I SAB/Wa 94/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Włodzimierz Kowalczyk Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. sprawy ze skargi W. W., K. W., G. W. i R. W. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, ulicę [...] stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz W. W., K. W., G. W. i R. W. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. W., K. W., G. W. i R. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, ulicę [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, W. W. (następca prawny skarżących) wnioskiem z dnia 2 listopada 2005 r. wystąpił o wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną – ul. [...], na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Z wnioskami o wypłatę odszkodowania za grunt położony przy ul. [...], ozn. w ewid. gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m² wystąpili również J. C. (pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r.) oraz E. G. (pismem z dnia 26 sierpnia 2011 r.). Ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W., ozn. w ewid. gruntów jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m². W uzasadnieniu w/w decyzji organ wojewódzki wyjaśnił, że nieruchomość zajęta pod drogę publiczną stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osób fizycznych. Jako strony postępowania zostali uznani: A. K., W. W., K. W., R. W., G. W., J. C. i E. G. Prezydent W. pismami z dnia 19 września 2011 r., z dnia 8 sierpnia 2012 r., z dnia 7 stycznia 2013 r. , z dnia 4 lipca 2013 r. i z dnia 14 lutego 2014 r. informował strony postępowania o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz wyznaczał kolejne terminy zakończenia postępowania odpowiednio do dnia 30 czerwca 2012 r., 31 grudnia 2012 r., 30 czerwca 2013 r., 31 marca 2014 r. i 31 sierpnia 2014 r. W dniu 8 sierpnia 2012 r. został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego [...] operat szacunkowy określający wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości. Aktualność w/w operatu szacunkowego została potwierdzona klauzulą w dniu 2 sierpnia 2013 r. Ponadto w dniu 25 października 2012 r. odbyła się w siedzibie Biura Gospodarki Nieruchomościami rozprawa administracyjna, w której uczestniczyli: W. W., K. W., G. W., J. C., rzeczoznawca majątkowy [...] i przedstawiciele organu. Wnioskodawcy zaakceptowali wartość odszkodowania określoną w operacie szacunkowym z dnia 8 sierpnia 2012 r. i nie wnieśli uwag do prowadzonego postępowania. W dniu 24 września 2013 r. W. W., działając w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców W. W., wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Z uwagi na brak rozstrzygnięcia w sprawie W. W., K. W., G. W. i R. W. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta W. w zakresie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za działkę ewid. nr [...]. Skarżący wskazali, że do chwili obecnej, pomimo wyznaczania dodatkowych terminów wydania rozstrzygnięcia, sprawa nie została zakończona. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podał, że w przedmiotowej sprawie został zgromadzony materiał dowodowy oraz przygotowywany jest projekt decyzji administracyjnej. Zaznaczył, że kolejność rozpoznawania wniosków o odszkodowanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest uzależniona od daty wydania przez Wojewodą [...] decyzji deklaratoryjnej potwierdzającej nabycie nieruchomości drogowej na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego (decyzja musi być ostateczna) oraz od daty zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego pozwalającego na wydanie decyzji merytorycznej w sprawie ustalenia odszkodowania. Prezydent W. poinformował jednocześnie, że wydawanie decyzji ustalających odszkodowanie dostosowywane jest do przyznanych w budżecie W. środków finansowych przeznaczonych na ten cel, dlatego ostatnim pismem z dnia 14 lutego 2014 r. wnioskodawcy byli poinformowani, iż czynione są wszelkie starania, aby jak najszybciej wydać stosowne rozstrzygnięcie, nie później jednak niż do dnia 31 sierpnia 2014 r. Na rozprawie pełnomocnik organu okazała projekt decyzji w przedmiotowej sprawie wraz z kontrasygnatą skarbnika W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie z wniosku o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, ulicę [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] nie zostało przez organ zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie do dnia orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z uwagi na zgromadzenie pełnego materiału dowodowego oraz przygotowany projekt rozstrzygnięcia, termin ten Sąd uznał za wystarczający do zakończenia postępowania. Jednocześnie Sąd, oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania odszkodowawczego, doszedł do przekonania, że bezczynność Prezydenta W. nosi cechy rażącego naruszenia przepisów prawa określających w Kodeksie postępowania administracyjnego terminy załatwienia sprawy, tj. rażącego naruszenia art. 8, art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 k.p.a. Za rażące naruszenie w/w przepisów można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). Należy jeszcze raz podkreślić, że zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zatem termin do rozpoznania sprawy o odszkodowanie za działkę ewid. nr [...] z całą pewnością upłynął. Jednakże Prezydent kilkukrotnie korzystał z możliwości, jakie daje przepis art. 36 § 1 k.p.a. – który pozwala organowi na wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy, po zawiadomieniu o tym strony i podaniu przyczyn zwłoki – i pismami z dnia 19 września 2011 r., z dnia 8 sierpnia 2012 r., z dnia 7 stycznia 2013 r., z dnia 4 lipca 2013 r. i z dnia 14 lutego 2014 r. wskazywał nowe przewidywane terminy załatwienia sprawy, odpowiednio do dnia 30 czerwca 2012 r., 31 grudnia 2012 r., 30 czerwca 2013 r., 31 marca 2014 r. i 31 sierpnia 2014 r. Abstrahując od tego, że tak długie dodatkowe terminy załatwienia sprawy wyznaczane przez organ w trybie art. 36 § 1 k.p.a. nie mają oparcia w obowiązujących przepisach prawa, to wpływały one jedynie na bezzasadne przedłużanie postępowania. Od dnia 25 października 2012 r., kiedy odbyła się w siedzibie Biura [...] rozprawa administracyjna, w której uczestniczyli: W. W., K. W., G. W., J. C., rzeczoznawca majątkowy [...] i przedstawiciele organu, i na której wnioskodawcy zaakceptowali wartość odszkodowania określoną w operacie szacunkowym z dnia 8 sierpnia 2012 r., nie wnosząc jednocześnie uwag do prowadzonego postępowania, organ mógł wydać decyzję merytoryczną w przedmiocie ustalenia odszkodowania za sporny grunt. Nie do zaakceptowania w demokratycznym Państwie prawa jest bowiem fakt, że przygotowywanie projektu rozstrzygnięcia (powyższe wynika już z pisma organu z dnia 7 stycznia 2013 r.), czy zabezpieczanie środków finansowych na wypłacenie odszkodowania trwa ponad 20 miesięcy. Ponadto, w ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, w sytuacji dysponowania pełnym materiałem dowodowym od 25 października 2012 r., bezczynność Prezydenta W. nie może być uzasadniona dużą ilością spraw napływających do organu, czy brakiem należytej organizacji. Wobec tego należy stwierdzić, że bezczynność Prezydenta W. miała charakter rażący. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.