. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w pkt 2 sentencji orzeczono natomiast o zwrocie stronie skarżącej uiszczonego wpisu od skargi.