II SA/Po 879/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy; postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić Gminie O. uiszczony wpis w kwocie 500,- (słownie: pięćset) złotych. /-/ W. Batorowicz Pismem z dnia 11 września 2012 r. Wójt Gminy O. reprezentujący Gminę O. wniósł skargę na decyzję z dnia [...] 2012 r. nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] 2012r. (nr [...]) o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie marketu handlowego z pomieszczeniami magazynowymi i administracyjnymi na terenie położonym w O. przy ul. K. (działki nr [...], obręb O.) i jednocześnie ustaliło warunki zabudowy dla opisanej inwestycji. Wnosząc skargę Gmina uiściła wpis od skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej odrzucenie, argumentując, że w przedmiotowej sprawie działający w imieniu Gminy O. Wójt rozstrzygał sprawę jako organ I instancji, co przesądza o braku legitymacji skargowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie może być organ, który rozstrzygał sprawę w pierwszej instancji, bowiem jego rola w postępowaniu skończyła się z chwilą wydania zindywidualizowanego aktu prawnego skierowanego w stosunku do podmiotu znajdującego się na zewnątrz administracji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 460/05, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) . Ponieważ nadrzędnym celem postępowania sądowoadministracyjnego jest ochrona wolności i praw jednostki przed niezgodnym z prawem działaniem administracji publicznej, sądy administracyjne jako organy wymiaru sprawiedliwości nie są właściwe do rozpatrywania odwołań organów niższego stopnia od decyzji organów wyższego stopnia, którymi uchylono rozstrzygnięcia pierwszej instancji. Powyższe stanowisko znajduje swoje odzwierciedlenie w treści art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej; p.p.s.a.), które jako kryterium uzasadniające wniesienie skargi do sądu administracyjnego uznaje istnienie interesu prawnego skarżącego. Wymóg powyższy ma charakter materialno – prawny i wymaga stwierdzenia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 389/06 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka konstrukcja interesu prawnego przesądza, iż uprawnionym do wniesienia skargi jest tylko ten podmiot, którego sytuacja prawna uległa bezpośredniej zmianie na skutek władczych działań organów administracji państwowej, przy czym naruszenie powyższe musi mieć charakter zindywidualizowany i skonkretyzowany. Jedynie bezpośrednie naruszenie konkretnej normy prawnej może skutkować udzieleniem ochrony prawnej przez sąd administracyjny. W przedmiotowej sprawie zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Wójta Gminy O. i orzekło co do istoty sprawy. W swojej skardze Gmina O., reprezentowana przez Wójta, w istocie kwestionuje prawidłowość rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, popierając w powyższym zakresie rozstrzygnięcie wydane przez Wójta. Tym samym dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez Gminę stanowiłoby de facto umożliwieniem kwestionowania przez jednostkę samorządu terytorialnego rozstrzygnięć organów odwoławczych od decyzji I-instancyjnych wydawanych przez jej organy (w przedmiotowej sprawie Wójta). Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy czy porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy też sądowoadministracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04 oraz postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II FSK 527/12 i postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 15 maja 2012 r. o sygn. akt II SA/Po 202/12 – dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Należy zatem podzielić pogląd, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w I instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. W tym stanie rzeczy skarga jest niedopuszczalna i na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 powyższej ustawy. /-/ W. Batorowicz