III SA/Lu 22/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły oddala skargę. Zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] Burmistrz Miasta Ł. powierzył stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w Ł. I. K. Podstawę prawną zarządzenia stanowił art. 36a ust. 4 i 13 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. K. wniósł o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego zarządzenia, zarzucając naruszenie art. 36a ust. 4 i 13 w związku z art. 5c pkt 2 u.s.o. oraz § 8 ust. 2 i § 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373 z późn. zm.). W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że I. K. była jego kontrkandydatką w konkursie na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w Ł. Zarówno skarżący jak i I. K. nie zostali dopuszczeni przez komisję konkursową do dalszego postępowania. Zdaniem skarżącego, niedopuszczenie go do udziału w postępowaniu konkursowym było nieuzasadnione, co potwierdziło rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] września 2013 r., którym Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Miasta Ł. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w Ł., a następnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 835/13. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę Burmistrza Miasta Ł. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego. Skarżący podniósł, że skoro zarządzenie Nr [...] jest nieważne, to tym samym brak było podstaw do wydania zaskarżonego zarządzenia Nr [...] na podstawie art. 36a ust. 4 u.s.o. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Ł. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, że skarżący nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi na zarządzenie Nr [...], ponieważ skarżący wywodzi swój interes prawny z faktu uczestnictwa w postępowaniu konkursowym na stanowisko dyrektora szkoły, tymczasem procedura powierzenia stanowiska dyrektora szkoły miała miejsce po zakończonym postępowaniu konkursowym, w wyniku którego nie wyłoniono kandydata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest zarządzenie burmistrza gminy o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły. Legitymacja procesowa do zaskarżania zarządzeń organu gminy do sądu administracyjnego wynika z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił (art. 101 ust. 2). Z powyższego unormowania wyraźnie wynika, że legitymację do zaskarżenia zarządzenia burmistrza gminy ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tym zarządzeniem, a wniesienie skargi zostało poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego. Musi to być taki przepis, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem. Innymi słowy, interes prawny będzie posiadał taki podmiot, któremu obowiązujące przepisy przyznają określone uprawnienia lub nakładają na podmiot określone obowiązki. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. W orzecznictwie podkreśla się, że interes prawny powinien być aktualny, osobisty (własny, indywidualny) i powinien dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Aktualność interesu prawnego oznacza, że w dacie wejścia w życie aktu organu gminy interes ten obiektywnie istnieje. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani też hipotetyczny. Naruszenie interesu konkretnej osoby nie może polegać na tym, że w przyszłości uchwała lub zarządzenie mogłyby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości (wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2008 r., I OSK 277/08). Interes prawny, od którego istnienia uzależnione jest przyznanie legitymacji skargowej na podstawie art. 101, powinien własny, indywidualny i bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej określonego podmiotu. Brak bezpośredniego wpływu uchwały (zarządzenia) na sferę prawną danego podmiotu nie pozwala na przyznanie mu legitymacji skargowej. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 października 2013 r., I OSK 1209/13, podmiot, wnoszący skargę na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą lub zarządzeniem a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną. W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną postępowania toczącego się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga wnoszona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis - nie jest skargą wnoszoną w interesie publicznym. Nie wystarczy zatem samo powołanie się na przysługujący skarżącemu interes prawny lub wykazanie ewentualnych sprzeczności z prawem zaskarżonej uchwały lub zarządzenia organu gminy. Konieczne jest wykazanie, jakie konkretne prawa lub uprawnienia danego podmiotu (skarżącego) zostały naruszone zaskarżoną uchwałą lub zarządzeniem. W wyroku z dnia 22 marca 2013 r., I OSK 2236/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. do wniesienia skargi legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, a nie tylko zagrożenia naruszeniem, to podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś sytuacją faktyczną). Musi udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną, pozbawia go np. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Skarżący nie wskazał w skardze, na czym polega jego interes prawny i w jakim sposób został on naruszony zaskarżonym zarządzeniem. Natomiast w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skierowanym przed wniesieniem skargi do Burmistrza Miasta Łuków J. K. wskazał, że naruszenie jego interesu prawnego polega na niedopuszczeniu go do postępowania konkursowego, a w konsekwencji niedopuszczenia do tego postępowania także I. K. - odstąpienie od kontynuowania postępowania konkursowego oraz przyjęcie, że zachodzą okoliczności o których mowa w art. 36a ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty uprawniające organ do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły kandydatowi ustalonemu według własnego uznania. Należy w związku z tym wyjaśnić, że niedopuszczenie skarżącego do konkursu na stanowisko dyrektora szkoły stanowiło niewątpliwie naruszenie jego interesu prawnego, kwestia ta nie jest jednak przedmiotem niniejszego postępowania. Niedopuszczenie skarżącego do konkursu było przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu, dotyczącym zarządzenia Burmistrza Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., którym to zarządzeniem burmistrz zatwierdził konkurs na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w Ł. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] września 2013 r. Wojewoda Lubelski stwierdził nieważność wymienionego zarządzenia, a wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 835/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Burmistrza Miasta Ł. na rozstrzygnięcie nadzorcze, podzielając stanowisko organu nadzoru, że nieuzasadnione niedopuszczenie skarżącego do konkursu nakazywało unieważnienie konkursu. J. K. wniósł własną skargę na zarządzenie nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły, ale postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone z uwagi na nieprawomocny wyrok w sprawie III SA/Lu 835/13. Skarżący nie może więc w niniejszym postępowaniu dotyczącym zarządzenia Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] powoływać się na naruszenie jego interesu prawnego wynikającego z niedopuszczenia do konkursu. Skarżącemu przysługiwała skarga na zarządzenie nr [...] r. o zatwierdzeniu konkursu, do którego skarżący nie został z naruszeniem prawa dopuszczony, zarządzenie to miało bowiem bezpośredni wpływ na uprawnienia skarżącego i rozstrzygało o sytuacji materialnoprawnej skarżącego. Takiego bezpośredniego związku i wpływu na prawa skarżącego nie ma natomiast zarządzenie nr [...] o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły I. K., które wydane zostało wprawdzie po zatwierdzeniu konkursu zarządzeniem nr [...], ale jego podstawą był nie wynik konkursu, lecz przepis art. 36a ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), zgodnie z którym, jeżeli w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu przez siebie kandydatowi. Nie ma zatem bezpośredniego związku między postępowaniem konkursowym, w którym skarżący brał udział a powierzeniem stanowiska w tym trybie. Podkreślić należy, że zgodnie z powołanym przepisem art. 36a ust. 4 organ prowadzący może powierzyć stanowisko kandydatowi przez siebie ustalonemu, niekoniecznie osobie, która brała udział w konkursie, który nie doprowadził do wyłonienia kandydata. Powierzenie stanowiska dyrektora w tym trybie nie wiąże się żadnym postępowaniem, w którym skarżący brałby udział, nie mogło zatem dojść do naruszenia jego uprawnień w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Interes skarżącego w tej sprawie ma niewątpliwie charakter interesu tylko faktycznego. Skarżący jest zainteresowany wyeliminowaniem zarządzenia, które powierza stanowisko dyrektora szkoły na okres lat 5 innej osobie, a zatem zarządzenia dotyczącego praw i obowiązków osoby trzeciej. Podsumowując, stwierdzić należy, że skarżący nie wskazał żadnej normy prawa materialnego, z której wynikałby jego interes prawny w tej konkretnej sprawie i nie wykazał, że zaskarżone zarządzenie narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Przekonanie o bezprawności zaskarżonego zarządzenia nie wystarcza do uznania, że interes prawny skarżącego lub jego uprawnienie zostały tym zarządzeniem naruszone. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., I OSK 1761/12 podkreślono, że do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie legitymuje ani sama ewentualna sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też ewentualny stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).