II SAB/Kr 11/13

WyrokWSA w Krakowie2013-03-20

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Anna Szkodzińska, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania wywłaszczeniowego prowadzonego przez Wojewodę, polegająca na niepodjęciu skutecznych i terminowych czynności zmierzających do jego zakończenia, stanowi rażące naruszenie prawa i uzasadnia zobowiązanie organu do wydania aktu administracyjnego w określonym terminie oraz wymierzenie grzywny?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że przewlekłość postępowania wywłaszczeniowego Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ nie podjął skutecznych i terminowych działań zmierzających do zakończenia sprawy mimo wieloletniego prowadzenia postępowania. Wobec tego sąd zobowiązał Wojewodę do wydania aktu administracyjnego w terminie 6 miesięcy oraz wymierzył grzywnę za przewlekłość.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła przewlekłego postępowania wywłaszczeniowego prowadzonego przez Wojewodę dotyczącego działek przeznaczonych pod budowę autostrady A-4, będących współwłasnością E.H. i H.K. Skarżący wskazał, że organ nie podejmuje skutecznych czynności, m.in. nie ustanowił przedstawiciela dla nieobecnej E.H. mimo istniejących możliwości, co opóźnia zakończenie postępowania. Postępowanie trwało od 1999 roku i nie zostało zakończone do dnia rozpoznania skargi.
Rozstrzygnięcie
I. Zobowiązał Wojewodę do wydania aktu administracyjnego w terminie 6 miesięcy w sprawie postępowania wywłaszczeniowego. II. Stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. III. Wymierzył Wojewodzie grzywnę w wysokości 1000 zł. IV. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie NSA Anna Szkodzińska WSA Waldemar Michaldo / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi K.D. na przewlekłość postępowania Wojewody I. zobowiązuje Wojewodę do wydania aktu administracyjnego w terminie 6 miesięcy w sprawie postępowania wywłaszczeniowego obejmującego działki ewidencyjne nr [...] i [...] własności E.H. i H.K. II. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Wojewodzie grzywnę w wysokości 1000 /tysiąc/ złotych; IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego K.D. kwotę 100 / sto / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wniósł adwokat K.D. Skarżący wskazał, że postępowanie dotyczy wywłaszczenia prawa własności nieruchomości przeznaczonych pod budowę autostrady A-4 na odcinku od ul. [...] do węzła "[...]", położonych w obrębie [...], oznaczonych jako działki nr [...] i [...], stanowiących współwłasność E.H. i H.K. Skarżący podniósł, że postępowanie prowadzone jest przewlekle ponieważ organ administracji nie podejmuje czynności zmierzających do jego rozstrzygnięcia. W szczególności organ nie doprowadził do wyznaczenia przedstawiciela dla nieobecnej E.H. w trybie art. 34 k.p.a. pomimo, że kurator spadku po H.K. przedstawił trafne argumenty przemawiające za dokonaniem tej czynności, co więcej, sam zaproponował swoją osobę jako kuratora. Ponadto, jak podniósł skarżący, organ administracji może rozstrzygnąć sprawę w części dotyczącej własności udziału wchodzącej w skład spadku po H.K. , , która jest właściwe reprezentowana. Skarżący zaznaczył, że prawo własności ma charakter podzielny, wiec wywłaszczenie jednego współwłaściciela nie wpływa na zakres praw i obowiązków drugiego współwłaściciela. Mając na uwadze powyższe wniósł o zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] maja 1998 r. Nr[...] , która stała się ostateczna dnia 28 lipca 1998 r., Wojewoda K. przeznaczył nieruchomości oznaczone jako działki: nr [...] i nr [...] obr. [...], na realizację celu publicznego, jakim była budowa autostrady A-4. Zgodnie z operatem podziałowym nr [...] z dnia 15 listopada 1994 r. działka nr [...]o pow. 0,0708 ha, przeznaczona pod ww. inwestycję oraz działka nr [...] o pow. 0,0986 ha zostały wydzielone z działki nr [..] o pow. 0,1694 ha, objętej wykazem hipotecznym [...] . Z kolei decyzją z dnia [...] maja 1999 r. zatwierdzono projekt podziału działki nr [...] na działki: nr [...] o pow. 0,0454 ha (przeznaczoną pod inwestycję) i nr [...] o pow. 0,0532 ha, który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 25 maja 1999 r. pod nr [...]. Po zapoznaniu się z wykazem hipotecznym [...], prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla K.-P. dla działki nr [...], stwierdzono, iż w jego Karcie B jako właścicielki figurowały E.H. w 3/4 części oraz H.K. w 1/4 części. W tym stanie rzeczy, dnia 8 marca i 19 kwietnia 1999 r. Agencja Budowy i Eksploatacji Autostrad skierowała do E.H. i H.K. oferty kupna przez Skarb Państwa posiadanych przez ww. osoby, udziałów w przedmiotowych nieruchomościach, przeznaczonych na cele budowy autostrady A-4. Z uwagi na brak informacji na temat aktualnego adresu i miejsca pobytu H.K. oraz E.H. która nie figuruje w Centralnym Biurze Adresowym - oferty, o których mowa wyżej, nie mogły stronom zostać doręczone. W związku z tym, zostały one umieszczona na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta K. na okres 14 dni. W przewidzianym terminie nie doszło jednak do zawarcia umów sprzedaży udziałów w przedmiotowych nieruchomościach, z powodu braku odpowiedzi na oferty. W tej sytuacji, na podstawie art. 29 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych, Agencja Budowy i Eksploatacji Autostrad wnioskiem z dnia 14 kwietnia 1999 r., oraz wnioskiem z dnia 20 maja 1999 r., zwróciła się do Wojewody o wszczęcie postępowań wywłaszczeniowych w stosunku do prawa własności nieruchomości oznaczonych w ewidencji jako działki [...] nr [...] oraz nr [...]. Zawiadomieniami z dnia 24 i 29 czerwca 1999 r. (umieszczonymi również na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta K. przez okres 14 dni) wszczęto postępowania wywłaszczeniowe w stosunku do nieruchomości objętych ww. wnioskami i jednocześnie poinformowano o zaplanowanych rozprawach administracyjnych oraz oględzinach przedmiotowych nieruchomości. Organ zaznaczył, że dotychczasowe współwłaścicielki nieruchomości nie stawiły się osobiście ani przez swoich przedstawicieli czy pełnomocników w wyznaczonych terminach rozpraw administracyjnych. W toku postępowania wyjaśniającego, tut. organ pozyskał postanowienie z dnia 12 czerwca 1996 r., sygn. akt: [...], zgodnie z którym Sąd Rejonowy dla K.—P. Wydział Rodzinny i Nieletnich ustanowił dla nieobecnej E.H. przedstawiciela w toczącym się przed Urzędem Rejonowym w K. postępowaniu wywłaszczeniowym, w osobie M.Ł. Jednocześnie tym samym postanowieniem Sąd oddalił wniosek o ustanowienie przedstawiciela do reprezentowania H.K. . Pismem z dnia 5 grudnia 2000 r., Wydział Nadzoru Geodezyjnego i Nieruchomości Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w K. poinformował M.Ł. , iż działki nr [...] i nr [...] , stanowiące współwłasność E.H. zostały zawnioskowane do wywłaszczenia na cel budowy autostrady A-4. Jednocześnie, zgodnie z art. 10 i art. 73 K.p.a. poinformowano ją o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym z operatami szacunkowymi określającymi wartość ww. nieruchomości. W dniu 10 stycznia 2001 r. M.Ł. wypożyczyła operat szacunkowy określający wartość działki nr [...], a następnie po zapoznaniu się z jego treścią oświadczyła, iż zgadza się z wysokością odszkodowania należnego nieobecnej E.H. Wnioskiem z dnia 5 marca 2001 r. zwrócono się z kolei do Urzędu Stanu Cywilnego K.-S. o wydanie skróconego odpisu aktu zgonu H.K. . Dnia 29 marca 2001 r. pozyskano powyższy dokument (akt zgonu Nr [...]), według którego H.K. zmarła w dniu 6 sierpnia 1978 r. Mając powyższe na uwadze, w celu uzyskania danych osób uprawnionych do otrzymania spadku po ww. zmarłej, zwrócono się do Wydziału Podatków Urzędu Miasta K. o wydanie zaświadczenia zawierającego dane dotyczące płatników podatków od nieruchomości. Jednakże postanowieniem z dnia 1 października 2001 r. Prezydent Miasta K. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści, z uwagi, iż dane zawarte w deklaracjach i innych dokumentach składanych przez podatnika objęte są tajemnicą skarbową, i nie mogą być ujawnione. W tym stanie rzeczy podjęto działania zmierzające do ustalenia kuratora dla zmarłej H.K. . Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. – K. z dnia 9 maja 2003 r. sygn. akt:[...] , kuratorem spadku po H.K. ustanowiony został adwokat M.G. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. znak:[...], zawiadomił strony postępowania, iż sprawa dotycząca wywłaszczenia nieruchomości stanowiących współwłasność E.H. i H.K. nie może być załatwiona w ustawowym terminie, wskazując jednocześnie nowy termin zakończenia sprawy. Następnie pismami z dnia 27 października i 2 listopada 2004 r. zwrócono się do [...] Biura Geodezji i Terenów Rolnych o przedłożenie aktualnego odpisu z KW nr[...] oraz odpisu aktu zgonu E.H. . Jednakże ww. dokumenty nie zostały dostarczone do organu. Z kolei, pismem z dnia 9 sierpnia 2005 r. wystąpiono do Archiwum Państwowego w K. z prośbą o nadesłanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii umowy sprzedaży z daty 20 lipca 1939 r. Rep. [...] która stanowiła podstawę wpisu w LWH [...] prawa własności na rzecz E.H. W dniu 26 sierpnia 2005 r. otrzymano uwierzytelnioną kopię ww. umowy, z której wynika, iż E.H. była nauczycielką zamieszkałą w G. [...] (obecnie B. ), posiadająca legitymację nr [...] , wydaną 1 maja 1935 r. przez Inspektora Szkolnego G. W toku prowadzonego postępowania, adwokat M.G. dnia 26 października 2005 r. zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie przyczyn nie podjęcia czynności w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na zarzuty kuratora spadku po H.K. wyjaśniono, iż pismem z dnia 2 listopada 2004 r. zwrócono się do pełnomocnika Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o konieczności uzupełnienia dokumentacji, lecz dokumenty te nie zostały dostarczone. Natomiast w dniu 10 listopada 2005 r. adw. M.G. i złożył zażalenie na bezczynność Wojewody w sprawie wywłaszczenia działki nr [...] Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2005 r., Minister Transportu i Budownictwa uznał zażalenie za nieuzasadnione. Następnie, w związku z powziętą informacją, iż E.H. mieszkała w G. , organ zwrócił się z prośbą do Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w G. o pomoc w uzyskaniu dokumentów dotyczących ww. osoby. Ponadto zwrócono się również do Wydziału Udostępniania Informacji Departamentu Spraw Obywatelskich MSWiA w W. o udostępnienie wszelkich posiadanych danych na temat E.H. . W odpowiedzi otrzymano jedynie informacje, iż osoba taka nie figuruje w zbiorze danych osobowych. Pismem z dnia 30 stycznia 2009 r. apl. adw. J.Z. zgłosił się do udziału w przedmiotom postępowaniu, jako nowy kurator spadku po H.K. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K._K. z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt: [...] , jednocześnie wnosząc o udzielenie informacji o prowadzonym postępowaniu. W celu uzyskania jakichkolwiek nowych informacji o E.H. , pismem z dnia 7 czerwca oraz 4 sierpnia 2010 r. zwrócono się do M.Ł. , która pełniła funkcję przedstawiciela ww. osoby w postępowaniu wywłaszczeniowym, toczącym się przed innym urzędem. Niestety, w związku z upływem czasu, Pani M.Ł. nie dysponowała żadnymi dokumentami dotyczącymi tej osoby. Jednocześnie, postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2010 r. zawiadomiono strony, iż przedmiotowa sprawa nie może zostać załatwiona w terminie i wyznaczono nowy termin zakończenia sprawy oraz podjęto dalsze kroki w celu uzyskania danych E.H. . Zwrócono się do Archiwum Zakładowego Starostwa Powiatowego w K. , Stowarzyszenia [...] " z siedzibą w W. oraz do centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA w W. Pozyskane dokumenty archiwalne nie zawierały pomocnych informacji, a ww. instytucje nie posiadały żadnych danych dotyczących tej osoby. Jedynie, pismem z dnia 19 października 2010 r., Sąd Rejonowy [...] poinformował, iż Archiwum Państwowe w K. odnalazło dane E.H. tj. nr dowodu osobistego [...] wydany 1 maja 1935 r. przez Inspektora Szkolnego Grodzieńskiego i jej miejsce zamieszkania w 1939 roku tj. G. [...]. Nie mniej jednak powyższe dane znane były już przez organ. Ponownie zwrócono się do Konsulatu Generalnego RP w G. jak również do Parafii [...] w G. oraz do Stowarzyszenia "[...]" z prośbą o wskazanie aktualnego adresu zamieszkania, ewentualnie o przesłanie aktu zgonu lub aktu urodzenia. Nowe informacji pozyskano w dniu 23 sierpnia 2011 r. jedynie od Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w G. , który przekazał zaświadczenie archiwalne dotyczące pracy i zamieszkania w G. E.H. . Wskazać należy, iż w toku dalej prowadzonego postępowania, postanowieniem z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt: [...], Sąd Rejonowy dla [...] zwolnił adw. J.Z. z funkcji kuratora spadku po H.K. , jednocześnie ustanawiając nowym kuratorem adw. K.D. . Jak wynika z powyższej informacji strony przedmiotowego postępowania, powiadamiane były o podejmowanych czynnościach w sprawie jak również o braku możliwości jej załatwienia w terminie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego, z podaniem przyczyny powstałego opóźnienia w zakończeniu postępowania oraz wskazaniem nowego termin załatwienia sprawy. Podsumowując Wojewoda stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu wywłaszczeniowym podjęto wszelkie możliwe działania mające na celu odnalezienia E.H. . Pozyskane informacje pozwalają przypuszczać, iż osoba ta nie żyje, jednakże z uwagi na miejsce jej zamieszkania oraz pracy tj. G. - obecnie B. , bardzo trudno uzyskać dokumenty potwierdzające ten fakt, a dotychczas zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający do wystąpienia do sądu o wyznaczenia kuratora dla tej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej jako P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. w przypadku uwzględnienie skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. Konsekwencją uwzględnienia skargi, w rozumieniu art. 149 P.p.s.a., jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy i podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 P.p.s.a. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, pod pojęciem przewlekłości postępowania administracyjnego rozumie się stan, w którym organ administracji nie załatwia sprawy w terminie nie pozostając jednak w bezczynności. Podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności w tym dowodowych, pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12). Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące wywłaszczenia działek nr [...] i nr [...] prowadzone było przez Wojewodę przewlekle, a organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów k.p.a. Kontrolowane przez Sąd postępowanie wszczęte zostało w dniu 24 czerwca 1999 r. i nie zostało zakończone do dnia dzisiejszego. Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że główną przyczyną tak długiego prowadzenia sprawy jest brak informacji na temat danych osobowych współwłaścicielek przedmiotowych działek tj. H.K. i H.H. i (początkowo ich adresów, następnie informacji o zgodnie, oraz o ewentualnych spadkobiercach). W ocenie Sądu czynności podejmowane przez organ w celu uzyskania powyższych informacji i wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie podejmowane były w sposób opieszały, niekonsekwentny i nieefektywny. Po pierwsze wskazać należy, że z pozyskanego przez Wojewodę postanowienia Sądu Rejonowego dla K.-P. Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 12 czerwca 1996 r. organ uzyskał informację, iż w postępowaniu wywłaszczeniowym toczącym się przed Urzędem Rejonowym w K. dla nieobecnej E.H. ustanowiony został przedstawiciel w osobie M.Ł., (powyższym postanowieniem Sąd oddalił ponadto wniosek o ustanowienie przedstawiciela do reprezentowania drugiej współwłaścicielki H.K. . Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 5 grudnia 2000 r. organ poinformował M.Ł. o toczącym się postępowaniu (dotyczącym działek nr [..] i [...]), jak również o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Organ wypożyczył także M.Ł. operat szacunkowy sporządzony dla działki nr [...]. Z kolei M.Ł. po zapoznaniu się z treścią operatu oświadczyła, iż zgadza się z wysokością odszkodowania należnego E.H. Z powyższego postępowania organu wynika zatem jednoznacznie, że organ uznał M.Ł.m za przedstawiciela E.H. również w postępowaniu wywłaszczeniowym wszczętym w czerwcu 1999 r. Tymczasem kolejne czynności podejmowane przez organ każą przyjąć, iż organ zaprzestał traktowania ww. jako przedstawiciela E.H. . Organ próbując bowiem (w dalszym ciągu) ustalić dane dotyczące E.H (takie jak aktualny adres zamieszkania, ewentualnie informacje o miejscu i dacie śmierci) zwrócił się w tej sprawie do M.Ł. dopiero pismami z dnia 7 czerwca oraz 4 sierpnia 2010 r. W ww. pismach organ zaznaczył, iż może ona dane takie posiadać, gdyż została ustanowiona przedstawicielem E.H. w innym postępowaniu wywłaszczeniowym. Powyższe działania organu są zatem niekonsekwentne i świadczą o tym, iż organ nie potrafił zdecydować, jaki status nadać w prowadzonym postępowaniu M.Ł . Po drugie, jak wynika z akt sprawy, poszukując informacji na temat E.H. organ zwrócił pismami datowanymi (dopiero) na dzień 28 września 2010 r. do Stowarzyszenia Wspólnota Polska, do Archiwum Zakładowego Starostwa Powiatowego w K. a także do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA, nie uzyskując jednak od powyższych podmiotów żadnych informacji na temat daty zgonu E.H. , czy też jej potencjalnych spadkobierców. Wcześniejsze wystąpienia organu w celu uzyskania stosownych informacji datują się na rok 2005 (9 sierpnia 2005 r. wystąpienie do Archiwum Państwowego w K. oraz do Urzędu Stanu Cywilnego w K. ). Pismem z dnia 4 listopada 2010 r. o udzielenie informacji dotyczących E.H. organ wystąpił do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w G. (wcześniej organ zwracał się w tej sprawie do Konsula pismem z dnia 6 czerwca 2006 r.) Zaznaczyć należy, że na datę 4 listopada 2010 r. organ dysponował już informacjami, iż E.H. była nauczycielką, zamieszkałą w G. oraz posiadała dowód osobisty nr [...] wydany w dniu 1 maja 1935 r. Ponowne pismo do Konsulatu Generalnego w G. (wobec braku odpowiedzi) organ wystosował dopiero w dniu 10 czerwca 2011 r. W przesłanym tym razem przez Konsula zaświadczeniu archiwalnym wskazano ponad powyższe informację datę urodzenia E.H. tj. 13 maj 1895 r. Jak wynika z akt sprawy organ, po otrzymaniu tej informacji nie podejmował dalszych kroków w celu odnalezienia aktu zgonu E.H. W ocenie Sądu organ nie wykorzystał wszystkich przysługujących mu uprawnień. Organ nie ponowił bowiem swojego wystąpienia do Konsula w Grodnie, czy też do Ambasady Rzeczypospolitej na B. Należy także zwrócić uwagę, że Wojewoda jako organ administracji rządowej mógł zwrócić się o uzyskanie potrzebnych informacji (odpisu aktu zgonu E.H. do właściwych organów na B. także za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych. W zaistniałej sytuacji, o ile Wojewoda nadal nie będzie w stanie uzyskać od właściwych organów w B. odpisu aktu zgonu E.H/. Sąd zwraca uwagę, że mając na uwadze przepisy art. 29 – 32 Kodeksu cywilnego oraz 526 § 1 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego nie wydaje się niemożliwe (wobec niewątpliwej śmierci E.H. ) sądowe uznanie jej za zmarłą, a w dalszej kolejności ustanowienie kuratora spadku. Powyższe czynności podjęte przez organ niewątpliwie zmierzałby do zakończenia prowadzonego od 1999 r. postępowania. Z kolei analiza akt sprawy odnośnie drugiej współwłaścicielki nieruchomości tj. H.K. wskazuje, że organ uzyskał skrócony odpis aktu zgonu H.K. w dniu 28 marca 2001 r., jednakże o ustanowienie kuratora spadku dla ww. wystąpił dopiero w dniu 10 kwietnia 2002 r. W międzyczasie zwrócił się jedynie do Wydziału Podatków Urzędu Miasta K. o wydanie zaświadczenia zawierającego dane płatnika, czego z kolei Prezydent Miasta K odmówił. Zaznaczyć należy, że dla H.K. w ciągu prowadzonego postępowania ustanowionych zostało trzech kuratorów spadku. Postanowienia w tym przedmiocie wydał Sąd Rejonowy dla K.-K. kolejno w dniu 9 maja 2003 r., 21 października 2008 r. oraz 15 listopada 2011 r. Organ nie skorzystał jednakże z pomocy żadnego z kuratorów. Jak wynika z analizy zgromadzonego materiału, w ciągu prowadzonego postępowania czynności mające na celu załatwienie sprawy i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podejmowane były w sposób nieskuteczny i rozciągnięty w czasie (przykładowo pierwsze pismo do Konsulatu w G. organ skierował 6 czerwca 2006 r., kolejne dopiero 4 listopada 2010 r.). Z akt nie wynika, aby organ interesował się na bieżąco sprawą. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że za czynności zmierzające do zakończenia sprawy nie można uznać wystosowania pism informujących o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia. Podkreślić także należy, że przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, tj. konieczność gromadzenia dokumentacji, czy też złożony charakter postępowania nie usprawiedliwiają tak długiego okresu prowadzenia postępowania. W orzecznictwie uznano, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 42/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 stycznia 2012 r., II SAB/Kr 143/11). W ocenie Sądu przedstawione powyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że skarga na przewlekłość postępowania jest uzasadniona, a przedmiotowe postępowanie (pomimo trudności w ustaleniu informacji dotyczących E.C. ) mogło być załatwione w terminie krótszym. Na końcu, odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, Sąd wyjaśnia, iż nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia jedynie w odniesieniu części nieruchomości będącej własnością H.K. bowiem nie jest możliwe dokonanie wywłaszczenia z udziału w nieruchomości. Mając na przedstawione powyżej okoliczności, Sąd w pkt I wyroku zobowiązał Wojewodę do wydania aktu administracyjnego w sprawie postępowania wywłaszczeniowego w terminie 6 miesięcy. Sąd zakreślił powyższy termin mając na uwadze okres czasu w jakim Wojewoda winien podjąć skuteczne czynności w kierunku uzyskania aktu zgonu E.H. , lub alternatywnie orzeczenia właściwego sądu o uznaniu jej za zmarłą, oraz o ustanowieniu kuratora spadku. Stwierdzając w pkt II wyroku, że zaistniała w rozpoznawanej sprawie przewlekłość organu ma charakter rażącego naruszenia prawa Sąd miał na uwadze poglądy judykatury oraz piśmiennictwa – wobec braku zdefiniowania tego zwrotu przez ustawodawcę – iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, możemy powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12). Orzekając w pkt III na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a o wymierzeniu grzywny Sąd miał na uwadze przede wszystkim czas trwania postępowania prowadzonego od czerwca 1999 r. i fakt jego niezakończenia do chwili obecnej. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 100 zł, na którą złożył się wpis sądowy od skargi (pkt IV wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło