III SAB/Kr 20/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji postanawia skargę odrzucić. W dniu 17 października 2012 r. do Komendy Powiatowej Policji wpłynęło pismo skarżącego K. J. z dnia 11 października 2012 r., w którym skarżący domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie powierzenia mu obowiązków dowódcy Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji w S, w zastępstwie za mianowanego na to stanowisko D. B., który pełnił obowiązki służbowe w sekcji kryminalnej Komisariatu Policji w S. Skarżący także domagał się przyznania adekwatnego do pełnionej funkcji uposażenia, wraz z dodatkami o charakterze stałym, jak również przyznania odsetek ustawowych od nieterminowo przyznanych i wpłaconych należności, stanowiących różnicę pomiędzy świadczeniami wypłaconymi, a należnymi. Pismem z dnia 8 listopada 2012 r. Komendant Powiatowy Policji stwierdził, że po dokonaniu analizy akt osobowych ustalono, że skarżący, z chwilą utworzenia Komendy Powiatowej Policji z dniem 1 stycznia 1999 r. zajmował stanowisko policjanta dowódcy drużyny Plutonu Patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji w S. W związku z wprowadzeniem z dniem 1 stycznia 2000 r. nowego katalogu stanowisk służbowych w Policji, został on mianowany na równorzędne stanowisko służbowe – referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji w S. Stanowisko to zajmował do czasu przeniesienia do pełnienia dalszej służby w Komisariacie Policji w Ś tj. do dnia 15 stycznia 2004 r. Z kolei z akt osobowych D. B. wynika, że wymieniony funkcjonariusz został mianowany na stanowisko Kierownika Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego z dniem 1 listopada 2001 r. i funkcje tą pełni do chwili obecnej. Jak stwierdził organ, ewentualne powierzenie skarżącemu obowiązków na w/w stanowisku mogło mieć miejsce po dniu 1 listopada 2001 r., jednak, zarówno w przebiegu służby skarżącego, jak i D. B. w okresie od 1 listopada 2001r. nie stwierdzono faktu powierzenia służby na innym stanowisku służbowym niż zajmowane, jak również brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego ten fakt. Nadto organ podkreślił, że decyzje w sprawie powierzenia policjantowi obowiązków służbowych na innym stanowisku na podstawie art. 37 ustawy o Policji, podejmuje zgodnie z art. 45 ust. 3 powołanej ustawy przełożony, którym był Komendant Powiatowy Policji. Dodatkowo organ podkreślił, że skarżący, zgodnie z Rozkazem Personalnym Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji dnia 15 kwietnia 2005 r. został z dniem 30 kwietnia 2005 r. zwolniony ze służby w Policji i obecnie posiada status emeryta – rencisty policyjnego. Tym samym prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe, gdyż przytoczone powyżej przepisy ustawy o Policji mają zastosowanie wyłącznie do policjantów w służbie. Zatem postępowanie w sprawie powierzenia skarżącemu obowiązków na stanowisku kierownika Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji w S i przyznania mu adekwatnego do pełnionej funkcji wynagrodzenia jest bezprzedmiotowe, gdyż brak jest przedmiotu w postaci konkretyzacji uprawnień byłego policjanta wynikających z przepisów ustawy o Policji. W dniu 14 listopada 2012 r. K. J. wniósł zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji, w trybie art. 37 K.p.a., na niezałatwienie sprawy zawisłej przed skarżonym organem w trybie i formie prawem przewidzianym. Zdaniem skarżącego, organ nie podjął w terminie przewidzianym w art. 35 K.p.a. żadnej czynności "prawem przypisanej" Pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. Z-ca Naczelnika Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji poinformował skarżącego, że jego zażalenie z dnia 14 listopada 2012 r. zostało rozpatrzone jako skarga w trybie Działu VIII K.p.a. W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego uznano, że Komendant Powiatowy Policji w sposób właściwy i zgodny z literą prawa uzasadnił bezprzedmiotowość wszczęcia postępowania w sprawie powierzenia skarżącemu obowiązków kierownika Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego KP w S. Zatem nie było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego i zakończenia go wydaniem stosownego orzeczenia. K. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność organu, powtarzając uprzednio podniesione zarzuty w piśmie z dnia 17 października 2012 r. do Komendy Powiatowej Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji wniósł o uznanie skargi za bezzasadną. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie bowiem do treści przepisów art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem orzekając w sprawach skarg na wymienione w tym przepisie decyzje, postanowienia, akty i czynności, ale także na bezczynność organów w zakresie nie podjęcia w ustawowym terminie stosownych działań. Przepisy p.p.s.a. określając właściwość rzeczową sądów administracyjnych, ustalają jednocześnie katalog spraw, których sądy te nie rozpoznają. Zgodnie z art. 5 pkt 2 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe między innymi w sprawach wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi. To z kolei prowadzi do wniosku, że spod kontroli sądowej wyłączona jest wszelka działalność organów administracji publicznej w omawianej kategorii spraw. Niedopuszczalna jest zatem nie tylko skarga na decyzje, postanowienia, akty i czynności, ale także na bezczynność organów w sprawach omawianej podległości służbowej. Podległość służbowa jest cechą szczególną, charakterystyczną dla tzw. stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia służby w wojsku i innych służbach paramilitarnych. Znaczny zakres takiej podległości sprawia, iż w tych stosunkach zatrudnienia nie ma równorzędności podmiotów, co jest typowe dla stosunku pracy. Tym samym przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Podjęcie służby w formacjach mundurowych, w tym Policji, jest dobrowolne. Każdy, kto dobrowolnie przystępuje do takiej służby, rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich, w tym decyduje się automatycznie na ograniczenie prawa do sądu. Niewątpliwie przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonym prawa decydowania o awansie na wyższy stopień służbowy. Takie sprawy należą do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb, o których mowa we wspomnianym art. 5 pkt 2 p.p.s.a. Ochronie prawnej podlega zatem istnienie oraz istotne elementy stosunku służbowego. Funkcjonariuszowi nie przysługuje natomiast roszczenie o awans na wyższy stopień służbowy, a w konsekwencji także ochrona sądowa w tym zakresie. Prawo do sądu w sprawach wynikających z relacji między przełożonym i podwładnym jest ograniczone, ale wynika to ze szczególnych cech nadrzędności i podrzędności oraz cech stosunku służbowego i związanej z nią dyspozycyjności (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 422/10). Reasumując, sprawy awansu funkcjonariusza na wyższy stopień służbowy należą do spraw wynikających z podległości służbowej i tym samym na mocy art. 5 pkt 2 p.p.s.a. są wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych. Dodatkowo podkreślić należy, że skarżący, który od kilku lat jest emerytem policyjnym, domagał się w 2012 r. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie powierzenia mu obowiązków i wyrównania zaległych poborów na wyższym stanowisku w 2003 r., przy czym nie potrafi dokładnie określić daty, tego awansu. Jak słusznie podkreślił organ, przepisy ustawy o Policji mają zastosowanie wyłącznie do policjantów, a nie do emerytów policyjnych. Z tych względów skarga wniesiona na bezczynność w takiej sprawie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.