II SA/Kr 445/15

WyrokWSA w Krakowie2015-08-26

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Iwona Niżnik-Dobosz, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ostateczna wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Decyzje wydane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego mają charakter decyzji związanych, co oznacza, że organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do ich wydania i nie posiada uznaniowości w tym zakresie. W związku z tym nie jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana takiej decyzji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż byłoby to sprzeczne z wolą ustawodawcy. Tryb art. 155 kpa ma zastosowanie wyłącznie do decyzji uznaniowych, a nie do decyzji związanych.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał decyzję nakazującą Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości technicznych budynku. Wnioskodawczyni J.W. złożyła wniosek o uchylenie lub zmianę tej decyzji z powodu pogorszenia warunków mieszkania, jednak organ odmówił uchylenia lub zmiany decyzji. Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który rozpatrzył skargi ZSM i J.W. na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej oraz J.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 stycznia 2015 r. oraz utrzymał w mocy decyzję odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 października 2009 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA: Iwona Niżnik-Dobosz Agnieszka Nawara- Dubiel Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skarg Związkowej Spółdzielni [...] w K. oraz J. W. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargi oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją nr [...] z dnia 15 września 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 155 i art. 104 kpa w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.): 1) odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia 1 października 2009 r. znak: [...] nakazującej Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. - zarządcy budynku mieszkalno - usługowego przy ul.[...] w K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K; 2) odmówił zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia 1 października 2009 r. znak: [...] nakazującej Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. - zarządcy budynku mieszkalno - usługowego przy ul. [...] w K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu PINB wskazał, że wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. w zakresie lokalu mieszkalnego zostało zakończone wydaniem decyzji nr [....] z dnia 1 października 2009 r. znak: [...] nakazującej Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. przez: 1) nadbudowanie ponad attykę kominów spalinowych obsługujących lokale mieszkalne nr 1, 3, 7; 2) zastosowanie nasad kominowych na wylotach kanałów spalinowych i wentylacyjnych, wspomagających ciągi grawitacyjne oraz przeciwdziałających zjawisku zadmuchiwania wiatrem; 3) wyłączenie pochłaniaczy elektrycznych z przewodów wentylacyjnych w lokalach mieszkalnych nr 7 i nr 8; 4) wyposażenie stolarki okiennej lokalu użytkowego i lokali mieszkalnych zgodnie z normą PN-83/B-0343 w otwory nawiewne (nawiewniki) powietrza wentylacyjnego o odpowiednio zbilansowanej indywidualnie dla każdego lokalu wydajności; 5) uzupełnienie ubytków tynków na pionach kominowych ponad dachem; w terminie do 31 grudnia 2009 r. zgodnie z zaleceniami Ekspertyzy Technicznej nr [...] "Ekspertyza przewodów kominowych w budynkach przy ul. [...] i [...] " opracowaną przez mgr inż. K.M. i mgr inż. T.K. w K. , w października 2007 r. oraz protokołem nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych budynku położonego w K. przy ul. [...] nr [...] przeprowadzonej przez uprawnionego mistrza kominiarskiego W.F. w dniu 28 listopada 2008 r. PINB podkreślił, że ww. decyzja stała się ostateczna 27 października 2009 r. Następnie PINB podał, że w dniu 18 lipca 2014 r. wpłynął wniosek J.W. , z którego, po sprecyzowaniu wynikało, że wnioskodawczyni domagała się "uchylenia lub zmiany punktu nr [...] decyzji PINB w K. - Powiat Grodzki nr [...] w zakresie mieszkania nr 3 z uwagi na napowietrzanie mieszkania poprzez otwory nawiercone przez ZSM w futrynach okien, ubytki muru w oknach (potwierdzone protokołem PINB z 11.02.2003 r.) oraz z uwagi na kwestie niedogrzania mieszkania o ok. 10 cm brak warstwy izolacyjnej podłoża oraz ograniczenie ilości elementów grzewczych po samowolnej zmianie systemu grzewczego przez ZSM. Realizacja punktu 4 w mieszkaniu nr 3 spowoduje pogorszenie warunków egzystowania w mieszkaniu stąd prośba o uwzględnienie przepisu dopuszczającego zmianę lub uchylenie decyzji z powodów społecznych". PINB wyjaśnił istotę procedury przewidzianej w art. 154 i art.155 kpa, a następnie stwierdził, że opisana wyżej decyzja nr [...] z 1 października 2009 r. została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i nie jest decyzją uznaniową, lecz ma charakter związany. Dlatego, zdaniem PINB, nie było dopuszczalne jej uchylenie ani zmiana. Na potwierdzenie swojego stanowiska PINB powołał stosowne orzeczenia sądów administracyjnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J.W., , zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 i art. 107 kpa. Zdaniem odwołującej się organ I Instancji nie uwzględnił aktualnego stanu faktycznego przedmiotowego budynku i mieszkania oraz nie odniósł się do treści wniosku odwołującej się, który wskazywał na pogorszenie warunków funkcjonowania w mieszkaniu przy nadmiernym jego wychłodzeniu. Odwołująca się wskazała na szereg okoliczności, które, w jej ocenie, wpływają na prawidłowe napowietrzanie mieszkania nr [...] . Ponadto wskazała, że organ I instancji nie załączył kopii decyzji PINB zmieniającej decyzję [...] w zakresie pkt 1 dotyczącego nadbudowy komina. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 30 stycznia 2015 r. nr [...] znak: [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji wszczął postępowanie we właściwym trybie, a następnie MWINB stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie brak było możliwości zmiany bądź uchylenia decyzji z dnia 1 października 2009 r., ponieważ nie zachodziła przesłanka polegająca na tym, że "przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji", a ponadto zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony nie uzasadniały zmiany objętej wnioskiem decyzji. MWINB stwierdził, że z uwagi na charakter przepisu prawnego, stanowiącego podstawę prawną objętej wnioskiem o uchylenie lub zmianę decyzji z dnia 1 października 2009 r. oraz stan przedmiotowego obiektu budowlanego, który wymagał nakazania wymienionych w objętej wnioskiem decyzji szeregu czynności, mających na celu doprowadzenie go do należytego stanu technicznego, uchylenie objętej wnioskiem decyzji nie leżało w interesie społecznym. W ocenie MWINB brak było podstaw do uznania, iż okoliczności przytaczane przez J.W. , a mające wskazywać na istnienie słusznego interesu strony, mogły stanowić przesłankę uzasadniającą uchylenie bądź zmianę decyzji z 1 października 2009 r. Organ odwoławczy stwierdził, że kwestie związane z faktem podnoszonego przez J.W. niedogrzania mieszkania nie mogły stanowić podstawy zastosowania trybów przewidzianych w art. 154 i art. 155 kpa, ponieważ tryby te nie mogą prowadzić do merytorycznego badania sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Organ odwoławczy nie dopatrzył się także uchybień proceduralnych i wyjaśnił, że J.W. najpierw wniosła jedynie o częściowe uchylenie przedmiotowej; a następnie w protokole przyjęcia strony z dnia 8 września 2014 r. zawarła również żądanie zmiany decyzji z dnia 1 października 2009 r. Wnioskiem z dnia 7 marca 2015 r. J.W. wniosła o uzupełnienie decyzji z dnia 30 stycznia 2015 r. ponieważ, w jej ocenie, w decyzji tej: 1) nie zostało zamieszczone uzasadnienie, z jakiego powodu organ uznał, że za zmianą decyzji nie przemawia interes społeczny; 2) nie zostało umieszczone uzasadnienie, z jakiego powodu organ uznał, że za zmianą decyzji nie przemawia słuszny interes strony; 3) organ nie odniósł się do kwestii zmiany decyzji w ramach art. 145 kpa § 1 pkt 5; 4) organ nie odniósł się do wyroków WSA w Krakowie nakazujących zbadać kwestię uzyskania przez inwestora "pozwolenia na użytkowanie budynku"; 5) organ nie wyjaśnił, na czym oparł domniemanie, że mieszkanie nr 3 nie jest wystarczająco napowietrzone; 6) organ nie wyjaśnił, jaki wpływ na nieodpowiedni stan techniczny w zakresie ciągów wentylacji grawitacyjnej (...) ma akceptacja przez PINB samowolnej zmiany treści punktu l decyzji nr [...] 7) nie zostało wyjaśnione dlaczego oba organy uznały, że niewykonanie pkt 1 decyzji [...] nie narusza przepisów szczególnych; 8) nie podano, na podstawie jakich okoliczności organ wywiódł, że merytoryczne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 155 kpa czyni z organu trzecią instancję. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z dnia 20 marca 2015 r. znak: [...] , na podstawie art. 111 § 1 pkt 1b w związku z art. 123 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy Prawo budowlane odmówił uzupełnienia decyzji z dnia 30 stycznia 2015 r. nr [...] znak: [...] . MWINB uznał, że przedmiotowy wniosek o uzupełnienie został złożony w terminie przewidzianym w art. 111 § 1 kpa, ale stwierdził, że opisane wyżej żądania J.W. nie mogły zostać uwzględnione w trybie art. 111 § 1 kpa. W skardze na decyzję MWINB w K. z dnia 30 stycznia 2015 r. J.W. zarzuciła naruszenie: 1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 61, art. 73, art. 77, art. 80, art. 107, art. 136 i art. 138 kpa poprzez przyjęcie stanu faktycznego nieznajdującego uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezałatwienie sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli; 2) art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez nieodniesienie się do istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji PINB [...] nieznanych organowi, który wydał tę decyzję, które to dowody wyszły na jaw już po wydaniu decyzji PINB [...]; 3) art. 5 i art. 66 Prawa budowlanego, co, zdaniem skarżącej, potwierdzają protokoły PINB po oględzinach przedstawicieli PINB; 4) art. 153 i art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniach sądu w sprawach o sygn. akt II SA/Kr 1668/09 oraz II SA/Kr 243/13; 5) art. 2 i 20 Konstytucji RP. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wniosła także o uchylenie postanowienia MWINB w K. nr [...] z dnia 20 marca 2015 r. W uzasadnieniu skargi szczegółowo opisała okoliczności, które, w jej ocenie, powinny były doprowadzić do uchylenia bądź zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia 1 października 2009 r. znak [...] . W odpowiedzi na skargę MWINB w K. wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej po terminie, ewentualnie o oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję złożyła także Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. , zarzucając jej naruszenie art. 66 Prawa budowlanego oraz art. 7, art. 77 i art. 107 kpa. Strona skarżąca domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ II instancji niesłusznie przyjął, że w trybie przewidzianym w art. 155 kpa weryfikacja decyzji następuje tylko z jednego punktu widzenia, tzn. czy za zmianą (uchyleniem) ostatecznej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Strona skarżąca zarzuciła, że organ pominął w ten sposób ważny aspekt decyzji z art. 155 kpa, który wyraża się w tym, że art. 155 kpa może odnosić się do decyzji dotkniętych niekwalifikowanymi wadami (niedającymi podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji czy do wznowienia postępowania) lub decyzji prawidłowych. Strona skarżąca podniosłą, że organy obu instancji nie wyjaśniły stanu sprawy w tym zakresie i nie rozstrzygnęły, czy decyzja objęta wnioskiem J.W. nie jest dotknięta nieważnością oraz czy nie wystąpiły żadne nowe kwestie uzasadniające wznowienie postępowania. Ponadto strona skarżąca zakwestionowała stanowisko organów, że art. 155 kpa znajduje zastosowanie wyłącznie do decyzji uznaniowych. Zdaniem strony skarżącej brak jest wyraźnego przepisu prawa zakazującego stosowanie tego trybu do decyzji wydanych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Skarżąca podniosła również, że organ II instancji winien był ocenić okoliczności wskazane przez J.W. (tzn. ryzyko napowietrzenia mieszkania nr 3, niebezpieczeństwo niedogrzania mieszkania, a w konsekwencji pogorszenie warunków jej egzystowania w mieszkaniu na skutek wykonania nakazanych robót budowlanych) w kontekście przesłanek z art. 155 kpa. W odpowiedzi na skargę MWINB w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na zasadzie art. 111 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sprawy z ww. skarg zostały połączone do wspólnego rozstrzygnięcia i rozpoznania. Na rozprawie skarżący podtrzymali skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. W świetle powyższych zasad wniesione w niniejszej sprawie skargi nie są zasadne i podlegają oddaleniu. Podnieść też należy, że sąd nie uwzględnił wniosku o odrzucenie skargi J.W. ponieważ nie wniosła ona skargi po terminie, jak zarzucił organ. Zgodnie z art. 111 § 2 kpa w przypadku złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji, termin do jej zaskarżenia biegnie od dnia doręczenia postanowienia w przedmiocie uzupełnienia. W przedmiotowej sprawie postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji doręczone zostało skarżącej w dniu 10 kwietnia 2015 r., a skargę wniosła ona w dniu 11 maja 2015 r., a zatem w terminie 30 dni ( przy uwzględnieniu, że 10 maja 2015 r. to niedziela). Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, podnieść należy, że kodeks postępowania administracyjnego przewiduje postępowania, które mogą doprowadzić do usunięcia z obrotu prawnego lub zmodyfikowania treści decyzji, który uzyskały już przymiot ostateczności. Do tego rodzaju postępowań należą: wznowienie postępowania (art. 145-152 kpa), uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej (art. 154-155 kpa), stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156-159 kpa), uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej przez ministra (art. 161 kpa) oraz stwierdzenie wygaśnięcia decyzji (art. 162 kpa). Podkreślić trzeba, że są to nadzwyczajne tryby postępowania, ponieważ stanowią wyjątek od zasady nienaruszalności decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa). Każdy z nadzwyczajnych trybów ma inną charakterystykę i przewiduje odmienne przesłanki, których spełnienie umożliwia usunięcie z obrotu prawnego lub zmodyfikowanie treści decyzji ostatecznych. Tryby nadzwyczajne są wobec siebie konkurencyjne i po wszczęciu postępowania w jednym z trybów nadzwyczajnych nie jest możliwe przejście do innego trybu nadzwyczajnego w ramach tego samego postępowania. Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania, wskazać należy, że skarżąca nie żądała stwierdzenia nieważności, czy wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 1 października 2009 r. Nie przytoczyła też okoliczności wskazujących, że jej intencją było wszczęcie jednego z ww. trybów. Dopiero we wniosku o uzupełnienie decyzji MWINB powołała się na istotne dla sprawy, jej zdaniem, nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji PINB [...] , nieznane, jej zdaniem organowi, który wydał tę decyzję, które to dowody wyszły na jaw już po jej wydaniu. Zarówno jednak z wniosku przesłanego do PINB w dniu 18 lipca 2014 r. (k. 2 a.a.), jego sprecyzowania do protokołu w dniu 8 września 2014 r. (k.13 a.a.), odwołania oraz z wszystkich znanych organom okoliczności sprawy nie wynikało, aby skarżąca domagała się wznowienia postępowania. Należy zauważyć, że po pierwsze, skarżąca uczestniczyła w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 1 października 2009 r. (w uzasadnieniu której, na str. 4 i 6, w zakresie tzw. nawiewników, powołano się m.in. na ekspertyzę techniczną nr [...] i oględziny budynku), a po drugie, że wszystkie okoliczności, które przytoczyła we wniosku o uchylenie i zmianę ww. decyzji, podnosiła już wcześniej, zarówno w postępowaniach administracyjnych, jak i sądowoadministracyjnych, co oznacza, że nie dowiedziała się o nich miesiąc przed złożeniem wniosku, a zatem w terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa. Skarżącym oraz organom nadzoru budowlanego z urzędu znany był, jeszcze przed 1 października 2009 r., fakt nawiercenia otworów przez spółdzielnię w futrynach okien (co nastąpiło jeszcze przed odebraniem mieszkania przez skarżącą), istnienie ubytków muru w oknach (potwierdzone, jak podniosła strona, już protokołem PINB z 11.02.2003 r.) oraz podnoszone przez skarżącą J. W. kwestie niedogrzania mieszkania z uwagi na brak warstwy izolacyjnej podłoża mieszkania i zmniejszenie przegrody międzykondygnacyjnej pomiędzy parterem a I piętrem o ok. 10 cm oraz ograniczenie ilości elementów grzewczych, po zmianie systemu grzewczego przez ZSM (vide w tym zakresie także uzasadnienia wyroków WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 1668/09 oraz II SA/Kr 243/13). Dlatego nie można uznać, że są to okoliczności nowe, o jakich organ dowiedział się dopiero podczas kontroli budynku w dniu 22 października 2013 r., jak podnosiła J.W. w skardze, ww. piśmie i na rozprawie. Przeprowadzenie dowodów z protokołów oględzin dokonanych przez organ egzekucyjny, jak i projektu budowlanego w części odnoszącej się do systemu grzewczego c.o., sąd uznał zatem za zbędne dla dokonania kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów, sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo badały, rozpoznając wniosek skarżącej J.W. , czy możliwe było uchylenie ostatecznej decyzji PINB z dnia 1 października 2009 r. w trybie przewidzianym w art. 155 kpa. Dlatego zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie jest zasadny. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest zatem decyzja wydana na podstawie art. 155 kpa odmawiająca zmiany i uchylenia decyzji ostatecznej nakazującej usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku mieszkalnego. Zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślić przy tym należy, że decyzje podejmowane w trybie art. 155 kpa mają charakter uznaniowy, co oznacza, że organowi administracji pozostawiono pewien zakres swobody przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięcia, które organ uzna za najbardziej właściwe. O treści wydanej decyzji w takim przypadku decyduje zatem ocena i wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji konkretnej treści. Posiadając prawo wyboru rozstrzygnięcia, organ może tym samym w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanki określonej w art. 155 kpa uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Prawidłowo jednak organy zwróciły uwagę, że decyzja PINB z dnia 1 października 2009 r. której częściowego uchylenia i zmiany domagała się skarżąca, była decyzją wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1917/11, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawiony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W konsekwencji należy przyjąć, że nie jest dopuszczalne uchylenie w trybie art. 155 kpa decyzji związanej wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, gdyż byłoby to sprzeczne z wolą ustawodawcy, który w tych okolicznościach związał organ nadzoru budowlanego co do sposobu rozstrzygnięcia (tak np. NSA w wyroku z dnia 20 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 916/10 - oba powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym niezasadnie zarzucono w skardze naruszenie art. art. 155 kpa, a także art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 61, art. 73, art. 77, art. 80, art. 107, art. 136 i art. 138 kpa oraz art. 2 i 20 Konstytucji RP, ponieważ stwierdzenie, że wniosek o zmianę i uchylenie dotyczy decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego było wystarczającą podstawą do orzeczenia o odmowie uchylenia i zmiany takiej decyzji w trybie art. 155 kpa. W tej sytuacji uznać należy, że stanowisko organów jest w tej kwestii prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów skarżących podnieść należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 kpa nie jest ponowne, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy (a z wniosku skarżącej J. W. wynika, że zmierza on do zmiany ostatecznej decyzji i wydania zupełnie innego rozstrzygnięcia w zakresie jej mieszkania), ale przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, ale jedynie wówczas gdy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. W orzecznictwie sądowym oraz w piśmiennictwie ukształtował się jednolity pogląd, co do znaczenia użytego w tym przepisie sformułowania "przepisy szczególne", jako przesłanki negatywnej stosowania art. 155 k.p.a., zawartej w przepisach odrębnych. Chodzić tu będzie nie tylko o wyrażony expressis verbis zakaz zmieniania określonego rodzaju decyzji administracyjnych, czy też zakaz wynikający z istoty niektórych rozwiązań prawnych o charakterze restryktywnym (zob. J. Borkowski [w] B. Adamiak, J. Borkowski "KPA. Komentarz" Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2002 r., str. 685 - 686), ale także uregulowany w poszczególnych ustawach "własny" tryb zmiany decyzji ostatecznej, wydanej w oparciu o przepisy takiej ustawy. Organy administracyjne prawidłowo zatem wyjaśniły, że procedurze określonej w art. 155 kpa podlegają wyłącznie decyzje uznaniowe, natomiast w sytuacjach, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca organom określone rozwiązanie, przepis ten nie znajduje zastosowania. Odnosząc się do zarzutów skarżącej J.W. zawartych także w piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2015 r. (k. 46,47 a.s.) podnieść należy, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 kpa nie może prowadzić do kontroli celowości i skuteczności postępowania egzekucyjnego prowadzonego. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 153 i art. 170 ppsa gdyż orzeczenia WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 1668/09 oraz II SA/Kr 243/13 dotyczyły postępowania administracyjnego zwykłego, a nie prowadzonego w trybie nadzwyczajnym. Ponadto orzeczenia te nie dotyczyły stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. w zakresie objętym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia 1 października 2009 r. znak: [...] . Kontrolując zgodność z prawem postanowienia nr [...] z dnia 20 marca 2015 r. o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia 30 stycznia 2015 r. nr [...] , stwierdzić należy, że jest ono zgodne z prawem. Wszystkie bowiem żądania J.W. , zamieszczone we wniosku o uzupełnienie, nie mogły być uwzględnione w trybie art. 111 § 1 kpa. Zgodnie bowiem z tym przepisem uzupełnienie decyzji dotyczyć może jedynie takich kwestii, jak: rozstrzygnięcia, prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Co do zarzutów skarżącej spółdzielni stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Ze stwierdzenia, że art. 155 kpa może odnosić się do decyzji dotkniętych niekwalifikowanymi wadami nie można wysuwać wniosku, że zastosowanie tego trybu jest możliwe dopiero po zbadaniu decyzji w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji oraz postępowania wznowionego. Jak podniesiono na wstępie są to tryby niezależne i jeżeli decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a organ nie wszczął z urzędu, czy na wniosek ww. postępowań, to - rozważając zmianę, czy uchylenie decyzji w trybie art. 155 kpa - organ nie jest zobowiązany, jak chciałaby strona skarżąca, do prowadzenia postępowania mającego na celu wyjaśnienie, czy decyzja objęta wnioskiem o zmianę i/lub uchylenie nie jest dotknięta nieważnością oraz czy nie wystąpiły żadne nowe kwestie uzasadniające wznowienie postępowania. Do pozostałych zarzutów ustosunkowano się już wcześniej. Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalić skargi na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło