II SA/Rz 1032/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi A.M. jest postanowienie Wojewódzkiego Komendanta Policji, zwanego dalej KWP z dnia [...] września 2013 r., [...], nr [...] wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] października 2012r., nr [...] W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 59, art. 126 oraz 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej k.p.a. w związku z art. 29, art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. nr 8, poz. 67 z 2004 r. ze zm.) zwana dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym, a także art. 91 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990r. (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.) zwana dalej ustawą o Policji oraz § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 919 ze zm.) Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt: II SA/Rz 174/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji KWP z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] października 2012r., nr [...] o odmowie wypłaty A.M. równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2011. Sąd wyjaśnił, że pierwsze doręczenie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] października 2012 r. nastąpiło w trybie tzw. doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 k.p.a., a skutek doręczenia zaistniał w dniu [...] października 2012 r., to jest po upływie czternastodniowego okresu przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym w R. W dniu [...] października 2012 r. organ I instancji ponownie nadał w urzędzie pocztowym w R. przesyłkę zawierającą tę samą decyzję z dnia [...] października 2012 r. na adres A.M., którą adresat odebrał osobiście w dniu [...] listopada 2012 r. Organ rozpoznał merytorycznie odwołanie wniesione w dniu [...] listopada 2012 r. Sąd wskazał, iż dwukrotne wysłanie decyzji przez organ I instancji, a następnie rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa, określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i musi skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. (data wpływu do organu II instancji - 9 lipca 2013 r.) A.M. zwrócił się do KWP o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Wskazał, że bieg terminu przechowywania przesyłki w siedzibie operatora pocztowego rozpoczyna się od następnego dnia od podjęcia próby jej doręczenia adresatowi pod wskazanym adresem korespondencyjnym, a przechowywanie jej w siedzibie poczty winno mieć bieg ciągły i nieprzerwany. Wobec tego "w próbie" doręczenia przesyłki wystąpił dzień przerwy jej przechowywania, tj. dzień powtórnej próby jej doręczenia – [...] października 2012 r. Wobec tego termin upływał skutecznie w dniu [...] października 2012 r. W tej dacie operator zwrócił przesyłkę adresatowi, więc nie mogło dojść do skutecznego jej odebrania. Ta okoliczność była dla organu podstawę do ponownego nadania przesyłki, co wobec winy operatora nie może obciążać strony i daje podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowienia KWP odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy termin przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nie nastąpiło z jego winy. W świetle § 2 ww. artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Na mocy art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Z uwagi na fakt, że w dacie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie zostały zwrócone z WSA w Rzeszowie akta warz z prawomocnym wyrokiem brak było podstaw do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Z uwagi na uprawomocnienie się wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 12 czerwca 2013 r., w sprawie o sygn. akt: II SA/Rz 174/13 brak jest podstaw do uwzględnienia okoliczności i wywodów zainteresowanego odnośnie wyliczenia terminu doręczenia przesyłki bo na ten temat wypowiedział się Sąd w powołanym wyroku, a skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. A.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę KWP z dnia [...] września 2013r. W uzasadnieniu podał, że nie zgadza się z twierdzeniem organu, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie II SA/Rz 174/13 definitywnie przesądza o dalszym toku postępowania odwoławczego. Wskazał, że wyrok posiada powagę rzeczy prawomocnie osądzonej wyłącznie w zakresie rozpatrzonym. Tym samym unieważniona decyzja organu odwoławczego wydana została przed zbadaniem okoliczności faktycznych terminu wniesienia odwołania, a organ nie dokonał zbadania, czy do doręczenia zastępczego doszło w ustawowym terminie przy pierwszym nadaniu, czy też do doręczenia zastępczego faktycznie nie doszło i w tym zakresie powtórzył argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. Organ całkowicie pominął ustalenia odnośnie sposobu awizowania przesyłki i miejscu pozostawienia awiza przez listonosza, co mogło mieć istotny wpływ na nieodebranie przesyłki. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest zasadne wobec niezbadania przez skarżony organ okoliczności faktycznych i prawnych, mających w zakresie doręczenia zastępczego istotne znaczenie. Mając na względzie powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego wyjaśnienia w zakresie wymaganym przepisami prawa, przy zastosowaniu się przez organ do obowiązków wynikających z art. 7-9, art. 77, art. 78 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Skarga jest uzasadniona z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Ocena zaskarżonego aktu w aspekcie jego legalności doprowadziła Sąd do wniosku, że KWKP naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie odnośnie oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 174/13 w zakresie, w jakim Sąd przyjął, że nastąpiło prawidłowe doręczenie zastępcze przewidziane w art. 44 k.p.a. przesyłki nadanej w urzędzie pocztowym w R. w dniu [...] października 2012 r., zawierającej decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...], z tej przyczyny, że adresat pod wskazanym adresem był nieobecny oraz nie odebrał tej przesyłki w wyniku dwukrotnego awizowania. Przyjęcie przez Sąd, że istnienie domniemanie doręczenia przesyłki nastąpiło zgodnie z regułami określonymi w art. 44 k.p.a., stało się podstawą stwierdzenia nieważności przez WSA w Rzeszowie decyzji Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2012 r. wydanej w wyniku rozpoznania odwołania od ww. decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...], którą powtórnie wysłano do skarżącego przesyłką pocztową w dniu [...] października 2012 r., a odbiór tej przesyłki przez skarżącego nastąpił w dniu [...] listopada 2012 r. Sąd wyjaśnił, że postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem A.M. od powtórnie doręczonej decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2012 r. należało zakończyć postanowieniem stwierdzającym wniesienie odwołania z uchybieniem terminu na podstawie art. 134 k.p.a. Sąd wskazał też, że przyjmując za skuteczne doręczenie decyzji w trybie art. 44 k.p.a., czyli w dniu [...] października 2012 r., to termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] listopada 2012 r., a odwołanie A.M. wniósł w dniu [...] listopada 2012 r. Zatem poza oceną Sądu i organów orzekających w tej sprawie pozostaje badanie okoliczności związanych z badaniem spełnienia przesłanek do przyjęcia domniemania zastępczego doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. również wskazywanych jako przesłanka do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie zmienia to jednak faktu, że skarżący skutecznie wszczął postępowanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i to postępowanie winno zakończyć się postanowieniem, o którym mowa w art. 58 k.p.a., zawierającym uzasadnienie faktyczne i prawne, co do oceny przesłanek przywrócenia terminu, które prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowieniu wymienił organ. Badanie tych okoliczności wyznacza granice przedmiotowe sprawy wraz z okolicznościami podanymi przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które mają uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Sąd zwraca uwagę, że jednym z warunków wynikających z art. 58 § 2 k.p.a. jest złożenie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu wniosku o jego przywrócenie. Datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest także data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu (por. wyrok WSA w Gliwicach 23.11.2012 r. sygn. akt II SA/Gl 699/12 LEX nr 1248912). Celem ustalenia daty, od której skarżący dowiedział się o złożeniu odwołania z uchybieniem terminu Sąd dopuścił jako dowód akta ze sprawy o sygn. akt II SA/Rz 174/13. Istotne informacje w tym przedmiocie mogą być zawarte w protokole z rozprawy o ile skarżący był obecny, albo data doręczenia wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r sygn. akt II SA/Rz 174/13. Z treści protokołu rozprawy z dnia 12 czerwca 2013 r. wynika, że skarżący na rozprawę nie stawił się, natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że wyrok wraz z uzasadnieniem odebrał osobiście w dniu 2 lipca 2013 r. W realiach niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy organ II instancji rozpoznał odwołanie skarżącego nawet od wadliwie doręczonej po raz drugi tej samej decyzji administracyjnej trudna do obrany byłby pogląd, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zestawiając natomiast datę 2 lipca 2013 r. z datą nadania wniosku za pośrednictwem poczty w dniu 8 lipca 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wynika, że wniosek został złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Akta administracyjne zostały zwrócone do organu w dniu 28 sierpnia 2013 r., czyli przed datą wydania zaskarżonego postanowienia z dnia 9 września 2013 r. Zatem organ winien był rozpatrzyć wniosek merytorycznie, gdyż przesłanki natury procesowej zostały spełnione. Przedstawione okoliczności wskazują, że nie zaistniała sytuacja przewidziana art. 58 § 3 k.p.a., na którą w zaskarżonym postanowieniu powołuje się organ II instancji, gdyż nie uchybiono terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie może być uzasadniona tym, że w dacie złożenia wniosku o przywrócenie terminu akta znajdowały się w WSA i dlatego brak było podstaw do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Sąd podkreśla, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia to jest w dniu [...] września 2013 r. akta były w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji. Sąd stwierdza również, że okoliczność, iż A.M. nie skorzystał z prawa złożenia skargi kasacyjnej nie pozbawia go prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Sąd w wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r. nie wypowiedział się w tej kwestii, zatem skarżący nie prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu dla dokonania czynności prawnej. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest również fakt wniesienia odwołania, ale z uchybieniem terminu, co w świetle art. 58 § 2 k.p.a. należy traktować jako dopełnienie czynności przy złożeniu wniosku o przywrócenie terminu. Sąd stwierdza, że treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia pozostaje w opozycji do zakresu przedmiotowego postępowania wyznaczonego art. 58 k.p.a., w którym bada się, czy zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu nie było zawinione. Z tych przyczyn Sąd stwierdza, że organ II instancji naruszył art. 7, art. 77, a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia uchybia warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 125 k.p.a. i art. 124 § 2 k.p.a. Sąd w żaden sposób nie przesądza treści przyszłego rozstrzygnięcia, które będzie wynikiem przeprowadzonej oceny w przedmiocie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ II instancji będzie się kierował wskazaniami i oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku, w tym związania oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Rzeszowie z 12 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 174/13, skarżący złożył w terminie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, oraz zakresem przedmiotowym prowadzonego postępowania, które winno zakończyć postanowienie zawierające uzasadnienie sporządzone zgodnie z wymogami prawa wyżej opisanymi.