II GZ 112/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1379/13 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi M. R. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. , nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem nadanym dnia 25 września 2013 r. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2013 r., doręczonym stronie w dniu 14 listopada 2013 r., WSA w Poznaniu odrzucił skargę, ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia. Pismem z dnia 13 grudnia 2013 r. skarżący skierował do Sądu zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi, wyjaśniając, że nie mógł jej złożyć w terminie ze względu na bardzo ciężką chorobę jego ojca, który chorował na nowotwór złośliwy i wszystkie siły oraz czas poświęcał na ratowanie jego zdrowia i życia. Skarżący wskazał, iż od chwili zgonu ojca w dniu 27 lutego 2013 r. nie jest w stanie normalnie żyć i pracować. Skarżący załączył do powyższego pisma kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu [...]] oraz kserokopie jego wypisów ze szpitali w okresie od lutego 2011 r. do kwietnia 2012 r. Sąd I instancji stwierdził, że wniosek strony powinien zostać złożony w terminie 7 dni od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu - art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwaną dalej p.p.s.a.). Dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu uzależniona jest zatem od wskazania przez stronę chwili ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek w tym przedmiocie powinien być sporządzony na tyle jednoznacznie, aby z jego treści Sąd mógł wywieść, od jakiego momentu należy liczyć termin siedmiodniowy, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwaną dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanym przypadku strona nie wyjaśniła, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, wskazując jedynie ogólnie, że od chwili zgonu ojca w dniu 27 lutego 2013 r. nie jest w stanie normalnie żyć i pracować. Sformułowanie takiej treści nie pozwalało Sądowi na ustalenie wskazanej daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnioskodawca nie spełnił tego warunku dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył [...]. W zażaleniu wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu zażalenia skarżący powtórzył argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. uchybiony termin do dokonania określonej czynności procesowej Sąd może przywrócić na wniosek strony, jednakże wniosek ten musi spełniać określone przepisami warunki. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od momentu ustania przyczyny uchybienia, dokonać uchybionej czynności, uprawdopodobnić okoliczność wskazując na brak winy w uchybieniu terminu. Wymogi te muszą być spełnione łącznie, brak któregokolwiek z nich uniemożliwia przywrócenie terminu. Wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w powyższym siedmiodniowym terminie jest warunkiem rozpoznania wniosku, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie siedmiodniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a. Zatem dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu uzależniona jest od wskazania przez stronę chwili ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek w tym przedmiocie powinien być sporządzony na tyle jednoznacznie, aby z jego treści Sąd mógł wywieść, od jakiego momentu należy liczyć termin siedmiodniowy, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że w rozpoznawanym przypadku strona nie wyjaśniła, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, wskazując jedynie ogólnie, że od chwili zgonu ojca w dniu 27 lutego 2013 r. nie jest w stanie normalnie żyć i pracować. Sformułowanie takiej treści nie pozwalało Sądowi na ustalenie wskazanej daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Również w zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący uchylił się od wskazania daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Dodatkowo należy podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejsze zażalenie mógł uwzględnić tylko te okoliczności, które dotyczyły zachowania przez skarżącego 7-dniowego terminu przewidzianego na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Natomiast argumentacja przedstawiona w zażaleniu dotycząca zasadności samego wniosku o przywrócenie terminu nie mogła być przez Sąd brana pod uwagę, gdyż nie odnosiła się do meritum tej wpadkowej sprawy. Jednocześnie należy zauważyć, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji zawiera uchybienie, które jednak nie miało wpływu na zgodność rozstrzygnięcia z prawem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wadliwe było uznanie, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu bezpośrednio do Sądu, z pominięciem właściwego organu administracji publicznej, co czyni go niedopuszczalnym. Wprawdzie na gruncie art. 87 § 3 p.p.s.a. przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi winien być złożony za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (por. postanowienia NSA z dnia: 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 236/13; 3 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 566/12). Od tej ogólnej zasady należy jednak przyjąć wyjątek, który ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Mianowicie w sytuacji, w której skarga złożona została z uchybieniem terminu, a strona - nieświadoma tego uchybienia - nie wystąpiła wraz ze złożeniem środka zaskarżenia z wnioskiem o przywrócenie terminu. W takiej sytuacji o zaistniałym uchybieniu strona dowiaduje się dopiero na późniejszym etapie postępowania, w momencie otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. Przyjąć należy, że w takim przypadku - gdy skarga znajduje się już w sądzie, wraz z aktami sprawy przekazanymi przez organ - niecelowym byłoby składanie wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalnym byłoby przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu (por. postanowienie z NSA z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 199/10). Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.