II OSK 2873/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-26
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Małgorzata Stahl, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 k.p.a. wymaga zgody wszystkich stron postępowania, których prawa lub obowiązki dotyczy decyzja, a nie tylko inwestora?Ratio decidendi
Zmiana decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 k.p.a. wymaga zgody wszystkich stron postępowania, których prawa lub obowiązki dotyczy decyzja ostateczna, a nie tylko inwestora. Organ administracji nie może dokonać zmiany decyzji bez zgody tych stron, chyba że nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego lub prawnego, co musi być uzasadnione. Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem, które nie służy ponownemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, lecz ocenie przesłanek zmiany decyzji.Stan faktyczny
Wójt Gminy M. wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestora M.H. dotyczącą budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Inwestor wystąpił o zmianę decyzji w zakresie zwiększenia szerokości elewacji frontowej budynku z 25 m do 28 m. Organ odmówił wszczęcia postępowania zmieniającego decyzję, powołując się na brak zgody sąsiadki I.K., która sprzeciwiła się zmianie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało odmowę zmiany decyzji. Inwestor zaskarżył decyzję, kwestionując wymóg zgody sąsiadki jako strony postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl /spr./ sędzia NSA Małgorzata Miron Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 413/13 w sprawie ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku Białej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 lipca 2013r. oddalił skargę M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. ustalił na wniosek M.H. warunki zabudowy działki nr [...] położonej w G. przy ul. [...] dla realizacji budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. inwestor wystąpił o zmianę przedmiotowej decyzji w zakresie szerokości elewacji frontowej budynku z przewidzianej w decyzji szerokości 25,0 m na 28,0 m.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Wójt Gminy M. działając w oparciu o art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany swojej decyzji stwierdzając, że zmianie uległ stan faktyczny i prawny sprawy. Podał, że w stosunku do inwestycji, dla której ustalone zostały przez niego warunki zabudowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. prowadzi postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dodał, że z wniosku inwestora prowadził również postępowanie w sprawy zmiany sposobu użytkowania części przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na salę przyjęć okolicznościowych (dla ok.80 osób) wraz z zapleczem, które zawiesił jednak do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed nadzorem budowlanym. Wskazał wreszcie, że działka nr [...] po wydaniu przez niego decyzji ustalającej warunki zabudowy została zaliczona na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 października 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 ( Dz. U. nr 198, poz.1226) do obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, jako wchodząca w skład terenu pod nazwą "[...]".
Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] sierpnia 2012 r.
W tym stanie rzeczy Wójt Gminy M. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany w trybie art. 155 k.p.a. swojej decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W następstwie tego I. K. jedna ze stron postępowania zakończonego ostateczną decyzją (właścicielka nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem działki nr [...]) oświadczyła w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r., że nie wyraża zgody na zmianę tej decyzji stwierdzając, iż w jej ocenie szerokość elewacji frontowej mającej wynosić 25 m jest wystarczająca na potrzeby domu jednorodzinnego. W jej ocenie inwestorowi nie chodzi o zmianę dotyczącą budynku jednorodzinnego lecz w gruncie rzeczy o zmianę części wybudowanego obiektu na salę przyjęć okolicznościowych. Dodała, że w przedmiotowym obiekcie organizowanych już było wiele przyjęć okolicznościowych, mimo iż inwestor nie uzyskał jeszcze decyzji zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Dodała, że w jej przekonaniu obiekt ten był już od początku budowany w innym celu niż to wynikało z decyzji o warunkach zabudowy. Stwierdziła również, że rejon ul. [...] i ul. [...] zabudowany budynkami jednorodzinnymi "jest cichy i spokojny i powinien takim pozostać". W innym miejscu zaś podkreśliła, że zmiana decyzji zgodnie ze złożonym wnioskiem byłaby sprzeczna z interesem społecznym. Dodała, że nie wyobraża sobie aby na terenie zaliczonym do obszaru Natura 2000 mógł powstać uciążliwy dla otoczenia obiekt. Strona wskazała także, że inwestor dysponujący działką mającą szerokość ok. 80 m zlokalizował przedmiotowy obiekt 5 m od granicy z jej działką, za to w odległości ok. 124 m od swojego budynku mieszkalnego.
Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. działając na podstawie art. 155 k.p.a. odmówił zmiany swojej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. W uzasadnieniu stwierdził, że brak zgody strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją oraz zmiana stanu faktycznego i prawnego na działce inwestora uniemożliwia zmianę jego ostatecznej decyzji. Organ ten odniósł się także do stanowiska pełnomocnika strony domagającego się przeprowadzenia w sprawie ponownej analizy urbanistycznej wskazując, że analizę taką przeprowadza się w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a nie w sprawie zmiany decyzji o warunkach zabudowy prowadzonej w trybie art. 155 k.p.a.
W odwołaniu od tej decyzji M. H. zarzucił organowi I instancji błędną wykładnię art. 155 k.p.a. stwierdzając, że zgoda strony, o jakiej jest mowa w tym przepisie dotyczy strony, która "nabyła prawo" na mocy decyzji ostatecznej. Pojęcie nabycia prawa z decyzji ostatecznej może być stosowane zaś tylko w odniesieniu do sfery prawa materialnego, a nie uprawnień formalnych (procesowych). Jedyna stroną, która nabywa prawo do wykonania decyzji o warunkach zabudowy, stanowiącej rodzaj promesy budowlanej jest wnioskodawca - inwestor, a zatem tylko jego zgoda jest potrzebna do zmiany tej decyzji i tylko interes prawny tego podmiotu winien być w myśl art. 155 k.p.a. brany pod uwagę. Tym samym zdaniem wnoszącego odwołanie powołanie się przez Wójta na brak zgody "strony, która nie nabyła prawa do decyzji" stanowi nadużycie prawa.
Wnoszący odwołanie wskazał także, że wbrew stanowisku organu I instancji zmiana decyzji o warunkach zabudowy w zakresie parametrów inwestycji wymagała podjęcia szeregu czynności administracyjno-technicznych, w tym zbadania kompletności złożonego wniosku czy przeprowadzenia ponownej analizy funkcji i cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Nieuprawnione było zatem stanowisko Wójta, że analiza funkcji i cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu została przeprowadzona w postępowaniu zwyczajnym. Organ ten nie sprawdził także, czy przeprowadzona wcześniej analiza urbanistyczna umożliwiała zmianę decyzji w kierunku wnioskowanym przez inwestora.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej tego orzeczenia organ II Instancji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 k.p.a. W uzasadnieniu organ zreferował stan sprawy. Następnie podał, że stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości przeznaczonej do zainwestowania, jak również sąsiednich nieruchomości, o ile wykażą swój interes prawny, przy czym niekoniecznie nieruchomości te muszą bezpośrednio graniczyć z terenem inwestycji. Zmiana w trybie art. 155 k.p.a. decyzji ostatecznej o ustaleniu warunków zabudowy wymaga wyrażenia zgody przez strony postępowania, którymi są obok inwestora także m.in. właściciele i użytkownicy nieruchomości sąsiednich. Przez zgodę strony, o której mowa w art. 155 k.p.a., niezbędną dla zmiany decyzji ostatecznej, rozumieć trzeba nie wyłącznie zgodę strony inicjującej postępowanie w sprawie zmiany decyzji o warunkach zabudowy, lecz zgodę wszystkich osób mających przymiot strony w postępowaniu, w którym wydana została decyzja podlegająca zmianie. Respektowanie wymogu uzyskania zgody wszystkich stron postępowania na wzruszenie decyzji ostatecznej jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej, a brak takiej zgody stanowi rażące naruszenie prawa. W kontekście zaś zarzutów podnoszonych przez skarżącego organ wskazał, że postępowanie, o którym mowa w przepisie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem, którego przedmiotem jest jedynie ustalenie przesłanek pozwalających na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. H. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 28 k.p.a. poprzez uznanie I. K. za stronę postępowania, mimo że postępowanie to nie dotyczyło jej interesu prawnego. Zadaniem skarżącego zaskarżona decyzja wydana została ponadto z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia czy w sprawie będącej przedmiotem skargi spełnione zostały przesłanki zastosowana art. 155 tej ustawy oraz z naruszeniem ostatnio wskazanego przepisu poprzez bezpodstawne przyjęcie braku podstaw do zmiany decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2012 r. zgodnie z wnioskiem skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem poddana kontroli Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej nie narusza prawa materialnego oraz prawa procesowego w stopniu pozwalającym Sądowi na jej wzruszenie.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego aktu Sąd w pierwszym rzędzie zwrócił uwagę, że kontrolowane postępowanie administracyjne toczyło się w trybie nadzwyczajnym uregulowanym w art. 155 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie oparte na tym przepisie daje zatem organom administracyjnym możliwość uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej w oparciu, o którą ukształtowane zostały prawa i obowiązki stron postępowania i w wyniku wydania nowej decyzji doprowadzenie do zmiany ustalonych praw i obowiązków. Sąd podkreślił, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. aczkolwiek jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym pozwalającym na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej po zbadaniu, że zezwalają na to przesłanki określone w tym przepisie, to jednak jego celem nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Stanowiące nową sprawę administracyjną postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może być zatem traktowane jako środek pozwalający na ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Tym samym brak było podstaw do tego aby w kontrolowanej sprawie organ I instancji zlecił sporządzenie nowej analizy urbanistycznej osobie posiadającej stosowne uprawnienia w celu zmiany ustalonego decyzją ostateczną jednego z parametrów budynku, a to maksymalnej szerokości elewacji frontowej.
Następnie Sąd wskazał, że rozstrzygając sprawę w trybie art. 155 k.p.a. organ winien rozważyć czy w sprawie zaistniały przesłanki oparte na interesie społecznym lub słusznym interesie strony przemawiające za uchyleniem lub zmianą decyzji, a także czy regulacje zawarte w przepisach szczególnych nie sprzeciwiają się żądanej przez stronę weryfikacji decyzji ostatecznej. Sąd zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że organy orzekające w kontrolowanej sprawie nie zbadały wszystkich przesłanek przemawiających za bądź przeciwko zmianie ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy uznać też należało, że zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna, natomiast przepisami szczególnymi, o jakich mowa w tym przepisie są regulacje zawarte w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz.U. z 2002 r. poz. 647 ze zm.), w tym unormowania zawarte w art. 61 tej ustawy. Zdaniem Sądu, rację ma strona skarżąca, że brak zbadania tych kwestii oraz zdania o tym relacji w uzasadnieniu decyzji stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 155 tej ustawy oraz naruszało art. 107 § w zw. z art. 140 k.p.a. W przekonaniu Sądu naruszenie tych przepisów nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), gdyż w kontrolowanej sprawie zasadniczą przeszkodą uniemożliwiającą zastosowanie trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. stanowił brak zgody strony postępowania na zmianę decyzji w zakresie żądanym przez skarżącego.
Odnosząc się do przesłanki, jaką stanowi zgoda strony na zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że warunek ten winien być ograniczony tylko do zgody inwestora, albowiem tylko on nabył prawo w wyniku wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. winny bowiem udzielić zgody także te strony postępowania, których praw czy obowiązków decyzja ta dotyczy. Sąd nie twierdzi, że zawsze strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną, która zapadła w postępowaniu zwyczajnym są tożsame ze stronami postępowania nadzwyczajnego toczącego się w trybie art. 155 k.p.a. Z tego też powodu organ administracji każdorazowo na gruncie określonego stanu prawnego i faktycznego sprawy winien ocenić krąg osób, którym przysługuje status strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie wymienionego przepisu (por. m.in. wyroki NSA z dnia 27 listopada 2000 r., IV SA 816/99 oraz z dnia 18 listopada 2011 r., I OSK 588/11). W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo jednak przyjęły, że od daty wydania decyzji ostatecznej, której zmiany domagał się skarżący, nie doszło do tego rodzaju zmiany stanu prawnego czy faktycznego sprawy, która pozbawiłaby strony postępowania zakończonego tą decyzją prawa do udziału w sprawie mającej za przedmiot jej zmianę.
Za chybione Sąd uznał zatem wywody skargi kwestionujące interes prawny właścicielki działki sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji i odmawiające jej w związku z tym prawa do udziału w charakterze strony w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji. W szczególności – zdaniem Sądu - nie można zgodzić się z poglądem, że braku tego interesu prawnego właścicielki sąsiedniej nieruchomości należy upatrywać ze względu na ograniczony zakres żądanej zmiany decyzji ustalającej warunki zabudowy sprowadzający się li tylko do zmiany szerokości elewacji frontowej budynku z maksymalnych 25 m na 28 m. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowane jest stanowisko przyznające właścicielom czy użytkownikom wieczystym nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem przewidzianym do zainwestowania prawa stron w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe znajduje oparcie nie tylko w przepisach prawa cywilnego, ale także wprost wynika z art. 6 ust.2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Nie ma też żadnych racjonalnych powodów ku temu aby kwestionować interes prawny tych podmiotów sprawach, które dotyczą zmiany tego rodzaju decyzji w trybach nadzwyczajnych, w tym także w trybie art. 155 k.p.a. Sąd podkreślił, że przymiot strony postępowania zgodnie z art. 28 k.p.a. powiązany jest z posiadaniem przez określone podmioty interesu prawnego wywodzącego się z ich prawa własności czy prawa użytkowania wieczystego sąsiednich nieruchomości, a nie – jak zdaje się sądzić skarżący - z naruszenia tak rozumianego interesu prawnego. Nieuprawnione jest także twierdzenie, że w oparciu o decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu prawa nabywa tylko inicjator tego postępowania, którym jest inwestor. Gdyż nabycie prawa "utożsamiać należy z każdą korzyścią, jaką strona wyciąga pod względem prawnym z załatwienia sprawy decyzją administracyjną. Korzyści te powstają w sferze prawa materialnego, dopuszczając określone działalnie, zaniechanie, nieczynienie jednostki tworząc podstawę do domagania się określonych zachowań lub świadczeń od innych podmiotów". (por. J. Borkowski, w: B Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 633-634). Tym samym prawem nabytym z decyzji o warunkach zabudowy jest także stabilizacja sfery prawnej właściciela sąsiedniej nieruchomości ukształtowana w wyniku konkretyzacji prawa zabudowy sąsiedniego terenu.
Konkludując Sąd zaznaczył, że w przypadku prowadzenia postępowania w sprawie uchylenia bądź zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. organ musi uzyskać zgodę nie tylko strony wnioskującej o wszczęcie takiego postępowania, ale także wszystkich pozostałych stron, które brały w nim udział. Z dotrzymania tego warunku organ może zostać zwolniony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego i wymagałoby to uzasadnienia. Wymóg uzyskania przez organ zgody strony na uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. ma na celu ochronę praw przez nią nabytych na podstawie ostatecznej decyzji, która ma zostać uchylona bądź zmieniona.
Na marginesie poczynionych rozważań Sąd wskazał, że żądana przez skarżącego zmiana decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku jednorodzinnego, polegająca na zwiększeniu dopuszczalnej szerokości elewacji frontowej tego budynku pozostawała w oczywistym związku ze złożonym przez niego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania części tego budynku jednorodzinnego na salę przyjęć okolicznościowych.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku M. H., reprezentowany przez radcę prawnego, podniósł zarzut naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie stanowiska organów administracji odmawiających zmiany decyzji Wójta M. z dnia [...] listopada 2008 r. mimo, że w sprawie występują przewidziane w art. 155 k.p.a. przesłanki do dokonania wnioskowanej przez skarżącego zmiany.
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących norm.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi (art. 183 § 1 p.p.s.a.).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Przede wszystkim zauważyć należy, że obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest w szczególności przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Stwierdzić trzeba, że powołany w podstawach rozpoznawanej skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. nie został skonstruowany prawidłowo. Powołany przepis składa się trzech odrębnych jednostek redakcyjnych tekstu prawnego (trzech punktów), z których punkt 1 składa się z trzech liter, a każda ma zasadniczo różną treść normatywną, reguluje odrębne zagadnienia i dotyczy innego rodzaju warunków, które muszą spełnione, by sąd uchylił decyzję lub postanowienie. Niedopuszczalne jest konstruowanie zarzutu przez pakietowe powoływanie przepisu o skomplikowanej budowie, jeśli skarga kasacyjna nie spełnia wymogu dokładnego sprecyzowania zarzutów i każdy z tych zarzutów nie jest należycie uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że pomimo tej wadliwości możliwe jest odniesienie się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu.
Podkreślić zatem należy, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, mocą której organ utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy M. o odmowie – na podstawie art. 155 k.p.a. – zmiany decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej jest nowym postępowaniem w sprawie, organ ma zadanie ustalić jedynie, czy zaistniały przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku. Obowiązkiem zatem organu prowadzącego takie postępowanie nie jest ocena zgodności z prawem decyzji objętej wnioskiem (w tym wypadku decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada 2012 r.), lecz zbadanie jaki charakter ma ta decyzja (czy na jej podstawie strony nabyły prawo), czy pozostałe strony wyrażają zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji oraz czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się takiej zmianie (lub uchyleniu) i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie.
Takie postępowanie zostało przez organy administracji przeprowadzone w niniejszej sprawie. Organ uznał, że decyzja ustalająca warunki zabudowy jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, a w konsekwencji zwrócił się do pozostałych stron postępowania o wyrażenie zgody na jej zmianę w zakresie ustalenia szerokości elewacji frontowej (zamiast ustalonej – max. 25 m wnioskuje się o ustalenie tej wysokości na poziomie do 28 m). Wobec wyraźnego sprzeciwu ze strony I. K. organ odmówił wnioskodawcy uwzględnienia wniosku o zmianę decyzji. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż wątpliwym jest przyznanie statusu strony I. K. w postępowaniu o zmianę decyzji, która "w żaden sposób nie koresponduje ze sferą jej praw nabytych". W orzecznictwie prezentowany jest bowiem jednolity pogląd co do tego, że decyzja podlegająca zmianie dotyczy interesu prawnego wszystkich stron postępowania mających przymiot strony w postępowaniu, w którym wydana została decyzja podlegająca zmianie. Nie może się ostać stanowisko, że jedynym podmiotem, który na mocy decyzji o warunkach zabudowy nabywa prawo, jest wnioskodawca (inwestor lub potencjalny inwestor). Stroną w takim postępowaniu jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. A zatem, skoro właściciele działek sąsiednich w stosunku do działki inwestycyjnej, co nie jest sporne, posiadają przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., to znaczy, że przyjmuje się, iż decyzja ta dotyka ich interesów prawnych. Wbrew natomiast stanowisku skarżącego podmioty te, w niniejszej sprawie I. K., nabyły prawo do żądania takiego sposobu zagospodarowania działki sąsiedniej, która nie ingeruje w ich prawo własności. W tej sytuacji żadną miarą nie może się ostać zarzut o zbędności zgody tej strony postępowania na zmianę decyzji. Powyższego stanowiska nie mogły również skutecznie podważyć argumenty autora skargi kasacyjnej odnoszące się do przeprowadzonej analizy urbanistycznej, której zakres pozwalał na jej odniesienie do zmienionych parametrów inwestycji, czyniąc zbędnym dokonanie ponownej analizy.
Końcowo stwierdzić należy, że wydaje się zbytecznym zamieszczenie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenia, iż wniosek o zmianę decyzji pozostaje w związku ze złożonym przez inwestora wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania części tego budynku jednorodzinnego na salę przyjęć okolicznościowych. Jednakowoż zauważyć trzeba, że taka konkluzja została poczyniona jedynie na marginesie poczynionych przez Sąd rozważań, zatem jej zawarcie w uzasadnieniu wyroku nie mogło mieć istotnego wpływu na prawidłowość dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło