I OSK 1288/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy, narusza art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, jeśli zmiany wynikają z prawomocnego postanowienia sądu o rozgraniczeniu nieruchomości i aktualizacji operatu ewidencyjnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie narusza art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, jeśli zmiany w ewidencji gruntów i budynków wynikają z prawomocnego postanowienia sądu o rozgraniczeniu nieruchomości i są zgodne z techniczną procedurą geodezyjną. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i jedynie rejestruje istniejące stany prawne, nie tworząc nowych praw. W przypadku rozbieżności między decyzją organu pierwszej instancji a dokumentacją geodezyjną opartą na prawomocnym orzeczeniu sądu, organ odwoławczy ma prawo i obowiązek dokonać korekty, aby zapewnić zgodność ewidencji ze stanem prawnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni i konfiguracji działek w obrębie ewidencyjnym. Starosta Krakowski wydał decyzję o zmianie danych na podstawie operatu pomiarowego z 2012 r., który odzwierciedlał przebieg granic ustalony w postępowaniu sądowym o rozgraniczenie nieruchomości z 1997 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie uchylił decyzję Starosty i orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. K. na decyzję Inspektora. P. K. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na jego niekorzyść.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 582/13 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 11 grudnia 2013 r., III SA/Kr 582/13 oddalił skargę P. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Starosta Krakowski decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 20, 21, 22, 23, 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193 poz. 1287 ze zm.), § 44 pkt 2, § 45, 46, 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38 poz. 454) oraz art. 104 kpa - po ponownym rozpatrzeniu wniosku S. K. – orzekł o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów dla obrębu [...] gmina K. w zakresie zmiany powierzchni i konfiguracji działek bez zmiany oznaczenia. Starosta orzekł, że:
1) działka nr [...] o pow. [...]ha, objęta księgą wieczystą [...], stanowiąca własność P. K. syna J. i Z., zmienia konfigurację i powierzchnię na [...]ha;
1) działka nr [...] o pow. [...]ha, odpowiadająca części pgr. l. kat. [...] objęta księgą wieczystą [...], stanowiąca własność S. K. córki Z. i Z. w udziale 3/32 oraz J. K. syna J. i M. i S. K. córki Z. i Z. w udziale 29/32 na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, zmienia konfigurację i powierzchnie na [...]ha;
2) działka nr [...] o pow. [...]ha, odpowiadająca pb. [...], pgr. l. kat. [...], pgr. l. kat [...] objęta [...], stanowiąca własność J. K. syna J. i M. i S. K. córki Z. i Z. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, zmienia konfigurację i powierzchnię na [...]ha – własność.
Starosta wskazał, że zmiany te zostały dokonane na podstawie operatu pomiarowego z dnia 5 marca 2012 r. KERG [...] sporządzonego przez biegłego sądowego Sądu Okręgowego w Krakowie geodetę uprawnionego dr inż. W. H. w oparciu o plan sytuacyjny z dnia 7 grudnia 1996 r. L.ks. rob. [...] sporządzony przez tego biegłego, na podstawie którego Sąd Rejonowy dla Krakowa - Krowodrzy Wydział I Cywilny wydał postanowienie z dnia 11 marca 1997 r. sygn. akt. I Ns 1639/95/K o rozgraniczeniu nieruchomości. W uzasadnieniu Starosta wyjaśnił, że jego wcześniejsza decyzja z dnia 8 sierpnia 2012 r. została uchylona przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie decyzją z dnia [...] września 2012 r., zaś powodem uchylenia było pominięcie w prowadzonym postępowaniu właściciela (zarządcy) drogi o nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku wznowienia znaków granicznych ustalonych w postępowaniu sądowym o rozgraniczenie nieruchomości przebieg granicy działki nr [...] stanowiącej drogę, z działkami nr [...] i [...] na odcinku oznaczonym punktami granicznymi nr [...], nr [...] i nr [...] zmienił przebieg na mapie ewidencyjnej. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta zawiadomił o prowadzonym postępowaniu strony, w tym Urząd Miejski w Krzeszowicach jako władającego działką nr [...], a następnie stwierdził, że analiza dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego dr inż. W. H. wykazała, iż przebieg granicy między działką nr [...] a działkami sąsiadującymi nr [...] i [...] jest inny niż ujawniony na mapie ewidencyjnej. Starosta uznał, że wznowiony w tym opracowaniu przebieg granic jest zgodny z przebiegiem granic ustalonym w trakcie prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla Krakowa - Krowodrzy Wydział I Cywilny sygn. I. Ns 1639/95/K rozgraniczenia zatwierdzonego postanowieniem z dnia 11 marca 1997 r. W postanowieniu tym orzeczono że rozgraniczenie następuje "w taki sposób jak na planie sytuacyjnym z dnia 7 grudnia 1996 r., numer L. Ks. Rob. [...], sporządzonym przez biegłego geodetę dr inż. W. H., od punktu A, poprzez punkt F, G do punktu H, linią koloru pomarańczowego". W dniu 2 grudnia 2011 r. w obecności geodety uprawnionego dr inż. W. H., J. K. i P. K. (nie stawili się: S. K. i przedstawiciel Gminy Krzeszowice) dokonano czynności wznowienia znaków granicznych między nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...], [...] i [...]. Geodeta sporządził protokół wznowienia znaków granicznych, który podpisał J. K., zaś P. K. po zakończeniu stabilizacji oddalił się i nie podpisał protokołu. Starosta wskazał, że w opisie granic wpisano: "Granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] a działką nr [...] biegnie od punktu H (granicznik betonowy), w kierunku pomocnym do punktu G (granicznik betonowy), następnie w kierunku zachodnim przez punkt F (znak typu plastmark) do punktu 19362 (niestabilizowany). Wzdłuż opisanej granicy biegnie w terenie ogrodzenie na podmurówce betonowej, które jest cofnięte w kierunku działek [...] i [...]". Na szkicu wznowienia znaków granicznych przedstawiono graficznie ustalony przebieg granicy. Ponieważ numeracja przedstawionych na szkicu punktów granicznych nie pokrywa się z numeracją powołaną w planie sytuacyjnym, z dnia 07.12.1996 r. wyjaśniono że "pkt. 19 ze szkicu jest tożsamy z pkt. H z protokołu, pkt 20 ze szkicu jest tożsamy z pkt. G z protokołu, pkt. 23 ze szkicu jest tożsamy z pkt. F z protokołu". W ocenie Starosty sporządzona dokumentacja dawała podstawę do orzeczenia zawartego w sentencji decyzji. Starosta wyjaśnił również, że w opracowaniu sporządzonym przez W. H. w odniesieniu do działki nr [...] przyjęto ujawnione wówczas w księdze wieczystej [...] błędne udziały, co zostało sprostowane postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy, Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Krzeszowicach z dnia 24 lipca 2012 r. Dzkw [...].
Od powyższej decyzji Starosty Krakowskiego złożył odwołanie P. K., który powołał się na orzeczenie "Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2005 r.", którym "zostały uchylone decyzje w sprawie wprowadzenia zmian w zakresie powierzchni i konfiguracji działek".
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie zaskarżoną decyzją uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina K., zgodnie z opisanym wyżej operatem pomiarowym z 5 marca 2012 r. Aktualizacja ta polegała na:
1) zmianie przebiegu granicy działki nr [...] o pow. [...]ha, stanowiącej własność P. K. syna J. i Z., objętej księgą wieczystą nr [...] z działkami:
– zmianie nr [...] o pow. [...]ha odpowiadającej części parceli l. kat. [...], stanowiącej własność S. K. córki Z. i Z. w udziale 3/32 oraz J. K. s. J. i M. i S. K. córki Z. i Z. w udziale 29/32 na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej,
– nr [...] o pow. [...]ha, odpowiadającej parcelom: pb. [...], pgr. 1. kat. [...], pgr. l. kat. [...] objętym księgą wieczystą nr [...], stanowiącym własność J. K. syna J. i M. i S. K. córki Z. i Z. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej,
– nr [...] stanowiącej drogę, na odcinku oznaczonym punktami granicznymi nr [...] i nr [...];
2) przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] na odcinku oznaczonym punktami granicznymi nr [...] i nr [...];
3) zmianie powierzchni:
– działki nr [...] z powierzchni [...]ha na powierzchnię wynoszącą [...]ha,
– działki nr [...] z powierzchni [...]ha na powierzchnię wynoszącą [...]ha,
– działki nr [...] z powierzchni [...]ha na powierzchnię wynoszącą [...]ha.
W uzasadnieniu organ odwoławczy szczegółowo przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz dokonane ustalenia faktyczne. Zdaniem MWINGiK organ I instancji zgromadził wystarczający materiał dowodowy, lecz umknęło uwadze Starosty wykazanie zarówno w sentencji jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż wraz ze zmianą przebiegu granicy działek nr [...] i [...] automatycznie również zmienia się przebieg granicy drogi wykazanej jako działka nr [...] na odcinku oznaczonym punktami granicznymi nr: [...], [...], [...], graniczącej z działkami nr [...] i nr [...]. Dlatego też organ odwoławczy uznał za zasadne zastosowanie instytucji reformacji i orzekł co do istoty sprawy w oparciu o niebudzący wątpliwości i niewymagający dodatkowego ustalenia materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. MWINGiK wyjaśnił, że dokonana zmiana w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencyjnego dla obrębu [...], gmina K. w zakresie zmiany przebiegu granic działek nr [...], [...], [...] i [...], wynika ze wznowienia znaków granicznych zatwierdzonych prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z 11 marca 1997 r. sygn. akt I Ns 1639/95/K o rozgraniczeniu nieruchomości, zaś aktualizacji danych ewidencyjnych dokonano zgodnie z operatem pomiarowym sprawdzonym pod względem technicznym i przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 marca 2012 r. pod numerem KERG [...], sporządzonym przez biegłego sądowego w zakresie opracowań geodezyjnych i szacowania nieruchomości dr inż. W. H., w oparciu o plan sytuacyjny z 7 grudnia 1996r. L. ks. rob. [...], zatwierdzony prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z 11 marca 1997 r. sygn. akt I Ns 1639/95/K o rozgraniczeniu nieruchomości.
Skargę na decyzję MWINGiK w Krakowie wniósł P. K. Skarżący, nie zarzucając naruszenia przez organy konkretnych przepisów prawa materialnego, przepisów postępowania, ani treści ustaleń faktycznych, ponownie powołał się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2005 r., którym "zostały uchylone decyzje w sprawie wprowadzenia zmian w zakresie powierzchni i konfiguracji działek". W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 139 kpa poprzez orzeczenie w instancji odwoławczej na niekorzyść strony, która wniosła odwołanie. Zdaniem pełnomocnika stanowiło to rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co powinno prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.
W odpowiedzi na skargę MWINGiK w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. uczestnik J. K. wniósł o oddalenie skargi, zaś skarżący wyjaśnił, że pogorszenie jego sytuacji w wyniku naruszenia art. 139 kpa polega na zmniejszeniu powierzchni jego działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę. Sąd wskazał, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zapadło rozstrzygnięcie mające za przedmiot ujawnienie w operacie ewidencji gruntów i budynków treści postanowienia sądu o rozgraniczeniu nieruchomości (dawnych działek katastralnych) - I Ns 1639/95/K, oraz że Operat pomiarowy wznowienia znaków granicznych działek [...], [...] oraz [...], sporządzony przez geodetę uprawnionego dr inż W. H. i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 marca 2012 r. za nr KERG [...] stanowi pierwsze i jedyne dotąd opracowanie, na podstawie którego możliwe i uzasadnione w świetle stanu faktycznego sprawy, oraz obowiązujących przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, było wprowadzenie do ewidencji zmian wynikających z prawomocnego postanowienia I Ns 1639/95/K o rozgraniczeniu. Okoliczności powyższych skarżący nie kwestionował ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze. Sąd zauważył, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 39 ust. 1 ustawy przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. Wznowienie granic nie jest przeprowadzane ani w trybie administracyjnym, ani sądowym. Jest to techniczna procedura geodezyjna, która nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Jednakże w razie sporu co do położenia znaków strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. Podstawą sporządzenia operatu KERG [...] było postanowienie I Ns 1639/95/K, wraz z planem sytuacyjnym z dnia 7 grudnia 1996r. l.ks.rob. [...], oraz wznowienie znaków granicznych uprzednio zastabilizowanych w ramach postępowania sądowego w przedmiocie rozgraniczenia. Z akt sprawy administracyjnej ani z treści skargi nie wynika, aby skarżący wystąpił do sądu o rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej położenia znaków granicznych, wyznaczających granicę między nieruchomością skarżącego a nieruchomością uczestników, ani też, aby pomiędzy wydaniem postanowienia w sprawie I Ns 1639/95/K a wydaniem zaskarżonej decyzji toczyło się (lub zakończyło) jakiekolwiek postępowanie mogące mieć wpływ na przebieg granicy ustalony postanowieniem Sądu I Ns 1639/95/K. Z operatu pomiarowego KERG [...] stanowiącego podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w niniejszej sprawie wynika, że działka nr [...] powstała z parcel gruntowych l. kat. [...] i l. kat. [...] oraz parceli budowlanej l. kat. [...], ujawnionych w księdze wieczystej nr [...], działka nr [...] powstała z części parceli gruntowej l. kat. [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...]. Natomiast działka [...] stanowiąca własność skarżącego, której powierzchnię kwestionuje skarżący, ujawniona w księdze wieczystej nr [...] powstała z parcel gruntowych l. kat. [...], [...]oraz parceli budowlanej l. kat. [...]. Zgodnie z treścią § 60 ust. 1 pkt. 2) i pkt. 3) rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są między innymi: numeryczny opis granic działki ewidencyjnej i pole powierzchni działki ewidencyjnej. Zgodnie z § 61 rozporządzenia, numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych, natomiast § 62 rozporządzenia stanowi, że pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych, o których mowa w § 61, i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001. Operat pomiarowy KERG [...], określa przebieg granic działki nr [...] z działkami nr [...] i [...] zgodnie z planem sytuacyjnym sporządzonym w postępowaniu sądowym I Ns 1639/95/K. Szkic wznowienia znaków granicznych zawiera wykaz współrzędnych wznowionych punktów granicznych, oraz numeryczny opis granic działek ewidencyjnych, w tym działki stanowiącej własność skarżącego. Zgodnie z tymi danymi, oraz stosownie do treści § 62 rozporządzenia, powierzchnia działki nr [...] wynosi [...]ha ( k. 95, 113 operatu). Organ w uzasadnieniu decyzji przedstawił szczegółowo dane wynikające ze sporządzonego operatu, który znajduje się w aktach i stanowi podstawę wprowadzonych zmian danych ewidencyjnych. Stosownie do § 46 ust.2 pkt 3 rozporządzenia, dokumentacja geodezyjno - prawna zawiera również wykazy zmian danych ewidencyjnych dla przedmiotowych działek nr [...], [...], [...] obrębu [...], gmina K. (k. 121 operatu). Należało zatem zdaniem Sądu uznać, że dokonana zaskarżoną decyzją aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków obr. [...], gm. K. została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z regulacją wynikającą przepisów art. 20 i 22 Praw geodezyjnego i kartograficznego, oraz z § § 45 i 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja ta rejestruje stan prawny wynikający z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa Krowodrzy z dnia 11 marca 1997 r. sygn. akt I Ns 1639/95/K o rozgraniczeniu nieruchomości, zgodnie z którym sporządzony został operat KERG [...], spełniający wymogi obowiązującego prawa, w szczególności art. 20 i 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz § 46 ust. 2 pkt. 2) ponieważ zawiera wykazy zmian danych ewidencyjnych i został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Odnosząc się do zarzutów formułowanych przez skarżącego stwierdzić należy, co następuje : przepis art. 139 kpa zakazuje wydania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem doktryny i judykatury "niekorzyść strony", o której mowa w art. 139 kpa, to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się, na skutek wydania decyzji przez organ odwoławczy (tak A. Wróbel Komentarz LEX do art. 139 kpa, G. Łaszczyca, Komentarz LEX do art. 139 kpa). Podkreślenia wobec treści zarzutów skargi wymaga, że chodzi o pogorszenie sytuacji prawnej strony. Wobec charakteru i istoty ewidencji gruntów i budynków zarzut naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisu art. 139 kpa przez organ II instancji nie znajduje uzasadnienia i nie ma znaczenia dla wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Jak bowiem już wskazano na wstępie i co podkreśla się jednolicie w orzecznictwie, istotą ewidencji jest rejestracja stanów prawnych wynikających z określonych dokumentów urzędowych. Zmiany zapisów ewidencji dokonywane przez organy w sposób określony przepisami ustawy i rozporządzenia mają na celu rejestrację stanów prawnych a zapisy ewidencji mają charakter techniczno-deklaratoryjny. Ewidencja nie tworzy prawa, nie kształtuje nowego stanu nieruchomości a jedynie potwierdza stan zaistniały wcześniej. Ujawniony w ewidencji stan musi być oparty na odpowiednich dokumentach. Nie jest więc tak, jak twierdzi skarżący, że organ odwoławczy wydał na skutek odwołania skarżącego decyzje na jego "niekorzyść". Organ ten dokonał korekty rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, której treść wynika w sposób oczywisty z dokumentacji będącej podstawą wprowadzonych zmian. To nie organ odwoławczy "ustalił" na niekorzyść skarżącego powierzchnię działki skarżącego, lecz powierzchnia ta jest funkcją przebiegu granic działki nr [...], ustalonych prawomocnym orzeczeniem Sądu. Słusznie więc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji MWINGiK stwierdził, że wobec bezspornych danych dotyczących powierzchni działki [...], wynikających z dokumentacji stanowiącej podstawę aktualizacji, miał prawo i obowiązek korekty takiej dokonać. Pozostawienie uchybienia organu pierwszej instancji spowodowałoby bowiem, ze wydana decyzja byłaby niezgodna z zasadą aktualizacji, stanowiącą podstawową zasadą działania organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków. Ani jednak decyzja organu pierwszej instancji ani decyzja zaskarżona nie przydały skarżącemu praw do działki [...] o powierzchni wynikającej z ustalonych granic, ponieważ zasięg prawa własności skarżącego wynika z prawomocnego postanowienia Sądu. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego opracowania, czy też dokumentu, o których mowa w § 46 rozporządzenia, z którego wynikałaby inne dane dotyczące powierzchni działki [...]. Natomiast odnośnie do zarzutu dotyczącego treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lipca 2005 r., to jego znaczenie dla rozstrzygnięcia kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji wynika z przedstawionych wyżej uwag dotyczących przebiegu postępowania administracyjnego dotyczącego aktualizacji danych ewidencyjnych działki [...].
Od tego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną opierając ja na podstawie art.174 pkt 1 p.p.s.a. i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja organu II instancji nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesiony w niej zarzut nie jest zasadny. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że w skardze kasacyjnej podniesiono jeden zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię tj. art.156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.139 k.p.a. W skardze kasacyjnej nie wskazano na naruszenie żadnych innych przepisów, a w szczególności przepisów materialnoprawnych dotyczących ewidencji gruntów mając na uwadze, że przedmiotem postępowania było wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów. Skarga kasacyjna nie zawiera również zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, a to oznacza, że poczynione ustalenia faktyczne w sprawie są bezsporne.
Odnosząc się do sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art.139 k.p.a., który to przepis stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów k.p.a. z naruszeniem stosowanych przez ten Sąd przepisów p.p.s.a.. Okoliczność ta nie dyskwalifikuje samej skargi kasacyjnej i nie może prowadzić do nierozpoznania merytorycznego jej zarzutów. Jednocześnie jednak taki sposób jego prezentacji ogranicza w istotnym stopniu skuteczność zarzutu kasacyjnego. Przede wszystkim należy stwierdzić, że aby skutecznie podnieść zarzut naruszenia przepisu art.139 k.p.a. konieczne jest powiazanie tego przepisu z naruszeniami konkretnych przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę prawną wydania decyzji w sprawie. Aby bowiem ustalić, czy dana decyzja została wydana na niekorzyść strony odwołującej konieczne i niezbędne jest sięgnięcie do przepisów materialnoprawnych, które stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia w danej sprawie. Niekorzyść o której mowa w art.139 k.p.a., to pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy, aby dokonać oceny, czy rzeczywiście doszło do pogorszenia sytuacji prawnej nie można tego uczynić bez odwołania się do konkretnych przepisów materialnoprawnych mających zastosowanie w sprawie, albowiem to te przepisy kształtują sytuację prawną strony. W kwestii tej nie jest natomiast miarodajne samo żądanie odwołania, bowiem każda decyzja organu odwoławczego nieuwzgledniająca żądania strony byłaby decyzją wydaną na niekorzyść strony odwołującej, chociażby obiektywnie nie pogarszała jej sytuacji prawnej. Stąd też to pogorszenie sytuacji prawnej w konkretnej sprawie musi wynikać z właściwych dla danej sprawy rozwiązań materialnoprawnych, musi zatem mieć charakter obiektywny, nie może zaś być wynikiem subiektywnej oceny strony. Należy jeszcze zwrócić uwagę, że organ odwoławczy w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji może wydać jedną z decyzji określonych w art.138 k.p.a., który zawiera zamknięty katalog decyzji jakie może wydać organ odwoławczy, natomiast strona składając odwołanie nie może w skuteczny prawnie sposób żądać wydania wyłącznie określonego rodzaju decyzji spośród możliwych decyzji jakie może wydać organ odwoławczy. Wobec bezskutecznie podniesionego zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art.139 kp.p.a. bezzasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art.156 §1 pkt 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło