II SA/Sz 912/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-12-11
Skład orzekający: Maria Mysiak, Stefan Kłosowski, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wycofania z ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na połączeniu budynków, jeśli dokumentacja geodezyjna i budowlana potwierdza, że obiekt stanowi jedną całość konstrukcyjną i funkcjonalną?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo odmówiły wycofania z ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na połączeniu budynków, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, w tym inwentaryzacja budynku i jej aktualizacja, potwierdził, że obiekt stanowi jedną całość konstrukcyjną i funkcjonalną. Skarżący nie przedłożyli nowych dowodów wskazujących na rozbieżność między stanem faktycznym a ewidencją, a zmiana ta była zgodna z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wycofania z ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na połączeniu budynków położonych na działkach nr [...] w jeden budynek. Organy obu instancji odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając, że budynek stanowi jedną całość konstrukcyjną i funkcjonalną, a zmiana została wprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA, Konstytucji oraz ustawy o własności lokali, twierdząc m.in. o braku zgody na połączenie budynków i zmianie udziałów w nieruchomości wspólnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. S. i E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Prezydent Miasta decyzją z dnia 3 lipca 2012 r., po rozpoznaniu wniosku Z. S., odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...] , polegającej na wycofaniu uprzednio wprowadzonej zmiany dotyczącej połączenia budynków położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...]przy ul. [...] w jeden budynek.
Powyższa decyzja została uchylona w dniu 21 września 2012 r. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na błędne ustalenie stron postępowania oraz niepodjęcie wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
W wyniku powtórnego rozpoznania sprawy, Prezydent Miasta decyzją
z dnia [...]r., nr [...] ponownie odmówił wprowadzenia żądanej przez Z. S. zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ I instancji podniósł, że wnikliwie ustalił wszystkie strony postępowania, w tym następców prawnych osób nieżyjących i uzupełnił akta sprawy o dokumenty poświadczające kompetencje zawodowe wykonawców inwentaryzacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]. Ponadto pozyskał oryginał dokumentacji dotyczącej inwentaryzacji przedmiotowego budynku jak i dokonał sprawdzenia danych zawartych w księgach wieczystych.
Organ I instancji wyjaśnił, że kwestionowana zmiana została wprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i odzwierciedla stan faktyczny
w odniesieniu do oznaczenia budynku położonego na działkach nr [...] Podstawą do ujawnienia przedmiotowej zmiany w drodze czynności materialno-technicznej był [...] przejęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 1 września 2010 r. Ustalenia operatu odnośnie ilości budynków położonych na działkach nr i [...] znajdują odzwierciedlenie w inwentaryzacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] sporządzonej w październiku 2009 r. Z tych dokumentów wynika, że budynek położony na działkach nr , [...] jest jednym budynkiem, gdyż występuje przenikanie lokali pomiędzy obiektami i brak jest wspólnej dla dwóch obiektów ściany, która mogłaby stanowić granicę budynków. Poza tym z objaśnień i aktualizacji inwentaryzacji z dnia 4 marca 2013 r. wynika, że budynek położony na działkach nr [...], przy ul. [...] stanowi konstrukcyjnie i funkcjonalnie w zakresie instalacyjnym jedną całość, wobec czego zgodnie z zapisami Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych stanowi budynek samodzielny i nie może być traktowany jako trzy odrębne budynki. Żaden z dostarczonych przez wnioskodawcę dokumentów nie został sporządzony po wykonaniu inwentaryzacji w 2009 r. i nie zawiera danych świadczących, że inwentaryzacja i dokumenty geodezyjne będące podstawą zmiany, są niezgodne z obecnym stanem faktycznym. W związku z tym nie jest możliwe wycofanie z ewidencji gruntów przedmiotowej zmiany polegającej na połączeniu budynków, gdyż byłoby to niezgodne ze stanem faktycznym istniejącym na gruncie oraz zgromadzonymi dokumentami stanowiącymi dowody w sprawie. W ocenie organu I instancji to, że poszczególne części budynku zlokalizowane są w różnych księgach wieczystych nie stanowi przeszkody, aby ujawnić w ewidencji budynek, który położony jest na dwóch nieruchomościach.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli E. S. i Z. S. wskazując na naruszenie art. 7 w zw. z art. 77, art. 107 § 3 oraz art. 7 w zw. z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że skarżący jako członkowie wspólnoty mieszkaniowej nie wyrazili zgody na połączenie budynków oraz pominięcie osób, których interesów dotyczy sprawa.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 7d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) a także § 2 ust. 1 pkt 4 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że obiekt budowlany położony na działkach nr [...] jest w rzeczywistości jednym budynkiem. Z załączonej bowiem do akt sprawy inwentaryzacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] opracowanej przez mgr inż. M. P. i mgr inż. D. R. wynika, że część pomieszczeń lokali, które do 2010 r. przypisane były w ewidencji gruntów i budynków do budynków położonych na działce [...], znajdowały się w rzeczywistości w budynku położnym na działce nr . [...] Ponadto w uzupełnieniu przedmiotowej inwentaryzacji mgr inż. D. R. zaznaczył, że budynek zlokalizowany na działce nr [...] stanowi konstrukcyjnie i funkcjonalnie w zakresie instalacyjnym jedną całość. Dalej organ II instancji wyjaśnił, że podział budynku dopuszczalny jest tylko według płaszczyzn pionowych, ścian (istniejących lub specjalnie dobudowanych) wyraźnie oddzielających dwa budynki, albowiem wówczas można mówić o zamkniętej, funkcjonalnej odrębności budynków. Również definicja budynku, do którego odwołuje się rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie pozwala uznać budynku położonego na działkach nr [...] za odrębne budynki. W tej sytuacji nie jest możliwe pozytywne ustosunkowanie się do żądania wnioskodawcy i doprowadzenie do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków przedmiotowego budynku jako trzech odrębnych, skoro żądana zmiana byłaby niezgodna z zasadami ujawniania i oznaczania budynków w ewidencji gruntów i budynków. Obecny zapis dotyczący oznaczenia budynku położonego na działkach nr [...] jest zgodny ze stanem faktycznym oraz w tym zakresie dostosowany do przepisów normujących prowadzenie ewidencji gruntów i budynków.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w pełnym zakresie, zaś Prezydent Miasta przy wydawaniu decyzji wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy w prawidłowy sposób uzasadniając rozstrzygnięcie. Ponadto postępowanie prowadzone było przy udziale wszystkim osób, którym przysługiwał interes prawny
w toczącym się postępowaniu. W odniesieniu natomiast do podnoszonej przez skarżących braku zgody na połączenie budynków organ ten zauważył, że w aktach sprawy znajduje się uchwała nr[...] z dnia 20 grudnia 2011 r. Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej przy ul. [...] w sprawie wyrażenia zgody na scalenie działki nr [...] - budynek frontowy, z działką nr [...] - budynek oficyny.
Z. S. i E. S. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej. W skardze oraz w pismach stanowiących uzupełnienie skargi skarżący zarzucili naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez pominięcie dowodów i okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, art. 7 w związku z art. 28 K.p.a. poprzez pominięcie osoby, której interesu prawnego dotyczy sprawa, art. 64 Konstytucji poprzez ograniczenie prawa własności stron oraz art. 22 ustawy o własności lokali wobec połączenia nieruchomości (działek nr [...] ) i zmianę powierzchni z [...]m2 na [...] m2, zmianę udziału w nieruchomości wspólnej bez jednomyślnej zgody wspólnoty wyrażonej w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza. Na potwierdzenie swojego stanowiska w sprawie strony załączyły, do skargi i pism stanowiących uzupełnienie skargi, liczne dokumenty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), ogranicza się do badania zgodności orzeczenia z prawem.
Sądowa kontrola dokonana według powyższego kryterium, dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, w której to odmówiono wprowadzenia wnioskowanej przez Z. S. zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na wycofaniu uprzednio wprowadzonej zmiany dotyczącej połączenia budynków położonych na działkach ewidencyjnych nr [...]w obrębie ewidencyjnym nr [...] przy ul. [...]
w jeden budynek.
Poza sporem jest, że skarżący, jako właściciel lokalu nr [...], współwłaściciel części wspólnych budynku przy ul. [...], współużytkownik wieczysty działki nr [...] uprawniony był do złożenia wniosku o zmianę w ewidencji gruntów i budynków, zaś organ zobowiązany był do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji. Tak więc istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy istniały podstawy faktyczne i prawne do uwzględnienia żądania skarżącego.
Sąd w tym względzie podziela w całej rozciągłości stanowisko organów I i II instancji przedstawione w uzasadnieniach wydanych przez nich decyzji. Analiza treści tych uzasadnień w kontekście akt administracyjnych prowadzi bowiem do przekonania, że organy w sposób prawidłowy zgromadziły i oceniły materiał dowody oraz ustaliły wszystkie okoliczności istotne dla rozpoznawanej sprawy jak i w sposób właściwy zastosowały przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz wydane na podstawie ustawy, przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozporządzeniem".
Podstawową zasadą ewidencji gruntów i budynków, wynikającą z powołanych powyżej aktów prawnych, jest zasada aktualności danych ewidencji, tj. zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności i zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiami źródłowymi ciąży na staroście (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek w dwojakim trybie: postępowania rejestrowanego zakończonego czynnością materialno-techniczną polegającą na wprowadzeniu do bazy danych udokumentowanych zmian (§ 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia) albo w drodze decyzji, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Niewątpliwie aktualizacja obejmuje także zmiany polegające na usunięciu z bazy danych ewidencyjnych, co do których tytuł do pozostawania w bazie nie jest udokumentowany. Możliwe jest zatem usuwanie błędów w ewidencji, o ile wynikiem usunięcia błędu jest jednocześnie uzyskanie stanu zgodnego z aktualnym stanem prawnym i faktycznym (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 895/09, lex nr 757016).
Podkreślić należy, że aktualizacja, której cofnięcia żądają skarżący, nastąpiła na podstawie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu 1 września 2010 r. jak i dokumentacji architektoniczno
- budowlanej w postaci inwentaryzacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego [...] sporządzonej w październiku 2009 r., a więc dokumentów uprawniających stosownie § 46 ust. 2 rozporządzenia do wprowadzenia zmiany
w danych ewidencyjnych budynku. Ujawniona zmiana dotycząca połączenia trzech budynków w jeden, odzwierciedlała okoliczności zawarte w tych dokumentach. Organ I instancji załączył do akt sprawy powyższe dokumenty źródłowe ale również
i aktualizację inwentaryzacji potwierdzonej na dzień 4 marca 2013 r., która to przesądza o tym, że dokonana zmiana nadal nie pozostaje w sprzeczności ze stanem faktycznym budynku.
Za zasadne uznać należy twierdzenia organów obu instancji, że zebrany w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy potwierdza, iż
na działkach o nr[...] w obrębie ewidencyjnym [...] , istnieje fizycznie jeden budynek. Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że okoliczności wynikające z załączonej do akt administracyjnych inwentaryzacji budynku mieszkalnego oraz jej aktualizacji, tj. przenikanie lokali w obiekcie, brak ściany, która mogłaby stanowić granicę rozdzielającą obiekty budowlane, wspólne instalacje, przesądzają o tym, że przedmiotowy obiekt budowlany nie może być traktowany jako trzy odrębne budynki, skoro konstrukcyjnie i funkcjonalnie stanowi on jedną całość.
W wyroku z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1092/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dokonanie zmian jest możliwe w sytuacji udokumentowania przez osobę zainteresowaną rozbieżności (wyrok dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ zatem nie posiadając dokumentu, z którego wynikałaby niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem prawnym i faktycznym, nie może dokonywać w ewidencji jakichkolwiek wnioskowanych zmian. Wprawdzie obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego ciąży na organie, nie mniej jednak nie zwalnia to strony od działania, tym bardziej w sytuacji, w której to strona domaga się dokonania określonego wpisu w ewidencji. Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący (Z. S. ), pomimo wystosowanego przez organ I instancji wezwania, nie przedłożył dowodów uzasadniających żądanie wprowadzenia wnioskowanej zmiany w operacie ewidencyjnym. Prawidłowo organ I instancji ustalił, że żaden z dostarczonych przez wnioskodawcę dokumentów nie został sporządzony po wykonaniu inwentaryzacji w 2009 r. i nie zawierał danych świadczących o tym, aby inwentaryzacja i dokumenty geodezyjne, będące podstawą zmiany, były niezgodne z obecnym stanem faktycznym budynku. W orzecznictwie przyjmuje się, że nie stanowi aktualizacji ewidencji gruntów i budynków wprowadzenie zmian na podstawie dokumentów stwierdzających stan wcześniejszy, niż wynikający z aktualnie obowiązującego stanu faktycznego i prawnego (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1488/06, z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 350/07). Również wśród dokumentów załączonych do korespondencji kierowanej do Sądu brak jest stosownego opracowania geodezyjnego lub architektonicznego, które określałyby stan budynku po dokonanej aktualizacji operatu ewidencyjnego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że okoliczność niewykazania przez skarżących nieprawidłowości danych umieszczonych w ewidencji wobec potwierdzonego stosownymi dokumentami architektonicznymi aktualnego stanu budynku, słusznie doprowadziła organy do wniosku, że brak jest podstaw do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie określonym we wniosku. Uwzględnienie żądania, w obowiązującym stanie prawnym i w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, pozostawałoby w sprzeczności z zasadami prowadzenia ewidencji, która ma odzwierciedlać rzeczywistość (aktualny stan faktyczny i prawny).
Z uwagi na chybione wywody skargi wymaga wyjaśnienia, że zmiana dokonana w ewidencji gruntów i budynków w 2010 r. na mocy operatu geodezyjnego [...] dotycząca połączenia trzech budynków położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] w jeden budynek związana była z ujawnieniem tego budynku (w miejsce poprzednio ujawnionych budynków), jego powierzchni zabudowy i przypisania mu jednostki identyfikacyjnej. Zmiana ta, czego nie dostrzegają skarżący, nie obejmowała natomiast ani połączenia nieruchomości gruntowych, na których zlokalizowany jest ujawniony budynek, tj. działki nr [...], ani określenia powierzchni działki powstałej z połączenia. Powyższe wynika z akt administracyjnych sprawy (w tym z kopi map, zawiadomień o zmianach, wykazu zmian ewidencyjnych czy też wypisu z rejestru gruntu uwzględniającego zmiany) jak i nadesłanych przez skarżącego dokumentów. Wyjaśnić należy, że połączenie budynków znajdujących się na kilku działkach nie przesądza o połączeniu tych działek. Tym samym powołana w skardze okoliczność zmiany powierzchni nieruchomości z [...] m2 na [...] m2 nie miała miejsca. Z wypisów z ewidencji gruntów i budynków jak i z wykazu zmian ewidencyjnych wynika, że powierzchnia [...] m2 stanowi powierzchnię "nowej" zabudowy, a więc tej, która powstała na skutek ewidencyjnego potwierdzenia połączenia 3 budynków. Materiał dowodowy przesądza również, że wbrew twierdzeniu skarżących, aktualizując operat ewidencyjny niedokonano zmiany wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej, przysługujących skarżącym. Skoro przedmiotem aktualizacji nie było ujawnienie nieruchomości gruntowej powstałej z połączenia oraz jej powierzchni jak i ujawnienie wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej, zatem zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) upatrywany w pominięciu okoliczności braku zgody skarżących na połączenie nieruchomości (działki [...]), zmianę powierzchni i udziału
w nieruchomości wspólnej jest bezpodstawny. Z tego samego powodów za nieuzasadniony uznać należy zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 22 ustawy z dnia 24 czerwca
1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.).
Kierując się zakresem wprowadzonych w 2010 r. zmian danych ewidencyjnych stwierdzić należy, że informacje te mają charakter wyłącznie przedmiotowy, a zatem nie przesądzają o zasięgu prawa własności. Z tego też względu decyzja objęta skargą nie dotknęła w żadnym stopniu własności przysługującej skarżącym, co czyni chybionym także zarzut naruszenia art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.).
Reasumując stwierdzić należy, że skoro zmiana, której odmowy cofnięcia dotyczy zaskarżona decyzja oparta jest na zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy stosownej dokumentacji, zaś skarżący nie przedłożyli żadnego nowego dowodu, który wskazywałby na rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym budynku a ewidencją, zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W tym stanie rzeczy orzeczono na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sadami administracyjnymi o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło