II SAB/Ke 18/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2013r. sprawy ze skargi B. M. i M. M. na bezczynność P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje P. do rozpatrzenia wniosku B. i M. małżonków M. datowanego na 9 października 2011r. o udzielenie informacji publicznej polegającej na wskazaniu i doręczeniu kserokopii wszelkich decyzji administracyjnych i innych stosownych czynności prawnych dotyczących urządzeń do przesyłu energii elektrycznej posadowionych na działce nr [...] położonej w M., w terminie 14 dni od dnia zwrotu aktu administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od P. na rzecz B. i M. małżonków M. 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 9 października 2011r. B. i M. M. wezwali PGE Dystrybucja S.A. Oddział [...] (zwaną dalej PGE) do zawarcia umowy służebności przesyłu oraz wypłaty wynagrodzenia za bezpodstawne korzystanie z działki nr [...]. W przypadku zaprzeczenia przedstawionemu w uzasadnieniu ww. pisma stanowi faktycznemu i prawnemu wnioskodawcy zwrócili się o wskazanie i doręczenie kserokopii wszelkich decyzji administracyjnych i innych stosownych czynności prawnych – na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5, ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W odpowiedzi z dnia 17 listopada 2011r. PGE odmówiła spełnienia przedstawionych przez wnioskodawców roszczeń. Pismem z dnia 21 stycznia 2012r., skierowanym do PGE, B. i M. M. ponowili swoje żądania. W odpowiedzi z dnia 1 lutego 2012r. PGE ponownie odmówiła spełnienia przedstawionych przez wnioskodawców roszczeń. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze B. i M. M. zarzucili PGE bezczynność polegającą na: 1. nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 9 października 2011r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy przy jednoczesnym: 2. niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy. W uzasadnieniu wskazano, że skoro PGE zajmuje się dystrybucją energii elektrycznej, to jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. Pomimo wystosowania przez skarżących do tej spółki pism z dnia 9 października 2011r. oraz z dnia 21 stycznia 2012r. do dnia sporządzenia skargi nie otrzymali oni jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów ani też rozstrzygnięcia w sprawie odmowy ich udostępnienia. W związku z powyższym skarżący wnieśli o stwierdzenie bezczynności PGE oraz zobowiązanie tej spółki do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz. W odpowiedzi na skargę PGE Dystrybucja S.A z siedzibą w Lublinie Oddział [...] wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, wskazując w obszernym uzasadnieniu na brak możliwości przypisania: po pierwsze, żądanym informacjom charakteru informacji publicznej, a po drugie, spółce przymiotu jednostki, o jakiej mowa w art. 4 ustawy. PGE podkreśliło, że jest podmiotem prawa prywatnego, które to pojęcie należy odróżniać od pojęcia przedsiębiorstwa publicznego. Spółka działa zatem na wolnym i konkurencyjnym rynku dystrybucji energii elektrycznej, przez co podejmuje niezbędne działania dla ochrony informacji, których ujawnienie mogłoby bezpośrednio bądź pośrednio wpływać na jej kondycję finansową. Takie informacje, jak dotyczące formalnych uwarunkowań lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych muszą korzystać z ochrony - oczywiście, o ile spółka jest w ich posiadaniu, bowiem ze względu na często dalece historyczny moment wytworzenia urządzeń spółki, brak jest możliwości, czy to wyszukania, bądź też wydobycia decyzji administracyjnych i innych aktów od organów, które je wydawały. W tym zakresie PGE powołało się na "tajemnicę przedsiębiorcy", zdefiniowaną w art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zdaniem spółki informacje, których żądają skarżący, stanowią tajemnicę strony przeciwnej, dotyczą bowiem regulacji posadowienia urządzeń, co do posadowienia których B. i M. M. zapowiadają spór. Nawet zatem gdyby przyjąć że wniosek skarżących rzeczywiście dotyczy informacji publicznych, to nie mogą one zostać udostępnione – z uwagi na treść art. 5 ust. 2 ustawy. Dodatkowo PGE wskazało na udzielenie skarżącym odpowiedzi – pismami z dnia 17 listopada 2011r. i z dnia 1 lutego 2012r., przyznając jednocześnie, że w korespondencji tej nie zawarto stanowiska odnośnie udzielenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie, mimo braku zarzutu ze strony PGE odnośnie tego, że jej Oddział nie ma zdolności sądowej, za celowe Sąd uznał zajęcie w tej materii stanowiska, a to w związku ze znanym tut. Sądowi faktem, iż w szeregu orzeczeń wydanych w analogicznych sprawach przez niektóre wojewódzkie sądy administracyjne, skargi były odrzucane na tej podstawie, że oddział PGE Dystrybucja nie ma zdolności sądowej (por. postanowienia WSA w Lublinie w sprawach o sygn. akt II SAB/Lu 41/13, II SAB/Lu 31/13, II SAB/Lu 32/13 oraz WSA w Rzeszowie o sygn. akt II SAB/Rz 16/13, II SAB/Rz 6/13, dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA). W tym zakresie tut. Sąd w całości podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2013r. w sprawie I OSK 102/13 (dostępnym w internetowej bazie orzeczniczej NSA), zgodnie z którym przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. Jednostka organizacyjna, o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie stanowi jednostki organizacyjnej o jakiej mowa w przepisach K.p.a. czy ustawy P.p.s.a. W rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to bowiem każda jednostka organizacyjna wykonująca zadania publiczne – nawet gdy stanowi część Spółki powołaną przez Spółkę w celu świadczenia usług na określonym terenie. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że taką jednostką zobowiązaną do udzielenia informacji publicznej jest Oddział [...]. Nie ulega także żadnej wątpliwości, że – wbrew stanowisku przedstawionemu w odpowiedzi na skargę – PGE Dystrybucja S.A w Lublinie (a co za tym idzie także jej oddział), z uwagi na przedmiot swojej działalności, wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Za przyjęciem takiego poglądu w niniejszej sprawie przemawia szeroki krąg uprawnień i obowiązków przedsiębiorstw energetycznych (zapewnienie przesyłu i dystrybucji paliw i energii, kontrola układów pomiarowych, dotrzymywania zawartych umów i prawidłowości rozliczeń) w zestawieniu z brzmieniem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012r. poz. 1059), który dotyczy polityki energetycznej państwa, a także roli, jaką przedsiębiorstwa te odgrywają w systemie gospodarczym kraju. Przedstawione stanowisko uznać należy za ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (przykładowo powołany już wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013r. sygn. I OSK 102/13, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010r. sygn. I OSK 851/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 marca 2013r. sygn. II SAB/Lu 10/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2013r. sygn. II SAB/Bd 6/13 – wszystkie dostępne w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych). Przechodząc do oceny, czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną należy odwołać się do treści żądania skarżących wyartykułowanego w piśmie z dnia 9 października 2011r., w którym domagają się od PGE "wskazania i doręczenia kserokopii wszelkich decyzji administracyjnych i innych stosownych czynności prawnych". Za niezasadne w tym zakresie należy uznać stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę, jako że akty – których udostępnienia żądają skarżący – niewątpliwie zawierają informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy. Zgodnie z tym przepisem udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Podkreślić przy tym trzeba, że skarżący zwracają uwagę na bezumowne korzystanie przez spółkę z ich nieruchomości – w związku z czym żądane decyzje powinny dotyczyć przede wszystkim lokalizacji i budowy urządzeń elektroenergetycznych na konkretnym terenie – co jest bezsprzecznie bezpośrednio związane z przedmiotem działalności PGE. To właśnie bowiem z pomocą tej infrastruktury spółka wykonuje ciążące na niej zadania publiczne – dystrybucję energii elektrycznej. W takiej sytuacji PGE ma obowiązek udostępnić skarżącym przedmiotowe decyzje jeśli nimi dysponuje, pomimo, że sama tych dokumentów nie wytworzyła, chyba że zachodzą okoliczności o jakich mowa w art. 5 § 1 i 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu: - w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (§ 1), - ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (§ 2). W takiej jednak sytuacji ma obowiązek wydać stosowne rozstrzygnięcie. Tymczasem, jak wynika z przedstawionej dokumentacji, spółka nie udostępniła żądanych informacji, nie odmówiła jej wydania ani też nie poinformowała, że takimi decyzjami nie dysponuje (w tej ostatniej sytuacji powinna dodatkowo wskazać, co jest tego powodem). Natomiast w niniejszej sprawie PGE ograniczyła się do ogólnikowego poinformowania wnioskodawców pismami z dnia 17 listopada 2011r. i z dnia 1 lutego 2012r. (k. 18 i 23 akt sądowych) o odmowie spełnienia przedstawionych przez nich roszczeń. W rezultacie przedmiotowe pisma nie zawierają żadnej odpowiedzi odnośnie żądanych przez strony dokumentów. Z powyższych względów należało uwzględnić wniesioną w niniejszej sprawie skargę na bezczynność – o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na odstawie art. 149 § 1 ustawy P.p.s.a. W ocenie Sądu stwierdzona bezczynność, pomimo, że od wniosku upłynęło niemal półtora roku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Żądanie udostępnienia informacji publicznej podniesione było bowiem alternatywnie (w przypadku zaprzeczenia przedstawionemu przez wnioskodawców stanowi faktycznemu i prawnemu) i stanowiło jeden z elementów wezwania PGE do zawarcia umowy służebności przesyłu oraz wypłaty wynagrodzenia za bezpodstawne korzystanie z nieruchomości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 ustawy P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1349 ze zm.). PGE Dystrybucja S.A Oddział [...] powinien rozpoznać wniosek z dnia 9 października 2011r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami poprzez: doręczenie skarżącym żądanych kserokopii wszystkich posiadanych decyzji i innych stosownych czynności prawnych dotyczących urządzeń do przesyłu energii elektrycznej posadowionych na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], albo wydać decyzję odmawiającą udostępnienia tej informacji z uzasadnieniem, albo też w przypadku, gdyby Spółka takimi decyzjami nie dysponowała, poinformować o tym skarżących wraz z wyjaśnieniem powodu tego stanu rzeczy.