I SA/Lu 237/12

WyrokWSA w Lublinie2012-06-13

Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Halina Chitrosz, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok sądu powszechnego stwierdzający bezskuteczność czynności prawnej (skarga pauliańska) stanowi nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniający wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, jeśli wyrok ten zapadł po dacie wydania tej decyzji?
Ratio decidendi
Wyrok sądu stwierdzający bezskuteczność czynności prawnej w ramach skargi pauliańskiej ma charakter konstytutywny i wywiera skutki od momentu uprawomocnienia się. Jeśli taki wyrok zapadł po dacie wydania ostatecznej decyzji podatkowej, nie stanowi on nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, a tym samym nie spełnia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji organ podatkowy prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej.
Stan faktyczny
Spółka O. sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji ostatecznej, która orzekała o jej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe S. B. z tytułu VAT. Podstawą odpowiedzialności była umowa z 2004 r. o przeniesienie własności nieruchomości. Spółka argumentowała, że prawomocny wyrok Sądu Okręgowego z 2009 r. stwierdzający bezskuteczność tej umowy wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania. Organy podatkowe i Sąd uznały, że wyrok ten, zapadły po dacie wydania decyzji, nie spełnia przesłanek wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi O. sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowa uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie odpowiedzialności podatkowej - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] odmawiającej uchylenia w całości dotychczasowej decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej "O." sp. z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług S. B., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania, wznowionego na wniosek strony z dnia 4 sierpnia 2011 r., Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej O. sp. z o.o. za zaległości podatkowe S. B. związane z działalnością gospodarczą z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. oraz styczeń, luty, marzec 2003 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi, powstałe do dnia nabycia składników majątku - do wysokości nabytych składników majątku, tj. do kwoty 300.000 zł. Zdaniem organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, bowiem wskazane we wniosku prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego w K. I Wydział Cywilny z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt I C [...] nie stanowi istniejącej w dniu wydania decyzji "nowej okoliczności" ani "nowego dowodu" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W wyroku tym Sąd Okręgowy w K. uznał "za bezskuteczną w stosunku do powoda Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w zakresie wierzytelności podatkowych za lata 2001 - 2003 wraz z odsetkami na łączną kwotę 16.865.639,40 zł w stosunku do E. A. B. i S. L. B. umowę z dnia 15 listopada 2004 zawartą w formie aktu notarialnego nr [...] przed notariuszem w B. J. K., mocą której dłużnicy E. A. B. i S.L.B. przenieśli na rzecz O. Spółki z o. o. z siedzibą w B. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w J. przy ul. P. o łącznej powierzchni 2ha 2546 m/kw oraz prawo własności budynków, tj. budynków elektrowni awaryjnej, wiaty segmentowej, magazynu olejowego i budynku rozlewni, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w J. prowadzi księgę wieczystą [...] ". Umowa, o której mowa wyżej, stanowiła podstawę wydania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] dotyczącej odpowiedzialności podatkowej O. sp. z o.o. z/s w B. za zaległości podatkowe S. B. z tytułu podatku od towarów i usług, utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. W decyzji z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że orzeczenie o stwierdzeniu bezskuteczności czynności prawnej ze względu na określoną wierzytelność ma charakter kształtujący i dopiero w jego wyniku powstaje stan umożliwiający wierzycielowi wykorzystywanie przysługujących mu uprawnień. Orzeczenie konstytutywne wywiera skutki z chwilą swego uprawomocnienia. W dniu wydania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej "O." sp. z o.o. za zaległości podatkowe S. B., tj. 15 grudnia 2008 r., nie istniała okoliczność bezskuteczności względnej, której źródłem jest konstytutywne orzeczenie sądu. Orzeczenie Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 grudnia 2009 r., powołane przez wnioskodawcę jako przesłanka wznowienia postępowania, zapadło po dniu wydania tej decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez działanie organu podatkowego bez poszanowania norm prawnych wynikających z niżej wymienionych przepisów, 2) art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób, iż nierówno traktowano interes podatnika i Skarbu Państwa oraz rozstrzygnięcie wątpliwości w sprawie na niekorzyść strony, 3) art. 122 Ordynacji podatkowej, z uwagi na to, iż organ podatkowy nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, 4) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, z uwagi na to, iż organ podatkowy nie zebrał w całości i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzył materiału dowodowego, 5) art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granic swobodnego uznania, gdyż ocena zebranego materiału dowodowego nie była zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki, 6) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie zawiera de facto wszystkich obligatoryjnych elementów określonych tymi przepisami, jej uzasadnienie jest pozorne, a miejscami również sprzeczne, 7) art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że wyrok Sądu Okręgowego w K.I Wydział Cywilny z dnia 10 października 2009 r., sygn. akt I C [...] orzekający o bezskuteczności umowy z dnia 15 listopada 2004 r. w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. jak i wynikające z tego wyroku skutki prawne oraz faktyczne, nie stanowią nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu w/w przepisu 8) art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), zwanej dalej "k.p.c.", poprzez przyjęcie, że w/w wyrok nie wiąże organów podatkowych, podczas gdy zgodnie z w/w przepisem, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Wskazał na wyrażoną w art. 128 Ordynacji podatkowej zasadę trwałości ostatecznych decyzji podatkowych. Podniósł, że zasada ta pełni ważną funkcję w zakresie ochrony praw nabytych przez stronę, jak również urzeczywistnia potrzebę stabilizacji porządku prawnego, nadając decyzjom ostatecznym walor trwałości i domniemania prawidłowości. W konsekwencji wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Wyłomem w powyższej zasadzie są między innymi tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym tryb wznowienia postępowania. By dana okoliczność czy dany dowód mógł stanowić określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przesłankę wznowienia postępowania musi: 1) cechować się nowością tzn. być nowo odkryty lub po raz pierwszy zgłoszony przez stronę, a więc nie być znany organowi, przed którym toczyło się postępowanie, 2) istnieć w dniu wydania decyzji, 3) być istotny dla sprawy. Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu jako przesłanki wznowienia postępowania muszą występować łącznie. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż powołane przez Spółkę orzeczenie Sądu Okręgowego w K. Wydział Cywilny, sygn. akt I C [...] nie stanowi nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji. Powyższe orzeczenie stanowi nową, dotyczącą przedmiotu sprawy okoliczność faktyczną, nie istniejącą jednak w dniu wydania decyzji objętej wnioskiem wznowieniowym. Świadczy o tym już samo porównanie dat poszczególnych rozstrzygnięć. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że wyrok, na który powołuje się Spółka jest rozstrzygnięciem w ramach skargi pauliańskiej, której celem jest rozstrzygnięcie w sprawie o uznanie czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela za bezskuteczną wobec niego (bezskuteczność względna). Z ugruntowanego orzecznictwa z zakresu bezskuteczności względnej czynności prawnej wynika, że w wypadku roszczenia pauliańskiego orzeczenie o stwierdzeniu bezskuteczności czynności prawnej ze względu na określoną wierzytelność ma charakter kształtujący i dopiero w jego wyniku powstaje stan umożliwiający wierzycielowi wykorzystywanie przysługujących mu uprawnień (wyrok SA w Poznaniu z 29 grudnia 2005r., I ACa 724/05, LEX nr 186145, wyrok SA w Poznaniu z 15 października 2008r., I ACa 418/08, LEX nr 466425). W/w wyrok orzekający o bezskuteczności umowy z dnia 15 listopada 2004 r. w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. ma charakter konstytutywny, a więc "wywiera skutki dopiero z chwilą swego uprawomocnienia się, a w związku z tym okoliczności z czasu przed jego wydaniem nie mogły wywołać poprzednio żadnych skutków i dlatego nie mogą uzasadnić uchylenia lub ograniczenia za czas poprzedni obowiązków (...) zasądzonych prawomocnym wyrokiem. " (uchwała Sądu Najwyższego składu 7 sędziów sygn. akt, ICO 41/54, LEX nr 117975). Organ odwoławczy uznał zatem za bezzasadny zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż wyrok Sądu Okręgowego w K. a także wynikające z niego skutki prawne oraz faktyczne nie stanowią nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu tego przepisu. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej za bezzasadny również uznał zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. Zwrócił uwagę na konstytutywny charakter wyroku, którym sąd uznał za bezskuteczną w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., umowę z dnia 15 listopada 2004 r. oraz na instytucję wznowienia postępowania. W ocenie organu odwoławczego, postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad określonych w art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Organ podkreślił, że w postępowaniu wznowieniowym zakres postępowania dowodowego jest ograniczony przesłankami wznowienia. Przedmiotem dowodu w postępowaniu wznowieniowym mogą być wyłącznie okoliczności, które mają znaczenie dla sprawy związanej z tym postępowaniem, którego granice wyznaczają przesłanki wznowienia. Zaznaczył, że Spółka jak też jej pełnomocnik żadnych wniosków dowodowych nie składali, a ustalony w sprawie stan faktyczny nie budził żadnych wątpliwości. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w brak jest również podstaw do stwierdzenia, iż decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem zasady praworządności określonej w art. 120 Ordynacji podatkowej i zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej działał na podstawie przepisów prawa i nie powoływał się na podstawy prawne inne, niż przepisy obowiązującego prawa. Nadto zaskarżona decyzja spełnia wszystkie wymogi określone w art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, organ pierwszej instancji dokładnie wyjaśnił wszystkie przesłanki, którymi kierował się przy wydawaniu decyzji. W ocenie organu odwoławczego, analiza uzasadnienia kwestionowanej decyzji nie uzasadnia stanowiska o dowolności oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Analiza motywów zaskarżonej decyzji dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala stwierdzić, że rozumowanie organu podatkowego uwzględnia reguły postępowania podatkowego, pozostając przy tym w zgodzie z zasadami logiki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie O. sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez działanie organu podatkowego bez poszanowania norm prawnych wynikających z niżej wymienionych przepisów, 2) art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w taki sposób, iż nierówno traktowano interes podatnika i Skarbu Państwa oraz rozstrzygnięto wątpliwości w sprawie na niekorzyść strony, 3) art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granicy swobodnego uznania, gdyż ocena zebranego materiału dowodowego nie była zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki, 4) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie zawiera de facto wszystkich obligatoryjnych elementów określonych tymi przepisami, jej uzasadnienie jest pozorne, a miejscami również sprzeczne, 5) art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie tego przepisu i nie uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] mimo iż wyrokiem Sądu Okręgowego w K. I Wydziału Cywilnego z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt [...] orzeczono o bezskuteczności umowy z dnia 15 listopada 2004 r. w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. i tym samym zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, 6) art. 365 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że w/w wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I C [...] nie wiąże organów podatkowych, podczas gdy zgodnie z w/w przepisem, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, 7) art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., mimo iż w związku z w/w wyrokiem Sądu Okręgowego w K. przestała istnieć przesłanka wymieniona w art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu złożonej skargi Spółka powołując fragment sentencji wyroku Sądu Okręgowego w K. I Wydział Cywilny z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I C [...] wskazała, iż skoro czynność prawna (umowa z dnia 15 listopada 2004 r.), będąca podstawą decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] jak i decyzji organu pierwszej instancji, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., przenoszącej odpowiedzialność podatkową na spółkę z o.o. O. w B. za zaległości podatkowe S. B., prawomocnym wyrokiem została uznana za bezskuteczną w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., to mając na uwadze brzmienie przepisu art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wznowienie postępowania, a następnie uchylenie w/w decyzji organów podatkowych było w pełni uzasadnione. Skarżąca podniosła, że nie był znany organom podatkowym orzekającym w postępowaniu zwykłym wyrok sądu powszechnego z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt I C [...], jak również nie były znane okoliczności faktyczne wynikające z tego wyroku, uznającego za bezskuteczną w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., umowę z dnia 15 listopada 2004 r., która była przedmiotem oceny organów podatkowych jak też podstawą wydanych przez te organy decyzji. W ocenie skarżącej, rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w K. stanowi nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi podatkowemu. Wyrok tego Sądu działa ex tunc, tzn. zaskarżona umowa z dnia 15 listopada 2004 r. traktowana jest w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. tak, jakby w ogóle nie była zawarta. Powyższe orzeczenie, w ocenie skarżącego, stanowi istotną dla sprawy, nową okoliczność faktyczną w rozumieniu przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, mimo wydania tego orzeczenia już po ostatecznym zakończeniu postępowania podatkowego prowadzonego w zwykłym trybie. Organy podatkowe orzekające w postępowaniu podatkowym, przenosząc odpowiedzialność podatkową na skarżącą za zaległości podatkowe S. B., oparły się na w/w umowie uznanej następnie za bezskuteczną. Konsekwencją uznania za bezskuteczną umowy z dnia 15 listopada 2004 r. jest brak istnienia przesłanki określonej w art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, konstytutywny charakter przedmiotowego orzeczenia nie może ograniczać obowiązku uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] której podstawą jest w/w umowa. Powyższe stanowisko, znajduje potwierdzenie w przepisie art. 365 § 1 k.p.c. oraz w powołanych w skardze orzeczeniach sądowych. Ponadto, w ocenie skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej naruszył zasady ogólne postępowania, ustanowione w dziale IV rozdziale I Ordynacji podatkowej, m. in. zasadę praworządności (art. 120), zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 i 2), zasadę prawdy obiektywnej (art. 122). Postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone stronniczo i tendencyjnie, ukierunkowane było na z góry założony cel. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granicy swobodnego uznania, gdyż ocena zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie nie była zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów określonych w przepisach art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, a uzasadnienie pozostaje bez faktycznego związku z treścią rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 stycznia 2012 r. odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wydanej w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej "O." sp. z o.o. za zaległości podatkowe S. B., związane z działalnością gospodarczą z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. oraz styczeń, luty, marzec 2003 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi, powstałe do dnia nabycia składników majątku, do wysokości nabytych składników majątku, tj. do kwoty 300.000 zł. Na wstępie należy wskazać, iż poza sporem pozostaje, iż postanowieniem z dnia 20 września 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej O. sp. z o.o. za związane z działalnością gospodarczą zaległości podatkowe S. B. w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r., styczeń, luty, marzec 2003 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi, powstałe do dnia nabycia składników majątku do wysokości nabytych składników majątku, tj. do kwoty 300.000,00 zł. Podstawę wydania decyzji określającej odpowiedzialność podatkową skarżącej jako nabywcy składników majątku w oparciu o art. 112 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stanowiła umowa z dnia 15 listopada 2004 r., mocą której E. A. B. i S. B. przenieśli na rzecz O. sp. z o.o. z siedzibą w B. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w J. przy ul. P. o łącznej powierzchni 2 ha 2546 m/kw oraz prawo własności budynków, tj. budynku elektrowni awaryjnej, wiaty segmentowej, magazynu olejowego i budynku rozlewni. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt I C [...] Sąd Okręgowy w K. Wydział Cywilny uznał w/w umowę za bezskuteczną w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Powyższy wyrok, w ocenie skarżącej, stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz podstawę uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., natomiast według organu wyrok ten nie jest nowym dowodem ani nie stanowi o nowej okoliczności, o których mowa w ww przepisie. Przechodząc do rozpoznania skargi należy mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji, zostały wydane w trybie wznowienia postępowania. W takim postępowaniu zakres postępowania dowodowego jest ograniczony przesłankami wznowienia. Przedmiotem dowodu w postępowaniu wznowieniowym mogą być wyłącznie okoliczności, które mają znaczenie dla sprawy związanej z tym postępowaniem, którego granice wyznaczają przesłanki wznowienia. W rozpoznawanej sprawie podstawowym dowodem podlegającym ocenie organów podatkowych był wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I C [...] Należy zaznaczyć, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie budził żadnych wątpliwości. W ocenie Sądu organy podatkowe, prowadząc postępowanie wznowieniowe nie naruszyły żadnych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy podatkowe nie naruszyły przepisów art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powołanymi przepisami, w toku postępowania organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej), a postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej). Organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 Ordynacji podatkowej). Na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Stosownie do art. 210 Ordynacji podatkowej decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne (§ 1 pkt 6 ). Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne, zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (§ 4). W niniejszej sprawie organy podatkowe powyższych reguł nie naruszyły. Ustaliły wyczerpująco stan faktyczny sprawy, co nie jest między stronami sporne. Oceny dowodów dokonały zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, a dokonane ustalenia przedstawiły w treści uzasadnienia decyzji w sposób obszerny, logiczny i spójny. Przeprowadziły także niewadliwą subsumcję ustalonego stanu faktycznego pod powołane przez siebie przepisy prawa. Nadto, wbrew zarzutom skargi, lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji wprost wskazuje, że zawiera ono wszystkie obligatoryjne elementy określone w przepisach art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej i pozostaje w faktycznym związku z treścią rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach brak jest podstaw do twierdzenia, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem ww przepisów Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie. Z powyższego wynika, iż decydującym elementem, w oparciu o który organ może skorzystać z dyspozycji zawartej w art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i uchylić decyzję dotychczasową, jest stwierdzenie zaistnienia przesłanki wznowienia wymienionej w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Dana okoliczność czy dany dowód, aby mogły stanowić przesłankę wznowienia postępowania muszą: cechować się nowością (tzn. być nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, a więc nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie), istnieć w dniu wydania decyzji, oraz być istotne dla sprawy. Wszystkie wskazane warunki dotyczące okoliczności czy dowodu jako przesłanki wznowienia postępowania muszą występować łącznie. Brak chociażby jednego z ww warunków powoduje uznanie, że przesłanka określona w ww. przepisie nie istnieje. Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy podzielić należy stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż w sprawie nie istniały nowe dowody i nowe okoliczności, mogące stanowić podstawę do uchylenia decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na skarżącą za zaległości podatkowe S. B. Orzeczenie Sądu Okręgowego w K. zapadło w dniu 10 grudnia 2009 r., natomiast decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, której uchylenia domaga się skarżąca została wydana w dniu [...] Już samo porównanie dat poszczególnych rozstrzygnięć świadczy o tym, że w dacie wydawania decyzji administracyjnej nie istniał wyrok sądowy, na który powołuje się skarżąca. Zasadnie podniósł organ podatkowy, że wyrok, o którym wyżej mowa jest rozstrzygnięciem w ramach skargi pauliańskiej, przewidzianej w art. 527 Kodeksu cywilnego. Jej celem jest rozstrzygnięcie w sprawie o uznanie czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela za bezskuteczną wobec niego. Jednak zaskarżona czynność zachowuje ważność, a jest ona bezskuteczna tylko w stosunku do wierzyciela, który czynność tę zaskarżył, natomiast w stosunku do innych osób, a w szczególności między dłużnikiem a osobą trzecią, która uzyskała korzyść majątkową, oraz w stosunku do innych wierzycieli czynność pozostaje nadal skuteczna. Taką bezskuteczność określamy mianem bezskuteczności względnej (por. A. Ohanowicz, Zobowiązania..., s. 252). Orzeczenie, które zapadło w sprawie o uznanie czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną, ma charakter konstytutywny (M. Sychowicz (w:) Komentarz..., s. 617). Orzeczenie to "wywiera skutki dopiero z chwilą swego uprawomocnienia się, a w związku z tym okoliczności z czasu przed jego wydaniem nie mogły wywołać poprzednio żadnych skutków i dlatego nie mogą uzasadnić uchylenia lub ograniczenia za czas poprzedni obowiązków (...) zasądzonych prawomocnym wyrokiem. " ( por. uchwała Sądu Najwyższego składu 7 sędziów z dnia 16 listopada 1954r., I CO 41/54, LEX nr 117975). Powyższy wyrok Sądu Okręgowego w K. orzekający o bezskuteczności umowy z dnia 15 listopada 2004 r. w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. jest wyrokiem konstytutywnym, a więc wywiera skutki od momentu uprawomocnienia się. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że w dniu wydania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, której uchylenia domaga się skarżąca, tj. w dniu [...], nie istniała okoliczność bezskuteczności względnej, gdyż zgodnie z naturą skargi pauliańskiej, źródłem jej jest konstytutywne orzeczenie sądu, zapadłe w sprawie niespełna rok od wydania decyzji. Skoro więc nie zaistniały przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, za bezzasadny należy zatem uznać zarzut naruszenia art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W świetle powyższego brak też jest podstaw do twierdzenia, iż przestały istnieć przesłanki wymienione w art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej, a zarzut naruszenia tego przepisu należy uznać za bezzasadny. Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wbrew twierdzeniu skarżącej organy podatkowe nie pominęły tego wyroku przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, przeciwnie, dokonały oceny jego charakteru (wyrok konstytutywny) oraz ustaliły moment, od którego wyrok ten wywołuje określone skutki (moment uprawomocnienia się wyroku). Odnosząc się do powołanych w skardze orzeczeń sądów administracyjnych Sąd podziela poglądy prezentowane wyrokach z dnia 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 8/09 oraz z dnia 23 maja 2003 r. sygn. akt III SA 2410/01, zgodnie z którymi dopuszczalne jest wznowienie postępowania w sytuacji ujawnienia nowych okoliczności. Następny powołany w skardze wyrok z dnia 24 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1120/06 zapadł w odmiennym od zaistniałego w przedmiotowej sprawie stanie faktycznym. Istotnym elementem stanu faktycznego w omawianym orzeczeniu jest wyrok o charakterze deklaratoryjnym, natomiast w przedmiotowej sprawie podstawą rozstrzygnięcia jest wyrok o charakterze konstytutywnym. Natomiast wyrok z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I SA/Po 1240/07 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt II FSK 443/08. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a zarzuty zawarte w złożonej skardze są bezzasadne. Sąd, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, jakie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.12.270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło