I SA/Gd 500/12

Dnia 16 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia umorzyć postępowanie Pismem z dnia 12 kwietnia 2012 r. K.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 marca 2012 r. stwierdzające, że odwołanie złożone przez stronę, na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 grudnia 2010 r. określającą przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych oraz orzekającą o zabezpieczeniu na majątku podatnika, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W dniu 15 maja 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęło pismo Dyrektora Izby Skarbowej, stanowiące odpowiedź na skargę, z którego treści wynika, że w dniu 27 marca 2012 r. organ ten wydał decyzję, na mocy której uchylił w całości decyzję organu I instancji i ustalił K.S. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 2004. Z dokonanych przez Sad ustaleń wynika, że K.S. wniósł na powyższą decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, która została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gd 555/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie sądowe należało umorzyć. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 t.j.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeśli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna i wydanie wyroku stanie się zbędne lub niedopuszczalne. Na gruncie tego przepisu chodzi o zdarzenia będące przeszkodami o charakterze trwałym, powodującymi niemożność dalszego postępowania. Postępowanie sądowe może stać się bezprzedmiotowe z różnych przyczyn. Do przyczyn tych należy zaliczyć przykładowo wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji (postanowienia) przez organ, który wydał tę decyzję w ramach tzw. samokontroli (art. 54 § 3 u.p.p.s.a.), wygaśnięcie decyzji (postanowienia), będącej przedmiotem skargi albo wygaśnięcie decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2004, s. 235; T. Woś, H. Knysiak, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 495 oraz wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 85/05, publ. LEX nr 188791). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji zabezpieczającej wydanej przez organ I instancji na podstawie art. 33 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. Należy wskazać, że zgodnie z art. 33a § 1 Ordynacji podatkowej, decyzja o zabezpieczeniu wygasa po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny w Uchwale 7 sędziów z dnia 24 października 2011 r., I FPS 1/11 (LEX nr 964562) wskazał, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność umorzenia postępowania. W takiej sytuacji nie ma już bowiem przedmiotu zaskarżenia, gdyż decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa ze względu na treść art. 33a § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego lub też wysokość zwrotu, organ odwoławczy może jedynie umorzyć postępowanie odwoławcze. Jednym ze skutków wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu jest niemożność rozpoznania odwołania od tej decyzji. Wygaśnięcie z mocy prawa decyzji o zabezpieczeniu powoduje brak prawnej i faktycznej podstawy orzekania w postępowaniu odwoławczym. Decyzja taka nie funkcjonuje już w obrocie prawnym i nie kształtuje praw i obowiązków strony. W tego rodzaju sytuacji możliwe byłoby jedynie zadeklarowanie, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem prawa. Tymczasem tego rodzaju rozstrzygnięcia nie przewidują przepisy art. 233 Ordynacji podatkowej. Powyższe zapatrywanie na kwestię umorzenia postępowania odwoławczego, jest w pełni aktualne w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Wobec braku decyzji, co do której możliwe byłoby rozpatrzenie odwołania, bezprzedmiotowe staje się również rozważanie tego, czy odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Istotą postępowania ze skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest zbadanie prawidłowości rozstrzygnięcia co do terminowego złożenia odwołania i ewentualnie doprowadzanie do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, w zakresie istnienia (lub nieistnienia) przesłanek zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Niezależnie jednak od wyników rozpoznawanej sprawy, a zatem nawet w przypadku uchylenia zaskarżonego postanowienia, wydane przez Sąd rozstrzygnięcie nie doprowadziłoby do rozpatrzenia odwołania, albowiem jego rozpoznanie przez Dyrektora Izby Skarbowej, wobec wygaśnięcia decyzji byłoby niemożliwe. Bezprzedmiotowe zatem stało się rozpatrywanie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zabezpieczeniu, skoro wskutek wydania decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązani podatkowego, decyzja ta wygasła i utraciła swój byt prawny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania.