I SA/Bk 565/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-12-02

Skład orzekający: Andrzej Melezini, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych wypłacane rolnikom indywidualnym oraz osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i czy należy wystawić w tym zakresie deklarację PIT-8C?
Ratio decidendi
Odszkodowania wypłacane rolnikom indywidualnym za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż stanowią przychód z działalności rolniczej wyłączony z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. Natomiast odszkodowania wypłacane osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu i należy wystawić w ich przypadku deklarację PIT-8C, gdyż nie korzystają ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., ponieważ ich wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub rozporządzeń wykonawczych.
Stan faktyczny
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych odszkodowań wypłacanych za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych. Organ podatkowy wydał interpretację, w której uznał, że odszkodowania te stanowią przychód podlegający opodatkowaniu i należy wystawić deklarację PIT-8C. Skarżąca zaskarżyła tę interpretację, kwestionując prawidłowość stanowiska organu w zakresie opodatkowania odszkodowań wypłacanych rolnikom indywidualnym i osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów w zakresie dotyczącym opodatkowania odszkodowań wypłacanych rolnikom indywidualnym oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w B. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w B. (dalej jako: "Skarżąca", "Wnioskodawca") dnia [...] stycznia 2015 r. zwróciła się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania. We wniosku wskazała, że jest państwową jednostką budżetową, działającą na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). Statut Wnioskodawcy został nadany przez Ministra Środowiska rozporządzeniem z dnia 10 listopada 2008 r. Wskazała, że zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013, poz. 627 ze zm.; dalej przywoływana jako: "u.o.p.") Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych tj. żubry – w uprawach, płodach rolnych lub gospodarstwie leśnym; wilki i rysie - w pogłowiu zwierząt gospodarskich; niedźwiedzie - w pasiekach, w pogłowiu zwierząt gospodarskich oraz w uprawach rolnych; bobry - w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim. Odpowiedzialność, o której mowa powyżej nie obejmuje utraconych korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć gdyby szkoda nie została wyrządzona. Podniosła, że wpływają do niej wnioski o wypłatę odszkodowań od: osób prawnych, osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz od rolników indywidualnych. Na podstawie złożonych wniosków dokonuje się oględzin w terenie, szacowania wartości szkody oraz wypłaca odszkodowanie, jako rekompensatę za poniesione szkody wyrządzone w wyniku działania zwierząt prawnie chronionych. Podstawą wypłaty odszkodowania jest protokół sporządzony z oględzin składający się z dwóch części. Pierwsza dotyczy danych osobowych poszkodowanego, identyfikacji przedmiotu szkody (nr działki rodzaj uprawy, rodzaj drzewa, sprzętu, itp.), zwierzęcia i przyczyny, które spowodowało szkodę, uwag sporządzającego protokół oraz uwag poszkodowanego do ustaleń poczynionych podczas oględzin. Druga część protokołu zawiera kalkulację szkody ze wskazaniem podstaw jej szacowania (np. oszacowanie masy drewna następuje na podstawie pomiaru średnicy pniaka i odczytu z "Tablic służących do określenia pierścienic i miąższości drzewa na podstawie średnicy pniaka" - praca zbiorowa na zlecenie Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, a cenę przyjmuje się na podstawie cen drewna w poszczególnych nadleśnictwach na terenie województwa). Na końcu poszkodowany wskazuje, w jakiej formie należy dokonać płatności oraz wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby postępowania związanego z szacowaniem szkód i wypłatą odszkodowania. Wysokość odszkodowania nie podlega negocjacji. Skarżąca wskazała, że przedmiot niniejszego wniosku jest zasadny w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie niezgodności art. 126 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zakresie, w jakim ogranicza odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez bobry wyłącznie do szkód powstałych w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim, z art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W związku z powyższym sformułowano następujące pytanie: czy odszkodowanie za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych wypłacane rolnikom indywidualnym oraz osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej stanowią przychód opodatkowany i należy im wystawić PIT-8C? Przedstawiając własne stanowisko w sprawie Skarżąca wskazała, że odszkodowania za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych wypłacane rolnikom indywidualnym i innym osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu w myśl ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 poz. 361 ze zm. zwanej dalej: "u.p.d.o.f."), i w związku z tym nie należy ww. osobom wystawiać i przesyłać deklaracji PIT-8C. W przypadku rolników indywidualnych wypłacane odszkodowania stanowią przychód z działalności rolniczej i w związku z tym na podstawie art. 2 ust. 1 nie podlegają przepisom u.p.d.o.f. W przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę, jako zwolnione od podatku oraz dochody, od których Minister Finansów w drodze rozporządzenia zaniechał poboru podatku. Skarżąca wskazała, że katalog zwolnień przedmiotowych określony w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. zwalnia z opodatkowania otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, pod warunkiem, że ich wysokość lub zasady wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. W przypadku odszkodowań, o których wyżej mowa, zasady ustalania wynikają z art. 126 u.o.p. W interpretacji indywidualnej z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B., działający w imieniu Ministra Finansów, uznał stanowisko Skarżącej w zakresie opodatkowania odszkodowania za nieprawidłowe. Organ przytoczył treść art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odszkodowania wypłacane rolnikom indywidualnym, nie podlegają wyłączeniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. i w konsekwencji podlegają zapisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wszelkie przychody pośrednio związane z działalnością rolniczą, czy też powstające przy okazji prowadzenia działalności rolniczej, jak np. odszkodowania, nie stanowią przychodów z tej działalności. W dalszej kolejności organ przywołał treść art. 126 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 11 u.o.p. oraz stwierdził, że w drodze rozporządzenia określa się jedynie tryb postępowania przy szacowaniu szkód oraz sposób wypłaty odszkodowań za szkody a także wzory dokumentów dotyczących szacowania szkód i wyliczania odszkodowań. Natomiast z powołanego powyżej art. 126 ust. 3 ww. ustawy jednoznacznie wynika, że to Wnioskodawca dokonuje kalkulacji szkody i ustala wysokość odszkodowania (np. jak wskazano w treści wniosku w oparciu o oszacowaną masę drewna i cenę ustalona na podstawie cen drewna w poszczególnych nadleśnictwach na terenie województwa). W ocenie organu, powyższe przepisy ustawy o ochronie przyrody nie określają wprost wysokości odszkodowania, a także nie wskazują zasad jego ustalania. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że wskazane we wniosku odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw nie korzystają ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Biorąc powyższe, organ stwierdził, że skoro wypłacane odszkodowania nie korzystają z wyłączenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., jak również nie mieszczą się w katalogu zwolnień przedmiotowych, to podlegają one opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł, o którym stanowią przepisy art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. W konsekwencji Skarżący zobowiązany jest wypełnić nałożony przez art. 42a u.p.d.o.f., czyli wystawić PIT-8C, w których należy wykazać wartość przekazanych odszkodowań jako przychód z innych źródeł. Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, Skarżąca złożyła do Sądu skargę i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1. oraz art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f w zw. z art. 126 u.o.p., poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji ich niezastosowanie wobec odszkodowań za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych wypłacane rolnikom indywidualnym oraz innym osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej i słuszne przyjęcie, że ww. odszkodowania stanowią przychód opodatkowany a Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. zobowiązany jest do wystawiania dokumentu PIT-8C, bowiem ich wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw i przyjęcie, że przedmiotowe odszkodowania nie podlegają wyłączeniu, bowiem są to przychody pośrednio związane z działalnością rolniczą, powstające przy okazji prowadzenia działalności rolniczej, zatem nie stanowią przychodów z tej działalności. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że odszkodowania, o których mowa w art. 126 ust. 1 u.o.p. są objęte zwolnieniem podatkowym z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. jako odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Podniosła również, że kwestię nieuznania odszkodowania za szkody wyrządzone przez zwierzęta prawnie chronione w działalności rolniczej za dochód opodatkowany potwierdza stanowisko Ministra Finansów w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (interpretacja z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie nr [...]) oraz Dyrektora Izby Skarbowej w P. (interpretacja z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie [...]). W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze, działający w imieniu Ministra Finansów - Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże nie wszystkie zarzuty skargi okazały się zasadne. W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest więc, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej przywoływana jako: "p.p.s.a.", zbadanie prawidłowości interpretacji lub zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa procesowego. W przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania, Sąd uwzględnia skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, wydawaną w indywidualnej sprawie i uchyla taką interpretację na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przechodząc do meritum, spór w sprawie dotyczy zależności pomiędzy odszkodowaniem za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych, które jest wypłacane rolnikom indywidualnym oraz osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, a potencjalnym przychodem, który podlega opodatkowaniu i wiąże się z wystawieniem deklaracji podatkowej PIT – 8C. Aby prawidłowo odpowiedzieć na przedstawione przez Wnioskodawcę pytania, należy przede wszystkim skupić się na zdefiniowaniu i charakterystyce odszkodowań, które są wypłacane za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych. Kwestie te rozstrzyga ustawa o ochronie przyrody, która w art. 126 zobowiązuje Skarb Państwa do ponoszenia odpowiedzialności za ww. szkody, z wyłączeniem utraconych korzyści. W myśl art. 126 ust. 3 u.o.p. oględzin i szacowania szkód, a także ustalania wysokości odszkodowania i jego wypłaty, dokonuje regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego dyrektor tego parku. Zatem to Wnioskodawca dokonuje kalkulacji szkody i ustala wysokość odszkodowania (np. jak wskazano w treści wniosku w oparciu o oszacowaną masę drewna i cenę ustaloną na podstawie cen drewna w poszczególnych nadleśnictwach na terenie województwa). Zgodnie z dyspozycją art. 126 ust. 11 u.o.p. Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa i ministrem właściwym do spraw rybołówstwa określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania przy szacowaniu szkód oraz sposób wypłaty odszkodowań za szkody, o których mowa w ust. 1, a także wzory dokumentów dotyczących szacowania szkód i wyliczania odszkodowań oraz terminy zgłoszenia i szacowania szkody, kierując się potrzebą dokonywania oceny rzeczywistej szkody oraz przyjęcia wysokości wyceny szkody według cen rynkowych. Przy czym należy zauważyć, że do dnia wydania interpretacji jak i zapadłego orzeczenia w sprawie przez Sąd, rozporządzenie wykonawcze nie zostało wydane. Biorąc powyższe pod uwagę, jak też stanowisko prezentowane w doktrynie, nie jest obecnie bezpośrednio uregulowana przez ustawodawcę procedura ustalania wysokości odszkodowania za szkody wyrządzone przez zwierzęta objęte ochroną gatunkową. Powoduje to, że odpowiedzialność przez Skarb Państwa będzie ponoszona na zasadach ogólnych, określonych w art. 417 k.c. i to postępowanie w sprawie ustalenia szkody powinno przebiegać na zasadach ogólnych (por. K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz., komentarz do art. 126 ustawy, Warszawa 2013; M. Goettel, Sytuacja zwierzęcia w prawie cywilnym, Warszawa 2013, str. 389). W dalszej kolejności należy poddać ocenie zasadność przyporządkowania dyspozycji norm prawa podatkowego w celu oceny prawidłowości stanowiska zajętego przez organ interpretacyjny. Odnosząc się zatem do części pytania związanego z wypłatą rolnikom odszkodowań za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych, stanowisko organu w tym zakresie jest nieprawidłowe. Na taką możliwość oceny stanu faktycznego wskazuje sam organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę, na str. 7. Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca wprost unormował w art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., że przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Oczywistym jest też fakt, że ustawodawca skonkretyzował w sposób jak najbardziej precyzyjny co należy rozumieć przez działalność rolniczą, a wyliczenie dokonane przez ustawodawcę w art. 2 ust. 2 u.p.d.o.f. ma charakter zamknięty. Otóż działalnością rolniczą, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., jest działalność polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego oraz hodowla ryb, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej: 1) miesiąc - w przypadku roślin, 2) 16 dni - w przypadku wysokointensywnego tuczu specjalizowanego gęsi lub kaczek, 3) 6 tygodni - w przypadku pozostałego drobiu rzeźnego, 4) 2 miesiące - w przypadku pozostałych zwierząt - licząc od dnia nabycia. Z przytaczanego, ustawowego zapisu wynika jaki rodzaj działalności zalicza się do działalności rolniczej, a także to, że każdy inny przychód, pośrednio związany z działalnością rolniczą, czy tez powstający przy okazji prowadzenia działalności rolniczej nie stanowi przychodów z tej działalności. Prawidłowo wskazuje Skarżąca w skardze, że charakteryzowane odszkodowania mają charakter kompensacyjny, tym samym stan majątkowy rolników indywidualnych poprzez wypłatę odszkodowania nie staje się większy w odniesieniu do stanu sprzed wyrządzenia szkody. Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, odszkodowania wypłacane rolnikom indywidualnym za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych, które mają w rzeczywistości na celu przywrócenie stanu posiadania sprzed wyrządzenia szkody, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż stanowią przychód uzyskany z działalności rolniczej, o którym mowa w art. 2 ust.1 pkt 1 u.p.d.o.f. Tożsame stanowisko jest przytaczane w innych interpretacjach indywidualnych, które zasadnie przytacza Skarżąca. Odnosząc się zaś do części pytania związanego z wypłatą tych samych odszkodowań za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych, ale osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, stanowisko organu w tym zakresie jest prawidłowe. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl zaś normy prawnej zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe. Biorąc powyższe unormowania pod uwagę należy jednoznacznie stwierdzić, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne są zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym. Ze zwolnienia będą mogły skorzystać te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Jak już Sąd podkreślał, w art. 126 u.o.p. nie wskazuje się ani wysokości odszkodowań wypłacanych dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczych, za szkody wyrządzone przez gatunki chronione zwierząt tam wymienionych, ani też zasady ustalania odszkodowania nie wynikają, co należy podkreślić - wprost z tego przepisu, ani rozporządzenia wykonawczego, które nie zostało do czasu wydania interpretacji indywidualnej, jak i orzeczenia Sądu wydane. Zarówno wysokość odszkodowań jak i zasady ich ustalania jest kształtowana na zasadach ogólnych prawa cywilnego wraz z dopuszczeniem możliwości złożenia powództwa cywilnego w tego typu sprawach na podstawie wspomnianego art. 417 k.c. Reasumując, stanowisko organu w tej mierze jest zasadne, a tego typu świadczenia będą opodatkowane podatkiem dochodowym, co powoduje, że Skarżący będzie zobowiązany do wystawienia deklaracji PIT - 8C na podstawie art. 42a u.p.d.o.f., zgodnie z którym osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, z zastrzeżeniem art. 45ba ust. 4, przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, należało interpretację indywidualną uchylić, ze względu na to, że nie odpowiada ona prawu i narusza treść art. 2 ust. 1 pkt. 1 u.p.d.o.f. w zakresie w jakim uznaje, że odszkodowanie za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych wypłacane rolnikom indywidualnym stanowią przychód opodatkowany i należy w tym zakresie wystawiać deklarację PIT-8C. W ocenie Sądu nie doszło zaś do naruszenia powoływanych w skardze przepisów art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. w zw. z art. 126 u.o.p. i w tym zakresie interpretacja indywidualna odpowiada prawu. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ podatkowy, będąc związany oceną prawną oraz wskazaniami Sądu co do dalszego postępowania, wyrażonymi w niniejszym orzeczeniu, winien ponownie rozpoznać wniosek o wydanie interpretacji i udzielić jej z uwzględnieniem wykładni prawa dokonanej przez Sąd. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm..) orzekł jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło