II SA/Kr 1458/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-31
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Mirosław Bator, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia terminowi na złożenie wniosku o wznowienie jest prawidłowa, gdy strona kwestionuje moment, od którego powinien biec termin?Ratio decidendi
Termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji wraz z jej rozstrzygnięciem, a nie tylko o samym fakcie wydania decyzji. W przypadku sporu co do momentu powzięcia wiedzy o decyzji, organ powinien ustalić, czy strona faktycznie znała treść rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie sąd uznał, że strona dowiedziała się o decyzji dopiero w dniu jej udostępnienia w trybie dostępu do informacji publicznej, a nie wcześniej na podstawie niepełnych lub błędnych informacji organów, co skutkuje uchyleniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.Stan faktyczny
H. Z. i A. C. złożyli skargę na postanowienie Wojewody z 3 września 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego. Organ uznał, że wniosek o wznowienie został złożony po upływie terminu miesięcznego liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Skarżąca twierdziła, że dowiedziała się o decyzji dopiero 8 października 2012 r. w trybie dostępu do informacji publicznej, natomiast organy wskazywały na wcześniejszą wiedzę strony na podstawie korespondencji z PINB i skargi do WINB.Rozstrzygnięcie
I. Oddalił skargę A. C.; II. Uchyla zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; III. Zasądza od Wojewody na rzecz H. Z. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski / spr. / Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Krystyna Daniel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi H. Z. i A. C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 3 września 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. skargę A. C. oddala; II. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej H. Z. kwotę 200 /dwieście / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 14.01.2013r., znak: [...], Prezydent Miasta, odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] Prezydenta Miasta z 30 czerwca 2010r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany zamienny oraz zmieniającą decyzję nr [...] Prezydenta Miasta z 9 października 2008r. znak: [...], dla inwestycji: "budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem wielostanowiskowym oraz wewnętrznymi instalacjami: wodną, kanalizacyjną, gazową, c.o. i elektryczną, na dz. nr [...] i [...] obr. [...], przy ul. R. w K. ", w zakresie: zmiany ilości lokali mieszkalnych z 3 na 6, zmiany układu schodów w wewnętrznej klatce schodowej, poszerzenia strefy wjazdu do garażu, zmiany wysokości kondygnacji poddasza, zmiany układu otworów okiennych na elewacjach, podniesienia poziomu podestu wejściowego, przy pozostawieniu pozostałych warunków decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z 09.10.2008r. znak: [...], bez zmian.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia uznano, że nastąpiło uchybienie terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. (terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Po rozpatrzeniu zażalenia na ww. rozstrzygnięcie, Wojewoda [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst z 2013r. Dz. U. poz. 267) oraz art. 80 ust. 1pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst z 2010r. Dz.U. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), postanowieniem z dnia 3.09.2013r., nr [...], utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie.
Swoje stanowisko w tym przedmiocie organ odwoławczy uzasadnił tym, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Oznacza to, że na etapie badania terminu na wniesienie podania o wznowienie, w katalogu przesłanek do wznowienia postępowania, wyszczególniono pkt 4 (spośród przesłanek zawartych w art. 145 § 1 k.p.a.), który stanowi, że wznawia się postępowanie w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W powyższym przypadku określonym w pkt 4, termin miesiąca na wniesienie o wznowienie jest liczony od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji, w pozostałych przypadkach ww. termin liczony jest od dnia stwierdzenia zaistnienia danej przesłanki. Zatem prekluzję terminu w przypadku zaistnienia przesłanki pkt 4, nie określa moment poznania treści decyzji i ewentualnego stwierdzenia istnienia innych przesłanek, lecz moment uzyskania przez wnioskodawcę wiedzy, że w ogóle decyzja została wydana. Uchybienie tego terminu uniemożliwia organowi I instancji wznowienie postępowania z podania wnioskodawcy, w którym wskazano przesłankę pkt 4. Elementem wznowionego postępowania na podstawie przesłanki pkt 4 jest przede wszystkim badanie, czy w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane wnioskodawca był stroną postępowania o pozwolenie na budowę oraz, czy bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że podanie o wznowienie postępowania wpłynęło do organu I instancji dnia 22 października 2012r. (karta 4 akt organu I instancji). Wnioskodawczyni, H. Z. wniosła o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując termin, w którym dowiedziała się o zaistnieniu przesłanki, dzień 8 października 2012r., tj. udostępnienia jej treści decyzji w trybie udostępniania informacji publicznej. Natomiast organy administracyjne ustaliły, że wiedzę o decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę wnioskodawczyni posiadała od 25 czerwca 2012r. a co najmniej od 21 lipca 2012r., czego dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru przez panią H. Z. (k.21) pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] (dalej PINB) z 19.06.2012r. (k.22) z informacją o decyzji zamiennej, a także pismo-skarga pani H. Z. (k.23-24) do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. z 21.07.2012r. na PINB. Z treści powyższego pisma PINB z 19.06.2012r. wynika, że budynek przy ul. D. został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z 09.10.2008r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z trzema lokalami mieszkalnymi, która została zmieniona. W piśmie PINB wymieniono zmiany: ilość lokali mieszkalnych zwiększona z 3 do 7, układ schodów w wewnętrznej klatce schodowej, poszerzenie strefy zjazdu do garażu, wysokość kondygnacji poddasza, układ otworów okiennych na elewacjach, podniesienie poziomu wejściowego. PINB przytoczył zatem rozstrzygnięcie decyzji przypisując równocześnie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę datę i znak takie same jak decyzji o pozwoleniu na budowę z 2008r.
Następnie zacytowano fragment pisma z 21.07.2012r., stanowiącego skargę na PINB, w którym H. Z. między innymi napisała, cyt.: "Zastanawiające jest przy tym, że odpowiedź PINB wskazuje na datę i numer decyzji zmieniającej, które są identyczne z tymi, jakimi opatrzona była decyzja o pozwoleniu na budowę. Wynika z tego albo oczywista omyłka pisarska, albo inna, tym razem poważna, niezgodność z prawem, dlatego oczekuję przekonującego wyjaśnienia również tego aspektu sprawy. Niezależnie od tych okoliczności, należy podkreślić, że zgodnie z moją wiedzą, nawet taka decyzja o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę nie dotyczyła w żadnym stopniu mojej działki".
Z powyższego, w ocenie organu odwoławczego, wynika, że H. Z. posiadała wiedzę na temat decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę. Udowodniony termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z pkt 4, przysługiwał jej do 21 sierpnia 2012r. Oznacza to, że przedmiotowe podanie z dnia 22 października 2012r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Uchybienie terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania na podstawie pkt 4, skutkuje odmową wznowienia postępowania, czyli brakiem możliwości analizy, czy wnioskodawca posiadał przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Ponadto Wojewoda [...] wskazał, że z treści zażalenia na postanowienie z 14 stycznia 2013r. wynika, że wnioskodawczyni uzyskawszy wiedzę o wydanej decyzji zamiennej do pozwolenia na budowę, poczyniła kroki upewnienia się, czy " decyzja o tej treści w ogóle funkcjonuje w obrocie prawnym". W trybie udostępniania informacji publicznej 08.10.2012r. udostępniono jej decyzję. W tym wymiarze działanie wnioskodawczyni nosi znamiona działania w dobrej wierze, którego celem było uniknięcie inicjacji postępowań w organach administracji architektoniczno-budowlanej bez zweryfikowanej podstawy. Niemniej przejmując na siebie obowiązek weryfikacji niepotwierdzonych wiadomości o decyzji, wnioskodawczyni uchybiła terminowi na wniesienie wniosku o wznowienie. Kontrola zachowania terminów określonych w prawie jest obowiązkiem administracji. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Dodatkowo wskazano, że bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania liczy się nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Według organu II instancji, termin jednego miesiąca, o którym mowa w przepisie 148 k.p.a., biegnie od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym skarżący prawidłowo ocenił znaczenie dowodu lub faktu. Zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania powinno zostać udowodnione przez stronę, natomiast organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać jego zachowanie - od jakiej daty wnioskodawca wiedział o okoliczności prawnej stanowiącej podstawę wznowienia. Podsumowując, zdaniem organu odwoławczego, złożenie podania o wznowienie z przekroczeniem miesięcznego terminu liczonego od daty uzyskania przez wnioskodawcę informacji o wydaniu decyzji w zakresie wystarczającym do stwierdzenia, czego decyzja ta dotyczyła (jej identyfikacji) nie tylko upoważnia, ale wręcz obliguje organ administracji do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 149 § 3 k.p.a.
Skarżący H. Z. i A. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę na ww. postanowienie Wojewody [...] z dnia 3 września 2013r.
Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy - tj. art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. póz. 267, zwanej dalej k.p.a.) w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. -poprzez niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzącą do przyjęcia, że składając w dniu 22 października 2012r. wniosek o wznowienie postępowania, nie dochowałam przepisanego terminu miesięcznego, liczonego od dnia dowiedzenia się o decyzji Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia 30 czerwca 2010r., a w konsekwencji, niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz niezastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie art. 138 § 2 k.p.a., tj. sprzeczne z prawem utrzymanie w mocy przez Wojewodę [...] postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, pomimo okoliczności uzasadniających uchylenie tego postanowienia i wznowienia postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przedstawione naruszenia przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowały utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania, pomimo złożenia wniosku o wznowienie postępowania z zachowaniem przepisanego terminu miesięcznego.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że pierwotnie dysponowała wiedzą jedynie o wydanej decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę, przewidującej jednie trzy lokale mieszkalne w projektowanym budynku. Wskazówki na temat możliwości zwiększenia liczby samodzielnych lokali z trzech na siedem powzięła z zamieszczonej w internecie oferty na stronie firmy "E", dotyczącej sprzedaży tych lokali.
Następnie skarżąca zwróciła uwagę na fakt, iż w trakcie korespondencji z Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego -Powiat [...], organ ten w swoim piśmie z dnia 19 czerwca 2012r. (znak; [...]) wskazał jej, że zwiększenie liczby lokali mieszkalnych do siedmiu wynika z decyzji nr [...] z dnia 9 października 2008r. Mając na uwadze informację z PINB o znacząco odmiennej treści decyzji pozwolenia na budowę nr [...], niż wynikałoby to ze znanego skarżącej rozstrzygnięcia (siedem lokali mieszkalnych w miejsce wiadomych mi trzech). Dążąc do wyjaśnienia, sprawy skarżąca w trybie udostępniania informacji publicznej, uzyskała decyzję z dnia 8.10.2012r. zmieniającą pozwolenie na budowę dla ww. zamierzenia inwestycyjnego. Wojewoda [...] wskazał tymczasem, w ślad za organem I instancji, że wiedzę o decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę skarżąca posiadała już od 25 czerwca 2012r., a co najmniej od 21 lipca 2012r. (łącząc to odpowiednio z datą doręczenia jej pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] oraz datą mojej skargi do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K.), przez co termin upłynąć miał z dniem 21 sierpnia 2012r. Zdaniem skarżących, nie można jednak w żadnym stopniu przychylić się do argumentacji przedstawionej w skarżonym postanowieniu. Wojewoda cytuje fragment skargi do WINB, w której skarżąca powołała się na zasadniczą wątpliwość związaną z udostępnieniem jej informacji o decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę, oznaczonej tak samo jak pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę. Wojewoda taki stan rzeczy utożsamia już z samym posiadaniem przez skarżącą wiedzy o decyzji Nr [...], jednocześnie przypisując jej ustaleniom w ramach Urzędu Miasta znamiona działania podjętego co prawda w dobrej wierze, niemniej i tak spóźnionego. W ten sposób organ II instancji zdaje się wywieść, że bezwzględnie konieczne było skierowanie przeze skarżącą podania o wznowienie postępowania nie mając jeszcze wiedzy, czy taka decyzja w ogóle zapadła.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga H. Z. zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego.
W punkcie wyjścia rozważań wskazać należy, iż w myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji zachodzi w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też, gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005r., s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą).
Należy jednak zastrzec, co istotne w przedmiotowej sprawie, iż samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania. O wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 k.p.a., właściwy organ.
Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania.
Organ po otrzymaniu podania jest zatem zobligowany do ustalenia, czy wniesione ono zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych. Oprócz ustalenia czy nie zachodzi niedopuszczalność wznowienia w owej wstępnej fazie rozpatrywania podania organ administracji ma obowiązek badać również kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu do złożenia podania. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 września 2000r. sygn. akt III SA 2304/99, ONSA 2001/4/179.
Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 3 k.p.a. może zatem nastąpić z trzech następujących przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną; podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu; w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Podkreślić jednak należy, iż wskazanie podstawy wznowienia postępowania nie polega wyłącznie na wskazaniu odpowiedniego przepisu, lecz na przywołaniu okoliczności faktycznych odpowiadających wskazanej podstawie wznowienia. Zgodnie z treścią art. 148 § 2 k.p.a. termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 liczy się od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji.
W rozpoznawanej sprawie pozostają ze sobą sprzeczne dwa stanowiska odnośnie tego kiedy strona dowiedziała się o decyzji.
Stanowisko skarżącej, wg której wiadomość o decyzji nr [...] z dnia 30 czerwca 2010r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny oraz zmieniającej decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia nr [...] z dnia 9 października 2008r. dla ww. inwestycji, powzięła ona dopiero w dniu 9 października 2012r. w Urzędzie Miasta, gdzie decyzja została jej udostępniona, w trybie dostępu do informacji publicznej. Natomiast zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy obstają przy stanowisku, że skarżąca wiedzę o decyzji nr [...] z dnia 30 czerwca 2010r. posiadała od 25 czerwca 2012r., a co najmniej od 21 lipca 2012r. Organy dokonując takich ustaleń, powołały się na zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącą pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] z 19.06.2012r. (k. 22) z informacją o decyzji zamiennej, a także pismo-skarga H. Z. (k. 23-24) do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. z 21.07.2012r. na PINB.
Zauważyć należy, że w piśmie z dnia 19.06.2012r., doręczonym skarżącej w dniu 25.06.2012r., PINB poinformował ją, iż inwestycja na sąsiedniej nieruchomości prowadzona jest na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 9.10.2008r. o pozwoleniu na budowę (o której to decyzji skarżąca wiedziała i brała udział w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do jej wydania), która została zmieniona ostateczną decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 9.10.2008r. (!) Nie sposób zatem jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca nabyła wówczas wiedzę o wydaniu nowej decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 30 czerwca 2010r., znak: [...]. Równie dobrze tę część informacji można interpretować jako omyłkę polegającą na powtórzeniu, złym przekopiowaniu teksty, czy też pozostawieniu fragmentu tekstu z innego pisma. W szczególności zaś nie można w sposób jednoznaczny uznać, że skarżąca dowiedziała się wówczas o wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny zwłaszcza, że organ błędnie oznaczył datę jej wydania, numer oraz znak.
Natomiast w piśmie – skardze z dnia 21 lipca 2012r. skierowanej do WINB skarżąca wskazała: "Nie są mi natomiast wiadome okoliczności w jakich miała nastąpić zmiana warunków wyznaczonych w pozwoleniu na budowę - decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 9 października 2008r., gdyż o nich dowiedziałam się dopiero w odpowiedzi PINB. O samym zwiększeniu liczby samodzielnych lokali z 3 na 7 - uzyskałam wiedzę z zamieszczonej w internecie oferty na stronie firmy "E". Zastanawiające jest przy tym, że odpowiedź PINB wskazuje na datę i numer decyzji zmieniającej, które są identyczne z tymi jakimi opatrzona była sama decyzja o pozwoleniu na budowę."
Z powyższego materiału dowodowego wynika tylko, że skarżąca w datach wskazanych przez organy administracyjne, miała faktyczna wiedzę o dokonanych przez inwestorach zmianach w realizowanej przez niego inwestycji, ale nie miała świadomości, czy nastąpiło to w warunkach samowoli budowlanej inwestora, czy też lege artis na podstawie zmiany ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem można nie domniemywać, że powzięła wiadomość o istnieniu takiej decyzji. Nie dysponowała nawet informacjami o dacie jej wydania, numerze itd.
W orzecznictwie za utrwalony należy uznać pogląd zgodnie, z którym dowiedzenie się o decyzji oznacza nie tylko powzięcie wiadomości o jej istnieniu, ale również o zawartym w niej rozstrzygnięciu (zob. np. wyroki NSA z dnia 22 lutego 2012r. sygn. II OSK 2336/2010, LexPolonica nr 3891675, z dnia 15 maja 2008r. sygn. II OSK 547/2007, LexPolonica nr 2055662, czy też z dnia 10 marca 2006r. sygn. II OSK 622/2005, ONSAiWSA 2006/5 poz. 133).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Wobec tego, za dowiedzenie się o decyzji nie można uznać powzięcia wiadomości wyłącznie wydaniu decyzji, nie znając przy tym daty oraz numeru jej wydania.
Informacja "o wydaniu decyzji" nie mówi bowiem wszystkiego o tym, co stanowi o jej najważniejszym elemencie - o rozstrzygnięciu. Dowiedzenie się o rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym, jakiej sprawy dotyczyła decyzja, czy była to decyzja pozytywna bądź negatywna, czy też w inny sposób kończąca postępowanie. Wreszcie rozstrzygnięcie, jego treść, pozwala na subiektywną ocenę zasadności wniesienia podania o wznowienie postępowania decyzją tą zakończonego.
Ponadto, szczególnego podkreślenia wymaga to, że sam organ administracyjny wprowadził skarżącą w błąd odnośnie oznaczenia przedmiotowej decyzji (co do jej daty, numeru oraz znaku). Tym bardziej, w kontekście tej ewidentnej pomyłki PINB, nie można obciążać strony skutkami co najmniej niedbałego i nierzetelnego działania organu administracji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu oba kwestionowane w ramach rozpoznawanej skargi orzeczenia naruszają podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
W tym miejscu Sąd pragnie zwrócić uwagę na treść zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a., bowiem to ta właśnie zasada została w szczególności naruszona w kontrolowanym postępowaniu. Przepis art. 8 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie pogłębianiu tego zaufania służy niewątpliwie podejmowanie przez organ administracji publicznej wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy też wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu sprawy. Celem tej zasady ogólnej jest także unikanie tworzenia takich sytuacji procesowych, które są dla stron zaskakujące, niedogodne, wskazują na niejasną zmienność ocen faktów lub uprawnień, powodują powstawanie nierówności ich pozycji w postępowaniu bez należytego uzasadnienia w stanie faktycznym lub prawnym sprawy (por. J. Borkowski, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, A. Skoczylas, Prawo procesowe administracyjne, t. 9 Systemu Prawa Administracyjnego, Warszawa 2010, s. 145). Doniosłość zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. polega również na jej związku z podstawowymi konstytucyjnymi standardami demokratycznego państwa prawnego, w tym z zasadą praworządności.
Zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Brak zaufania obywateli do organów Państwa jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, zwłaszcza zaś niektórych wartości w nim wyrażonych, jak równość i sprawiedliwość (Wróbel Andrzej Komentarz do art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Opublikowano: LEX, 2009, numer: 47294).
Bardzo istotnym w kontekście niniejszej sprawy jest również zwrócenie uwagi na art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto wskazać należy, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej zobowiązany jest do wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Przenosząc powyższe uwagi na występujący stan faktyczny stwierdzić należy, że wadliwie organy ustaliły datę rozpoczynającą bieg terminu do wznowienia postępowania. Datą tą w żadnym wypadku nie będzie dzień doręczenia skarżącej pisma PINB z dnia 19.06.2012r., tj. 25 czerwca 2012r. oraz skargi z dnia 21 lipca 2012r. Natomiast za datę rozpoczynającą bieg terminu uznać należy dzień 8.10.2012r., w którym skarżąca zapoznała się z decyzją z dnia 30.06.2010r. (vide: notatka służbowa k.13 a.a.) Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że zaskarżone i poprzedzające je postanowienie naruszają art. 149 § 3 k.p.a.
Z tych przyczyn orzeczono, jak w pkt II wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Odnosząc się natomiast do skargi A. C., Sąd uznał, że nie ma on statusu strony w postępowaniu sądowym.
Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z przepisu tego wynika, że dwie kategorie podmiotów mają prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego: te, którym to uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego, oraz podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony również obiektywnego porządku prawnego.
Bezspornym jest, iż o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy wnoszący skargę do sądu posiada interes prawny do wniesienia tej skargi (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2012r., sygn. akt I OSK 2719/12, LEX nr 1239442).
Z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że kryterium interesu prawnego ma charakter materialnoprawny i wymaga związku stwierdzonego między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem, tzn. gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2010r., sygn. akt II OSK 1255/10). Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 marca 2011r., sygn. akt II OSK 439/10 stwierdził, że osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym, powoduje oddalenie skargi. Badanie interesu prawnego na każdym etapie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego jest podstawową czynnością, od wyniku której zależy dalszy bieg postępowania (LEX nr 992577). Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności.
Mając zatem powyższe na uwadze oraz fakt, że H. Z. żądała wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie wyłącznie w imieniu własnym (co jednoznacznie wynika z treści jej pisma z dnia 22.10.2012r. zawierającego wniosek o wznowienie postępowania oraz z toku dalszego postępowania przed organami administracyjnymi w przedmiocie tego wniosku – np. zażalenie zostało wniesione jedynie przez H. Z., a nie przez A. C. lub w jego imieniu) stwierdzić należy, iż skarżący nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3.09.2013r.
Podsumowując stwierdzić należy, że A. C. nie posiada w niniejszym postępowaniu statusu strony, jako że zaskarżone postanowienie nie dotyczy jego interesu prawnego (nie składał wniosku o wznowienie postępowania osobiście bądź przez inne osoby), co implikuje konieczność oddalenia jego skargi na podstawie art.151 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło