II SA/Go 193/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-05-22
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, jeśli teren, na którym ma być realizowane, jest objęty planem miejscowym, którego uchwała została stwierdzona nieważnością wyrokiem sądu administracyjnego, ale wyrok ten nie jest prawomocny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie może procedować w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli istnieje nieprawomocny wyrok stwierdzający nieważność planu miejscowego dla danego terenu. W takiej sytuacji organ powinien zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii planu miejscowego. Bezzasadne przyjęcie przez organy, że plan miejscowy nie obowiązuje, skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo złożyło wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy zespołu mieszkalno-usługowo-handlowego. Teren inwestycji nie miał obowiązującego planu miejscowego, choć uchwała rady miasta w tej sprawie została uchwalona, a następnie stwierdzona nieważnością wyrokiem WSA. Organy administracji (Prezydent Miasta, SKO) uznały, że plan miejscowy nie obowiązuje i wydały decyzje stwierdzające brak potrzeby oceny oddziaływania na środowisko. Stowarzyszenie, jako strona postępowania, wniosło skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym pominięcie istotnych dowodów i nieprawidłowe ustalenie braku obowiązującego planu miejscowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, a także postanowienie Prezydenta Miasta. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r., znak [...], II. uchyla postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...]r., znak [...], III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. Przedsiębiorstwo "E" - Spółka jawna wystąpiło do Prezydenta Miasta o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia określonego jako budowa zespołu mieszkalno-usługowo-handlowego wraz z infrastrukturą techniczną i parkingami podziemnymi oraz budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działkach o nr ewidencyjnych [...] oraz [...] przy ul. [...] i o nr [...] przy ul. [...], o łącznej powierzchni 5,28 ha. Do wniosku dołączona została karta informacyjna przedsięwzięcia, kopia mapy ewidencyjnej oraz wypis z ewidencji gruntów. W karcie wnioskodawca podał, iż łączna powerzchnia zabudowy wyniesie 13 500 m2, w tym budynkami wielorodzinnymi pięciokondygnacyjnymi ok. 6 345 m2, budynkami jednorodzinnymi w zabudoweie szeregowej ok. 700 m2, a budynkiem handlowo-usługowym ok 135 m2. Powierrzchnia parkingów naziemnych wyniesie 5 500 m2 , a powierzchnia dróg i chodników 7 800 m2. Wskazał także, iż działki wymienione we wniosku znajdują się na terenie dla którego brak jest obowiązującego planu miejscowego. Leżą one na terenie dla którego Rada Miasta uchwałą z dnia [...] lipca 2007 r. uchwaliła plan miejscowy, opublikowany w Dz.Urz. Woj. Nr 89, poz. 1235 z dnia 5 września 2007 r. Jednakże wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie “IISA/Go 3360/12" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. stwierdził nieważność tej uchwały oraz orzekł, iż nie podlega ona wykonaniu.
Po zawiadomieniu stron o wszczęciu, wskazanym wnioskiem postępowania w sprawie wydania decyzj środowiskowej, Prezydent Miasta - działając na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – wystąpił o opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, dołączając do wniosków o wydanie opinii kopie wniosku inwestora, karty informacyjnej oraz informację własną organu o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek wskazanych we wniosku inwestora.
Po uzyskaniu opinii RDOŚ z dnia [...] września 2012r. opinię (znak: [...]), w której ten stwierdził, iż dla przedsięwzięcia objętego omawianym postępowaniem nie ma konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko oraz opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2012r. (znak: [...]) w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, który również nie wniósł o przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. znak: [...], stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.
W uzasadnieniu organ wskazał m.in., iż planowana inwestycja, opisana w karcie informacyjnej, stanowi przedsięwzięcie wymienione w § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) tj. przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego, zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 tej ustawy przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jeżeli obowiązek ten został stwierdzony na podstawie jej art. 63 ust. 1. Organ wskazał także i omówił jakie uwzględnił łączne uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia dla celów przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko określone w art. 63 ustawy.
Dnia [...] października 2012 r. Prezydent Miasta, powołując się na przpisy art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 3 października 2008r. wydał decyzję (znak: [...]) o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania, na mocy której stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wskazując jednocześnie, iż charakterystyka przedsięwzięcia określająca środowiskowe uregulowania jego realizacji jest załącznikiem do decyzji, stanowiącym jej intergralną część.
W uzasadnieniu organ I instancji wywiódł, iż rozstrzygnięcie wydano po szczegółowej analizie złożonego wniosku, na podstawie danych o przedsięwzięciu zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz uwzględniając łącznie uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko określone w art. 63 ustawy, a także w oparciu o opinie RDOŚ i PIS. Organ wskazał na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia. Odnosząc się do skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu wskazał, iż inwestycja obejmuje budowę zespołu mieszkalno-usługowo-handlowego, tj. budynków wielorodzinnych pięciokondygnacyjnych o powierzchni zabudowy ok. 6345 m2, budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej o powierzchni zabudowy ok. 700 m2, budynku handlowego o powierzchni zabudowy ok. 135 m2, a także infrastruktury technicznej, m.in. dróg i chodników o łącznej powierzchni zabudowy ok. 7800 m2, parkingów naziemnych o powierzchni ok. 5500 m2 oraz parkingów podziemnych; zaś realizowane będzie na działkach o łącznej powierzchni ok. 5,28 ha
Co do emisji i występowania innych uciążliwości organ I instancji stwierdził, iż w związku z funkcjonowaniem inwestycji nie występuje ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, mogącej wywołać niepożądane skutki w środowisku, jego funkcjonowanie nie będzie związane z bezpośrednim wykorzystaniem zasobów naturalnych. Najistotniejsze oddziaływanie wystąpi na etapie prac budowlanych, jednak będzie miało charakter krótkotrwały, odwracalny i lokalny bez ryzyka trasnsgranicznego oddziaływania. Eksploatacja inwestycji związana będzie przede wszystkim z emisją zanieczyszczeń powietrza i hałasu oraz wytwarzaniem odpadów i ścieków, będzie to jednak oddziaływanie małoznaczące, o zasięgu lokalnym. W celu ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich zakres prac ziemnych będzie ograniczony do niezbędnego minimum, zastosowane będą niezbędne środki techniczne i organizacyjne, w celu utrzymania dróg dojazdowych w czystości oraz ograniczenia emisji pyłu w trakcie transportu materiałów budowlanych. Rodzaj i stan techniczny sprzętu zastosowanego podczas budowy zapewni ochronę gruntu, wód powierzchni owych i gruntowych przed zanieczyszczeniami, ochronę przed emisją pyłów czy gazów do powietrza oraz ochronę przed emisją hałasu do środowiska, zaplecze techniczne dla ekip budowlanych zorganizowane będzie na terenie możliwie utwardzonym, zapewniając oszczędne korzystanie z terenu i minimalne przekształcenie jego powierzchni, a po przeprowadzeniu prac teren przywrócony zostanie do poprzedniego stanu. Powstające w trakcie budowy odpady będą segregowane w przeznaczonych do tego pojemnikach i sukcesywnie wywożone z placu budowy, urobek z wykopów oraz inne materiały nie będą składowane pod koronami drzew, nadmiar ziemi z wykopów i odpady budowlane będą wywożone na składowisko odpadów.
Odnośnie usytuowania przedsięwzięcia podał, że planowana inwestycja zlokalizowana będzie na działce nr [...] przy ul. [...] oraz na działkach nr [...] przy ul. [...], w sąsiedztwie terenów zabudowy usługowo-mieszkaniowej, terenów sportowych i leśnych, poza obszarami wodno-błotnymi oraz innymi obszarami o płytkim zaleganiu wód podziemnych, obszarami wybrzeży, obszarami górskimi, obszarami, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone, obszarami o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, obszarami o znacznej gęstości zaludnienia, obszarami ochrony uzdrowiskowej, obszarami przylegającymi do jezior, a także obszarami wymagającymi specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedliskami przyrodniczymi objętymi ochroną w tym obszarami Natura 2000 oraz pozostałymi formami ochrony przyrody. W zakresie skali możliwego oddziaływania na zdrowie ludzi w odniesieniu do wymienionych wcześniej uwarunkowań stwierdził brak konieczności przeprowadzenia przedmiotowej oceny oddziaływania. W charakterystyce przedsięwzięcia wskazano min, że działki objęte wnioskiem inwestora
Wnioskami z dnia [...] października 2012 r. (na kopii dokumentu brak daty wpływu do Kancelarii Urzędu) oraz z dnia [...] października 2012 r. (na kopii widnieje pieczęć "doręczono osobiście Urząd Miasta Kancelaria Ogólna" i data [...] października 2012r.) Stowarzyszenie [...], reprezenowane przez jego prezesa, wniosło o dopuszczenie go jako strony w postępowaniu toczącym się z wniosku Przedsiębiorstwa "E" Spółka Jawna, o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Udział w postępowaniu Stowarzyszenie uzasadniło celami określonymi w § 6 swego Regulaminu.
W obu wnioskach Stowarzyszenie powoływało się na zastrzeżenia wobec wniosku, jakie przedstawili mieszkańcy ulicy [...] w piśmie z dnia [...] września 2012 r.. Stowarzyszenie podniosło również zarzut, iż postanowienie z dnia [...] października 2012 r. pomija dokumentację, stanowiącą podstawę do uchwalonego uchwałą Rady Miasta dnia [...] lipca 2007r. planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], którego dotyczy wniosek. Podkreślało, iż wprawdzie plan ten uchylony został na mocy wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 czerwca 2012 r. (sygn. akt II SA/Go 360/12), to jednak wyrok pozostaje nieprawomocny wobec wniesienia od niego skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto Stowarzyszenie podniosło, iż na potrzeby planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego teren inwestycji została sporządzona w roku 2004 ekspertyza pn. Ekofizografia dla Osiedla [...], stanowiąca załącznik do planu, w której działka nr [...] (określana jako obszar numer [...]), zakwalifikowana została jako teren o dużej wartości przyrodniczej, pokryty w 100 % zielenią, w tym: w 60 % drzewostanem sosny, brzozy, buka i dębu szypułkowego, z zaznaczeniem, że las ten wchodzi w skład większego kompleksu leśnego na północny wschód od badanego terenu. Stowarzyszenie wskazało także na treść ekspertyzy sporządzonej w dniu [...] marca 2010 r. przez Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu pt "Cenne obszary przyrodnicze na terenie miasta", obejmującej obszar projektowanego przedsięwzięcia, a także obszar osiedla rekreacyjno-sportowego, na który planowana inwestycja będzie oddziaływać. Zdaniem Stowarzyszenia, oddziaływaniem inwestycji zagrożony jest obszar Dolina rzeczki [...] i zbiornik wodny [...].
Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. organ I instancji dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu na prawach strony, doręczając mu decyzję z dnia [...] października 2012 r.
W złożonym, pismem z dnia [...] listopada 2012 r., odwołaniu Stowarzyszenie, wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] października 2012 r. oraz wydanego w toku postępowania postanowienia z dnia [...] października 2012 r., zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 8, 10 § 1, 77 § 1 i 4, 78, 107 § 1 i 3 Kpa oraz art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Stowarzyszenie zarzuciło m.in. uniemożliwienie mu jako stronie czynnego udziału w postępowaniu, brak uwzględnienia zgłoszonych wniosków dowodowych w postaci wskazanych ekspertyz, a nadto oparcie się, przy wydawaniu postanowienia, przez organ I instancji wyłącznie na niewiążących i pobieżnych opiniach, nie uwzględniających dokumentacji o środowiskowych uwarunkowaniach i walorach przyrodniczych całego osiedla. Ponownie wskazali też na nieprawomocnośc wyroku WSA w Gorzowie z dnia 14 czerwca 2012 r.
W skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r. L. i E.J., działający w imieniu Przedsiębiorstwa E Spółka jawna, wnieśli o utrzymanie w mocy decyzji stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania oraz o "nieuznanie Stowarzyszenia [...] za stronę we wszystkich postępowaniach związanych z inwestycją budowy osiedla mieszkaniowego na działkach [...] przy ul. [...] oraz na działce [...] przy ul. [...]".
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. Znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 Kpa art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się kolejno do zarzutów zawartych w odwołaniu SKO wskazało, iż organ I instancji, na mocy postanowienia z dnia [...] października 2012 r., dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu. Z analizy akt sprawy wynika, że wniosek o dopuszczenie w tym charakterze Stowarzyszenie złożyło w Kancelarii Ogólnej Urzędu dniu 24 października 2012 r., stąd organ I instancji, który zakończył postępowanie decyzją z dnia [...] października 2012 r. nie miał możliwości wcześniejszej realizacji zasady wynikającej z art. 10 § 1 Kpa w zakresie umożliwienia czynnego udziału tego podmiotu w postępowaniu, gdyż nie był on wówczas stroną. Po otrzymaniu stosownego wniosku Stowarzyszenie zostało niezwłocznie dopuszczone do udziału na prawach strony, a jego odwołaniu nadany został bieg. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, iż organ I instancji nie naruszył art. 10 § 1 Kpa.
Za niezasadne SKO uznało zarzuty o oparciu się przez organ I instancji na pobieżnych i pomijających dokumentację środowiskową, opiniach RDOŚ oraz PPIS. W ocenie organu odowoławczego, cytującego obszerne fragmenty opinii RDOŚ i PPIS, zawarta w nich została szczegółowa analiza i uzasadnienie stanowisk zajętych przez organy opiniujące. W zaistniałych stanie rzeczy zarzuty pobieżności opinii Kolegium uznało za nieuzasadnione. Nadto stwierdziło, iż wydane w sprawie postanowienie i decyzja organu I instancji zawierają informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Analiza treści zaskarżanych orzeczeń wskazuje, iż organ I instancji dokonał oceny rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia zgodnie z wymogami art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. a-e, a także jego usytuowania, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska w myśl art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. a - j. Zgodnie z wymogami art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. a - e ustawy przeanalizował w decyzji rodzaj i skalę możliwego oddziaływania przedsięwzięcia, a z decyzji wynikają okoliczności związane z zasięgiem tego oddziaływania, wielkością i okresem oddziaływania, prawdopodobieństwem oddziaływania, czy transgranicznym oddziaływaniem przedsięwzięcia na elementy przyrodnicze. Jak wskazało Kolegium, z treści uzasadnień zaskarżanych aktów wynika, iż z uwagi na skalę przedsięwzięcia i wielkość zajmowanego terenu, jego oddziaływanie organiczy się do działki objętej wnioskiem, nie przewiduje się zatem kumulowania oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami w sąsiedztwie. W ocenie SKO, organ I instancji wskazał także, że inwestycja nie leży na obszarze chronionym i znajduje się w znacznej odległości od takich obszarów. Zarzut braku analizy wskazanych kwestii pozostwał zatem bezpodstawny. Podkreśliło, iż Stowarzyszenie, podnosząc zarzuty w tym zakresie nie podważyło ustaleń organu, dotyczących odległości inwestycji od obszarów chronionych opisanych w decyzji, ani nie wskazało, na jakim konkretnie innym obszarze chronionym miałaby, wbrew odmiennym ustaleniom organu, realizowana być inwestycja,
Kolegium zwróciło uwagę, iż treść wydanego w sprawie postanowienia oraz decyzji, wbrew zarzutom Stowarzyszenia, winna ograniczać się do wskazania braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bo takie unormowanie przewiduje wyraźnie art. 84 ust. 1 ustawy. Jednocześnie SKO podkreśliło, iż w prowadzonym postępowaniu organ winien był oprzeć się na informacjach wynikających z karty informacyjnej przedsięwzięcia. Charakteryzuje ona bowiem przedsięwzięcie, dla którego wydawana jest decyzja. Zasięgnięte w sprawie opinie mają wprawdzie charakter pomocniczy, ale w przypadku kiedy obie z nich wskazują na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a Prezydent dokonał analizy i oceny w opisany powyżej sposób, miał prawo do wydania postanowienia i decyzji stwierdzających brak potrzeby przeprowadzenia takiej oceny.
Kolegium wywiodło, iż organ nie ma obowiązku dokonywania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie raportu w każdej sprawie. Taka jest bowiem istota uregulowania przewidzianego w art. 63 ust. 1 ustawy, które uzależnia konieczność sporządzenia raportu od uwarunkowań konkretnej sprawy. Stwierdziło, iż powoływana przez Stowarzyszenie analiza pn. Ekofizografia dla Osiedla [...] dotyczyła planu miejscowego, który w chwili orzekania nie istnieje. Odnosząc się do wskazanego przez Stowarzyszenie opracowania "Cenne obszary przyrodnicze na terenie miasta" SKO stwierdziło, że obszar inwestycji nie obejmuje, ani nawet nie graniczy z doliną “[...]".
W skardze Stowrzyszenie zarzuciło decyzji organu II instancji naruszenie: art. 7,8,10 §1, 61 § 4, 75 §1, 77 §1 i 2, 78 §1 i 2, 80, 107 §1 i 3 Kpa oraz art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2012 r., a także wydanego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2012 r.
Skarżące Stowrzyszenie zarzuciło, iż organ I instancji winien był wstrzymać się od wydania decyzji i w pierwszej kolejności rozpatrzyć jego wnioski z [...] października 2012r. o dopuszczenie do udziału w sprawie, przedstawiając w załączeniu, kopię egzemplarza wniosku z prezentatą wpływu - 2 października 2012 r. Zdaniem skarżacego, postępowanie Prezydenta polegające na wydaniu decyzji przed rozpoznaniem wniosku o dopuszczenie go do udziału w prowadzonym postepowaniu stanowiło rażące naruszenie art. 10 §1 Kpa i uniemożliwiło mu czynny udział w postępowaniu. W ocenie Stowarzyszenia, było to działanie celowe, zmierzające do niedopuszczenia dowodów przeciwko wnioskowi z dnia [...] września 2012r. Stowarzyszenie ponownie zarzuciło bezpodstawne zignorowanie zgłoszonych przez nie w postępowaniu dowodów w postaci sporządzonej w 2004 r. ekspertyzy “Ekofizjografia dla Osiedla [...]", stanowiącej załącznik do planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miasta z dnia [...] lipca 2007r., a także ekspertyzy z dnia [...] marca 2010r. Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu "Cenne obszary przyrodnicze na terenie miasta", obejmującej obszar projektowanej inwestycji, a także obszar Osiedla [...], na który planowana inwestycja będzie oddziaływać. Ponowiło też Stowrzyszenie zarzut oparcia się przez organy wyłącznie na opiniach RDOŚ i PPIS, które zgodnie z poglądami doktryny i utrwalonym orzecznictwem nie są dla niego wiążące. Podnosiło, iż ocena co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, który powinien dokonać samodzielnych ustaleń w zakresie przesłanek określonych w ust. 1 i 2 art. 63 ustawy. Wymóg uzyskania zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy opinii stosownych organów przed wydaniem postanowienia o którym mowa w art. 63 ust. 1 i 2 nie oznacza, że organ jest związany poglądami wyrażonymi przez organy opiniujące. Wydając postanowienie organ powinien wskazać jakimi kierował się okolicznościami faktycznymi, znajdującymi potwierdzenie w materiale dowodowym oraz odnieść się do przesłanek określonych w art 63 ust. 1 i 2 ustawy, zgodnie z regułami ogólnymi wynikającymi z art. 107 § 3 Kpa. Zdaniem Stowarzyszenia, organ był zobowiązany dopuścić znaną mu z urzędu, sporządzoną na potrzeby planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren projektowanej inwestycji, sporządzoną w 2004r. ekspertyzę - Ekofizjografia dla Osiedla [...], będąca dokumentem urzędowym, stanowiącym załącznik do przedmiotowego planu. Wskazywał, iż działka o nr [...], objęta inwestycją, określona w Ekofizjografii jako obszar nr [...], jest zakwalifikowana przez profesjonalnych przyrodników jako teren o wysokiej wartości przyrodniczej, pokryty w 100 % zielenią, w 60% drzewostanem sosny, brzozy, buka i dębu szypułkowego, z zaznaczeniem, że las ten wchodzi w skład większego kompleksu leśnego na północny-wschód od badanego terenu. Obowiązkiem organu było także przeprowadzenie także dowodu z wnioskowanej przez skarżącego ekspertyzy "Cenne obszary przyrodnicze na terenie miasta", obejmującej obszar projektowanej inwestycji, a także obszar Osiedla [...], na który będzie ona oddziaływać. Oddziaływaniem takim objęty zostanie także najcenniejszy przyrodniczo obszar - Dolina rzeczki [...] i zbiornik wodny o nazwie [...].
Ponadto, zdaniem skarżącego, karta informacyjna załączona przez inwestora do wniosku z dnia [...] września 2012 r. zawierała zbyt ogólne i niepełne dane dotyczące charakterystyki planowanej inwestycji, zaś organ nie przeprowadził prawidłowej i wyczerpującej analizy rodzaju, charakterystyki i usytuowania planowanego przedsięwzięcia, bezpodstawnie pomiając ekspertyzy i opracowania dotyczce uwarunkowań i walorów przyrodniczych całego terenu Osiedla [...], a nie tylko części tego osiedla, którego dotyczy wniosek, zawartych w dokumentacji planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla [...].
Zdaniem Stowrzyszenia, SKO bezpodstawnie zdyskredytowało także potrzebę przeprowadzenia dowodu z analizy "Cenne obszary przyrodnicze na terenie miasta", stwierdzając, że obszar inwestycji nie obejmuje i nie graniczy z doliną "[...]" (prawidłowo [...]). W sytuacji gdy będzie też oddziaływać na tereny bezpośrednio z nią nie graniczące.
Stowarzyszenie ponownie podniosło, że plan zagospodarowania przestrzennego, obejmujący teren Osiedla [...] ( w tym teren planowanej inwestycji) nie został prawomocnie uchylony, bowiem wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. - uchylający uchwałę Rady Miasta został zaskarżony skargą kasacyjną przez Miasto (art. 168 §1 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), zaś zgodnie z tym planem inwestycja objęta wnioskiem jest niedopuszczalna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe argumenty powołane w zaskarżonej .
Pismem procesowym z dnia [...] marca 2012 r. Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie dowodu z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2013 r., w sprawie II OSK 2329/12 na okoliczność obowiązywania uchwały Miasta nr X/111/07 z dnia [...] lipca 2007 r., a tym samym obowiązywania planu miejscowego dla terenu objętego postępowaniem administracyjnym w niniejszej sprawie, dokumentów stanowiących plan zagospodarowania przestrzennego terenu Osiedla [...] na okoliczność sprzeczności inwestycji objętej wnioskiem Przedsiębiorstwa E - Spółka jawna z ustaleniami tego planu oraz ze skierowanego do Rady Miasta w roku 2011 lub 2012 wniosku L.J o zmianę wskazanego planu miejscowego dla potwierdzenia, że plan ten zabrania wnioskowanej zabudowy, co prowadzić powinno do umorzenia postępowania administracyjnego lub wydania decyzji odmownej.
Na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. pełnomocnik SKO podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wydanym na tej rozprawie postanowieniem Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 ppsa , postanowił oddalić wnioski dowodowe skarżącego zgłoszone w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
1. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej jako: ppsa ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do przepisu art. 135 ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten oznacza możliwość wyeliminowania przez sąd z obrotu prawnego nie tylko aktu zaskarżonego skargą, ale też aktu organu I instancji czy innych, również tych niezaskarżalnych w toku instancji, aktów podjętych przez organy w granicach rozstrzyganej sprawy administracyjnej. Zaakcentowania przy tym wymaga, iż sprawowana przez sąd administracyjny kontrola dokonywana jest wg stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie podejmowania aktu będącego przedmiotem skargi. Orzekając w tak zakreślonych granicach sprawowania kontroli, Sąd uznał, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie.
2. W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu mieszkalno-usługowo-handlowego wraz z infrastrukturą techniczną i parkingami podziemnymi oraz budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działkach o nr ewidencyjnych [...] przy ul. [...] i o nr [...] przy ul. [...], o łącznej powierzchni 5,28 ha, zostało wszczęte na podstawie wniosku z dnia [...] września 2012 r. Przedsiębiorstwa "E" - Spółka jawna.
W karcie informacyjnej przedsięwzięcia, dołączonej do wniosku, podano, że objęte nim działki o nr [...] znajdują się na terenie dla którego brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej jako: plan miejscowy lub mpzp ). Inwestor wskazał ponadto, iż działki znajdują się na terenie dla którego Rada Miasta, uchwałą z dnia [...] lipca 2007 r., uchwaliła plan miejscowy dla Osiedla [...], ale WSA w Gorzowie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie "II SA/Go 3360/12", stwierdził nieważność tej uchwały i orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.
3. W kontekście tych informacji inwestora wskazać należy, że zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm. ) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Pierwszą zatem kwestią jaką musi rozstrzygnąć organ właściwy w przypadku wpływu wniosku strony o wydanie decyzji środowiskowej, jest kwalifikacja przedsięwzięcia w kontekście oceny, czy jego realizacja faktycznie wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Instrumentem prawnym służącym kwalifikacji przedsięwzięć w kontekście oceny, czy ich realizacja wymaga wskazanej decyzji jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy tj. z postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2012 r. oraz jego decyzji środowiskowej, inwestycja wskazana we wniosku inwestora zakwalifikowana została przez organ I instancji jako przedsięwzięcie o jakim mowa w § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tego rozporządzenia tj. przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - "zabudowa mieszkaniowa wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą nieobjęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż:
– 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
– 2 ha na obszarach innych niż wymienione w tiret pierwsze", przy czym organ nie sprecyzował czy chodzi o tiret pierwsze, czy drugie.
Z przyjętej przez Prezydenta Miasta kwalifikacji prawnej przedsięwzięcia wynika zatem, że organ uznał, iż dla terenu objętego wnioskiem inwestora brak jest planu miejscowego. Nadto w aktach administracyjnych postępowania prowadzonego przez organ I instancji kwestii istnienia planu miejscowego na terenie, na którym położone są działki wskazane przez inwestora we wniosku z dnia [...] września 2012 r., poruszona została jedynie jeszcze w mającym charakter korespondencji wewnętrznej między komórkami organizacyjnymi urzędu miejskiego, piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r., podpisanym z up. Prezydenta Miasta przez pracownika Biura Planowania Przestrzennego, skierowanym do Biura Ochrony Środowiska stwierdzającym, iż dla działek objętych wnioskiem brak obowiązującego planu miejscowego. W piśmie tym powołano się na wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. 14 czerwca 2012r. w sprawie II SA/Go 360/12. Kwestia bytu prawnego planu miejscowego była sygnalizowana przez Stowarzyszenie w we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i w odwołaniu ze wskazaniem, iż wyrok WSA stwierdzający nieważność uchwały – mpzp osiedla [...] jest nieprawomocny i została od niego złożona skarga kasacyjna. Organ II instancji zarzut ten całkowicie zignorował. W decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. SKO jedynie stwierdziło, że plan miejscowy nie istnieje w chwili orzekania, co miało stanowić argument za zasadnością pominięcia – jako dowodu w sprawie analizy w postaci Ekofizjografii dla Osiedla Sportowo-Rekreacyjnego.
4. Tymczasem zaakcentować należy, iż ze względu na przedmiot postępowania i okoliczności faktyczne zaistniałe w rozpoznawanej przez organy sprawie, kwestia istnienia planu miejscowego dla terenu objętego wnioskiem, miała zasadnicze znaczenie. Pomijając już akcentowaną wcześniej kwestię istnienia planu dla kwalifikacji inwestycji, zaakcentować należy, że zgodnie z przepisem art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących. Z przytoczonej regulacji wynika wprost, że w przypadku obowiązywania na danym obszarze planu zagospodarowania przestrzennego, wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy dane przedsięwzięcie jest zgodne z planem. Jeżeli więc przedsięwzięcie narusza ustalenia planu miejscowego, organ administracji publicznej jest zobowiązany do odmowy wydania wnioskowanej inwestycji. Ocena zgodności inwestycji z planem miejscowym należy do organu wydającego decyzję i winna być dokonana już na etapie wstępnym postępowania. Procedowanie w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz określania konkretnych warunków w zakresie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest bezprzedmiotowe. Następująca w drodze decyzji odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań z uwagi na niezgodność z planem nie wymaga zatem ani wyczerpania trybu wstępnego ( art. 61 – 65 ustawy z dnia 3 października 2008 r.), ani sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oraz dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na zasadach określonych w art. 77-79 tej ustawy. Wyjątek od powyższej zasady wynika z art. 80 ust. 2 zdanie drugie ustawy, które wskazuje przypadki dla których, w wypadku obowiązywania na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest wymagane stwierdzenie przez organ właściwy zgodności przedsięwzięcia z tym planem przy wydawaniu decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.
Z kolei ustalenie, że inwestycja objęta wnioskiem inwestora pozostaje w zgodzie z obowiązującym planem miejscowym, w sytuacji gdy chodzi o przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, obliguje organ prowadzący postępowanie do wystąpienia do właściwych organów o opinię w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W sytuacji istnienia planu obowiązkiem organu jest także przedłożenie organom opiniującym, prócz wniosku inwestora i karty informacyjnej przedsięwzięcia, także wypisu i wyrysu planu miejscowego (art. 64 ust. 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 3 października 2008r.). Obowiązek ten nie dotyczy wyjątków o których mowa w dalszej części pkt 3 ust. 2 art. 64 ustawy (zakres których nie obejmuje wnioskowanej inwestycji ).
5. Za fakt pozostający poza sporem uznać w niniejszej sprawie należy, iż działki wskazane we wniosku inwestora położone są na obszarze dla którego Rada Miasta, uchwałą z dnia [...] lipca 2007r. nr X/111/07 uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Osiedla [...]. Faktem znanym inwestorowi, organom rozstrzygającym w niniejszej sprawie, jak też skarżącemu, a także Sądowi orzekającemu z urzędu pozostawało , iż wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie II SA/Go 360/12 ze skargi A.C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i orzekł, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. W takiej sytuacji obowiązkiem organu I instancji było w pierwszym rzędzie rozważenie – ze względu na omówiony uprzednio jego wpływ na procedowanie i rozstrzygnięcie sprawy - kwestii obowiązywania planu miejscowego w kontekście skutków jakie wywołał wskazany wyrok WSA w Gorzowie z dnia 10 czerwca 2012 r. W tym zakresie organ I instancji dopuścił się zaniechania. Podobnie jak organ II instancji , który nie tylko nie rozważał tej kwestii z urzędu, ale też zaniechał odniesienia się do zarzutu odwołania, iż wyrok WSA stwierdzający nieważność planu pozostawał nieprawomocny.
6. Odnosząc się do wskazanej kwestii i mając na uwadze, że sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego skargą aktu wg stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jego podjęcia, należy stwierdzić, iż dla wyników tej kontroli pozostaje bez wpływu fakt, iż po wydaniu przez SKO decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 2329/12, uchylił wyrok WSA w Gorzowie z dnia 14 czerwca 2012 r. i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Istotne w okolicznościach sprawy pozostawało zatem rozstrzygnięcie jaki skutek rodził wyrok WSA w Gorzowie z dnia z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie II SA/Go 360/12 dla obowiązywania planu miejscowego w dacie złożenia wniosku przez inwestora ([...] września 2012r.) oraz wydania decyzji przez organ I i II instancji. Wskazanym wyrokiem Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta z dnia [...] lipca 2007r. w całości, a w pkt II orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Mając na uwadze datę złożenia wniosku inwestora, datę decyzji organu I instancji ([...] października 2012r.) i datę decyzji organu II instancji ([...] grudnia 2012 r.) oraz fakt, że wyrok NSA uwzględniający skargę kasacyjną organu, uchylający wyrok WSA i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania wydany został już po decyzji organu odwoławczego tj. w dniu [...] stycznia 2013 r. , wskazać należy, iż w dacie podejmowania rozstrzygnięć przez organy, wyrok WSA był orzeczeniem nieprawomocnym. Cechy prawomocności zresztą nie uzyskał wobec uchylenia go przez sąd II instancji .
7. W okolicznościach sprawy istotne pozostają skutki prawne, zawartego w pkt II wyroku WSA w Gorzowie z dnia 14 czerwca 2012 r. orzeczenia, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Orzeczenie to podjęte zostało przez WSA na podstawie art. 152 ppsa. Zgodnie z tym przepisem "w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku". Zwrot "w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie akt lub czynność nie mogą być wykonane", użyty w tym przepisie, należy zatem traktować jako synonim określenia "czy i w jakim zakresie zawieszona jest moc (skutek prawny) aktu lub czynności". Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 8 września 2010 r. w sprawie II OSK 1394/09 "rozstrzygnięcie zawarte w wyroku, w zakresie określenia, że zaskarżony akt nie może być wykonany ma charakter tymczasowy, ponieważ kształtuje sytuację stron w okresie po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji do czasu, dopóki wyrok ten nie jest prawomocny. Zasadniczy sens tego przepisu jest taki, że celem wstrzymania wykonania aktu w razie uwzględnienia skargi jest ukształtowanie stosunków prawnych na okres, w którym wyrok nie jest prawomocny".
8. Wydanie przez WSA w Gorzowie nieprawomocnego wyroku z dnia 14 czerwca 2012r. uwzględniającego skargę P.C. i stwierdzającego nieważność uchwały w przedmiocie planu miejscowego oznaczało, że plan ten nadal pozostawał w obrocie prawnym. Jednakże wynikający z tej uchwały (faktu jej opublikowania w dzienniku urzędowym) skutek prawny w postaci obowiązywania uchwalonego nią planu miejscowego, pozostawał - z mocy rozstrzygnięcia podjętego w oparciu o przepis art. 152 ppsa - zawieszony do czasu uprawomocnienia się wyroku. Skutek w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego aktu prawa miejscowego (a takim jest uchwała w przedmiocie planu miejscowego) powstaje bowiem dopiero z momentem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego I instancji. W sytuacji jednak, gdy taki wyrok zostanie uchylony przez sąd II instancji w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej, upadają też wszelkie wynikające z niego skutki. Utrata przymiotu ważności ( obowiązywania ) przez plan miejscowy może zaś nastąpić jedynie w razie jego prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 170 ppsa wiąże tylko orzeczenie prawomocne. Wiąże ono przy tym nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skutku takiego nie wywołuje natomiast orzeczenie podejmowane przez sąd I instancji na podstawie art. 152 ppsa. Tego rodzaju orzeczenie oznacza jednakże zawieszenie w czasie skutku prawnego, wynikającego z objętego nim aktu ( tu: uchwały w przedmiocie planu miejscowego ). Oznacza to w konsekwencji, iż w przedziale czasowym, obejmującym okres od wydania przez WSA wyroku uwzględniającego skargę (stwierdzającego nieważność planu) i zawierającego rozstrzygnięcie podjęte na podstawie art. 152 ppsa, do czasu jego uprawomocnienia się lub uchylenia go przez NSA w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej, nie było możliwe w prowadzonym w tym okresie postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, na wniosek z dnia [...] września 2012r., stwierdzenie, że plan miejscowy obowiązuje bądź nie obowiązuje. Nie było tym samym dopuszczalne wydanie w tym okresie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia ze względu na przyjęcie (w oparciu wskazane rozstrzygnięcie sądu podjęte na podstawie art. 152 ppsa) braku obowiązującego planu miejscowego dla terenu na jakim jest planowane, ani wydanie decyzji odmownej z powodu sprzeczności tego przedsięwzięcia z planem miejscowym. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, wszczęte wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej, było bowiem w takiej sytuacji zawieszenie postępowania administracyjnego. Rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało bowiem od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Wbrew zatem faktycznemu stanowisku organów I i II instancji ( bo nie wyartykułowanemu w uzasadnieniach ich decyzji ), sam fakt wydania nieprawomocnego wyroku w sprawie II SA/Go 360/12, stwierdzającego nieważność planu miejscowego i zawarcie w nim orzeczenia stwierdzającego, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu, nie skutkował rozstrzygnięciem o utracie ważności tejże uchwały.
Należy zauważyć, iż celem wprowadzenia przepisu art. 152 ppsa w konsekwencji ukształtowania modelu dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego, jest udzielenie tymczasowej ochrony prawnej stronie, której skarga została uwzględniona. W cytowanym już wyroku z dnia z dnia 8 września 2010 r. w sprawie II OSK 1394/09, NSA stwierdził, iż orzeczenie podjęte przez sąd na podstawie art. 152 ppsa kształtuje sytuację stron w okresie po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji do czasu, dopóki wyrok ten nie jest prawomocny. Tym samym nie odnosi się ono do podmiotów pozostających poza sprawą sądowoadministracyjną, w której zostało wydane. Jak już bowiem wskazano z mocy art. 170 ppsa wobec innych podmiotów skutki wywiera dopiero wyrok prawomocny.
9. Bezzasadne przyjęcie przez organy, iż rozpoznanie wniosku z dnia [...] września 2012 r. może nastąpić z pominięciem oceny istnienia planu miejscowego dla terenów wskazanych we wniosku inwestora, skutkować musiało uwzględnieniem skargi i uchyleniem, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 i 135 ppsa, zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Konsekwencją omówionego uchybienia była też konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2012r. ze względu na fakt, iż podjęte ono zostało po uzyskaniu opinii organów opiniujących ( RDOŚ oraz PPIS ), które przed wydaniem opinii wadliwie poinformowane zostały przez organ I instancji o braku planu miejscowego dla terenu objętego wnioskiem inwestora.
10. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zostało przez Sąd poprzedzone postanowieniem oddalającym wnioski dowodowe skarżącego Stowarzyszenia, zgłoszone pismem procesowym z dnia [...] marca 2013 r. ( k- 28 akt sądowych ). Zakres postępowania dowodowego dopuszczalnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowany został w przepisie art. 106 § 3 ppsa. W myśl powołanego przepisu przed sądem administracyjnym prowadzone mogą być urzędu lub na wniosek stron dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu, zgłoszone przez stronę skarżącą wnioski dowodowe podlegały oddaleniu. Okoliczność wydania przez NSA wyroku z dnia [...] stycznia 2013r. pozostawała bowiem bez wpływu dla rozstrzygnięcia sprawy jako zdarzenie, które nastąpiło już po wydaniu przez SKO zaskarżonej decyzji. Nadto była ona znana stronom, a Sądowi z urzędu. Natomiast uchwała Rady Miasta nr X/111/07 z dnia [...] lipca 2007r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Osiedla [...] ma status aktu prawa miejscowego. Akt prawa miejscowego ma charakter prawa powszechnie obowiązującego na obszarze właściwości organu, który go uchwalił. Z przepisu prawa zaś nie prowadzi się dowodu. Z kolei zgłoszony dowód w postaci wniosku inwestora z lat 2011-2012 o zmianę planu miejscowego na okoliczność niezgodności planowanej inwestycji z planem miejscowym, nie zmierzał do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W kontekście tezy dowodowej na jaką zawnioskowane zostały dwa ostatnie dowody stwierdzić należy, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym nakierowanym na kontrolę legalności zaskarżonej skargą decyzji, decyzji ją poprzedzającej oraz postanowienia z dnia [...] października 2012r., nie była przedmiotem badania i oceny przez Sąd kwestia zgodności inwestycji wskazanej we wniosku z dnia [...] września 2012 r. z przepisami planu miejscowego w sytuacji gdy organy całkowicie pominęły tę kwestie przyjmując, iż plan miejscowy nie obowiązuje. Oceny zgodności inwestycji z planem miejscowym dokonać może wyłącznie organ właściwy dla wydania decyzji środowiskowej, po prawidłowych ustaleniach w kwestii jego obowiązywania dla terenów objętych zamiarem inwestycyjnym wnioskodawcy. Prawidłowość stanowiska organu w tym zakresie podlegać może kontroli sądowej dopiero w ewentualnym przyszłym postępowaniu sądowym. Do kompetencji sądu administracyjnego należy bowiem ocena legalności procesu ustalania stanu faktycznego przez organ administracji z punktu widzenia wymagań proceduralnych i oraz stosowania do nich właściwych norm prawnych, nie zaś zastępowanie organu w tym zadaniu i samodzielne ustalanie stanu faktycznego oraz dokonywanie ocen prawnych takich nowych ustaleń.
11. Zważywszy na charakter stwierdzonego uchybienia skutkującego, uchyleniem zaskarżonej decyzji, na obecnym etapie zbyteczne pozostaje odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Wskazać jednakże należy, iż zasadne pozostawało stanowisko skarżącego w kwestii bezzasadności pominięcia przez organy zgłoszonych dowodów w postaci opracowania naukowego pt "Cenne obszary przyrodnicze na terenie miasta" oraz dokumentu pt "Ekofizjografia dla Osiedla [...]". Zważywszy na przedmiot postępowania administracyjnego jak i tematykę obu opracowań nie można wykluczyć, iż zawierają informacje przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Nadto zgodnie z art. 78 § 1 Kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W myśl § 2 organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Jak zaś wynika z art. 75 § 1 Kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W kontekście wskazanych regulacji stwierdzić należy że nawet uznanie, iż plan miejscowy nie obowiązuje (wobec stwierdzenie jego nieważności) nie pozbawia waloru dowodu w rozumieniu Kpa, takiego opracowania sporządzanego w toku procedury planistycznej jakim jest ekofizjografia. Dokument ten nie stanowi bowiem elementu planu miejscowego i nawet jego unieważnienie nie pozbawia wskazanego opracowania jego merytorycznej wartości i waloru dowodu w rozumieniu art. 75 Kpa. Rzeczą organów orzekających pozostaje natomiast ocena dowodów w kontekście przepisów art. 7 , 77 § 1, 80 i 81 Kpa.
12. Co do zaś naruszenia przepisu art. 10 § 1 Kpa wskazać należy, Stowarzyszenie dopuszczone zostało do udziału w postępowaniu na prawach strony w oparciu o przepisy art. 44 ustawy z dnia 3 października 2003 r. Stowarzyszenie działa w oparciu o regulamin w którym określone zostały m.in. jego cele i sposoby ich realizacji. W regulaminie ( § 7 ) jako cele Stowarzyszenia wskazane zostało min. ochrona środowiska naturalnego, a szczególnie ochrona przyrody na terenie Miasta, ochrona dorobku kulturowego i archeologicznego, rewitalizacja obiektów i terenów posiadających znamiona dorobku przyrodniczego i krajobrazowego, zapobieganie rabunkowej gospodarce leśnej i niszczenia przyrody, wspieranie i kreowanie lokalnych inicjatyw społecznych i samorządowych opartych na działaniach proekologicznych. Z § 8 regulaminu wynika przy tym jednoznacznie, iż środkiem służącym realizacji celów regulaminowych stowarzyszenia jest m.in. udział w postępowaniach administracyjnych dotyczących tych celów. Analiza wskazanych w regulaminie celów Stowarzyszenia wskazuje w ocenie Sądu, iż cele te dotyczą przedmiotu niniejszego postępowania sądowego. W kontekście zarzutu naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu wskazać należy, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 Kpa może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, czego w niniejszej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało. Od sytuacji uniemożliwienia stronie dokonania konkretnych czynności procesowych odróżnić bowiem należy bezpodstawne pominięcie dowodów przez stronę zgłoszonych lub dokonanie ich zaocznej oceny bez przeprowadzenia ich w toku postępowania, o czym była mowa powyżej.
13. Mając na uwadze fakt uwzględnienia skargi, stosownie do przepisu art. 152 ppsa Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania poniesionych przez stronę skarżącą, a obejmujących, uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi (200 zł) orzeczono na podstawie przepisu art. 200 i 205 § 1 ppsa.
14. Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą organu będzie w pierwszej kolejności odniesienie się do kwestii obowiązywania planu miejscowego i jego ustaleń dla terenu wskazanego we wniosku inwestora, aktualnie już z uwzględnieniem wyroku NSA z dnia 22 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 2329/12.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło