III SA/Gd 811/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-01-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne, ustalając wysokość cła antydumpingowego i podatku VAT od importu towarów, powinny zastosować przepisy prawa obowiązujące w dacie dokonania zgłoszenia celnego, czy też przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji przez organ celny, uwzględniając zmiany w prawie wspólnotowym (w tym orzeczenia WTO i późniejsze rozporządzenia wykonawcze)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne naruszyły prawo materialne, stosując przepisy prawa celnego, które nie obowiązywały w dacie wydania decyzji. W szczególności, nie zastosowano obniżonej stawki cła antydumpingowego wynikającej z Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012, które było zgodne z zaleceniami WTO. Zastosowanie przepisów, które nie obowiązywały w dacie orzekania, stanowiło naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając jednocześnie, że nie mogą być wykonane.Stan faktyczny
Spółka A importowała z Malezji śruby i podkładki stalowe, dokonując zgłoszeń celnych w marcu i kwietniu 2011 r. Organy celne, powołując się na przepisy unijne dotyczące cła antydumpingowego, nałożyły na te towary cło w wysokości 85% oraz określiły należny podatek VAT. Spółka kwestionowała zastosowaną stawkę cła, wskazując, że w międzyczasie weszło w życie rozporządzenie obniżające tę stawkę do 74,1%, a organy celne nie uwzględniły tej zmiany. Skarżąca podniosła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz decyzje Naczelnika Urzędu Celnego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Spółki A zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Producenta Śrub w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 sierpnia 2013 r. nr [...]; [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 14 marca 2013 r. nr: - [...]; [...], - [...]; [...], - [...]; [...], - [...]; [...], - [...]; [...], - [...]; [...], - [...]; [...], - [...]; [...], - [...]; [...], - [...]; [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Producenta Śrub w C. kwotę 16404 (szesnaście tysięcy czterysta cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
"A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ch. złożyła następujące zgłoszenia celne uzupełniające towarów importowanych z Malezji i objętych uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu:
1. [...] z dnia 31 marca 2011 r. obejmujące wkręty metryczne klasyfikowane do kodu TARIC 7318 15 59 81, z preferencyjną stawką celną w wysokości 0% i stawką podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 23%, dopuszczone do obrotu na podstawie wpisu zgłaszającego do ewidencji nr [...] z dnia 22 marca 2011r.,
2. [...] z dnia 31 marca 2011 r. obejmujące podkładki stalowe klasyfikowane do kodu TARIC 7318 22 00 95, z preferencyjną stawką celną w wysokości 0% i stawką podatku od towarów i usług z tytułu import w wysokości 23%, dopuszczone do obrotu na podstawie wpisu zgłaszającego do ewidencji nr [...] z dnia 22 marca 2011r.,
3. [...] z dnia 31 marca 2011 r. podkładki stalowe klasyfikowane do kodu TARIC 7318 22 00 95, z preferencyjną stawką celną w wysokości 0% i stawką podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 23%, dopuszczone do obrotu na podstawie wpisu zgłaszającej do ewidencji nr [...] z dnia 23 marca 2011 r.,
4. [...] z dnia 31 marca 2011 r. obejmujące śruby z łbem sześciokątnym (poz. 1) klasyfikowane do kodu TARIC 7318 15 81 81 oraz śruby imbusowe (poz. 2) klasyfikowane do kodu TARIC 7318 15 69 81, z preferencyjną stawką celną w wysokości 0% i stawką podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 23%, dopuszczone do obrotu na podstawie wpisu zgłaszające do ewidencji nr [...]
z dnia 22 marca 2011 r.,
5. [...] z dnia 31 marca 2011r. obejmujące śruby z łbem sześciokątnym (poz. 1) klasyfikowane do kodu TARIC 7318 15 81 81 oraz śruby imbusowe (poz. 2) klasyfikowane do kodu TARIC 7318 15 69 81, z preferencyjną stawką celną w wysokości 0% i stawką podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 23%, dopuszczone do obrotu na podstawie wpisu zgłaszającego ewidencji nr [...]
z dnia 22 marca 2011 r.,
6. [...] z dnia 31 marca 2011r. obejmujące śruby z łbem sześciokątnym klasyfikowane do kodu TARIC 7318 15 81 81, z preferencyjną stawką celną w wysokości 0% i stawką podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 23%, dopuszczone do obrotu dnia 31 marca 2011 r.,
7. [...] z dnia 1 kwietnia 2011r. obejmujące śruby zamkowe klasyfikowane do kodu TARIC 7318 15 90 91, z preferencyjną stawką celną w wysokości 0% i stawką podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 23%, dopuszczone do obrotu na podstawie wpisu zgłaszającego do ewidencji nr [...] z dnia 22 marca 2011 r.,
8. [...] z dnia 1 kwietnia 2011r. obejmujące wkręty metryczne klasyfikowane do kodu TARIC 7318 15 59 81, z preferencyjną stawką
celną w wysokości 0% i stawką podatku od towarów i usług z tytułu importu
w wysokości 23%, dopuszczone do obrotu na podstawie wpisu zgłaszającego
do ewidencji nr [...] z dnia 22 marca 2011 r.,
9. [...] z dnia 1 kwietnia 2011r. – zgłoszenie w procedurze zwykłej - obejmujące gwoździowkręty klasyfikowane do kodu TARIC 7318 15 59 81, z preferencyjną stawką celną w wysokości 0% i stawką podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 23%, dopuszczone do obrotu dnia 1 kwietnia 2011 r.,
10. [...] z dnia 5 kwietnia 2011 r. obejmujące śruby z łbem sześciokątnym (poz. 1) klasyfikowane do kodu TARIC 7318 15 81 81, śruby zamkowe (poz. 2) klasyfikowane do kodu TARIC 7318 15 90 91 oraz podkładki sprężyste (poz. 3) klasyfikowane do kodu TARIC 7318 21 00 95, z preferencyjną stawką celną w wysokości 0% i stawką podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 23%, dopuszczone do obrotu na podstawie wpisu zgłaszającego do ewidencji nr [...] z dnia 23 marca 2011 r.
Decyzjami z dnia 14 marca 2013 r. nr:
1. [...];
2. [...];
3. [...];
4. [...];
5. [...];
6. [...];
7. [...];
8. [...];
9. [...];
10. [...]
Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 3 lit. g, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) – dalej "WKC", Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 284 z 29.10.2010 r.), rozporządzenia Rady (WE) Nr 91/2009 z dnia 26.01.2009 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L. 29 z 31.01.2009 r.), art. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 723/2011 z 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE Nr L 194/6 z 26 lipca 2011 r.), art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, ust. 16, art. 33 ust. 2 art. 34 ust. 4, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj.: Dz. U. z 2011 r. nr 177 poz. 1054 ze zm.) określił dla sprowadzonych towarów dodatkowy kod TARIC B999 i stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w wysokości 85%, określił niezaksięgowane kwoty ostatecznego cła antydumpingowego podlegające retrospektywnemu zaksięgowaniu (A30) oraz określił należne kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu.
W uzasadnieniach ww. decyzji organ celny wskazał, że w dniu objęcia przesyłki procedurą celną obowiązywało Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 966/2010 z dnia 27 października 2010r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. L 282/29 z 28.10.2010 r.) - dalej: "Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 966/2010". Na mocy art. 1 tego rozporządzenia towar ujęty w pozycji 1 zgłoszenia poddany został rejestracji.
W dniu 27 lipca 2011 r. weszło w życie Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) Nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - dalej: "Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) Nr 723/2011". Zgodnie z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw nałożone art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej zostaje rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, obecnie objętych kodami CN ex 7318 12 90, ex 7318 14 91, ex 7318 14 99, ex 7318 15 59, ex 7318 15 69, ex 7318 15 81, ex 7318 15 89, ex 7318 15 90, ex 7318 21 00 i ex 7318 22 00 (kody Taric 7318 12 90 11, 7318 12 90 91, 7318 14 91 11, 7318 14 91 91. 7318 14 99 11, 7318 14 99 91, 7318 15 59 11, 7318 15 59 61,7318 15 59 81, 7318 15 69 11, 7318 15 69 61, 7318 15 69 81, 7318 15 81 11,7318 15 81 61,7318 15 81 81, 7318 15 89 11, 7318 15 89 61,7318 15 89 81, 7318 15 90 21, 7318, 15 90 71, 7318 15 90 91, 7318 21 00 31, 7318 21 00 95, 7318 22 00 31 i 7318 22 00 95), z wyjątkiem produktów produkowanych przez wymienione z nazwy przedsiębiorstwa.
Postanowieniami z dnia 23 stycznia 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszeń celnych i w sprawie określenia prawidłowej wysokości podatku VAT z tytułu importu.
Organ podkreślił, że eksporter - firma [...] nie została wymieniona jako przedsiębiorstwo, którego wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego. Dla towaru należało przyjąć zatem dodatkowy kod Taric B999, przypisany pozostałym przedsiębiorstwom. W tym wypadku stawka rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego wynosi 85%.
Podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu kwota ostatecznego cła antydumpingowego miała wpływ na wysokość należnego z tytułu importu towarów podatku VAT.
Spółka odwołała się od tych decyzji podnosząc, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1 WKC, art. 1 ust. 1 i. 3 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 723/2011 oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 180, art. 187 §1, art. 191, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Wskazała również na naruszenie art. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) ) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w zw. z art. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r., poprzez ich niezastosowanie.
Ponadto Spółka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania pytań prejudycjalnych skierowanych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez bułgarski sąd administracyjny wnioskiem z dnia 27 grudnia 2011r. w sprawie Paltrade EOOD przeciwko Nachalnik na Mitnicheski punkt - Varna pri Mitnitsa Varna (sprawa C-667/11) oraz skargi z dnia 19 października 2011r. w sprawie Brugola Service International Sri (BSI) przeciwko Radzie Unii Europejskiej (sprawa T-551/11), w której wniesiono o stwierdzenie nieważności Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 723/2011, a także orzeczenie, że nie znajduje zastosowania Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej oraz orzeczenie, że nie znajduje zastosowania Rozporządzenie Rady (WE) Nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia postępowania odwoławcze od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.
Ponadto postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 r. odmówił zawieszenia postępowania wskazując, że TSUE wydał w przywołanych sprawach orzeczenia- wyrok z dnia 6 czerwca 2013r. w sprawie C- 667/11 oraz postanowienie z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie T-551/11 ( odrzucając skargę jako niedopuszczalną).
Po rozpatrzeniu odwołań Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 16 sierpnia 2013r. nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w związku z art. 73 ust. 1 ustawy-Prawo celne - utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że w chwili dokonania zgłoszeń celnych obowiązywało Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 966/2010 i zgłoszenia podlegały rejestracji, natomiast na mocy Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 723/2011 zastosowano do przedmiotowego towaru cło antydumpingowe w wysokości 85 %. Organ celny pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy materialne. Wejście w życie Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 723/2011 zobligowało organ celny do objęcia ostatecznym cłem antydumpingowym przywozu przedmiotowych towarów i ustalenia prawidłowej kwoty należności wynikającej z długu celnego.
Organ odwoławczy nie podzielił poglądu spółki, że organ pierwszej instancji powinien uwzględnić na korzyść strony zmiany stanu prawnego, dotyczące wysokości cła antydumpingowego. Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) Nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 275 z 10.10.2012 r.) – dalej "Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) Nr 924/2012", które weszło w życie w dniu 11 października 2012 r., obniżało stawkę cła antydumpingowego dla towarów importowanych od pozostałych przedsiębiorstw do 74,1% (dodatkowy kod Taric A999). Z uwagi na brak regulacji pozwalających na stosowanie tego rozporządzenia do towarów przywiezionych przed 11 października 2012 r., wobec towarów objętych niniejszym postępowaniem zastosowanie miało Rozporządzenie Rady (WE) Nr 91/2009 i Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) Nr 723/2011.
Konsekwencją naliczenia cła antydumpingowego była konieczność określenia w prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. W myśl art. 29 ust. 16 do podstawy opodatkowania dolicza się opłaty oraz inne należności , jeżeli organy celne mają obowiązek pobierać je z tytułu importu towarów. Stawka podatku VAT wynosi 23 %. W tej sytuacji określono kwotę podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu w prawidłowej wysokości.
W ocenie organu odwoławczego zarzuty naruszenia art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1 WKC oraz art. 1 i art. 3 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 723/2011 były niezasadne.
Dyrektor Izby Celnej ustosunkowując się do wniosku Spółki o zawieszenie postępowania wskazał, że TSUE wydał już rozstrzygnięcia we wskazanych sprawach, a wobec ustąpienia przyczyn wskazywanych jako przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowań, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 r. odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego. Brak także podstaw do zawieszenia postępowania w związku z wnioskami o stwierdzenie nieważności rozporządzenia ( WE) nr 91/2009 - sam fakt zaskarżenia aktu prawnego nie jest zagadnieniem wstępnym, o jakim mowa w art. 201§ 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Organ odnosząc się do innych zarzutów odwołania wskazał, że naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatku w decyzji dotyczącej należności celnych. Podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Art. 29 ust. 13 winien być rozpoznawany z art. 29 ust. 16 ustawy, zgodnie z którym do podstawy opodatkowania , o której mowa w ust. 13 i 14, dolicza się określone w odrębnych przepisach opłaty oraz inne należności, jeżeli organy mają obowiązek pobierać te należności z tytułu importu towarów .Taką należnością jest cło antydumpingowe. Z tego uregulowania wynika zasadność doliczenia do podstawy opodatkowania ostatecznego cła antydumpingowego, a tym samym konieczność ustalenia kwoty podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości.
"A" Spółka z o.o. Producent Śrub w Ch. zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji obu organów.
Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie:
1) art. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 924/2012 w zw. z art. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 723/2011 poprzez ich niezastosowanie;
2) art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120, art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej;
3) art. 120 i art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo wydania ich przez organ I instancji bez podstawy prawnej.
Skarżąca podniosła, że organ wydał decyzję uwzględniając stawkę cła określoną w Rozporządzeniu (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009r. Stawka ta została następnie zmieniona w dniu 11 października 2012r., w wyniku wejścia w życie Rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012, tj. przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
W dacie dokonania przez skarżącą zgłoszeń unijną politykę antydumpingową określało Rozporządzenie Rady Nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej. W ocenie skarżącej unormowanie zawarte w punkcie 25 ww. rozporządzenia nie pozostawia wątpliwości, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na przywiezione towary w przyszłości ceł antydumpingowych, jeśli dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Importer w dniu dokonania zgłoszenia (i rejestracji przywozu) nie nalicza samodzielnie cła antydumpingowego, bowiem nieznana jest jego wysokość. Cło nakładane jest zatem z mocą wsteczną - dopiero po wydaniu rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe - wyłącznie w drodze decyzji organów celnych.
Z uwagi na zmianę przepisów prawa materialnego, stosowanych z mocą wsteczną w toku postępowania celnego i podatkowego, oraz charakter decyzji o nałożeniu cła antydumpingowego na import, który podlegał rejestracji, w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy Rozporządzenia nr 91/2009 w brzmieniu nadanym im Rozporządzeniem nr 924/2012. Niezastosowanie tych przepisów miało wpływ na wynik postępowania.
Wskazując na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997r. w sprawie sygn. akt FPK 11/97 skarżąca podała, że od wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych- tych, które powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa.
Zatem organy obu instancji obowiązane były uwzględnić zmiany stanu prawnego na korzyść skarżącej wynikające z art. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r., zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009. W związku z tym stawka cła antydumpingowego dla towarów importowanych winna była wynosić 74,1 %, a nie 85%.
Stanowisko to potwierdził w analogicznych sprawach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylając zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej wyrokami z dnia 25 kwietnia 2013r. Dalej powołała się na wyrok NSA z dnia 23 września 2010r. sygn. akt I OSK 1566/09, w którym Sąd ten wyjaśnił, że organ administracyjny pierwszej instancji zobowiązany jest do stosowania przepisów prawa materialnego, obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji, natomiast organ odwoławczy powinien był ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Ponadto organ odwoławczy - przesuwając w poprzednio rozstrzyganych sprawach termin ich załatwienia , uwzględniający termin rozstrzygnięcia Światowej Organizacji Handlu (WTO) i wprowadzenia zmian w przepisach wspólnotowych - dał jednoznacznie do zrozumienia, że zmiana zaskarżonych do WTO przepisów celnych będzie miała wpływ na toczące się postępowania. Mimo to organ nie uwzględnił wyników postępowania arbitrażowego przed WTO, wskutek którego doszło do zmiany Rozporządzenia Rady (WE) Nr 91/2009, nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.
Skoro więc organy obu instancji zastosowały przepisy Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011r., to organy te miały jednocześnie obowiązek stosować w zakresie ustalenia właściwej stawki cła antydumpingowego przepisy Rozporządzenia (WE) nr 91/2009 w brzmieniu nadanym Rozporządzeniem Wykonawczym Rady (UE) Nr 924/2012 z dnia 4 października 2012r., zmieniającym Rozporządzenie (WE) nr 91/2009.
Zatem utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza niezastosowanie w sprawie obowiązujących w dniu orzekania przez oba organy przepisów prawa materialnego i zastosowanie przepisów sprzecznych z prawem międzynarodowym. Ponadto skoro organ odwoławczy zobowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa, to wydanie przez niego decyzji w oparciu o przepisy prawa materialnego już nieobowiązujące oznaczało orzekanie bez podstawy prawnej.
Wobec powyższego decyzja także w części odnoszącej się do określenia wysokości podatku VAT od importu jest nieprawidłowa.
Ponadto organy obu instancji jedną decyzją rozstrzygnęły dwie sprawy w znaczeniu materialnoprawnym, tj. w przedmiocie określenia stawki cła i jego kwoty (sprawa celna) i drugą, dotyczącą określenia podatku od towarów i usług (sprawa podatkowa). Sprawy te są ze sobą powiązane, ponieważ ustalenie przez organ celny wartości celnej towaru, względnie klasyfikacji taryfowej, ma wpływ na określenie wysokości podatku od towarów i usług, jednakże każda z tych spraw jest oparta na innej podstawie materialnoprawnej, co przesądza o ich odrębności. Skoro wysokość podatku od towarów i usług jest ściśle powiązana z wysokością określonego cła, zatem organ I instancji powinien był wstrzymać się z rozstrzygnięciem sprawy podatkowej do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy celnej, czego organ odwoławczy nie dostrzegł.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie są decyzje dotyczące określenia cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako o.p.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne między stronami i obejmowały przede wszystkim dokonanie w marcu i kwietniu 2011r. zgłoszeń celnych w procedurze dopuszczenia do obrotu określonej ilości wkrętów i śrub z Malezji. Klasyfikacja taryfowa sprowadzonych towarów nie była między stronami sporna.
Należy w tym miejscu przywołać przepisy art. 201 ust. 1a rozporządzenia Rady (EWG) numer 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz. Urz. WE L. 302 z 19.10.1992 r. ze zm.) zwanego dalej WKC, według którego dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Art. 201 ust. 2 stanowi zaś, że dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.
Co do zasady, datą decydującą o tym jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu jest data przyjęcia zgłoszenia celnego (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. W. Morawskiego. Warszawa 2007 str. 841).
Specyficzny i wyjątkowy charakter ma natomiast postępowanie w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego, gdy zgłoszenie celne zostało (tak jak w sprawie niniejszej) dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe.
W istotnych dla sprawy datach dokonania zgłoszeń celnych, kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE. L 2009.343.51 ze zmianami). Punkt 25 Preambuły rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Art. 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy.
Z przepisów rozporządzenia nr 1225/2009 wynika zatem jednoznacznie, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła.
Towary będące przedmiotem zgłoszeń celnych strony skarżącej należały do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji, przewidywało obowiązek rejestracji.
Punkt 18 powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji.
Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w datach dokonania zgłoszeń celnych przez stronę skarżącą. Towary objęte tymi zgłoszeniami podlegały zatem rejestracji.
Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz.Urz. UE L 2011.194.6) nakazało w art. 1 ust. 3 pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Rozporządzenie nr 723/2011 stanowi w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE i skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r., to weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r.
Zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 723/2011, ustalając wysokość cła antydumpingowego organy celne odwołać się musiały do przepisów rozporządzenia nr 91/2009 określających wysokość stawek ostatecznego cła antydumpingowego mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw". Wysokość stawki celnej zgodnie z przepisami tego rozporządzenia wynosiła zatem 85%.
Dnia 28 lipca 2011r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, z których wynika, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska w: "Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska", red. Artur Nowak – Far, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2008, str. 70.).
W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U.UE.L.2012.275.1). Rozporządzenie to weszło w życie 11 października 2012r.
Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" została obniżona do wysokości 74,1%.
Z powyższego wynika, że w datach wydania decyzji przez organy obu instancji obowiązywała już nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego. Z pkt 9 Preambuły rozporządzenia wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności między rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami Organu Rozstrzygania Sporów. Zwrócić także należy uwagę na to, że skoro celem stosowania ceł antydumpingowych jest ochrona rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich, to cło to winno zostać określone w wysokości jedynie eliminującej szkodę dla przemysłu Wspólnoty (zob. op.cit. str. 53). Skoro więc Rada uznała, że cło antydumpingowe winno wynosić 74,1% zamiast 85%, zmieniając rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009, to należy przyjąć, że taka właśnie wartość cła antydumpingowego (74,1%) stanowiła gwarancję zabezpieczenia rynku wspólnotowego przy imporcie wskazanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 91/2009 towarów.
Organy administracji, ustalając wysokość cła antydumpingowego w niniejszej sprawie nie mogą odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC, tj. daty zgłoszenia celnego. W dacie dokonywania zgłoszeń celnych rozporządzenie nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towar sprowadzony przez stronę skarżącą był objęty jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r.
Art. 2 zd. 2 rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. stanowi, że, po jego wejściu w życie, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one wprawdzie podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wersja skonsolidowana ( zob. op.cit. str. 66.).
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz.Urz. UE. L Nr 201 str. 10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Przepis ten odnosić się może jedynie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu. Przepis ten w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia przez organ odwoławczy od zasady bezpośredniego stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania – w sytuacji gdy z samej istoty sprawy (związanej z retroaktywnym skutkiem przepisów nakładających cło antydumpingowe na towary objęte wcześniejszą rejestracją) wynika brak możliwości stosowania przepisów obowiązujących w dacie dokonania zgłoszeń celnych.
Zastosowanie przez organy celne stawki celnej wynikającej z pierwotnej wersji rozporządzenia nr 91/2009 stanowiło akt stosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat - ani w dacie dokonania zgłoszeń celnych, ani w dacie orzekania przez te organy. Należy nadto podkreślić, że zasada zgodnej interpretacji prawa wspólnotowego z Porozumieniem Antydumpingowym stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w takim zakresie w jakim naruszają one normy zawarte w tym Porozumieniu. Niezgodność rozporządzenia nr 91/2009 w istotnym dla sprawy zakresie z Porozumieniem Antydumpingowym została uznana przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia zmieniającego nr 924/2012. Również i z tego powodu nie można zaakceptować powołania się przez organy celne na stan prawny uznany przez właściwy organ wspólnoty za wadliwy w odniesieniu do zobowiązań Wspólnoty wynikających z umowy międzynarodowej, której jest ona stroną.
Nie stosując zatem przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. organy celne naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Złożoność i poziom skomplikowania stanu prawnego, na tle którego powstała niniejsza sprawa przemawia, zdaniem sądu, za oceną, że naruszeń prawa, do których doszło w niniejszej sprawie nie można ocenić jako rażącego – uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 o.p.
Nie było, wbrew stanowisku skarżącej, przeszkód do rozstrzygnięcia jedną decyzją dwóch spraw - celnej i podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz.1054 ze zm.), jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości, przy czym kwota podatku może zostać określona w decyzji dotyczącej należności celnych.
Skoro wskutek wprowadzenia z mocą wsteczną cła antydumpingowego na sprowadzone towary, zmianie uległ jeden z elementów wpływających na podstawę opodatkowania, a mianowicie wysokość należnego cła, to konieczne było także określenie wysokości podatku w prawidłowej wysokości, uwzględniającej tę zmianę.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Jednocześnie na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Przy ponownym rozpatrzeniu spraw organ administracji winien uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło