I SA/Bk 100/13

WyrokWSA w Białymstoku2013-05-08

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Urszula Barbara Rymarska, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur za usługi transportowe, jeśli organ podatkowy udowodni, że transakcje te nie zostały faktycznie dokonane, a podatnik miał świadomość uczestniczenia w procederze wystawiania/odbierania pustych faktur?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego. Ustalono, że faktury dokumentowały czynności, które faktycznie nie zostały dokonane, a podatnik miał świadomość uczestniczenia w procederze wystawiania pustych faktur. W związku z tym, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, faktury te nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego przez Dyrektora Izby Skarbowej, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Organy zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur za usługi transportowe wystawionych przez firmę D. W., uznając, że faktury te dokumentują czynności, które faktycznie nie zostały dokonane. Podatnik wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2010 roku oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. rozliczył R. R., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "R" (dalej również jako Skarżący), podatek od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2010 r. w sposób odmienny niż zadeklarował to podatnik. 2. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podstawą obu rozstrzygnięć było zakwestionowanie prawa Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych za usługi transportowe przez firmę D. W. Organy stwierdziły, że faktury VAT wystawione na rzecz skarżącego, w których jako ich wystawca figuruje ww. firma dokumentują czynności, które faktycznie nie zostały dokonane. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej z uzyskanych informacji wynika, że D. W. w 2010 r. posiadał tylko jeden samochód ciężarowy marki Mitsubishi. W prowadzonej podatkowej książce przychodów i rozchodów nie wykazał faktur wystawionych na rzecz Skarżącego. Ponadto nie wykazał żadnych wpisów po stronie kosztów. Dowodzi to, że nie ponosił kosztów związanych chociażby z utrzymaniem samochodów, zakupem paliwa, ewentualnym zatrudnieniem pracowników. Organ odwołał się również do opinii z dnia [...] września 2011 r. Nr [...], wykonanej w Laboratorium Kryminalistycznym KWP w B. na podstawie tarcz tachografów zabezpieczonych podczas przeszukania pojazdu Mitsubishi oraz oględzin tego pojazdu. Jego zdaniem z opinii tej wynika, że D. W. [...] października 2010 r. przejechał odcinek o długości 23 km, natomiast [...] grudnia 2010 r. odcinek o długości 3 km. W pozostałych miesiącach tj. w czerwcu, sierpniu, wrześniu i listopadzie 2010 r. samochodem tym nie przejechano żadnego odcinka drogi. W związku z powyższym organ uznał, że zestawienie tras sporządzone przez skarżącego nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, który dowodzi, że D. W. nie świadczył usług transportu na rzecz R. R. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej powyższe potwierdzają zeznania T. T. z [...] czerwca 2011 r. złożone w KMP w B. wskazujące, że D. W. wystawiał skarżącemu faktury za rzekome usługi transportowe, których faktycznie nie świadczył. Odmiennych zeznań tego świadka, złożonych w Urzędzie Kontroli Skarbowej w B. [...] kwietnia 2012 r. w obecności skarżącego, organ nie uznał za wiarygodne, albowiem pozostały zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności odczyty z tarcz tachografów, treść podatkowej księgi przychodów i rozchodów D. W. oraz wcześniejsze zeznania świadka, stoją z nim w sprzeczności. Dodatkowo Organ odwoławczy zauważył, że w stosunku do D. W. wydana została decyzja, w której stwierdzono, że usługi transportowe wykazane na wszystkich wystawionych przez niego fakturach nie odzwierciedlają prawdziwych zdarzeń gospodarczych. Od decyzji tej podatnik nie złożył odwołania. Natomiast zeznając do protokołu przesłuchania świadka na większość pytań zadanych przez kontrolujących nie odpowiedział, zasłaniając się niepamięcią, aby ostatecznie odmówić składania dalszych wyjaśnień. W związku z powyższym Organ odwoławczy potwierdził, że kwestionowane faktury, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. "a" oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej: "u.p.t.u." - nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w nich zawarty. 3. W skardze do Sądu Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i umorzenie postępowania bądź uchylenie decyzji organów obu instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 193 § 1 - 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dalej: "O.p.". W skardze sformułowano również zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 1 i 4 w zw. z art. 41 ust. 1, 4 i 6, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. "a" u.p.t.u., poprzez podważenie okoliczności związanych z dostawą towarów, opodatkowaniem odpłatnej dostawy towarów, odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju oraz wystawieniem faktur z tych tytułów oraz stawek podatku zastosowanych przez Skarżącego oraz poprzez odmówienie skarżącemu prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem Skarżącego doszło ponadto do naruszenia VI Dyrektywy z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi Strona skarżąca kwestionowała, że ustaleń w sprawie dokonano na dowodach z postępowania prowadzonego w firmie D. W. Zdaniem Skarżącego organy bez żadnego uzasadnienia przyjęły za wiarygodne twierdzenia T. T. dotyczące fikcyjnych zleceń wykonywanych przez D. W. Świadek zeznawał dwukrotnie i za każdym razem odmiennie, a organ przyjął wersję korzystną dla swoich ustaleń. Jego zdaniem twierdzenia o przejazdach dokonywanych przez D. W. lub osoby działające na jego zlecenie powinny być zweryfikowane w drodze przesłuchania odbiorców, których skarżący wskazał imiennie z podaniem ich adresów. D. W. wyjaśniał, że wielokrotnie zlecał przewóz innym osobom, nie wykorzystując własnego sprzętu. W skardze podkreślono, że nie można wyciągać negatywnych konsekwencji podatkowych dla podmiotu kontrolowanego z faktu nieprowadzenia czy nierzetelnego prowadzenia przez D. W. dokumentacji księgowej. Organy nie wykazały, że wykaz transportów dokonywanych w II połowie 2010 r. i koszty z tym związane nie są kompatybilne do ilości imprez obsługiwanych przez Skarżącego, a tylko wtedy można by przyjąć, że nie zostały poniesione bądź nie stanowią kosztu związanego z uzyskaniem przychodu. Odwołując się do zasady neutralności VAT Skarżący stwierdził ponadto, że zakwestionowanie prawa do odliczenia musi poprzedzać postępowanie dowodowe, którego głównym celem winno być ustalenie, czy podatnik odliczający podatek naliczony posługujący się jakoby pustymi fakturami, wiedział lub powinien wiedzieć, że nabywając towar uczestniczył w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa (nadużycia prawa) w podatku od towarów i usług lub sam też dążył do popełnienia oszustwa. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i postanowień. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"-"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej: "P.p.s.a.". 6. W następstwie kontroli zaskarżonego aktu Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B., jak też poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. są niezgodne z prawem. 7. Przedmiotem sporu w tej sprawie jest ustalenie prawa do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych na rzecz Skarżącego przez firmę D. W. za usługi transportowe. Organy obu instancji uznały, że prawo takie Skarżącemu nie przysługiwało, Skarżący z takim stanowiskiem się nie zgodził. 8. Prawo do odliczenia podatku naliczonego (prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego), jest podstawowym i fundamentalnym prawem podatnika, wynikającym z samej konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej. Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawową cechą podatku od wartości dodanej. Zapewnia ono bowiem neutralność tego podatku dla podatników VAT, przy jednoczesnym faktycznym opodatkowaniu konsumpcji. Ma ono zapewniać, że podatek płacony przez podatnika VAT przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych w działalności opodatkowanej nie będzie stanowił dla niego faktycznego kosztu (obciążenia finansowego). Stąd też możliwość odliczenia podatku naliczonego nie stanowi żadnego przywileju dla podatnika, lecz jest jego fundamentalnym i podstawowym uprawnieniem, wynikającym z samej konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej (por. A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 86 u.p.t.u., w: VAT. Komentarz, LEX 2013). Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, prawo do odliczenia podatku naliczonego w zasadzie nie może być ograniczane ani pod względem czasu, ani pod względem zakresu przedmiotowego. Nie jest to bowiem żaden wyjątkowy przywilej podatnika, lecz jego fundamentalne prawo. Stanowisko to potwierdza także orzecznictwo TSUE. Jak stwierdzono w uzasadnieniu orzeczenia w połączonych sprawach C-177/99 oraz C-181/99 (orzeczenie z dnia 19 września 2000 r., Ampafrance SA v. Directeur des services fiscaux de Maine-et-Loire oraz Sanofi Synthelabo v. Directeur des services fiscaux du Val-de-Marne), istnieje ugruntowana linia orzecznictwa Trybunału (ang. settled case-law), zgodnie z którą prawo do odliczenia podatku jest integralną częścią schematu (systemu) VAT i zasadniczo nie może być ograniczane. Możliwość wykonania tego prawa powinna być zapewniona niezwłocznie i względem wszystkich kwot podatku, które zostały pobrane (naliczone) od transakcji związanych z zakupami. Dalej podkreślono, że jakiekolwiek ograniczenia prawa do odliczenia wpływające na poziom obciążenia VAT muszą być stosowane w podobny sposób we wszystkich państwach członkowskich. Tak więc wszelkie odstępstwa (od tego prawa) są dozwolone wyłącznie w przypadkach wyraźnie przewidzianych w dyrektywie. 9. TSUE zajmował się także problematyką prawa do odliczenia w sytuacji, gdy podatek naliczony (mający podlegać odliczeniu) jest związany w transakcjami, które wywołują pewne wątpliwości co do ich skuteczności, ważności czy też zgodności z prawem. W orzeczeniu w połączonych sprawach C-439/04 i C-440/04 (Axel Kittel v. Belgian State oraz Belgian State v. Recolta Recycling SPRL), które dotyczyło oszustw przy zastosowaniu tzw. karuzeli podatkowej, Trybunał stwierdził, że w przypadku gdy dostawa jest realizowana na rzecz podatnika, który nie wiedział lub nie mógł wiedzieć o tym, że dana transakcja była wykorzystana do celów oszustwa, które zostało popełnione przez sprzedawcę, nie można odebrać nabywcy prawa do odliczenia podatku zapłaconego przez tego podatnika. W orzeczeniu podkreślono jednocześnie, że to, iż transakcja była nieważna na gruncie prawa cywilnego, nie oznacza samo przez się braku prawa do odliczenia u nabywcy. Podmiot, który nieświadomie uczestniczy w oszustwie podatkowym, takim jak karuzela podatkowa, nie może zostać pozbawiony prawa do odliczenia z tego powodu, że transakcja poprzedzająca jego dostawę bądź następująca po jego dostawie miała charakter oszukańczy (tak TSUE w orzeczeniu w połączonych sprawach C-354/03, C-355/03 i C-484/03, Optigen Ltd., Fulcrum Electronics Ltd., Bond House Systems Ltd. v. Commissioners of Customs & Excise). Cel działania podatnika nie ma żadnego znaczenia dla uznania jego czynności - spełniających obiektywne kryteria - za działalność gospodarczą. Także działania podjęte wyłącznie w celu uzyskania korzyści podatkowej mogą być traktowane jako działalność gospodarcza, a zatem podmiot podejmujący te działania ma status podatnika VAT ze wszystkimi wynikającymi stąd prawami (prawem do odliczenia podatku). Takie wnioski, jak wskazuje A. Bartosiewicz, wypływają z orzeczenia TSUE w sprawie C-223/03 (University of Huddersfield Higher Education Corporation v. Commissioners of Customs & Excise). Jednocześnie - jak podkreślił Trybunał w orzeczeniu w sprawie C-255/02 (Halifax plc, Leeds Permanent Development Services Ltd., Country Wide Property Investments Ltd. v. Commissioners of Customs & Excise) - w przypadku transakcji niemających innego celu niż tylko uzyskanie korzyści podatkowej (pomimo że podmiot ich dokonujący ma status podatnika i przysługuje mu generalnie prawo do odliczenia) można kwestionować prawo do odliczenia, jeśli transakcje, z których wynika to prawo, stanowią nadużycie. Do stwierdzenia istnienia nadużycia wymagane jest po pierwsze, aby dane transakcje, mimo że spełniają formalne przesłanki przewidziane w odpowiednich przepisach VI dyrektywy (odpowiednio w dyrektywie VAT z 2006 r.) i ustawodawstwa krajowego transponującego tę dyrektywę, skutkowały uzyskaniem korzyści podatkowej, której przyznanie byłoby sprzeczne z celem tych przepisów. Po drugie, z ogółu obiektywnych okoliczności powinno również wynikać, iż zasadniczym celem tych transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej. Jeżeli zostanie stwierdzone istnienie nadużycia, to przeprowadzone transakcje powinny zostać przedefiniowane w taki sposób, aby odtworzyć sytuację, która istniałaby, gdyby nie dokonano transakcji stanowiących nadużycie. Innymi słowy, należy ustalić faktyczną, a nie deklarowaną przez strony treść dokonanych czynności. 10. Warto także podkreślić, iż przepisy u.p.t.u. przewidują wiele sytuacji, w których podatnikowi nie przysługuje możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo że spełnione są generalne przesłanki upoważniające go do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. W przypadku gdy wystąpią okoliczności określone w tych przepisach, podatnik w zasadzie nie ma możliwości skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego. I tak, zgodnie z normą wyrażoną w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) u.p.t.u., nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności. Warto w tym miejscu wskazać na wyrok z dnia z dnia 4 lipca 2007 r. (sygn. I SA/Gd 584/06), w którym WSA w Gdańsku stwierdził: "Podatnik powinien zachować minimum ostrożności w kontaktach z kontrahentami, w tym pisemnie potwierdzać zawierane umowy i finalizować je w drodze bezgotówkowej. Jeśli okoliczności transakcji mogą sugerować, że wystawca faktur uczestniczy w popełnieniu przestępstwa, a brak dowodów na potwierdzenie ich przeprowadzenia, to podatnik nie ma prawa do obniżenia VAT należnego o naliczony wynikający z tych faktur". Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tzw. pustych faktur (niedokumentujących rzeczywistego obrotu – por. tezy wyrażone np. wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. I SA/Wr 1198/09). Jak podnosi się w doktrynie i orzecznictwie, gdy faktura nie dokumentuje rzeczywistego obrotu - nie będzie można przypisać odbiorcy faktury dobrej wiary. Jeśli faktura jest pusta (nie dokumentuje żadnej transakcji), to okoliczność ta jest objęta świadomością (a najczęściej i wolą) odbiorcy faktury (por. A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 88 u.p.t.u., w VAT. Komentarz, LEX 2013). 11. W 2012 r. TSUE wydał dwa ważne wyroki dotyczące sytuacji nabywcy działającego w dobrej wierze, który nieświadomie stał się uczestnikiem oszustw podatkowych popełnianych na wcześniejszym etapie obrotu. W wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r. TSUE w połączonych sprawach C-80/11 (Mahagében kft v. Nemzeti Adó- és Vámhivatal Dél-dunántúli Regionális Adó Főigazgatósága) oraz C-142/11 (Péter Dávid v. Nemzeti Adó- és Vámhivatal Észak-alföldi Regionális Adó Főigazgatósága) stwierdził m.in., że: "Artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu". Trybunał opowiedział się zatem zdecydowanie za ochroną dobrej wiary nabywcy usług, która pozwala mu zachować prawo do odliczenia podatku naliczonego, nawet jeśli wystawca faktury, z której wynika podatek naliczony, bądź podwykonawca tego wystawcy faktury przy wykonywaniu usług dokumentowanych fakturą dopuścił się nieprawidłowości, a nawet przestępstw. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że podatnikowi można by odmówić prawa do odliczenia tylko w razie udowodnienia na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik będący odbiorcą usług lub dostaw stanowiących podstawę prawa do odliczenia wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje te wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar lub usługę, uczestniczy w transakcji stanowiącej element przestępstwa w dziedzinie VAT, należy bowiem z punktu widzenia dyrektywy VAT z 2006 r. uznać za wspólnika w tym przestępstwie, niezależnie od tego, czy uzyskuje on korzyści z dalszej sprzedaży owych towarów lub świadczenia usług w ramach dokonywanych przez siebie transakcji. Niezgodne natomiast z zasadami funkcjonowania prawa do odliczenia jest sankcjonowanie odmową możliwości skorzystania z tego prawa podatnika, który nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach transakcji dostawca dopuścił się przestępstwa lub że inna transakcja, dokonana przed transakcją przeprowadzoną przez owego podatnika lub po niej, została dokonana z naruszeniem przepisów o VAT. Z kolei w wyroku z dnia z dnia 6 września 2012 r. (w sprawie C-324/11, Gábor Tóth v. Nemzeti Adó- és Vámhivatal Észak-magyarországi Regionális Adó Főigazgatósága) TSUE zauważył m.in.: "Dyrektywa 2006/112 powinna być interpretowana w ten sposób, że sprzeciwia się ona temu, aby organ podatkowy odmawiał podatnikowi prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego z tytułu usług, które zostały mu wyświadczone, na tej podstawie, że wystawca faktury, której dotyczą owe usługi, nie zgłosił zatrudnionych przez niego pracowników, przy czym organ ten nie wykazał za pomocą obiektywnych dowodów, iż podatnik ów wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja powołana dla uzasadnienia prawa do odliczenia stanowiła oszustwo popełnione przez rzeczonego wystawcę lub przez przedsiębiorcę występującego w łańcuchu usług. (...) Niemniej jednak w sytuacji takiej jak przed sądem krajowym prawa do odliczenia można odmówić tylko wtedy, gdy organ podatkowy wykaże na podstawie obiektywnych dowodów, że adresat faktury wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja powołana w celu uzasadnienia prawa do odliczenia stanowiła oszustwo popełnione przez rzeczonego wystawcę lub przez innego przedsiębiorcę uczestniczącego w łańcuchu świadczenia usług". W świetle powyższego uznać należy zatem, że po stronie nabywcy usług istnieje domniemanie, że nie ma on świadomości, iż transakcje, których jest odbiorcą, stanowiły część oszustwa podatkowego. To domniemanie jednak można obalić, jednak organ podatkowy powinien wówczas na podstawie obiektywnych przesłanek udowodnić, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu (por. A. Bartosiewicz, op. cit.). 12. Sąd podziela argumentację organów obu instancji, iż fakt posiadania faktur VAT nie przesądza o prawie do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Bowiem prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związane jest przede wszystkim z nabyciem towarów i usług, a nie tylko z otrzymaniem faktur, choćby poprawnych od strony formalnej. Postępowanie przeprowadzone w sprawie wskazuje, że Organy obu instancji nie naruszyły prawa. Wykazały one bowiem w sposób nie budzący wątpliwości i nie wymagający potwierdzenia dodatkowymi dowodami, że faktury VAT, w których jako ich wystawca figuruje D. W. dokumentują czynności, które faktycznie nie zostały dokonane przez wystawcę spornych faktur oraz że Skarżący miał świadomość uczestniczenia w procederze wystawiania/odbierania pustych faktur. Stąd w ocenie Sądu, nie może on liczyć na uznanie jego prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Z wnikliwie przeprowadzonego postępowania w sprawie oraz z materiału dowodowego wynika bowiem, że kontrahent Skarżącego w roku 2010 posiadał tylko jeden samochód ciężarowy marki Mitsubishi; w prowadzonej księdze przychodów i rozchodów nie wykazał faktur wystawionych na rzecz Skarżącego; nie wykazał też żadnych wpisów po stronie kosztów; nie ponosił on zatem żadnych kosztów związanych np. z utrzymaniem samochodów, zakupem paliwa czy zatrudnieniem pracowników. Także przedstawione przez Skarżącego zestawienie tras (transportów) nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale. Przesłuchany w charakterze świadka w KMP p. T. T. jednoznacznie potwierdził uzgodniony między stronami proceder wystawiania pustych faktur i słusznie Organy uznały te zeznania za wiarygodne, odmawiając wiarygodności zeznaniom tego samego świadka, które złożył w obecności swojego pracodawcy – Skarżącego. W ocenie Sądu, zebrano w sprawie cały materiał dowodowy i następnie został poddany wnikliwej i rzetelnej ocenie. W uzasadnieniu skarżonej decyzji przedstawione zostały istotne fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, którym odmówiono wiarygodności. Wskazano przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie oraz zawarto ich wykładnię w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy. Stąd też zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 122, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 należy uznać za bezzasadne. 13. W sprawie zgromadzono materiał, który dowodzi jednoznacznie, iż Skarżący nie miał prawa do pomniejszenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych na jego rzecz przez firmę D. W., stąd też Sąd nie podziela argumentacji co do naruszenia przez Organy przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 1 i 4 w zw. z art. 41 ust. 1,4 i 6 u.p.t.u., a także naruszenia art. 2 Konstytucji RP 14. W wywodzie Sąd zaprezentował wykładnię przepisów europejskich, która pozostaje w zgodzie z argumentacją i wykładnią prawa przedstawioną przez Organy obu instancji, stąd Sąd także nie podziela zarzutu o naruszeniu przepisów VI Dyrektywy z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych. 15. Materiał zgromadzony w sprawie wskazuje, że Organ I instancji wydał, a Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję wydaną w oparciu o pełny materiał dowodowy, umożliwiający dokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konkludując, w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie rację miały organy podatkowe obu instancji, które swoim działaniem nie naruszyły prawa. 16. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło