II SAB/Rz 126/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ SO del. Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na bezczynność Komornika przy Sądzie Rejonowym [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej -postanawia- I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej A. Sp. z o.o. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem uiszczonego wpisu. II SAB/Rz 126/13 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 11 września 2013 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą [...] (dalej: A. Sp. z o.o.) wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] – U. B. (dalej: Komornik), o udostępnienie informacji publicznej określonej w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a), b) i c) oraz w art. 6 ust. 1 pkt. 3 lit. d) ustawy z dnia 8 października 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej: u.d.i.p.). Spółka zastrzegła, że powyższe informacje tj. informacje o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności, kompetencjach oraz sposobie przyjmowania i załatwiania spraw przez Komornika, winny zostać udostępnione w sposób i trybie art. 7 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p., poprzez "Podmiotową Stronę Biuletynu Informacji Publicznej". Pismem z dnia 30 września 2013 r. sygn. akt [...] Komornik odmówił udostępnienia żądanych informacji twierdząc, że na chwilę obecną nie jest zainteresowany ich udostępnianiem poprzez "Podmiotową Stronę Biuletynu Informacji Publicznej Funkcjonariusza Publicznego". W dniu 14 października 2013 r. do Komornika wpłynęła skarga A. Sp. z o.o., z dnia 10 października 2013 r., na bezczynność Komornika w przedmiocie nieudzielania informacji publicznej. W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji w sposób podany przez skarżącego oraz orzeczenie o naruszeniu prawa w zakresie nieudostępnienia tych informacji przez Komornika. Wskazano, że skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, a odmowa jej udostępnienia narusza dyspozycje u.d.i.p. Ponadto zdaniem Spółki odmowa udostępnienia informacji publicznej winna być wyrażona w formie decyzji, a nie jak w rozpoznawanej sprawie, w formie pisma. W odpowiedzi na skargę Komornik wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że skarga na bezczynność w przedmiocie prowadzenia strony Biuletynu Informacji Publicznej (dalej: BIP) i zamieszczania w niej określonych informacji jest niedopuszczalna, ponieważ powyższa działalność nie jest objęta kognicją sądów administracyjnych, wyznaczoną w art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Powyższe nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i wobec tego skarga winna zostać odrzucona. Zdaniem Komornika przedmiotem wniosku skarżącego było udostępnienie informacji publicznej poprzez stronę BIP, a nie załatwienie wniosku przez przekazanie informacji pisemną odpowiedzią na wniosek. Cel żądania Spółki sprowadzał się zatem do zaistnienia po stronie Komornika określonego rozwiązania technicznego służącego do przekazywania informacji w internecie, a nie do pozyskania informacji publicznej jako takiej. Zgodnie z przepisami u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP lub w centralnym repozytorium informacji publicznych, udostępniana jest na wniosek osoby zainteresowanej. Skarżący natomiast łączy w swoim żądaniu tryb wnioskowy z trybem zamieszczania informacji publicznej w BIP, co nie jest przewidziane przepisami u.d.i.p. Odrębny charakter powyższych trybów potwierdza art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Tworzenie BIP i zamieszczanie w nim informacji nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określonymi w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Powołując orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreślono, iż czynności te nie mają charakteru indywidualnego ponieważ nie są skierowane do indywidualnie oznaczonego adresata. Obowiązek organów ma charakter ogólny i nie odpowiada mu uprawnienie podmiotów do żądania opublikowania określonych informacji w BIP. Żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie statuuje uprawnienia jednostki związanych z prowadzeniem BIP, a zatem działań organu w tym względzie nie można określić jako władcze. Wskazano, że A. Sp. z o.o. świadczy usługi w zakresie prowadzenia stron Biuletynu Informacji Publicznej dla podmiotów objętych zakresem u.i.d.p., a użycie przez Spółkę we wniosku sformułowania "Podmiotowa Strona Biuletynu Informacji Publicznej" wskazywało, że chodzi o nazwę własną usługi świadczonej przez skarżącą Spółkę. Użyte sformułowanie nie jest stosowane w języku prawnym lub prawniczym, a poszczególne wyrazy rozpoczynają się od dużych liter, co dodatkowo wskazywało, że chodzi o nazwę własną usługi. Tym samym przyjęto, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej miał jedynie charakter pozorny, gdyż istotą działań A. Sp. z o.o. było skłonienie do skorzystania lub co najmniej zainteresowania Komornika usługami tej spółki. Wskazano ponadto na znaczny stopień skomplikowania przepisów o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do komorników sądowych i niejednolite orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące objęcia informacji o działalności komorników sądowych przepisami u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 P.p.s.a. działania organów administracji publicznej, oraz skarg na ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Bezczynność może zatem dotyczyć jedynie sytuacji, w których organ nie wydaje decyzji administracyjnych, niektórych postanowień (w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także rozstrzygających co do istoty, ponadto wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie), nie podejmuje innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz nie wydaje pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jeżeli bowiem wniesienie skargi nie jest dopuszczalne z powodu zaistnienia jednej z okoliczności wymienionej w art. 58 § 1 pkt 1 – 6 P.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r. Nr 231 poz. 1376 ze zm.), komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Z powyższego przepisu wynika, że komornik sądowy posiada status funkcjonariusza publicznego, co niewątpliwie pozwala umieścić go w kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania posiadanej informacji publicznej na podstawie przepisów u.d.i.p., o ile oczywiście informacja, o którą zwrócił się wnioskodawca, istotnie ma walor informacji publicznej. Jednakże w rozpoznawanej sprawie żądania udostępnienia informacji publicznej, poprzez udostępnienie jej w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej: BIP) Komornika, nie można uznać za czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która podlegałaby zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Samo utworzenie BIP oraz zamieszczenie tam określonej informacji, czego w istocie domagał się skarżący, nie stanowi takiej czynności, gdyż nie została ona podjęta w sprawie indywidualnej oraz nie rodzi określonych uprawnień dla konkretnego podmiotu, a zarazem dla skarżącego. Wobec powyższego również niedopuszczalnym jest wniesienie skargi na bezczynność Komornika w przedmiocie nieudostępnienia takiej informacji poprzez BIP, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Nie istnieje przepis prawa, który uprawniałby skarżącego do żądania zamieszczenia lub też usunięcia z BIP informacji publicznej, a sam obowiązek jego utworzenia i prowadzenia nie rodzi w tym wypadku uprawnień po stronie skarżącej (zob. uzasadnienie postanowienia WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 408/05 oraz uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 1210/05. dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 2 ust. 1 u.d.i.p. gwarantuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, prawo do dostępu do informacji publicznej. Sposoby udostępniania informacji publicznej ustawodawca określił w art. 7 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie to następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, 2) udostępniania informacji na wniosek oraz w sposób określony w art. 11 u.d.i.p., 3) wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów oraz udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia, 4) umieszczania informacji publicznych w centralnym repozytorium informacji publicznych. Tym samym w przypadku nieuzyskania żądanej informacji z powodu jej nieudostępnienia w BIP lub nawet braku samego BIP, skarżący może skorzystać z trybu przewidzianego w art. 10 u.d.i.p. Przepis ten stanowi gwarancję realizacji przez zainteresowanych określonego powyżej prawa do dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 10 informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Nie ma przy tym znaczenia, czy żądana informacja winna była się znaleźć w BIP czy też nie, gdyż dla skutecznego złożenia takiego wniosku istotny jest sam fakt, że żądanej informacji publicznej nie można uzyskać poprzez BIP. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę kategorycznego stwierdzenia, że informacja taka "jest udostępniana" - wniosek zainteresowanego obliguje dysponenta informacji do jej udostępnienia wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w publicznym obiegu, a więc zainteresowany nie może się z nią zapoznać inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji do organu władzy publicznej. Sąd podziela tym samym zarzuty szeroko uzasadnione w odpowiedzi na skargę. Na marginesie należy zaznaczyć ponadto, że żądania formułowane przez skarżącego związane z utworzeniem oraz należytym funkcjonowaniem BIP mogą przybrać procesową formę skargi składanej w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w oparciu o przepis art. 229 pkt 7 k.p.a. W tych okolicznościach Sąd nie mógł rozpoznać skargi A. Sp. z o.o., a skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Ewentualna skarga na bezczynność Komornika mogłaby podlegać rozpoznaniu w przypadku, gdy wnioskodawca pomimo wystąpienia ze stosownym wnioskiem w trybie określonym w art. 10 u.d.i.p. takiej informacji nie otrzymał.