IV SAB/Wa 74/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania 1. stwierdza bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz że bezczynność nie miała charakteru rażącego; 2. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku skarżącego R. K. z dnia 17 lutego 2014 r. w terminie 2 miesięcy licząc od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego R. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. K. (dalej: "skarżący") wnioskiem z 17 lutego 2014 r. zwrócił się do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. K. w W., hip. [...]. Pismem z 8 maja 2014 r. Prezydent W. zwrócił się do Urzędu Miasta W. Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami o nadesłanie akt własnościowych dotyczących powyższej nieruchomości. Pismem z 13 maja 2014 r. skarżący złożył do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w zakresie rozpoznania jego wniosku z 17 lutego 2014 r. Prezydent W. pismem z 15 lipca 2014 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego o przesłanie fragmentu Ogólnego Planu Zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych z [...] sierpnia 1931 r. sygn. [...]. Pismem z 15 lipca 2014 r. zwrócił się także do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie informacji z rejestru gruntów dla ww. nieruchomości. Jednocześnie poinformował skarżącego, że z uwagi na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. określenia dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką, rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawy zostanie wydane do 30 listopada 2014 r. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] uznał wniesione przez skarżącego zażalenia za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. 4 – miesięczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Pismem z 12 sierpnia 2014 r. Prezydent W. zwrócił się do Archiwum Państwowego o sporządzenie kopii Planu Sytuacyjnego Nieruchomości hip. nr [...] i nr [...] oraz fragmentów Ogólnego planu zabudowania miasta W., zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych [...] sierpnia 1931 r. obejmujących ww. nieruchomości. Ponadto pismem z 28 sierpnia 2014 r. zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy teren przedmiotowej nieruchomości objęty został jakąkolwiek decyzją administracyjną, kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji, kiedy ewentualnie została zrealizowana jak również czy teren przedmiotowej nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany przez osobę (lub instytucję) inną niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny. Skarżący pismem z 18 grudnia 2014 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w zakresie rozpoznania jego wniosku z 17 lutego 2014 r. W skardze wniósł o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt postępowania wraz z prawomocnym wyrokiem. Skarżący podniósł, że do dnia wniesienia skargi Prezydent W., wbrew nałożonemu w postanowieniu Wojewody [...] z [...] sierpnia 2014 r. zobowiązaniu, nie podjął merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania omawianą działką pismami z 22 stycznia 2015 r. zwrócił się o przesłanie niezbędnych dokumentów do Urzędu miasta W. Biura Administracyjno-Gospodarczego oraz do Archiwum Państwowego m. W. Jednocześnie poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu wydania decyzji w niniejszej sprawie do 31 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm. - wskazywanej dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. Jednakże należy mieć na uwadze, że zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 - 4a tej ustawy. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, iż przedmiotowa skarga jest dopuszczalna, albowiem zarzucana przez skarżącą bezczynność dotyczy nierozpoznania przez organ wniosku w formie decyzji wydawanej w toku postępowania administracyjnego. Przed badaniem merytorycznej zasadności skargi obowiązkiem Sądu jest sprawdzenie jej wymogów formalnych. W związku z tym zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, określanej dalej jako "k.p.a."). Stosownie do art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 Kpa lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie złożenie zażalenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak wynika z akt sprawy skarżący uczynił zadość temu obowiązkowi i przed wniesieniem skargi pismem z 13 maja 2014 r. skarżący złożył do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w zakresie rozpoznania jego wniosku z 17 lutego 2014 r. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. K. w W., hip. [...]. Zgodnie z art. 12 k.p.a. organ ma obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 199 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX 48016). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje natomiast opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy rzeczywiście organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd bierze pod uwagę, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi administracji nie można zarzucić bezczynności, polegającej na naruszaniu terminów załatwienia sprawy wyznaczonych przepisami. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów k.p.a., pozostając w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku rozpoznania jego wniosku z 17 lutego 2014 r., bowiem do dnia orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny organ nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazać należy, że przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale i na rozstrzygnięciu czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy nastąpiły z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Analiza zd. 2 art. 149 p.p.s.a. i użytego tam wyrazu "jednocześnie" wskazuje, że uwzględnienie skargi może polegać na stwierdzeniu że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub nie mimo, że istnieją podstawy do umorzenia postępowania z uwagi na wydanie aktu jeszcze przed wydaniem przez Sąd wyroku (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r, sygn. akt. II OSK 1360/12 w CBONSA, postanowienie NSA z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12, LEX nr. 1247155). Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ organ podejmuje czynności w sprawie, choć nie wydał jeszcze rozstrzygnięcia merytorycznego. Ze względu na podejmowane czynności w sprawie (organ pismami z 22 stycznia 2015 r. zwrócił się o przesłanie niezbędnych dokumentów do Urzędu m. W. Biura Administracyjno-Gospodarczego oraz do Archiwum Państwowego m. W. i poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu wydania decyzji w niniejszej sprawie do 31 maja 2015 r.) Sąd rozpatrując niniejszą sprawę uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (zob.: wyrok WSA w Poznaniu z 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11,CBOSA). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy, od dnia wpłynięcia wniosku skarżącego w dniu 20 lutego 2014 r., organ dokonywał czynności, choć ze znacznym opóźnieniem, a przedmiot sprawy wskazuje, że jest ona dość skomplikowana. Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku skarżącego R. K. z dnia 17 lutego 2014 r. w terminie 2 miesięcy licząc od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnym. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie koszów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.