II SA/Gl 413/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-07-24

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do zmiany ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 k.p.a. wymagana jest zgoda wszystkich stron postępowania, które nabyły prawo na mocy tej decyzji, czy tylko inwestora?
Ratio decidendi
Zmiana ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 k.p.a. wymaga zgody wszystkich stron postępowania, które nabyły prawo na mocy tej decyzji, a nie tylko inwestora. Organ administracji powinien ocenić krąg stron mających interes prawny w postępowaniu zmiany decyzji i uzyskać ich zgodę, chyba że nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego lub prawnego. Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie jest ponownym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, lecz badaniem przesłanek do zmiany decyzji.
Stan faktyczny
Inwestor M. H. uzyskał decyzję o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wystąpił o zmianę decyzji w zakresie zwiększenia szerokości elewacji frontowej budynku z 25 m na 28 m. Wójt Gminy M. odmówił wszczęcia postępowania zmieniającego decyzję, powołując się na brak zgody strony sąsiedniej nieruchomości, która sprzeciwiła się zmianie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało odmowę zmiany decyzji. Inwestor zaskarżył decyzję do WSA w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu oddala skargę. Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] r., nr [...], ustalił na wniosek M. H. warunki zabudowy działki nr [...] położonej w G. przy ul. [...] dla realizacji budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Pismem z dnia 22 czerwca 2012 r. inwestor M. H., reprezentowany przez pełnomocnika M. S.-S., wystąpił o zmianę przedmiotowej decyzji w zakresie szerokości elewacji frontowej budynku z przewidzianej w decyzji szerokości 25,0 m na 28,0 m. Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy M. działając w oparciu o art.61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany swojej decyzji stwierdzając, że zmianie uległ stan faktyczny i prawny sprawy. Podał, że w stosunku do inwestycji, dla której ustalone zostały przez niego warunki zabudowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. prowadzi postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dodał, że z wniosku inwestora prowadził również postępowanie w sprawy zmiany sposobu użytkowania części przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na salę przyjęć okolicznościowych (dla ok.80 osób) wraz z zapleczem, które zawiesił jednak do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed nadzorem budowlanym. Wskazał wreszcie, że działka nr 1 po wydaniu przez niego decyzji ustalającej warunki zabudowy została zaliczona na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 października 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 ( Dz. U. nr 198, poz.1226) do obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, jako wchodząca w skład terenu pod nazwą "[...]". Postanowienie to zostało jednak uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. W tym stanie rzeczy Wójt Gminy M. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany w trybie art. 155 k.p.a. swojej decyzji ostatecznej z dnia [...] r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W następstwie tego I. K. jedna ze stron postępowania zakończonego ostateczną decyzją (właścicielka nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem działki nr 2) oświadczyła w piśmie z dnia 23 listopada 2012 r., że nie wyraża zgody na zmianę tej decyzji stwierdzając, iż w jej ocenie szerokość elewacji frontowej mającej wynosić 25 m jest wystarczająca na potrzeby domu jednorodzinnego. W jej ocenie inwestorowi nie chodzi o zmianę dotyczącą budynku jednorodzinnego lecz w gruncie rzeczy o zmianę części wybudowanego obiektu na salę przyjęć okolicznościowych. Dodała, że w przedmiotowym obiekcie organizowanych już było wiele przyjęć okolicznościowych, mimo iż inwestor nie uzyskał jeszcze decyzji zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Dodała, że w jej przekonaniu obiekt ten był już od początku budowany w innym celu niż to wynikało z decyzji o warunkach zabudowy. Stwierdziła również, że rejon ul. [...] i ul. [...] zabudowany budynkami jednorodzinnymi "jest cichy i spokojny i powinien takim pozostać". W innym miejscu zaś podkreśliła, że zmiana decyzji zgodnie ze złożonym wnioskiem byłaby sprzeczna z interesem społecznym. Dodała, że nie wyobraża sobie aby na terenie zaliczonym do obszaru Natura 2000 mógł powstać uciążliwy dla otoczenia obiekt. Strona wskazała także, że inwestor dysponujący działką mającą szerokość ok. 80 m zlokalizował przedmiotowy obiekt 5 m od granicy z jej działką, za to w odległości ok. 124 m od swojego budynku mieszkalnego. Po zapoznaniu się z opisanym stanowiskiem strony Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] r. działając na podstawie art. 155 k.p.a. odmówił zmiany swojej decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu stwierdził, że brak zgody strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją oraz zmiana stanu faktycznego i prawnego na działce inwestora uniemożliwia zmianę jego ostatecznej decyzji. Organ ten odniósł się także do stanowiska pełnomocnika strony domagającego się przeprowadzenia w sprawie ponownej analizy urbanistycznej wskazując, że analizę taką przeprowadza się w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a nie w sprawie zmiany decyzji o warunkach zabudowy prowadzonej w trybie art. 155 k.p.a. W odwołaniu od tej decyzji M. H. zarzucił organowi I instancji błędną wykładnię art. 155 k.p.a. stwierdzając, że zgoda strony, o jakiej jest mowa w tym przepisie dotyczy strony, która "nabyła prawo" na mocy decyzji ostatecznej. Pojęcie nabycia prawa z decyzji ostatecznej może być stosowane zaś tylko w odniesieniu do sfery prawa materialnego, a nie uprawnień formalnych (procesowych). Jedyna stroną, która nabywa prawo do wykonania decyzji o warunkach zabudowy, stanowiącej rodzaj promesy budowlanej jest wnioskodawca - inwestor, a zatem tylko jego zgoda jest potrzebna do zmiany tej decyzji i tylko interes prawny tego podmiotu winien być w myśl art. 155 k.p.a. brany pod uwagę. Tym samym zdaniem wnoszącego odwołanie powołanie się przez Wójta na brak zgody "strony, która nie nabyła prawa do decyzji" stanowi nadużycie prawa. Wnoszący odwołanie wskazał także, że wbrew stanowisku organu I instancji zmiana decyzji o warunkach zabudowy w zakresie parametrów inwestycji wymagała podjęcia szeregu czynności administracyjno-technicznych, w tym zbadania kompletności złożonego wniosku czy przeprowadzenia ponownej analizy funkcji i cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Nieuprawnione było zatem stanowisko Wójta, że analiza funkcji i cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu została przeprowadzona w postępowaniu zwyczajnym. Organ ten nie sprawdził także, czy przeprowadzona wcześniej analiza urbanistyczna umożliwiała zmianę decyzji w kierunku wnioskowanym przez inwestora. W podsumowaniu odwołania strona stwierdziła, że zaskarżona decyzja podważa zasadę zaufania do władzy publicznej zwartą w art. 8 k.p.a., gdyż dowodzi stronniczego podejścia do załatwianej sprawy uwzgledniającego "cudze interesy" i trakującego pismo I. K. "jak fetysz". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej tego orzeczenia organ II Instancji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 k.p.a. W uzasadnieniu organ zreferował stan sprawy. Następnie podał, że stronami postepowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości przeznaczonej do zainwestowania, jak również sąsiednich nieruchomości, o ile wykażą swój interes prawny, przy czym niekoniecznie nieruchomości te muszą bezpośrednio graniczyć z terenem inwestycji. Powołując się na stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych ( wyrok: WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2003 r. , IV SA 1855/02, NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r. , II OSK 367/07 oraz WSA w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2009 r., II SA/Gl 389/08 ) Kolegium stwierdziło, że zmiana w trybie art. 155 k.p.a. decyzji ostatecznej o ustaleniu warunków zabudowy wymaga wyrażenia zgody przez strony postępowania, którymi są obok inwestora także m.in. właściciele i użytkownicy nieruchomości sąsiednich. Przez zgodę strony, o której mowa w art. 155 k.p.a., niezbędną dla zmiany decyzji ostatecznej, rozumieć trzeba nie wyłącznie zgodę strony inicjującej postępowanie w sprawie zmiany decyzji o warunkach zabudowy, lecz zgodę wszystkich osób mających przymiot strony w postępowaniu, w którym wydana została decyzja podlegająca zmianie. Respektowanie wymogu uzyskania zgody wszystkich stron postępowania na wzruszenie decyzji ostatecznej jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej, a brak takiej zgody stanowi rażące naruszenie prawa. W kontekście zaś zarzutów podnoszonych przez skarżącego organ wskazał, że postępowanie, o którym mowa w przepisie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem, którego przedmiotem jest jedynie ustalenie przesłanek pozwalających na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. H., zastępowany przez radcę prawnego J. W., domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 28 k.p.a. poprzez uznanie I. K. za stronę postępowania, mimo że postępowanie to nie dotyczyło jej interesu prawnego. Zadaniem skarżącego zaskarżona decyzja wydana została ponadto z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia czy w sprawie będącej przedmiotem skargi spełnione zostały przesłanki zastosowana art. 155 tej ustawy oraz z naruszeniem ostatnio wskazanego przepisu poprzez bezpodstawne przyjęcie braku podstaw do zmiany decyzji organu I instancji z dnia [...] r. zgodnie z wnioskiem skarżącego. W uzasadnieniu skargi zakwestionowane zostało stanowisko organów obu instancji, że w sprawie zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. brak zgody którejkolwiek ze stron postępowania, w którym wydana została podlegająca zmianie decyzja o warunkach zabudowy niweczy możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. Wskazując na przepis art. 28 k.p.a. skarżący stwierdził, że I. K. korzystała ze statusu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Wójta Gminy M. ostatecznej decyzji z dnia [...] r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji, która miała być realizowana na działce nr 1, gdyż zawarte w tej decyzji rozstrzygnięcie mogło rzutować na jej interes prawny. W stanie faktycznym stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania stosowanie mechanizmu polegającego na uznaniu, że każdy, będący stroną postępowania dotyczącego wydania decyzji o warunkach zabudowy jest także stroną postępowania w sprawie zmiany tej decyzji jest zdaniem skarżącego, zbyt daleko idące. Podkreślił, że wnioskowana przez niego zmiana decyzji dotyczyła w praktyce tylko jednego elementu, a to zwiększenia szerokości elewacji frontowej budynku o 3 m i nie prowadziła do żadnych zmian mogących negatywnie wpływać na sytuację prawną I. K.. W Tm stanie rzeczy rozważona winna być zatem prezentowana w niektórych orzeczeniach sądowych teza, że nie zawsze występować musi tożsamość stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną z kręgiem stron w postępowania prowadzonego w nadzwyczajnym trybie zmiany decyzji (wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2012 r., II SA/Kr 8/12). Zgodnie z tą tezą w zależności od faktycznego i prawnego stanu sprawy, konieczne jest ponowne ustalenie kręgu stron, którym przysługiwać będzie ten status w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a. W konsekwencji zdaniem skarżącego organ winien więc ustalić czy dana osoba posiada aktualny interes prawny uzasadniający jej udział w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a. tzn. czy interes ten wiąże się z zakresem wnioskowanych zmian w decyzji, które mogłyby oddziaływać na uprawnienia i obowiązki tej osoby. W przekonaniu skarżącego tylko takie rozumienie stron postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest zgodne z definicją strony zawartą w art. 28 k.p.a. i tylko ono może wyeliminować "anormalne" sytuacje analogiczne do tej jaka miała miejsce w niniejszym postepowaniu. Wnioskowana przez skarżącego zmiana ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w żadnej mierze nie wkracza w sferę uprawnień I. K. i z tego powodu jej opór przeciwko wyrażeniu zgody na ową zmianę jest irracjonalny i nieuzasadniony merytorycznie oraz wynika prawdopodobnie z motywów osobistych. Postawa taka nie zasługuje zatem na ochronę prawną, a orzekające w sprawie organy błędnie przypisały I. K. status strony i odmówiły zmiany decyzji z [...] r. z tego tylko względu, że nie wyraziła ona zgody na jej zmianę. Niezależnie od powołanej argumentacji skarżący powołał dwa wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, w których wskazano, że wymóg uzyskania zgody, o jakiej mowa w art. 155 k.p.a. dotyczy zgody tych stron postępowania , które "nabyły prawo" ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lipca 2009 r. , VII SA/Wa 664/09) oraz, iż w wyniku ustalenia warunków zabudowy żadna ze stron poza inwestorem nie nabyła prawa (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2009 r. , II SA/Rz 596/02). Podkreślił, że tezy tych wyroków, mimo ich kontrowersyjności powinny zostać uwzględnione przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. skarżący wskazał, że powołane przepisy obligują organy administracji do wszechstronnego i wyczerpującego zbadania każdej sprawy. W toku postępowania o zmianę decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 k.p.a. organy te powinny zatem sprawdzić, czy spełnione zostały wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie, a zwłaszcza czy wnioskowanej zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne, tj. art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z obowiązku tego organy się jednak nie wywiązały poprzestając li tylko na oświadczeniu I. K. o braku jej zgody na zmianę decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ ten stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego stanowisko strony postępowania odmawiającej zgody na zmianę ostatecznej decyzji nie było gołosłowne lecz zawierało uzasadnianie. W szczególności strona stwierdziła, że ustalona w decyzji szerokość elewacji fontowej jest wystarczająca dla budynku jednorodzinnego, a działania inwestora zmierzają do przekształcenia części obiektu na salę przyjęć okolicznościowych. Projektowany lokal byłby natomiast uciążliwy dla otoczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem poddana kontroli Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. nie narusza prawa materialnego oraz prawa procesowego w stopniu pozwalającym Sądowi na jej wzruszenie. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego aktu w pierwszym rzędzie zwrócić należy uwagę, że kontrolowane postępowanie administracyjne toczyło się w trybie nadzwyczajnym uregulowanym w art. 155 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie oparte na tym przepisie daje zatem organom administracyjnym możliwość uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej w oparciu, o którą ukształtowane zostały prawa i obowiązki stron postępowania i w wyniku wydania nowej decyzji doprowadzenie do zmiany ustalonych praw i obowiązków. Podkreślenia wymaga, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. aczkolwiek jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym pozwalającym na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej po zbadaniu, że zezwalają na to przesłanki określone w tym przepisie, to jednak jego celem nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Stanowiące nową sprawę administracyjną postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może być zatem traktowane jako środek pozwalający na ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Tym samym brak było podstaw do tego aby w kontrolowanej sprawie organ I instancji zlecił sporządzenie nowej analizy urbanistycznej osobie posiadającej stosowne uprawnienia w celu zmiany ustalonego decyzją ostateczną jednego z parametrów budynku, a to maksymalnej szerokości elewacji frontowej. Rozstrzygając sprawę w trybie art. 155 k.p.a. organ winien natomiast rozważyć czy w sprawie zaistniały przesłanki oparte na interesie społecznym lub słusznym interesie strony przemawiające za uchyleniem lub zmianą decyzji, a także czy regulacje zawarte w przepisach szczególnych nie sprzeciwiają się żądanej przez stronę weryfikacji decyzji ostatecznej. Zgodzić się należy zatem ze stanowiskiem skarżącego, że organy orzekające w kontrolowanej sprawie nie zbadały wszystkich przesłanek przemawiających za bądź przeciwko zmianie ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy uznać też należało, że zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna, natomiast przepisami szczególnymi, o jakich mowa w tym przepisie są regulacje zawarte w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 202 r. poz. 647 ze zm.), w tym unormowania zawarte w art. 61 tej ustawy. Rację należy zatem przyznać stronie skarżącej, że brak zbadania tych kwestii oraz zdania o tym relacji w uzasadnieniu decyzji stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 155 tej ustawy oraz naruszało art. 107 § w zw. z art. 140 k.p.a. W przekonaniu Sądu naruszenie tych przepisów nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), gdyż w kontrolowanej sprawie zasadniczą przeszkodą uniemożliwiającą zastosowanie trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. stanowił brak zgody strony postępowania na zmianę decyzji w zakresie żądanym przez skarżącego. Odnosząc się do przesłanki, jaką stanowi zgoda strony na zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w pierwszym rzędzie wskazać należy, że skład orzekający nie podziela stanowiska skarżącego, że warunek ten winien być ograniczony tylko do zgody inwestora, albowiem tylko on nabył prawo w wyniku wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. winny bowiem udzielić zgody także te strony postępowania, których praw czy obowiązków decyzja ta dotyczy. Sąd nie twierdzi, że zawsze strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną, która zapadła w postępowaniu zwyczajnym są tożsame ze stronami postępowania nadzwyczajnego toczącego się w trybie art. 155 k.p.a. Z tego też powodu organ administracji każdorazowo na gruncie określonego stanu prawnego i faktycznego sprawy winien ocenić krąg osób, którym przysługuje status strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie wymienionego przepisu ( por. m.in. wyroki NSA z dnia 27 listopada 2000 r., IV SA 816/99 oraz z dnia 18 listopada 2011 r., I OSK 588/11). W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo jednak przyjęły, że od daty wydania decyzji ostatecznej, której zmiany domagał się skarżący, nie doszło do tego rodzaju zmiany stanu prawnego czy faktycznego sprawy, która pozbawiłaby strony postępowania zakończonego tą decyzją prawa do udziału w sprawie mającej za przedmiot jej zmianę. Za chybione uznać należy w związku z tym obszerne wywody skargi kwestionujące interes prawny właścicielki działki sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji i odmawiające jej w związku z tym prawa do udziału w charakterze strony w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji. W szczególności nie można zgodzić się z poglądem, że braku tego interesu prawnego właścicielki sąsiedniej nieruchomości należy upatrywać ze względu na ograniczony zakres żądanej zmiany decyzji ustalającej warunki zabudowy sprowadzający się li tylko do zmiany szerokości elewacji frontowej budynku z maksymalnych 25 m na 28 m. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowane jest stanowisko przyznające właścicielom czy użytkownikom wieczystym nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem przewidzianym do zainwestowania prawa stron w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe znajduje oparcie nie tylko w przepisach prawa cywilnego, ale także wprost wynika z art. 6 ust.2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Nie ma też żadnych racjonalnych powodów ku temu aby kwestionować interes prawny tych podmiotów sprawach, które dotyczą zmiany tego rodzaju decyzji w trybach nadzwyczajnych, w tym także w trybie art. 155 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że przymiot strony postępowania zgodnie z art. 28 k.p.a. powiązany jest z posiadaniem przez określone podmioty interesu prawnego wywodzącego się z ich prawa własności czy prawa użytkowania wieczystego sąsiednich nieruchomości, a nie – jak zdaje się sądzić skarżący - z naruszenia tak rozumianego interesu prawnego. Nieuprawnione jest także twierdzenie, że w oparciu o decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu prawa nabywa tylko inicjator tego postępowania, którym jest inwestor. Gdyż nabycie prawa "utożsamiać należy z każdą korzyścią, jaką strona wyciąga pod względem prawnym z załatwienia sprawy decyzją administracyjną. Korzyści te powstają w sferze prawa materialnego, dopuszczając określone działalnie, zaniechanie, nieczynienie jednostki tworząc podstawę do domagania się określonych zachowań lub świadczeń od innych podmiotów". (por. J. Borkowski, w: B Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 633-634). Tym samym prawem nabytym z decyzji o warunkach zabudowy jest także stabilizacja sfery prawnej właściciela sąsiedniej nieruchomości ukształtowana w wyniku konkretyzacji prawa zabudowy sąsiedniego terenu. Odnosząc się do powołanego w skardze wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 lipca 2009 r., VII SA/Wa 664/09, wskazać należy, że pogląd w nim wyrażony jest zgodny ze stanowiskiem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie. W wyroku tym bowiem stwierdzono, że "wykładnia przywołanego przepisu art. 155 k.p.a. wyraźnie wskazuje, że w przypadku udziału w postępowaniu więcej niż jednej strony postępowania, do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie powołanego powyżej przepisu niezbędna jest zgoda wszystkich stron postępowania. Należy także wskazać, że wymóg uzyskania zgody, o jakim mowa w art.155 k.p.a. dotyczy zgody wszystkich stron postępowania, które "nabyły prawo" na mocy decyzji ostatecznej. Nie ulega jednak wątpliwości, iż w omawianej sprawie nie tylko inwestor lecz również i inna strona nabyła określone prawo". Jako odosobnione należy natomiast uznać stanowisko zajęte przez WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 15 stycznia 2009 r. , II SA/Rz 596/08. W podsumowaniu zasadniczego wątku sprawy wskazać należy, że przypadku prowadzenia postępowania w sprawie uchylenia bądź zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. organ musi uzyskać zgodę nie tylko strony wnioskującej o wszczęcie takiego postępowania, ale także wszystkich pozostałych stron, które brały w nim udział. Z dotrzymania tego warunku organ może zostać zwolniony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego i wymagałoby to uzasadnienia. Wymóg uzyskania przez organ zgody strony na uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. ma na celu ochronę praw przez nią nabytych na podstawie ostatecznej decyzji, która ma zostać uchylona bądź zmieniona. Jedynie na marginesie rozważań przyjdzie wskazać, że żądana przez skarżącego zmiana decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku jednorodzinnego, polegająca na zwiększeniu dopuszczalnej szerokości elewacji frontowej tego budynku pozostawała w oczywistym związku ze złożonym przez niego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania części tego budynku jednorodzinnego na salę przyjęć okolicznościowych. Z tych wszystkich względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło