II SA/Ol 962/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-12-05
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego, nawet jeśli pracodawca kwestionuje związek przyczynowo-skutkowy między schorzeniem a warunkami pracy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnej weryfikacji merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego dotyczącego choroby zawodowej. Organ inspekcji sanitarnej jest związany treścią takiego orzeczenia i wydaje decyzję na jego podstawie, oceniając jedynie, czy doszło do narażenia zawodowego w zakładach pracy. W przypadku braku wątpliwości co do formalnej poprawności orzeczenia lekarskiego, organ administracji nie może kwestionować jego ustaleń merytorycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy (Spółki A) na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownicy choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka lewego. Pracodawca kwestionował związek przyczynowo-skutkowy między schorzeniem a warunkami pracy w jego zakładzie, domagając się opinii biegłego. Organy sanitarne oparły swoje decyzje na orzeczeniu lekarskim, które stwierdzało chorobę zawodową i wskazywało na narażenie zawodowe w poprzednich miejscach pracy, w tym u skarżącego pracodawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zwrócono skarżącej Spółce nadpłacony wpis sądowy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej 1/ oddala skargę; 2/ zwraca skarżącej Spółce nadpłacony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 złotych (słownie: sto).
Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej stwierdził u A.O. przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka lewego. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.) dalej: PIS.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z analizy danych dotyczących narażenia zawodowego związanego z obciążeniem narządu ruchu wynika, iż A.O. wykonywała prace charakteryzujące się powtarzalnością ruchów zginania i prostowania kończyn górnych w stawach nadgarstkowych, stawach łokciowych oraz monotypowością na następujących stanowiskach pracy: uczeń praktycznej nauki zawodu, rozbieracz/wykrawacz pomocnik oraz rozbieracz/wykrawacz w Przedsiębiorstwie A (obecnie Spółka A) oraz na stanowisku składacza wiązek przewodów w Zakładzie A. W Przedsiębiorstwie wnioskodawczyni była zatrudniona w okresach: [...] 1976 r. - [...] 1980 r. oraz [...] 1980 r. - [...] 1988 r. i jej praca polegała na ręcznej obróbce elementów mięsnych. Podczas tej pracy wykonywane były pionowe i poziome ruchy zginania nadgarstka prawej kończyny górnej w liczbie od 6000 do 12000 cyklicznych powtórzeń w ciągu zmiany roboczej oraz ruchy obciążające staw nadgarstkowy lewej ręki (w szczególności podczas pobierania elementu mięsnego z taśmy produkcyjnej, obracania mięsa w czasie obróbki oraz odrzucania go na taśmę produkcyjną po zakończeniu wykrawania) w liczbie około 6000 powtórzeń w ciągu zmiany roboczej. Wszystkie czynności wykonywane były w pozycji stojącej wymuszonej, lekko lub mocno pochylonej, w mikroklimacie zimnym (temperatura otoczenia do 10° C). W okresie od [...] 1989 r. do [...] 2008 r. A.O. zatrudniona była na stanowisku składacza wiązek przewodów w Zakładzie. Do obowiązków pracownika na tym stanowisku pracy należało ręczne zestawianie i montowanie wiązek instalacji elektrycznych do różnych typów samochodów na liniach technologicznych oraz na stacjonarnych stołach montażowych; montaż skrzynek rozdzielczych; łączenie przewodów na przyrządzie hydraulicznym typu [...], zaprasowywanie końcówek na przewodach z użyciem pras [...]; obsługa urządzenia do taśmowania zgrzewów przewodów oraz zestawianie i montowanie prostych podzespołów do wiązek tzw. kitów na stacjonarnym stole roboczym. W czasie składania wiązek na stołach stacjonarnych oraz na liniach technologicznych czynności wykonywane były w pozycji stojącej, lekko pochylonej do przodu, bez możliwości zmiany pozycji ciała na siedzącą. Stanowisko pracy charakteryzowało się wymuszoną pozycją ciała związaną z podnoszeniem obu kończyn górnych, dużym stopniem powtarzalności operacji technologicznych i monotypowością oraz dużym obciążeniem statycznym. Natomiast praca polegająca na zestawianiu i montowaniu prostych podzespołów do wiązek tzw. kitów na stacjonarnym stole roboczym była wykonywana w pozycji siedzącej lekko pochylonej przy stacjonarnym stole roboczym z kończynami górnymi (ugiętymi w stawach łokciowych) znajdującymi się na wysokości blatu stołu (przedramiona były oparte o blat stołu lub uniesione lekko ponad blatem stołu roboczego). Wykonanie tych czynności wymagało od pracownika zginania nadgarstków oraz licznych ruchów zginania i prostowania palców. Również wykonywanie czynności związanych z montażem skrzynek rozdzielczych wymagało od pracownika zginania kończyn górnych w stawach łokciowych, ruchów kończyn górnych w nadgarstkach, licznych ruchów paliczków ręki prawej. Jako składacz wiązek przewodów A.O. wykonywała taśmowanie zgrzewów połączonych przewodów za pomocą maszyny do ondalowania. Praca była powtarzalna, wykonywana w pozycji siedzącej przy stacjonarnym stole roboczym, obie kończyny górne były ugięte w stawach łokciowych i znajdowały się na wysokości blatu stołu. Podczas prac związanych z zaprasowywaniem końcówek na końcach odizolowanych przewodów elektrycznych z użyciem pras [...] praca wykonywana była w pozycji siedzącej, lekko pochylonej do przodu przy stacjonarnym stole roboczym z możliwością wstawania i przemieszczania się w obrębie stanowiska pracy. Jako składacz wiązek przewodów wnioskodawczyni obsługiwała stołowy przyrząd hydrauliczny typu [...], dostosowany do łączenia końców odizolowanych przewodów elektrycznych. Praca polegająca na zgrzewaniu końców odizolowanych przewodów była pracą powtarzalną, monotypową. Stopień powtarzalności był duży, uzależniony od normy wskazanej w dokumentacji technologicznej. Średnio w ciągu zmiany roboczej wykonywano od 1200 do 2500 sztuk zgrzewów na przewodach, analogicznie liczba powtórzeń wykonanych każdą z kończyn górnych była większa.
Organ wskazał, że z przeprowadzonego wywiadu i dokumentacji wynika, że pierwsze objawy chorobowe związane z dolegliwościami nadgarstka lewej ręki, pod postacią bólu i drętwienia lewej kończyny górnej, drętwienia palców lewej ręki, bólu palców przy uścisku, osłabionego czucia w palcach oraz osłabionego uchwytu palców lewej kończyny górnej pojawiły się w 1999 r. Z powodu tych dolegliwości A.O. rozpoczęła leczenie u lekarza ortopedy, który zastosował leczenie doraźne i skierował pacjentkę na rehabilitację, a następnie na zabieg chirurgiczny zespołu cieśni kanału nadgarstka lewej kończyny górnej. Po zakończanym leczeniu operacyjnym i wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego strona wróciła do pracy w Zakładzie. Powrót do pracy powodował nawrót dolegliwości i ich nasilenie. Kolejne objawy bólowe, tj.: bóle stawu łokciowego lewej kończyny górnej, brak czucia w palcach lewej ręki, częste nocne bóle stawu łokciowego promieniujące do barku pojawiły się w 2004 r. Z powodu tych dolegliwości rozpoczęła leczenie u lekarza ortopedy i pozostaje pod stałą opieką medyczną. Dolegliwości bólowe lewej kończyny górnej utrzymują się nadal. Objawy chorobowe związane z wykonywaną pracą dotyczyły również ścięgna zginacza długiego kciuka lewego. Orzeczeniem lekarskim Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w O. z dnia [...] 2000 r. rozpoznano przewlekle zapalenie ścięgna zginacza długiego kciuka lewego, a następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] stwierdził u A.O. chorobę zawodową - przewlekłe zapalenie ścięgna zginacza długiego kciuka lewego. Od [...] 2000 r. lekarz profilaktyk orzekał kilkakrotnie u strony przeciwwskazania do wykonywania pracy polegającej na wykonywaniu ruchów monotypowych obu rąk. Z wyjaśnień wnioskodawczyni oraz z wyroku Sądu Rejonowego w E. (sygn. akt [...]) wynika, że pomimo istniejących przeciwwskazań określonych przez lekarza profilaktyka była kierowana, a nawet zmuszana przez przełożonych pod groźbą utraty pracy do świadczenia pracy na stanowiskach nieprzystosowanych do jej schorzenia. Orzeczeniem lekarskim numer [...] z [...] 2013 r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. Poradni Chorób Zawodowych, w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji (neurologicznych, ortopedycznych), po analizie dokumentacji zgromadzonej w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. tj. dokumentacji medycznej oraz danych dotyczących oceny narażenia zawodowego rozpoznano przebyty zespół cieśni w obrębie nadgarstka lewego o etiologii zawodowej po leczeniu operacyjnym. Organ wskazał, że A.O. od [...] 2008 r. nie jest pracownikiem Zakładu, jednak ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że objawy chorobowe nadgarstka lewej kończyny górnej (leczone operacyjnie w 2002 r.) pojawiły się jeszcze w okresie zatrudnienia w tym zakładzie pracy. Charakter pracy, jaką wykonywała pracownica tj. praca ręczna wymagająca wykonywania powtarzalnych w długich przedziałach czasowych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych, stwarzał ryzyko powstania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Od tej decyzji Zakład wniósł odwołanie domagając się jej zmiany poprzez odmowę stwierdzenia u A.O. choroby zawodowej oraz przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza z dziedziny medycyny pracy w celu stwierdzenia, czy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem u A.O. a charakterem wykonywanej przez nią pracy zachodzi związek przyczynowy i czy rozpoznane schorzenie mogło powstać w trakcie świadczenia pracy u poprzednich pracodawców. Zdaniem strony skarżącej, organ I instancji jedynie pobieżnie ocenił warunki pracy A.O. w poprzednim zakładzie pracy (nie ustalił jaka była orientacyjna waga elementów mięsnych podnoszonych podczas wykonywania pracy wykrawacza/rozbieracza), jakby z góry przesądzając, że stwierdzone schorzenie ma związek wyłącznie z pracą w Zakładzie. Poza tym na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i oceny warunków pracy nie można bezspornie stwierdzić, że chorobę spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W tej sytuacji powinien zostać przeprowadzony dowód z opinii biegłego lekarza z dziedziny medycyny pracy w celu stwierdzenia, czy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem u A.O. a charakterem wykonywanej przez nią pracy zachodzi związek przyczynowy.
Decyzją z dnia [...], nr [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego. Orzeczenia lekarskie w sprawie chorób zawodowych stanowią dowód z opinii biegłego, a Inspektor Sanitarny jest związany takim orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznawania choroby zawodowej, polegającej na diagnozie, że dane schorzenie znajduje się (bądź nie) w wykazie chorób zawodowych. Na podstawie § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 869 ze zm.) zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r., decyzję przesyła się pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej. Organ zauważył, że A.O. pracowała w dwóch zakładach, w których występowało narażenie mogące spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej, tj. w Przedsiębiorstwie A i w Zakładzie A. W tej sytuacji decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej przesłano do tych zakładów. Nie oznacza to jednak, że został wskazany zakład, w którym doszło do zachorowania. Organ wyjaśnił również, że dokonując oceny narażenia zawodowego nie koncentrowano się jedynie na pracy w Zakładzie. W karcie oceny narażenia zawodowego organ I instancji szczegółowo opisał wykonywane czynności w Przedsiębiorstwie związane z pobieraniem i obróbką elementów mięsnych na stanowiskach pracy rozbieracz/wykrawacz pomocnik, rozbieracz/wykrawacz. Natomiast bardziej obszerny opis czynności na stanowisku składacza wiązek przewodów wynika z faktu wykonywania różnorodnych czynności na tym stanowisku przez pracownika. Za bezzasadny zarzut uznano wskazywanie, że liczba monotypowych powtórzeń wykonywanych w Zakładzie była mniejsza niż w poprzednim miejscu pracy. Organ wskazał, że istotna w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność, że pracownica w obydwu zakładach pracy wykonywała czynności, które były ruchami wielokrotnie powtarzalnymi, monotypowymi, znacznie obciążającymi narząd ruchu - kończyny górne. Organ odwoławczy wskazał również, że z karty oceny narażenia zawodowego oraz z dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że wykonywana przez A.O. praca w Zakładzie wiązała się z obciążeniem obu rąk. W rozpoznawanej sprawie wystąpiły zatem obie przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej - rozpoznano bowiem chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych, która według jednostki orzeczniczej powstała w związku ze sposobem wykonywania pracy przez cały okres jej zatrudnienia. Odnośnie zawartego w odwołaniu wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego organ odwoławczy uznał, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Na powyższą decyzję Zakład A wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez uznanie, że u A.O. występuje choroba zawodowa;
- art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) zwanej dalej: kpa., poprzez niedostateczne zbadanie materiału dowodowego oraz zaniechanie wystąpienia do lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie o dodatkowe uzupełnienie tego orzeczenia oraz zaniechanie wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację.
Zdaniem strony skarżącej, w rozpoznawanej sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i stwierdzono chorobę zawodową u A.O. jedynie pobieżnie uwzględniając warunki jej pracy w poprzednim zakładzie pracy, koncentrując się niemal wyłącznie na pracy wykonywanej u strony skarżącej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala bezspornie i z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że chorobę spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy schorzeniem a charakterem wykonywanej pracy w Zakładzie skarżącego nie został udowodniony.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.nr153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235 ² powołanej ustawy).
Wykaz chorób zawodowych, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, a także podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869, ze m). Zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2004r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.), zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych wskazanych w tym rozporządzeniu. Orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.
W niniejszej sprawie podstawą do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej było orzeczenie lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w O. z dnia [...] 2013 r., w którym stwierdzono u zainteresowanej chorobę zawodową w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka lewego, znajdującą się w wykazie chorób zawodowych pod pozycją 20 w punkcie 1. Przy czym w uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że rozpoznanie to uwzględnia zarówno dane dotyczące przebiegu pracy zawodowej, narażenia związanego z obciążeniem narządu ruchu podczas pracy na stanowiskach: uczeń praktycznej nauki zawodu - rozbieracz/wykrawacz, pracownik rozbieracz/wykrawacz i składacz wiązek przewodów w okresie: od [...] 1976-[...] 1988 oraz [...] 1989-[...] 2008 r. W trakcie postępowania wykonano badanie ENeG, w którym nie stwierdzono uszkodzenia obu nerwów pośrodkowych. W wyniku przeprowadzonych nadań konsultacyjnych (neurologicznych, ortopedycznych) i badań dodatkowych ENeG rozpoznano: przebyty zespół cieśni w obrębie nadgarstka lewego o etiologii zawodowej po leczeniu operacyjnym ([...] 2001r.) Wskazano również, że analiza narażenia zawodowego potwierdza istotne narażenie na ruchy monotypowe w obrębie stawów nadgarstka (praca ręczna wymagająca wykonywania powtarzalnych w długich przedziałach czasowych ruchów prostowania i zginania w nadgarstku) i wywiad chorobowy oraz wyniki przeprowadzonych badań pozwalają na rozpoznanie przebytego zespołu cieśni w obrębie nadgarstków po korekcji chirurgicznej bez istotnych następstw klinicznych ww. schorzenia.
Ponadto organy inspekcji sanitarnej dokonały oceny warunków pracy, stwierdzając iż rozpoznane schorzenie z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane charakterem i sposobem wykonywania pracy.
W ocenie Sądu stanowisko organów w świetle zgromadzonego materiału dowodowego jest uzasadnione.
Przede wszystkim podnieść należy, iż powołane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych ściśle określa tryb postępowania w sprawie stwierdzenia istnienia bądź braku istnienia choroby zawodowej. Warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest rozpoznanie przez uprawnioną jednostkę choroby określonej w wykazie chorób zawodowych, zawartym w załączniku do powołanego rozporządzenia, oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą a czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy. Decyzję taką wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Należy podkreślić, iż organ administracji nie ma wiedzy specjalistycznej i nie może dokonać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści orzeczenia lekarskiego wydanego przez specjalistyczną jednostkę orzeczniczą. Orzeczenie takie, co wynika z mechanizmu postępowania w sprawie chorób zawodowych, stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Przy czym stanowisko specjalistycznej jednostki orzeczniczej winno być zupełne, logiczne i wszechstronnie uzasadnione, wyjaśniające wszelkie wątpliwości. Należy przy tym podkreślić, iż orzeczenia lekarskie jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych nie są aktami (administracyjnymi), wymienionymi w art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym nie podlegają kontroli działalności administracji publicznej. Kontroli sądów administracyjnych podlegają jedynie decyzje inspektora sanitarnego stwierdzające chorobę zawodową lub decyzje orzekające o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Badając legalność takiej decyzji Sąd może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnioną jednostkę organizacyjną, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Można również dopuścić zakwestionowanie orzeczeń lekarskich przez organ (inspektora sanitarnego) lub sąd administracyjny w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarskie uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak i w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnione do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej można żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje decyzję na podstawie orzeczenia lekarskiego i jest związany treścią tego orzeczenia, a więc nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. wyrok NSA w Warszawie z dn. 09 lipca 1998 r. sygn. akt II SA 634/98 Pr. Pracy 1998/12/38, wyrok z 24 lutego 1998 r. NSA 1520/97 publ. ONSA 1998/4/150).
W niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie pod względem formalnym nie budzi - wbrew twierdzeniom skarżącego wyrażonym w odwołaniu - żadnych wątpliwości.
Zupełnie chybione są zarzuty strony skarżącej dotyczące braków w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, które to nie pozwalały stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, że schorzenie rozpoznane u pracownicy ma związek ze sposobem wykonywana pracy w skarżącej Spółce. Należy bowiem wskazać, iż oceny tego związku przyczynowego dokonuje organ inspekcji sanitarnej nie tylko na podstawie orzeczenia lekarskiego, ale także formularza oceny narażenia zawodowego pracownika. W związku z tym stwierdzenie zawarte w orzeczeniu lekarskim dotyczącym przyczyn powstania choroby zawodowej jest jednym z dowodów. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że przepis art. 235¹ Kodeksu pracy wprost zakłada występowanie związku przyczynowo - skutkowego między warunkami pracy a występującym schorzeniem. Oznacza to, że zdiagnozowana u osoby zatrudnionej w warunkach szkodliwych dla zdrowia choroba nie zostanie uznana za chorobę zawodową tylko w przypadku, gdy zostanie wykazane bezspornie, że jej etiologia ma charakter pozazawodowy. Jednocześnie należy wskazać, iż jeszcze na gruncie poprzednio obowiązującego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ugruntowany został pogląd, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie oraz że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. wyrok SN z dnia 3 lutego 1999r., sygn. akt III RN 110/98 OSNAP i US 1999r./22 poz. 709). Biorąc zatem pod uwagę zebrany materiał dowodowy organ dokonał prawidłowej oceny związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a stwierdzoną chorobą zawodową. Przy czym podnieść należy - na co zwrócił uwagę organ odwoławczy - iż organy inspekcji sanitarnej nie rozstrzygają kwestii tego, w którym miejscu pracy doszło do powstania schorzenia mającego związek z narażeniem zawodowym lecz jedynie mają za zadanie ocenić, w których zakładach pracy doszło do narażenia z uwagi na warunki wykonywania pracy, czy też doszło do narażenia zawodowego w związku ze sposobem wykonywania pracy. Ze sporządzonej zaś przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w E. w dniu [...] 2013 r. karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej w sposób bardzo szczegółowy oraz wyczerpujący przedstawiono wszelki rodzaj czynności oraz harmonogram ich wykonywania przez A.O. w Zakładzie A oraz w Przedsiębiorstwie A – obecnie Spółce A. Dlatego tez zarzuty skarżącej co do braku dokładnie poczynionych ustaleń w tym zakresie jest całkowicie chybiony i niezasadny.
Reasumując, należy stwierdzić, że skarżona decyzja organu odwoławczego, jak również decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające ich uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W związku z powyższym, skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło