I SA/Go 196/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-06-25
Skład orzekający: Alina Rzepecka, Stefan Kowalczyk, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prezes zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku VAT, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a prezes nie wykazał istnienia majątku umożliwiającego zaspokojenie zaległości?Ratio decidendi
Prezes zarządu spółki z o.o. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna, a on nie wykazuje, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy, bądź też wskazuje majątek spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części. W niniejszej sprawie organ podatkowy wykazał bezskuteczność egzekucji, a skarżący nie udowodnił istnienia majątku umożliwiającego zaspokojenie zaległości, wobec czego skarga została oddalona.Stan faktyczny
K.C., prezes zarządu spółki M Sp. z o.o., został obciążony solidarnością za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT za styczeń 2013 r. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna z powodu braku majątku możliwego do zaspokojenia wierzycieli. Skarżący podniósł, że spółka posiada majątek ruchomy i nieruchomości, które mogłyby pokryć zobowiązania, oraz że spółka systematycznie spłaca kredyty i ma szanse na dalsze funkcjonowanie. Organ podatkowy i sąd uznali jednak, że egzekucja była bezskuteczna, a skarżący nie wykazał istnienia majątku umożliwiającego zaspokojenie zaległości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę K.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu spółki za zaległości podatkowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Marta Świetlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. oddala skargę.
W dniu 10 marca 2015 r. K.C. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] stycznia 2015 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej z M Sp. z o. o., odpowiedzialności prezesa zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego sprawy.
Postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia solidarnej z ww. spółką odpowiedzialności prezesa zarządu – K.C. za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług m. in. za styczeń 2013 r. wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego.
W następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że w lutym 2013 r. spółka złożyła deklarację VAT-7 za miesiąc styczeń 2013 r., w której zadeklarowała do zapłaty podatek od towarów i usług w kwocie 6.701 zł (termin płatności 25 luty 2013 r.). W tym czasie obowiązki prezesa jednoosobowego zarządu spółki pełnił skarżący. Ponieważ ww. kwota nie została uiszczona, objęto ją postępowaniem egzekucyjnym (tytuł wykonawczy nr [...] z [...] marca 2013 r.), ale podjęte czynności i zastosowane środki wykazały bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku spółki. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem, nikogo nie zastano, brak kontaktu z Prezesem Zarządu K.C. (pod wskazanym adresem nie przebywa, nie odbiera telefonów). Ze sporządzonych w dniach [...] lutego i [...] grudnia 2010 r. protokołów o stanie majątkowym spółki wynikało, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej (jest tylko zarejestrowana), a obecnie zajmuje się wyłącznie dzierżawą będących jej własnością budynków na rzecz firmy I s.c. za miesięczny czynsz w wysokości 5.900 zł netto, a wierzytelność z tego tytułu od 2005 r. jest zajęta przez Bank [...] na poczet spłaty kredytu. Znajdujące się na terenie nieruchomości urządzenia do przetwórstwa owocowo-warzywnego są przewłaszczone na rzecz tego Banku. Spółka jest właścicielem wydzierżawianej nieruchomość położonej w [...], zapisanej w księgach wieczystych o numerach [...], która została zajęta w kwietniu 2010 r. przez organ podatkowy pierwszej instancji. Spółka nie posiada innego majątku nieruchomego, środków transportu, praw majątkowych tj. akcji, obligacji, weksli czy praw autorskich. W dniach [...] czerwca i [...] lipca 2009 r. dokonano wpisu hipoteki przymusowej na ww. nieruchomości, ustalając przy tym, że jest ona obciążona hipotekami w celu zabezpieczenia wierzytelności Banku [...], Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział, Urzędu Gminy, M.B., I.P. i dopiero w szóstej kolejności Naczelnika Urzędu Skarbowego. Żaden z wierzycieli hipotecznych nie był zainteresowany wszczęciem egzekucji z ww. nieruchomości, wyrażając jedynie chęć przyłączenia się do ewentualnej egzekucji, która zostałaby wszczęta na wniosek innego wierzyciela. W związku z powyższym postanowieniem z [...] stycznia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wstrzymał czynności egzekucyjne w stosunku do ww. nieruchomości. Organ egzekucyjny dokonał też zajęcia rachunku bankowego spółki w Banku [...], które okazało się nieskuteczne, gdyż rachunek ten został zamknięty [...] grudnia 2007 r.
Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej K.C. - prezesa jednoosobowego zarządu M Sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. w kwocie 6.701 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.000 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 69,25 zł.
Dokonując analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ pierwszej instancji stwierdził, że egzekucja administracyjna skierowana do majątku spółki okazała się bezskuteczna. Zaznaczył, że M Spółka z o. o. nie posiada majątku, z którego byłoby możliwe zaspokojenie wierzytelności. Nieruchomości należące do Spółki obciążone są hipotekami w celu zabezpieczenia wierzytelności: Banku [...], Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział, Urzędu Gminy, M.B., I.P. i dopiero w szóstej kolejności w celu zabezpieczenia wierzytelności Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, iż nie będzie korzystał z pierwszeństwa zaspokojenia i postanowieniem z dnia [...].01.2014 r. wstrzymał czynności egzekucyjne.
Organ pierwszej instancji stwierdził również, że Spółka nie prowadzi fizycznie działalności gospodarczej. Dochody uzyskiwane z najmu ww. nieruchomości od 2005 r. są zajęte przez Bank [...]. Spółka nie posiada innego majątku nieruchomego, nie posiada środków transportu, akcji, obligacji, weksli i praw autorskich. Rachunek bankowy Spółki w [...] jest zamknięty od 2007 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że w celu ustalenia, czy w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, a jeżeli tak, to jaki był właściwy moment na jego wniesienie, dokonał analizy sytuacji finansowej Spółki za lata 2004 - 2012 r. Wskazał, że Spółka nie złożyła sprawozdania finansowego wraz z odpisem uchwały zatwierdzającej sprawozdanie za rok 2013, pomimo obowiązku wynikającego z art. 27 ust.2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.). Faktu złożenia powyższego sprawozdania nie odnotowano również w Krajowym Rejestrze Sądowym, co ustalono na podstawie wydruku "Informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu" z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wg stanu na dzień [...].07.2014 r. (identyfikator wydruku [...]).
Wobec powyższego, w ocenie organu pierwszej instancji, brak było możliwości dokonania oceny sytuacji finansowej Spółki za ww. rok i ustalenia czy w roku tym zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej majątku, a tym samym, czy Spółka była wypłacalna, czy też nie. Natomiast za rok 2013 Spółka złożyła zeznanie roczne CIT-8 z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, w którym wykazała stratę w wysokości 48.006,63 zł.
Organ pierwszej instancji stwierdził również, że w latach 2005-2009 oraz w latach 2011-2012 r. Spółka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosiła same straty (w 2005 r. - 330.939,35 zł; w 2006 r. - 106.547,46 zł; w 2007 r. - 97.565,98 zł; w 2008 r. - 81.566,53 zł; w 2009 r. - 28.027,51 zł; w 2011 r. - 24.386,91 zł; w 2012 r. - 27.680,46 zł; w 2013 r. - 48.006,63 zł). Zysk osiągnęła jedynie za rok 2004 w wysokości 10.308,90 zł i za rok 2010 w wysokości 63.467,60 zł. Według organu wskaźniki płynności finansowej spółki w latach 2005, 2006 i 2007 określające stopień pokrycia zobowiązań bieżących aktywami obrotowymi, wynoszące odpowiednio wartość 1,53; 1,44 i 1,33 oznaczają, że w latach tych spółka nie miała większych trudności w bieżącym regulowaniu swoich zobowiązań. Zauważył, że wskaźniki te ulegały systematycznemu obniżeniu. Zaznaczył, że wprawdzie za ww. lata spółka ponosiła straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, to jednak dodatni kapitał własny wynoszący za 2005 r. - 1.412.113,52 zł, za 2006 r. - 1.305.566,06 zł i za 2007 r. - 1.208.000,08 zł oznacza, iż kontynuacja działalności gospodarczej nie była zagrożona. Niskie wskaźniki płynności finansowej spółka odnotowała za rok 2004 (1,26) i za rok 2008 (1,25), co zdaniem organu oznacza, że w latach tych miała problemy z bieżącym regulowaniem swoich zobowiązań. Od 2008 r. wskaźniki te nie ulegały zmianie i pozostawały na tym samym niskim poziomie, znacznie odbiegającym od dolnego poziomu wskaźnika. Za 2009 r. wskaźnik ten osiągnął wartość 1,25; za 2010 r. - 1,04; za 2011 r. - 1,048; a za 2012 r. - 1,054. Naczelnik stwierdził, że niskie wartości tych wskaźników oznaczają, iż spółka nie posiadała zdolności do terminowego regulowania swoich bieżących zobowiązań. Zobowiązania te od 2008 r. znacznie się zwiększały, choć w latach 2008 - 2009 nie przekraczały wartości majątku trwałego, to w latach 2010 - 2012 nastąpił ich znaczny wzrost. Pomimo tego, że wzrosła również wartość majątku trwałego spółki, zobowiązania ogółem przekraczały wartość majątku trwałego o kwotę 5.948.351,25 zł w 2010 r. (aktywa trwałe - 7.192,113,44 zł), o kwotę 5.950.298.36 zł w 2011 r. (aktywa trwałe - 7.127.164,42 zł) i o kwotę 5.897.628,41 zł w 2012 r. (aktywa trwałe - 7.064.855,46 zł). Organ dodał, że majątek rzeczowy spółki obciążony jest znacznymi hipotekami.
Naczelnik podkreślił, że przeprowadzona analiza sytuacji finansowej spółki wskazuje nadto, że spółka od dłuższego czasu nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań. Pomimo tego, że w latach 2005 - 2007 nie miała większych trudności z bieżącym regulowaniem swoich zobowiązań, nie uregulowała zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za listopad 2005 r. oraz z tytułu podatku od towarów i usług za maj, lipiec, wrzesień, październik i listopad 2007 r. Jak zauważył organ, do dnia wydania decyzji nie zostały również uregulowane zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec sierpień, październik, listopad i grudzień 2008 r., styczeń, marzec, kwiecień, maj, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2009 r., maj, lipiec i grudzień 2010 r., styczeń i grudzień 2011 r., styczeń 2012 r. oraz styczeń 2013 r., jak również z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za marzec i kwiecień 2010 r., za okres od stycznia do grudnia 2011 r., 2012 r. i 2013 r. Łączna wysokość zaległości podatkowych ciążących na spółce wyniosła 66.813,98 zł. Powyższe, zdaniem organu, wskazuje, że spółka zaprzestała regulowania ciążących na niej zobowiązań podatkowych. Niewykonywanie tych zobowiązań ma charakter trwały. Spółka stała się niewypłacalna. Dodatkowo organ podkreślił, że skarżący w toku prowadzonego postępowania nie wskazał mienia pozwalającego na zaspokojenie znacznej części zaległości ciążących na spółce.
W świetle powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, co dało podstawę do wydania [...] sierpnia 2014 r. decyzji dotyczącej odpowiedzialności osób trzecich.
W ustawowym terminie skarżący od powyższej decyzji złożył odwołanie, żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez wadliwe ustalenie, że bezskuteczność egzekucji jest wynikiem braku majątku spółki w sytuacji gdy, majątek spółki przy prawidłowo prowadzonej egzekucji w sposób bezsporny zaspokoi zobowiązania spółki
W uzasadnieniu podniósł, że z analizy sytuacji finansowej Przetwórni Owoców i Warzyw jasno wynika, że wartość jej zobowiązań nie przekracza wartości majątku, a zobowiązania spółki systematycznie spadają. Nadto, na wynik za lata 2009 - 2013 duży wpływ ma amortyzacja, jednak płynność finansową poprawia się o +248.228,63 zł.
Skarżący wyjaśnił, że zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług wynikają z braku płatności ze strony dzierżawców. Gdyby nie fakt, że spółka musi wystawiać faktury za dzierżawę, bez względu na to, czy otrzymuje zapłatę, czy nie, generowałaby co miesiąc nadwyżki w podatku od towarów i usług, które w całości pokryłyby zaległości podatkowe. Na dowód powyższego do odwołania dołączył wezwanie do zapłaty z [...] stycznia 2013 r. dotyczące należności z lat 2011 - 2012 oraz wniosek z [...] maja 2014 r. o wezwanie Z.S. i S.Z. - wspólników spółki cywilnej I do zawarcia próby ugodowej na kwotę 64.875,53 zł.
Ponadto, jak podkreślił, Spółka systematycznie spłaca zaciągnięte kredyty. Z trzech kredytów zaciągniętych na kwotę 150.000 zł, 227.000 zł i 200.000 zł, ten ostatni został spłacony w całości, natomiast z dwóch pozostałych na koniec 2013 r. pozostała do spłaty kwota w łącznej wysokości 169.234,62 zł. Jednocześnie poinformował, że w związku ze zobowiązaniem przez Bank, została dokonana aktualna wycena nieruchomości należącej do spółki (działki o łącznej powierzchni 8100 m² zapisane w księgach wieczystych Sądu Rejonowego nr [...]), zgodnie z którą wartość nieruchomości określona na dzień [...] grudnia 2013 r. wyniosła netto 731.310 zł czyli taka wartość, która daje szansę na spłatę pozostałych kredytów, zaległości podatkowych oraz dalsze funkcjonowanie spółki. Ponadto, w celu zaspokojenia zaległości podatkowych można sprzedać część majątku ruchomego, tj. około 500 sztuk beczek plastikowych o pojemności 120-200 l, około 150.000 szt. słoików oraz około 100 szt. palet drewnianych i metalowych, których wartość zakupowa wynosi ponad 100.000 zł. Jego zdaniem, ich sprzedaż, nawet przy cenach uzyskanych w egzekucji, mogłaby dać kilkadziesiąt tysięcy złotych.
Nie zgadzając się z dokonaną przez organ podatkowy pierwszej instancji analizą finansową spółki za lata 2005 - 2013 podniósł, że nie uwzględnia ona pozycji "rozliczeń międzyokresowych po stronie pasywów bilansu, która występuje tylko w celu zrównoważenia stron AKTYWA-PASYWA i niejako dubluje zobowiązania". W jego ocenie, za lata 2010 - 2012 wysokość zobowiązań spółki nie przekraczała wartości jej majątku trwałego. Wyliczenia wskazują, że wartość majątku trwałego za ww. lata "przekracza" zobowiązania Spółki za rok 2010 o kwotę 259.866,75 zł, za rok 2011 o kwotę 257.919,64 zł i za rok 2012 o kwotę 310.589,59 zł, zatem odmiennie niż ustalono w zaskarżonej decyzji.
Prowadząc postępowanie odwoławcze Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że prowadzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym egzekucja z nieruchomości oznaczonej nr [...] na rzecz kilkudziesięciu wierzycieli została w czerwcu 2010 r. umorzona w trybie art. 985 kpc po drugiej bezskutecznej licytacji. Poborca skarbowy w spisanym [...] grudnia 2014 r. w obecności skarżącego protokole o stanie majątkowym zobowiązanego zaznaczył, że spółka nie prowadzi fizycznie działalności, uzyskując dochody jedynie z wynajmowania obiektu, ale wierzytelność ta jest przewłaszczona przez Bank [...]. Wskazał, że Przetwórnia posiada opakowania (beczki plastikowe, palety drewniane, koszo-palety metalowe, słoiki różnych pojemności), które ze względu na upływ czynników atmosferycznych i wiek (wg prezesa od 5 do 10 lat) na obecną chwilę nie przedstawiają wartości rynkowej. Do protokołu dołączono 28 zdjęć. Nadto, do akt dołączono operat szacunkowy z [...] września 2011 r. określający wartość rynkową nieruchomości spółki na kwotę 750.800 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazując na ustawowe przesłanki przeniesienia odpowiedzialności określone w art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej podkreślił, że to na członku zarządu, z udziałem którego prowadzone jest postępowanie, spoczywa ciężar przedłożenia dowodów potwierdzających istnienie przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności podatkowej. Do organu podatkowego należy natomiast ocena przedstawionych przez Stronę dowodów.
Zwracając uwagę na wpisy w KRS (pełny odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] według stanu na dzień [...] marca 2014 r. oraz "Informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców" z [...]lipca 2014 r.) organ odwoławczy stwierdził, że K.C. pełni funkcję prezesa jednoosobowego zarządu M Spółka z o. o. począwszy od dnia jej rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. [...] maja 2003 r. i nadal nim pozostaje zatem pełnił tę funkcję w okresie, w którym upływał termin płatności przedmiotowego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r.
W ocenie organu odwoławczego podjęte wobec spółki czynności egzekucyjne i zastosowane środki egzekucyjne wykazały bezskuteczność egzekucji skierowanej do jej majątku.
Organ odwoławczy zauważył, że w toku prowadzonych czynności organ egzekucyjny - na podstawie skierowanych do Banku [...] zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych ww. Spółki odpowiednio z dnia [...] marca 2012 r. - dokonał zajęć rachunku bankowego Spółki w Banku [...]. Powyższe zajęcia okazały się nieskuteczne, bowiem rachunek należący do Spółki został zamknięty w dniu [...] grudnia 2007 r. Nadto Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, iż M Spółka z o. o. choć jest nadal zarejestrowana, to jednak nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem w [...]. Spółka nie posiada majątku nieruchomego w tym środków transportu, praw majątkowych tj. akcji, obligacji, weksli, oraz praw autorskich. Jest natomiast właścicielem majątku nieruchomego położonego w [...] dla którego Sąd Rejonowy, Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste nr [...]. Z ustaleń wynika, że nieruchomość objęta księgą wieczystą nr [...] wraz z kotłownią w budynku warsztatowym objętym księgą wieczystą nr [...] jest wynajmowana na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] listopada 2005r. przez firmę "I" Z.S. i S.Z.. Pomieszczenia są wynajmowane ww. podmiotowi gospodarczemu za kwotę 5.900,00 zł miesięcznie (netto). Wierzytelność z tego tytułu jest natomiast przedmiotem zabezpieczenia spłaty kredytu. Przewłaszczone przez Bank [...] są także: piec olejowy centralnego ogrzewania, cztery zbiorniki na olej opałowy, urządzenia stacji uzdatniania wody, trzy suszarnie w tym dwie obudowane na trwale związane z budynkiem, co wynika z oświadczenia strony złożonego do protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] lutego 2010 r. i [...] grudnia 2010 r., raportów poborcy skarbowego o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych odpowiednio z dnia [...] września 2010 r., [...] października 2010 r., [...] listopada 2010 r., [...] stycznia 2012 r. i [...] października 2013 r. oraz operatu szacunkowego z dnia [...] września 2011 r. Z kolei w dniu [...] czerwca 2009r. oraz w dniu [...] lipca 2009r. dokonano wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomościach należących do ww. Spółki, położonych w [...] dla których urządzone są księgi wieczyste nr [...].
Organ odwoławczy zaznaczył, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym prowadził postępowanie egzekucyjne z nieruchomości należącej do ww. Spółki na rzecz kilkudziesięciu wierzycieli. Wobec bezskuteczności egzekucji z nieruchomości stanowiących w dniu ich zajęcia własność dłużnika, położonych w [...] (KW nr [...]) - ww. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne. Powodem umorzenia tego postępowania, w trybie art. 985 § 1ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego był brak chętnych do nabycia nieruchomości, mimo przeprowadzenia dwóch licytacji oraz braku złożenia przez wierzyciela wniosku ojej przejęcie na własność.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w dniu [...] kwietnia 2010r., Naczelnik Urzędu Skarbowego, w oparciu o wystawione tytuły, dokonał zajęcia ww. nieruchomości należących do Spółki. Natomiast w dniu [...] września 2011 r. została dokonana przez biegłego rzeczoznawcę wycena rynkowa nieruchomości dla potrzeb zbycia tych nieruchomości w drodze licytacji. Oszacowana w podejściu dochodowym wartość nieruchomości objętych księgami wieczystymi nr [...] wyniosła 750.800 zł. Obie nieruchomości wycenione zostały jako całość bowiem w aktualnym - na dzień wyceny - stanie nie ma możliwości ich rozdzielenia bez poniesienia dodatkowych nakładów na i tak zadłużonej nieruchomości. Oszacowana wartość nieruchomości objęła również przewłaszczone przez Bank [...] obiekty: piec olejowy centralnego ogrzewania, cztery zbiorniki na olej opałowy, urządzenia stacji uzdatniania wody oraz trzy suszarnie w tym dwie obudowane na trwale związane z budynkiem.
Organ odwoławczy stwierdził, że widniejące aktualne wpisy ustanowionych hipotek na ww. nieruchomości należącej do Spółki stanowią łącznie kwotę 1.186.726.14 zł. Uwzględniając zaś pismo Banku [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. łączna wartość obciążeń hipotecznych na nieruchomościach Spółki wynosi 836.726,14 zł. Nadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ egzekucyjny w trakcie czynności egzekucyjnych zwrócił się do ww. wierzycieli hipotecznych o potwierdzenie aktualności i wymagalności wpisów dotyczących kwot hipotecznych zabezpieczonych na nieruchomościach Spółki. Z informacji uzyskanych od Banku [...] wynika, że aktualny jest wpis hipoteczny na nieruchomości [...]. Ponadto Bank poinformował, że wierzyciel hipoteczny nie wyraża zgody na dalsze prowadzenie egzekucji. Jednakże w przypadku rozpoczęcia egzekucji przez inny podmiot przyłączy się do postępowania egzekucyjnego.
Natomiast z zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2014r. przedłożonego przez K.C. do odwołania od zaskarżonej decyzji wynika, że zadłużenie Spółki z tytułu kredytów zabezpieczonych hipotecznie na dzień [...] stycznia 2014r. wyniosło 169.229,62 zł plus należne odsetki.
Organ odwoławczy podniósł, że z informacji uzyskanych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wynika, że ustanowiona hipoteka na nieruchomości [...] pozostaje nadal aktualna i zabezpiecza 172.477.22 zł. Z koli Urząd Gminy podał, że na dzień [...] stycznia 2014 r. zaległości Spółki z tytułu należności pieniężnych wynoszą 112.000.40 zł w tym należność główna 52.440,00 zł i odsetki 58.560,00 zł. Ponadto Gmina poinformowała, że nie skorzysta z instytucji egzekucji z nieruchomości, ponieważ po analizie wartości nieruchomości oraz uwzględniając fakt dalszej kolejności zaspokojenia uznała, że kwota uzyskana z egzekucji nie będzie wystarczająca na zaspokojenie należności wobec wszystkich wierzycieli.
Z kolei z informacji uzyskanych od M.J., który nabył wierzytelności od M.B. wynika, że wierzytelności te są wymagalne w kwocie 44.316,72 zł oraz odsetki za zwłokę. Zaś I.P. podała, że kwota w wysokości 2.488,48 zł zabezpieczona hipoteką jest aktualna i wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami procesu w kwocie 1.414,10 zł.
Organ odwoławczy przypomniał, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 70a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wstrzymał czynności egzekucyjne podjęte w stosunku do nieruchomości Spółki.
W świetle powyższego Dyrektor Izby Skarbowej za nieuzasadniony uznał podnoszony przez skarżącego zarzut wadliwego ustalenia, że bezskuteczność egzekucji jest wynikiem braku majątku Spółki podczas gdy majątek ten, przy prawidłowo prowadzonej egzekucji, w sposób bezsporny zaspokoiłby zobowiązania spółki. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - zdaniem organu odwoławczego - wynika, że postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku Spółki było prowadzone w sposób prawidłowy, ale nie doprowadziło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela.
Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że skarżący nie wykazał w sposób obiektywny wystąpienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Strona nie wykazała mienia Spółki z którego, egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że jako mienie, z którego egzekucja jest możliwa skarżący wskazał nieruchomość należącą do Spółki, w stosunku do której prowadzona egzekucja okazała się mimo dwukrotnej licytacji bezskuteczna. Nadto, w ocenie organu odwoławczego mienia takiego nie stanowi również wskazywany przez K.C. w złożonym odwołaniu rzekomo istniejący majątek ruchomy w postaci "ok. 500 szt. beczek plastikowych 120-200 l, słoiki ok. 150.000 sztuk, palety drewniane i metalowe ok. 100 szt." o wartości zakupowej "ponad 100.000,00 zł’. Chodzi tu bowiem o "wskazanie" na tyle precyzyjne, by możliwe było podjęcie skutecznych czynności egzekucyjnych, ale także mienie to musi nadawać się do efektywnej egzekucji, a więc musi przedstawić identyfikowalną wartość finansową, gdyż jest to konieczne dla stwierdzenia czy egzekucja z tego mienia umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej spółki. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. z protokołów o stanie majątkowym Spółki z dnia [...] lutego 2010 r. i [...] grudnia 2010 r., nie wynika, aby M Sp. z o. o. majątek taki w ogóle posiadała. Nadto skarżący nie udowodnił, że majątek ten faktycznie istnieje, że posiada wskazywaną przez niego wartość zakupową określoną na kwotę 100.000 zł.
Organ odwoławczy podkreślił, że K.C. nie wskazał go także w prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, w którym z wyboru nie brał udziału. Wskazał, że sporządzonego w dniu [...] grudnia 2014 r. protokołu o stanie majątkowym zobowiązanej Spółki wynika natomiast, że opakowania "beczki plastikowe, palety drewniane, koszo-palety metalowe oraz słoiki różnych pojemności ze względu na wpływ czynników atmosferycznych oraz wieku (wg. prezesa od 5 do 10 lat) na obecną chwilę nie przedstawiają wartości rynkowej. Powyższe ustalenia dokonane przez organ egzekucyjny w trakcie postępowania odwoławczego pozostają zatem w sprzeczności z twierdzeniami Strony o istnieniu majątku ruchomego Spółki, którego wartość, nawet przy cenach uzyskanych w egzekucji, mogłoby dać kilkadziesiąt tysięcy zł. Z ustaleń tych natomiast jednoznacznie wynika, że majątek ruchomy Spółki nie przedstawia wskazanej przez K.C. wartości, która umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Wskazywany przez Stronę majątek na chwilę obecną nie przedstawia wartości rynkowej a K.C. nie wykazał pochodzenia towaru (nie posiada faktur zakupu). W ocenie organu odwoławczego powyższe pozwala stwierdzić, że Spółka nie posiada majątku z którego możliwe byłoby zaspokojenie wierzytelności podatkowych. Ponadto, jak wynika z materiału dowodowego, systematyczne spłaty zaciągniętych kredytów przez Spółkę następują z dochodów uzyskiwanych z tytułu umowy najmu nieruchomości Spółki, od 2005 r., w całości zajętych przez Bank [...]. Spółka nie posiada innych źródeł dochodów. Nadto skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości jak i wniosku dotyczącego wszczęcia postępowania układowego ww. Spółki.
W złożonej w ustawowym terminie skardze na powyższą decyzję K.C. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, podtrzymując zarzut błędnej wykładni art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi, za błędne i nie poparte żadnymi dowodami uznał ustalenia organów o bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Podniósł, że organ egzekucyjny ograniczył się jedynie do zajęcia rachunków bankowych, ruchomości i nieruchomości. Nie poczynił jednak żadnych dalszych czynności zmierzających do sprzedaży zajętych ruchomości, nie zajął również przysługujących spółce wierzytelności od najemców nieruchomości.
Skarżący zaznaczył, że w zaskarżonej decyzji organ podważył istnienie setek beczek, słoików, palet, a przecież fakt ten został udokumentowany przez komornika skarbowego w dniu [...] grudnia 2014 r. podczas sporządzania protokołu o stanie majątkowym zobowiązanej spółki. Jak podkreślił skarżący, początkowo organ stwierdził, że "z protokołów o stanie majątkowym nie wynika, że majątek taki w ogóle posiada", a następnie określił, że "na obecną chwilę nie przedstawiają wartości rynkowej". Zdaniem skarżącego, oczywistym jest fakt ich innej wartości niż przy cenach zakupowych z tym, że to organ egzekucyjny powinien taką wartość ustalić.
Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podatkowy powołuje się na fakt nieuregulowania zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011, 2012 i 2013, a jednocześnie [...] stycznia 2015 r. wydaje decyzje o numerach [...], uchylające decyzje organu pierwszej instancji w zakresie zaległości z tytułu podatku od osób fizycznych, zmieniając je na zaległości odpowiednio do kwot 161,78 zł i 184,04 zł, które to zostały zapłacone w dniu złożenia skargi.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Rozpoznawana przez organy podatkowe obu instancji sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej osób trzecich - prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a u jej podstaw legły przepisy art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 oraz art. 116 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.). Przepisy te ustanawiają odpowiedzialność solidarną z podatnikiem osób trzecich za zaległości podatkowe tegoż podatnika, określając jednocześnie zakres tej odpowiedzialności (art. 107 § 1 i 2).
Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w myśl art. 108 § 2 pkt 3 i § 3 Ordynacji podatkowej nie może być wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w przypadku gdy tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko podatnikowi będzie opierał się na deklaracji podatkowej. Wówczas przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a Ordynacji podatkowej (określającej wysokość odsetek).
Zgodnie z treścią art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe m. in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Z mocy § 2 tego artykułu wyżej określona odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, że obowiązkiem organów podatkowych jest wykazanie okoliczności pełnienia przez osobę trzecią obowiązków członka zarządu oraz bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce (tzw. przesłanki pozytywne), natomiast ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniającej członka zarządu (tzw. przesłanki negatywne, egzoneracyjne) spoczywa na nim samym. Nie oznacza to jednak przerzucenia na osobę trzecią ciężaru udowodnienia zaistnienia tych przesłanek. Zgodnie bowiem z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09 "w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też ponosi winę za jego niedopełnienie. W każdym wypadku zatem należy ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony". Dalej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "w każdym wypadku wydania decyzji na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest zobowiązany wskazać przesłanki odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe oraz zbadać, czy nie zachodziły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność".
Na wstępie podnieść należy, że w rozpatrywanej sprawie, nie było konieczności wydania decyzji określającej M Sp. z o.o. wysokość zobowiązania podatkowego za styczeń 2013 r., albowiem jego wysokość wynikała z deklaracji dla podatku od towarów i usług za ww. okres złożonej w lutym 2013r. Ponadto postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce wszczęto w kwietniu 2010 r., zatem przed wszczęciem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji ([...] czerwca 2014 r.). Okoliczności te nie były sporne w sprawie.
Przechodząc do oceny przesłanek określonych w art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy podatkowe w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że skarżący był członkiem jednoosobowego zarządu ww. M w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. Powyższą okoliczność potwierdził w pełni zgromadzony materiał dowodowy, a nadto nie była ona kwestionowana przez skarżącego na żadnym etapie postępowania.
W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy potwierdził również, wbrew zarzutom skarżącego, bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku M na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], obejmującego zaległość podatkową w podatku VAT za styczeń 2013 r. Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej stawia jako warunek odpowiedzialności osoby trzeciej wystąpienie całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji, a bezskuteczność ta musi "okazać się" najpóźniej na dzień wydania orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej, co - w ocenie Sądu - w niniejszej sprawie miało miejsce.
Bezskuteczność egzekucji utożsamiana jest z niebudzącą wątpliwości nieściągalnością od samej spółki, tj. stanem, w którym z okoliczności sprawy wynika, że pomimo wykorzystania wszystkich możliwości spieniężenia majątku spółki nie dochodzi do zaspokojenia wierzyciela. Dla uznania egzekucji za bezskuteczną nie jest wymagane, aby organ prowadzący postępowanie egzekucyjne w sposób wielokrotny podejmował próby spieniężenia tego samego majątku spółki. Działania organu egzekucyjnego w tym względzie należy oceniać przyjmując kryterium racjonalności oraz doświadczenia życiowego. Jeżeli zatem w toku prowadzonej egzekucji, pomimo podejmowania prób zbycia ujawnionego majątku spółki nie dochodzi do jego sprzedaży, a w konsekwencji uzyskania środków pieniężnych na spłatę należności publicznoprawnych, to uznać należy, że egzekucja wobec spółki była bezskuteczna.
Z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że M, choć nadal jest zarejestrowana, nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie posiada majątku ruchomego w tym środków transportu, praw majątkowych, tj. akcji, obligacji, weksli oraz praw autorskich, zaś należąca do spółki nieruchomość położona w [...] jest obciążona znacznymi hipotekami na rzecz Banku [...], Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział, Urzędu Gminy, M.B. oraz I.P., a wierzytelności tymi hipotekami zabezpieczone tylko w niewielkiej części zostały przez spółkę zaspokojone. Z nieruchomości tej była już prowadzona egzekucja przez Komornika Sądowy przy Sądzie Rejonowym lecz okazała się bezskuteczna, ponieważ dwukrotna licytacja nieruchomości nie zakończyła się jej zbyciem z powodu braku chętnych, a żaden z wierzycieli nie złożył wniosku o przejęcie jej na własność, co było podstawą do umorzenia przez Komornika w czerwcu 2010r. postępowania egzekucyjnego. Wcześniej, bo w kwietniu 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zajął ww. nieruchomość. Jednakże w trakcie prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego ustalił, że łączna kwota obciążeń hipotecznych bez zabezpieczonych hipotekami odsetek w styczniu 2014r., to 500.512,44 zł, a każdy z wierzycieli hipotecznych, choć sam nie złożyłby wniosku o egzekucję z nieruchomości, przyłączy się przypadku wszczęcia jej przez innego wierzyciela. Bardzo istotne jest również to, że hipoteka przymusowa wpisana na podstawie tytułu wykonawczego, zabezpieczającego należność, której dotyczy niniejsze postępowanie, jest szóstą hipoteką wpisaną na nieruchomości spółki. To zobligowało organ do wstrzymania w trybie art. 70a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) czynności egzekucyjnych podjętych w stosunku do zajętej nieruchomości, czego dokonał postanowieniem z [...] stycznia 2014 r.
W tej sytuacji Sąd nie może podzielić poglądu skarżącego o błędnym uznaniu bezskuteczności egzekucji. Zaznaczyć należy, że egzekucja z nieruchomości jest długotrwała i kosztowna, a w przypadku chociażby kolejności zaspakajania wierzycieli hipotecznych i wysokości przysługujących im wierzytelności prowadzenie egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie doprowadziłoby do zaspokojenia dochodzonych przez niego należności. Stąd obligatoryjne wstrzymanie czynności egzekucyjnych w stosunku do nieruchomości spółki.
Istotne jest również to, że należąca do spółki nieruchomość od 2005 r. dzierżawiona jest przez firmę "I" s.c., a wierzytelność z tego tytułu przewłaszczona jest (według oświadczenia skarżącego jako prezesa spółki) na rzecz Banku [...] i od lutego 2013 r. pokrywa spłatę kredytów spółki w tym Banku. Przewłaszczone przez Bank [...] (według oświadczeń skarżącego złożonych do protokołów z w lutym i grudniu 2010 r.) są także: piec olejowy c.o., 4 zbiorniki na olej opałowy, urządzenia stacji uzdatniania wody, 3 suszarnie, zatem jakiekolwiek zajęcie tych ruchomości nie byłoby możliwe. Podobnie bezskuteczna okazała się podjęta przez Naczelnika Urzędu Skarbowego próba zajęcia jedynego rachunku bankowego spółki, z uwagi na fakt jego wcześniejszego (w grudniu 2007 r.) zamknięcia.
Podkreślić należy, że jakichkolwiek innych ruchomości (w tym opakowań wskazanych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wydanej w niniejszej sprawie) skarżący jako prezes spółki w trakcie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego nie wskazywał, o czym świadczą zapisy protokołów o stanie majątkowym spółki z lutego i grudnia 2010 r.
Tym samym uznać należy, że zasadnie organy podatkowe w oparciu o zebrany materiał dowodowy, w tym załączoną dokumentację z postępowań egzekucyjnych, prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, ustaliły że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. W świetle powyższego jako chybione należy potraktować twierdzenia skarżącego, że majątek spółki, przy prawidłowo prowadzonej egzekucji, zaspokoi jej zobowiązania. Twierdzenia są gołosłowne, nie poparte żadnymi materialnymi i wiarygodnymi dowodami. Zdaniem Sądu na podkreślenie zasługuje to, że organy w rozpoznawanej sprawie podejmowały wszystkie możliwe z ich strony czynności mające na celu ustalenie składników majątkowych spółki. Ich działania nie ograniczyły się do jednego sposobu egzekucji, lecz poszukiwały składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych.
W ocenie Sądu, organy podatkowe orzekające w obu instancjach również w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie w zakresie badania przesłanek wyłączających odpowiedzialność skarżącego, wskutek którego ustaliły, że skarżący we właściwym czasie nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.
Zgodnie z poglądami judykatury i piśmiennictwa, wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego ma nastąpić kiedy zarząd spółki nie będzie w stanie zrealizować zobowiązań względem jej wierzycieli, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wierzycieli. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Moment zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości ma charakter obiektywny i nie może być pozostawiony swobodnemu uznaniu członka zarządu spółki - punktem odniesienia w tym zakresie są przepisy prawa upadłościowego. Należy również zauważyć, że członka zarządu obowiązuje przy wykonywaniu jego funkcji, zgodnie z art. 355 § 2 kc oraz z art. 293 § 2 ksh zachowanie należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru jego działalności.
Zdaniem Sądu organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy uznając, że przesłanki do ogłoszenia upadłości M Sp. z o.o. istniały już w styczniu 2013 r. Spółka nie regulowała wymaganych zobowiązań podatkowych już w listopadzie 2005 r., w 2007 r., choć w latach 2005 -2007 nie miała większych trudności z bieżącym regulowaniem swoich zobowiązań. Wprawdzie ponosiła straty w prowadzonej w tych latach działalności gospodarczej, ale kontynuacja tej działalności nie była zagrożona z uwagi na dodatni kapitał własny. Sytuacja spółki pogorszyła się w 2008 r., gdyż jej zobowiązania znacznie się zwiększyły, a z bilansu za 2008 r. wynika, że spółka nie posiadała już zdolności do terminowego regulowania zobowiązań, a sytuacja pogarszała się z każdym miesiącem. Natomiast w latach 2010 - 2012 nastąpił znaczny wzrost wartości zobowiązań Spółki pomimo, że wzrosła również wartość majątku trwałego Spółki – zobowiązania ogółem przekraczały wartość majątku trwałego aż o kwotę 5.948.351,25 w 2010 r. o kwotę 5.950.298,36 w 2011 r. i o kwotę 5.897.628,41 zł w 2012 r. Pomimo tego, stosowny wniosek nie został złożony, co jest równoznaczne z niemożnością uwolnienia się skarżącego od odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
Zasadnie również organy podatkowe przyjęły, że skarżący nie wskazał majątku umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres wynikający z zaskarżonej decyzji. Ordynacja podatkowa nie definiuje pojęcia "zaspokojenie w znacznej części", pozostaje to zatem zagadnieniem podlegającym ukształtowaniu przez orzecznictwo i literaturę. "Znaczny" zgodnie z powszechnym rozumieniem oznacza "dość duży pod względem liczby, ilości, natężenia, pokaźny, niemały, spory"- Uniwersalny słownik języka polskiego, PWN, Warszawa 2003r., tom 5, str. 722).
Sąd nie podzielił argumentów skarżącego, że wskazując organom podatkowym ruchomości w postaci ok. 500 szt. beczek plastikowych 120-200 l, ok. 150.000 szt. słoików, ok. 100 szt. palet drewnianych i metalowych o wartości zakupowej, według twierdzeń skarżącego, ponad 100.000 zł zwolnił się z odpowiedzialności z art. 116 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim podkreślić należy, że wskazanie mienia pozostaje w zdecydowanej sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez organy podatkowe, a ponadto pojawiło się ono dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, ruchomości te nie zostały ujawnione w protokołach o stanie majątkowym spółki z [...] lutego i [...] grudnia 2010 r., zatem na etapie postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem spółki skarżący jako prezes tej spółki o istnieniu takiego majątku nie wspomniał. Z kolei do protokołu o stanie majątkowym, sporządzonego już w postępowaniu odwoławczym prowadzonym w niniejszej sprawie, tj. [...] grudnia 2014 r., skarżący wskazał na posiadanie opakowań: beczek plastikowych, palet drewnianych, koszo-palet metalowych oraz słoików różnych pojemności. Jednakże spisujący protokół i wykonujący zdjęcia ww. ruchomości poborca skarbowy wskazał w tym protokole, że "ze względu na wpływ czynników atmosferycznych oraz wieku (wg prezesa od 5 do 10 lat) na obecną chwilę nie przedstawiają wartości rynkowej". Skarżący protokół takiej treści podpisał, nie zaznaczając w nim, że z takim zapisem o braku wartości ruchomości się nie zgadza. Brak jest również jakiejkolwiek realnej możliwości skonfrontowania zapisu w protokole z [...] grudnia 2014 r. o braku wartości rynkowej opakowań, bowiem skarżący - poza gołosłownym powołaniem się na ww. majątek - nie przedstawił żadnych dowodów, czy choćby oświadczeń lub informacji wskazujących jego wartość rynkową. Nie wykazał również wskazanej przez siebie wartości zakupowej opakowań (określonej w odwołaniu na kwotę 100.000 zł), a nawet pochodzenia towaru (np. faktur zakupu).
Zaznaczyć należy, że nieruchomość, na której znajdują się omawiane opakowania od 2005 r. jest dzierżawiona przez s.c. I, zatem nie można wykluczyć, że ruchomości należą do tego właśnie przedsiębiorcy. Stwierdzić również należy, że skoro opakowania nie zostały zajęte ani w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika Sądowego, ani w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, wobec Spółki nie została ogłoszona upadłość, to nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący, jako reprezentant tej Spółki, podjął próby ich zbycia.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, skarżący nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że wskazanie w odwołaniu mienia w postaci szklanych i plastikowych opakować oraz drewnianych i metalowych palet wyczerpuje przesłankę z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W okolicznościach niniejszej sprawy wskazanie ww. ruchomości nie spełnia warunku dostępnego do natychmiastowego wyegzekwowania mienia, o wiarygodnej, nie budzącej wątpliwości wartości pieniężnej, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Nie jest wystarczające wskazanie mienia, z którego egzekucja jest jedynie potencjalnie możliwa. Wskazywane mienie musi być konkretne i wymierne.
Skarżący zarzuca również organowi egzekucyjnemu, że nie zajął "przysługujących spółce wierzytelności od najemców nieruchomości", ale zauważyć należy, że wierzytelności tych organowi egzekucyjnemu nie wskazał. Jedynie do odwołania złożonego od decyzji organu pierwszej instancji wydanej w kontrolowanej sprawie dołączył skierowane w styczniu 2013 r. do I s.c. wezwanie do zapłaty zaległości za 2011 i 2012 r. oraz wniosek z maja 2014 r. wzywający do próby ugodowej w związku z ww. zaległościami. Trudno uznać te ww. wezwania za wystarczające do uznania, że skarżący wskazał realne, dostępne do natychmiastowego wyegzekwowania mienie o wiarygodnej, nie budzącej wątpliwości wartości pieniężnej, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Podobne stwierdzenie należy odnieść do wskazanych w odwołaniu opakowań.
Na uwzględnienie nie zasługuje także podniesiony w skardze zarzut bezzasadnego powołania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności nieuregulowania przez M zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011, 2012 i 2013, które to w rzeczywistości "zostały zapłacone w dniu złożenia skargi". W ślad za organem odwoławczym wyjaśnić należy, że z akt sprawy bezspornie wynika, iż do [...] sierpnia 2014 r., tj. do dnia wydania decyzji organu pierwszej instancji nie zostały uregulowane zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za marzec i kwiecień 2010 r., za okres od stycznia do grudnia 2011r., 2012 r. i 2013 r. w łącznej wysokości 66.813,98 zł. Wpłaty, na którą powołuje się skarżący, dokonano dopiero [...] sierpnia 2014 r., i to na zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2011 i 2012 r., przy czym jedynie częściowo pokryła ona ww. zaległość. Powyższe doprowadziło zatem do uchylenia zaskarżonych decyzji i ponownego orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości Spółki za wskazany wyżej okres w zmienionej wysokości. W żadnym jednak razie nie miało wpływu na ustalenia dokonane w niniejszym postępowaniu: nie spowodowało ani zmiany stanowiska organów podatkowych i Sądu uznającego, że spółka zaprzestała regulowania ciążących na niej zobowiązań podatkowych i że niewykonywanie tych zobowiązań ma charakter trwały, ani w zakresie oceny przesłanek wymienionych w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się również naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania podatkowego. Organy podjęły bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie, w granicach swoich uprawnień do swobodnej oceny dowodów, oceniły wiarygodność i moc poszczególnych dowodów, na których oparły swe rozstrzygnięcie i rzeczowymi argumentami je uzasadniły, zgodnie z wymogami określonymi w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło