IV SA/Wr 812/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-06-26
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Julia Szczygielska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wznowienia postępowania administracyjnego jest zasadna, gdy wnioskodawca nie wykazał zachowania terminu do złożenia wniosku oraz nie wskazał okoliczności stanowiących podstawę wznowienia?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego na wniosek strony jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy wniosek zostanie złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach uzasadniających wznowienie. Ciężar dowodu zachowania terminu spoczywa na stronie, która musi wskazać zarówno okoliczności uzasadniające wznowienie, jak i termin ich poznania. Brak tych elementów skutkuje odmową wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. oraz nieprawidłowością rozpoznania sprawy wznowieniowej, co powoduje wadę nieważnościową decyzji rozstrzygającej tę kwestię.Stan faktyczny
Z. R. złożył wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji administracyjnych o odmowie udzielenia pomocy w formie zasiłku. Wniosek został złożony po terminie i bez wskazania okoliczności uzasadniających wznowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania, co Z. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 24 września 2014 r. o odmowie wznowienia postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędziowie sędzia NSA Julia Szczygielska, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Z. R. o stwierdzenie nieważności – wydanej z upoważnienia Prezydenta W. – decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...], [...] odmówiło stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji organu pierwszej instancji oddala skargę.
Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 24 września 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Z. R. z dnia 22 sierpnia 2014 r., uzupełnionego podaniem z dnia 3 września 2014 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. - postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2014 r., nr [...] - odmówiło wznowienia postępowania, w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją z dnia 16 grudnia 2013r. [nr...], po rozpatrzeniu wniosku Z. R. o stwierdzenie nieważności - wydanej z upoważnienia Prezydenta W. - decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia 5 sierpnia 2013 r. (nr...) odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144, art. 127 § 3 i art. 149 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.), utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.
W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że wnioskiem z dnia 9 czerwca 2014 r. Z. R. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, "Na podstawie art. 145 § 1 ustęp 5 i 6 kpa. w związku z art. 154 oraz art. 235 kpa", o "wznowienie postępowania i o zmianę decyzji odmawiających udzielenia pomocy w formie zasiłku, ze względu na słuszny interes strony, gdyż wyszły na jaw istotne okoliczności i dowody istniejące, a nieznane organowi w dniu wydania decyzji (...)." Wniosek Z. R. dotyczył trzech decyzji Prezydenta W., trzech decyzji Kolegium i kilkudziesięciu postanowień Kolegium. Jako podstawę prawną wniosku o wznowienie postępowania jego autor wskazał art. 145 § 1 pkt 5 oraz pkt 6 k.p.a.
Pismem z dnia 17 czerwca 2014 r. Kolegium wezwało Z. R. do wyjaśnienia, jakie okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania wskazywanych we wniosku z dnia 9 czerwca 2014 r. decyzji i postanowień Kolegium, nieznane Kolegium, mają być podstawą żądania, a także kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o istniejących - jego zdaniem - przesłankach wznowienia postępowania (Kolegium zacytowało art. 148 § 1 k.p.a. i zauważyło, że we wniosku o wznowienie postępowania Z. R. nie podał, kiedy dowiedział się o okolicznościach mających stanowić podstawę do wznowienia postępowania).
W dniu 25 czerwca 2014 r. Z. R. złożył w Kolegium "odpowiedź" na wezwanie z dnia 17 czerwca 2014 r. Stwierdził: "Na pytanie o okoliczności faktyczne, to wyjaśniam, iż obszernie je przedstawiłem w podaniu z dnia 9 czerwca 2014 r. Odnośnie pytania o datę uzyskania wiadomości o podstawie wznowienia postępowania wyjaśniam, że antycypowałem i do tej pory nie mam takich wiadomości. Oczekuję w oparciu o art. 9 kpa., iż kolegium wskaże mi podstawy wznowienia postępowania wydając w sprawie decyzję".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. - postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2014 r. (nr...) - odmówiło wznowienia postępowania, w którym decyzją z dnia 16 grudnia 2013 r. (nr...), po rozpatrzeniu wniosku Z. R. o stwierdzenie nieważności - wydanej z upoważnienia Prezydenta W. - decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia 5 sierpnia 2013 r. (nr...), którą odmówiono Z. R. zasiłku okresowego, Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu pierwszej instancji.
W dniu 22 sierpnia 2014 r. Z. R. złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. (datowane na ten dzień) podanie, zatytułowane "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie postanowienia Kolegium z dnia 4 sierpnia 2014 r. nr [...], o odmowie wznowienia postępowania na wniosek z dnia 9 czerwca 2014 r." Jednocześnie jednak stwierdził, że domaga się "Stwierdzenia nieważności postanowienia, gdyż wbrew art. 145 kpa postanawia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie na decyzję SKO z dnia 16 grudnia 2013 r. nr [...], która jest podstawą wznowienia postępowania w sprawie. Stwierdzenia nieważności postanowień SKO z dnia 4 sierpnia 2014 r. domagam się gdyż wydano je z rażącym naruszeniem prawa i zamykają mi drogę do wznowienia postępowania w sprawie decyzji MOPS iSKO oraz do Sądu i do Wyroku w sprawie".
Uzasadniając wniosek Z. R. stwierdził m.in., że "Odmowa wznowienia postępowania może być podjęta jedynie z przesłanek określonych w art. 145 § 1 i § 2 kpa". Wskazał, że zgodnie z art. 145 § 2 k.p.a., "wznowienia postępowania można dokonać jeżeli wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego. Tak sformułowana dyrektywa wskazuje na nadrzędny charakter zabezpieczenia życia i zdrowia ludzkiego upoważniającego organ administracyjny do wznowienia postępowania nad wymogami formalnymi oznaczonymi w art. 148 kpa. Jest oczywistym, iż strona postępowania administracyjnego nie musi się znać na prawie, jeżeli jednak podejmie podejrzenie, iż czynności jakie są wobec niej zastosowane w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym zagrażają jej życiu i zdrowiu to zgodnie z art. 63; 128 i 235 kpa. takie podanie o wznowienie postępowania nie musi zawierać szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, iż ze skargi wynika, że taki stan prawny zagraża jej życiu i zdrowiu". Z. R. stwierdził, że od grudnia 2012 r. tylko raz uzyskał dochód i nie może znaleźć zatrudnienia. "Zagraża to mojemu życiu i zdrowiu. Jednak Kolegium z postawą socjopaty nie zauważa problemu i lekceważy mnie. "
Kolegium nie było w stanie stwierdzić, jaki charakter miałoby mieć podanie z dnia 22 sierpnia 2014 r., a więc czy ma ono stanowić wniosek o ponowne rozpatrzenie spraw, w których Kolegium wydało ww. trzy postanowienia z dnia 4 sierpnia 2014 r. (co mogła sugerować pierwsza część cytowanego żądania), czy wnioskiem o stwierdzenie nieważności tych postanowień na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (na co z kolei wskazywała druga część żądania).
Wyjaśniwszy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowią odrębne, niekonkurencyjne i autonomicznie ukształtowane środki nadzwyczajnego weryfikowania decyzji administracyjnych, pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r. Kolegium wezwało Z. R. do wyjaśnienia, czy podanie z dnia 22 sierpnia 2014 r. jest wnioskiem o ponowne rozpatrzenie spraw, w których Kolegium wydało postanowienia z dnia 4 sierpnia 2014 r., [...], czy jest to wniosek o stwierdzenie nieważności tych postanowień, składany na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odpowiadając na wezwanie Kolegium, w piśmie z dnia 3 września 2014 r. Z. R. stwierdził, że "Tak Podaniem z dnia 22.VIII.2014r. wniosłem o ponowne rozpoznanie sprawy."
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje:
Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Warunkiem skuteczności czynności prawnej - wniesienia podania o wznowienie postępowania - jest zachowanie terminu do jej dokonania. Ciężar dowodu dotyczącego zachowania terminu spoczywa na stronie. To strona musi więc w sposób niebudzący wątpliwości udowodnić (nie wystarczy uprawdopodobnienie), w jakim dniu dowiedziała się o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania. Jeżeli zatem wnioskodawca, na którym ciąży obowiązek wykazania, że termin z art. 148 § 1 k.p.a. został przez niego zachowany, tego nie uczynił we własnym zakresie, ani pouczony w trybie art. 9 k.p.a. przez organ o ciążącym na nim obowiązku, nie dokonał uzupełnienia wniosku w wymaganym zakresie (co do zachowania terminu) - właściwym rozstrzygnięciem jest orzeczenie o odmowie wznowienia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2013 r., IV SA/Po 343/12, LEX nr 1274841). Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę, co do istoty, jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), wobec rażącego naruszenia art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny.
Nie ulega wątpliwości, że w odpowiedzi na wezwanie Kolegium z dnia
17 czerwca 2014 r. Z. R. stwierdził: "Odnośnie pytania o datę uzyskania wiadomości o podstawie wznowienia postępowania wyjaśniam, że antycypowałem i do tej pory nie mam takich wiadomości. Oczekuję w oparciu o art. 9 kpa.,
iż kolegium wskaże mi podstawy wznowienia postępowania wydając w sprawie decyzję".
Również zdaniem składu orzekającego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie budzi wątpliwości, że wznowienie postępowania dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy "strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia". Z. R. - jak ostatecznie sam wyjaśnił - nie dowiedział się o nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), lecz "antycypuje" i oczekuje, że wskaże mu je Kolegium. Skoro zatem Z. R. ani w istocie nie wskazał okoliczności mających stanowić podstawę wznowienia postępowania, ani terminu (dnia), w którym o takich okolicznościach miałby się dowiedzieć, to brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawie, w której zapadła opisana we wstępie decyzja Kolegium.
Wskazując jako przesłankę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., Z.R. stwierdził z kolei, że "Decyzje wydano bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska Powiatowego Urzędu Pracy do którego przekazano mój wniosek o pomoc w uzyskaniu zatrudnienia oraz ze strony Urzędu Skarbowego w przedmiocie dochodów jakie zdaniem Prezydenta miałem uzyskiwać". W uzasadnieniu opisanego na wstępie postanowienia Kolegium wyjaśniło, że taki zarzut może być ewentualnie odnoszony wyłącznie do ww. decyzji Prezydenta W. z dnia 5 sierpnia 2013 r., a nie do opisanej na wstępie decyzji Kolegium, wydanej na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium dodało, że zawarty w podaniu z dnia 9 czerwca 2014 r. wniosek o "wznowienie postępowania i o zmianę decyzji odmawiających udzielenia pomocy w formie zasiłku, ze względu na słuszny interes strony, gdyż wyszły na jaw istotne okoliczności i dowody istniejące, a nieznane organowi w dniu wydania decyzji (...)", w zakresie dotyczącym trzech decyzji Prezydenta W. z dnia 5 sierpnia 2013 r. (nr nr [...], [...], [...])- pismami z dnia 18 lipca 2014 r. (nr...) - przekazało Prezydentowi W. jako podmiotowi właściwemu do jego rozpatrzenia.
Z. R. nadal uważa jednak, że to Kolegium "podejmuje postanowieniem, co do całości zakończonego postępowania administracyjnego, także w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie decyzji Prezydenta W.".
Kolegium wyjaśniło, że w myśl art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Wynikająca z tej regulacji ustawowej zasada legalizmu odnosi się również do ścisłego przestrzegania unormowań dotyczących właściwości organu administracji publicznej. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 16 maja 2006 r., II FSK 480/05), prawa, obowiązki i relacje powstające na gruncie prawa administracyjnego determinowane są przepisami prawa, a nie wolą organu lub strony. To więc przepisy prawa, nie strona wskazują organ właściwy do rozpatrzenia jego podania. Stosownie do art. 150 § 1, w związku z art. 149 k.p.a., organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Kolegium nie rozpatrywało w postępowaniu odwoławczym sprawy zakończonej ostatecznie na etapie pierwszej instancji decyzjami z dnia 5 sierpnia 2013 r. ([...], [...], [...]) Kolegium rozpatrywało wnioski Z. R o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta W. ([...], [...], [...]). Ta ostatnia okoliczność nie powoduje jednak, że Kolegium stało się organem właściwym "także w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie decyzji Prezydenta W.".
Mając na względzie wyżej powiedziane Kolegium nie znalazło żadnych postaw prawnych ani faktycznych do uznania, że opisane na wstępie postanowienie odmawiające wznowienia postępowania jest nieprawidłowe. To zaś obligowało Kolegium do utrzymania go w mocy.
Powtórzono, że Z. R. myli instytucję prawną wznowienia postępowania z instytucją prawną stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia). Tylko w postępowaniu nieważnościowym nawet absurdalny zarzut strony np. rażącego naruszenia prawa, wymusza na organie prowadzącym postępowanie wszechstronne dociekanie z urzędu, niezależnie od treści wniosku strony, czy rzeczywiście przedmiot zaskarżenia jest dotknięty jakąkolwiek wadą z art. 156 k.p.a. W przypadku wznowienia postępowania na wniosek, na stronie ciąży obowiązek podania okoliczności wznowienia i obowiązek udowodnienia zachowania terminu do złożenia wniosku ("antycypowanie" nie wchodzi tu w rachubę). Organ z urzędu nie ustala takich okoliczności, ani tym bardziej zachowania przez stronę ustawowego terminu.
Kolegium dodało, że brak jest jakichkolwiek postaw do stosowania w rozpatrywanej sprawie art. 145 § 2 k.p.a., zgodnie z którym z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Po pierwsze, wnioskując o wznowienie postępowania Z. R. nie powoływał przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Po drugie, przepis ten - wbrew wykładni dokonywanej przez wnioskodawcę - nie obliguje organu administracyjnego do wznowienia postępowania "jeżeli wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego". Co do zasady sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Przepis art. 145 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od tej zasady. Zgodnie z tym przepisem istnieje możliwość wznowienia postępowania, jeszcze przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jeżeli jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Do zastosowania tego przepisu konieczne jest łączne wystąpienie obu przesłanek, tj. oczywistość fałszu oraz niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody (por. wyrok NSA z 6 września 1999 r., IV SA 925/97, LEX nr 48239, wyrok NSA z dnia z dnia 18 lipca 2013 r., II OSK 678/12, LEX nr 1374799).
Jeśli zaś chodzi o przekonanie Z. R., że "Odmowa wznowienia postępowania może być podjęta jedynie z przesłanek określonych w art. 145 § 1 i § 2 k.p.a. Kolegium zwróciło uwagę, że "Podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, bowiem taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i decyzji wydanej po wznowieniu postępowania" (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 lutego 2014 r., II SA/Ol 1143/13, LEX nr 1429648). Dodać jeszcze można, że "Organ, prowadząc postępowanie na wniosek strony, związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych przez stronę" (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1999/12, LEX nr 1452837).
W piśmie z dnia 13 października 2014 r., złożonym w tym dniu w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., Z. R. zawarł - skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.- skargę na postanowienie Kolegium z dnia 24 września 2014 r., nr [...]. Wniósł o "stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia i uchylenie postanowień odmawiających wznowienia postępowania ze względu na rażące naruszenie prawa". Jednocześnie autor skargi zawnioskował o zawieszenie postępowania sądowego, ponieważ przed wniesieniem skargi "wszczął postępowanie administracyjne w trybie art. 156 kpa o stwierdzenie nieważności (...)". W uzasadnieniu skargi Z. R. stwierdził m.in., że "Postanowienie narusza słuszny interes strony wynikający z art. 145 § 2 i 150 kpa oraz art. 65 kpa".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie.
W motywach ponownie przedstawiono przebieg postępowania administracyjnego w sprawie oraz powtórzono argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie przypomnieć należy, że kontrola sądowo-administracyjna aktów indywidualnych wydanych przez organy administracji publicznej ma wyłącznie charakter kontroli rozumianej jako badanie zgodności z obowiązującym prawem. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej p.p.s.a. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 powołanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany sformułowanymi w skardze zarzutami i wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zawartego w treści skargi wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie motywowanego uprzednim wniesieniem do SKO we W. o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Z dołączonej do akt sprawy informacji Prezesa SKO we W. z dnia 16 marca 2015 r. wynika, że postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r. utrzymano w mocy postanowienie Kolegium z dnia 19 grudnia 2014 r. odmawiające stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia.
W związku z tym, na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 w związku z art. 56 p.p.s.a. wniosek ten nie podlegał uwzględnieniu, co orzeczono postanowieniem uwidocznionym w treści protokołu rozprawy z dnia 26 czerwca 2015 r.
Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie uchybia tak przepisom prawa materialnego, jak i procesowego. Kolegium trafnie stwierdziło, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Warunkiem skuteczności czynności prawnej - wniesienia podania o wznowienie postępowania - jest zachowanie terminu do jej dokonania. Ciężar dowodu dotyczącego zachowania terminu spoczywa na stronie. To strona musi więc w sposób niebudzący wątpliwości udowodnić (nie wystarczy uprawdopodobnienie), w jakim dniu dowiedziała się o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania. Jeżeli zatem wnioskodawca, na którym ciąży obowiązek wykazania, że termin z art. 148 § 1 k.p.a. został przez niego zachowany, tego nie uczynił we własnym zakresie, ani pouczony w trybie art. 9 k.p.a. przez organ o ciążącym na nim obowiązku, nie dokonał uzupełnienia wniosku w wymaganym zakresie (co do zachowania terminu) - właściwym rozstrzygnięciem jest orzeczenie o odmowie wznowienia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.
Trafnie również skonstatowano, że przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę, co do istoty, jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), wobec rażącego naruszenia art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny.
Znajduje również potwierdzenie w aktach sprawy, że w odpowiedzi na wezwanie Kolegium z dnia 17 czerwca 2014 r. Z. R. stwierdził: "Odnośnie pytania o datę uzyskania wiadomości o podstawie wznowienia postępowania wyjaśniam, że antycypowałem i do tej pory nie mam takich wiadomości. Oczekuję w oparciu o art. 9 kpa., iż kolegium wskaże mi podstawy wznowienia postępowania wydając w sprawie decyzję". W związku z tym organ prawidłowo konkludował, że wznowienie postępowania dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy "strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia". Z. R. - jak wyjaśnił - nie dowiedział się o nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), lecz oczekuje, że wskaże mu je Kolegium. Skoro zatem Z. R. ani w istocie nie wskazał okoliczności mających stanowić podstawę wznowienia postępowania, ani terminu (dnia), w którym o takich okolicznościach miałby się dowiedzieć, to brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawie, w której zapadła opisana we wstępie decyzja Kolegium.
W sprawie nie została również spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Powołany przepis stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez wymaganego prawem stanowiska innego organu. Kolegium wyjaśniło, że taki zarzut może być ewentualnie odnoszony wyłącznie do decyzji Prezydenta W. z dnia 5 sierpnia 2013 r., a nie do opisanej na wstępie decyzji Kolegium, wydanej na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium zawarty w podaniu z dnia 9 czerwca 2014 r. wniosek o "wznowienie postępowania i o zmianę decyzji odmawiających udzielenia pomocy w formie zasiłku, ze względu na słuszny interes strony, gdyż wyszły na jaw istotne okoliczności i dowody istniejące, a nieznane organowi w dniu wydania decyzji (...)", w zakresie dotyczącym trzech decyzji Prezydenta W. z dnia 5 sierpnia 2013 r. ([...], [...], [...])- pismami z dnia 18 lipca 2014 r. przekazało Prezydentowi W. jako podmiotowi właściwemu do jego rozpatrzenia.
Kolegium wyjaśniło skarżącemu, że nie rozpatrywało w postępowaniu odwoławczym spraw zakończonych ostatecznie na etapie I instancji opisanych wyżej decyzjami z dnia 5 sierpnia 2013 r., gdyż rozpatrywało wnioski Z. R. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta W. nr [...]. Ta ostatnia okoliczność nie spowodowała jednak, że Kolegium stało się organem właściwym "także w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie decyzji Prezydenta W.".
Należy również zgodzić się z konstatacją organu, wraz z przytoczonym uzasadnieniem, że brak jest jakichkolwiek podstaw do stosowania w rozpatrywanej sprawie art. 145 § 2 k.p.a., zgodnie z którym z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Trafna jest także uwaga, że podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, bowiem taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i decyzji wydanej po wznowieniu postępowania.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło