II OSK 1342/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-20

Skład orzekający: Robert Sawuła, Paweł Miładowski, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie pozwolenia na budowę może zostać utrzymana w mocy, jeśli inwestor wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie decyzji lokalizacyjnej wydanej dla poprzednika prawnego, a nie wyłącznie na podstawie ekspektatywy nabycia prawa użytkowania wieczystego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzja lokalizacyjna wydana dla poprzednika prawnego skarżącej Spółdzielni, która dotyczyła budowy na nieruchomości stanowiącej własność państwową, może stanowić podstawę do uznania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że ocena ta powinna uwzględniać zakres planowanych działań inwestycyjnych i porównać go z zakresem udzielonych wcześniej zgód, a także rozważyć możliwość wywodzenia uprawnienia z art. 210 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła wniosek o pozwolenie na budowę obudowy klatki schodowej i nadbudowy zadaszenia. Organy administracji odmówiły udzielenia pozwolenia, uznając, że Spółdzielnia nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółdzielni. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzje organów, uznając, że decyzja lokalizacyjna wydana dla poprzednika prawnego Spółdzielni może stanowić podstawę do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...], zasądził od Wojewody [...] na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej J. kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 marca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant starszy inspektor sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej J. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1473/15 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej J. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej J. z siedzibą w W. kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1473/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawa oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "J." z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. W związku z wnioskiem ww. Spółdzielni zostało wszczęte przez Prezydenta [...] postępowanie administracyjne w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na obudowie ścian istniejącej zewnętrznej klatki schodowej w budynku handlowo-usługowym wraz z nadbudową zadaszenia w W. przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], Prezydent [...] nałożył na inwestora obowiązki celem uzupełnienia wniosku, m.in. w zakresie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], Wojewoda [...] wyłączył Prezydenta [...] z przedmiotowego postępowania, wskazując, że [...] jest właścicielem nieruchomości objętych przedmiotową inwestycją, w imieniu którego obowiązki wykonuje Prezydent [...], oraz w związku z art. 24 § 1 pkt 1 w związku z art. 26 § 3 K.p.a. Prezydent [...] stał się niezdolny do załatwienia przedmiotowego wniosku i do załatwienia sprawy wyznaczył Starostę Ż.. W administracyjnym toku instancji Starosta Ż. postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym. W jego wykonaniu Spółdzielnia przedłożyła m.in. uzupełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Następnie Starosta Ż. decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], odmówił udzielenia pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Wojewody, inwestor nie złożył kompletnego wniosku o pozwolenie na budowę – nie wykazał się posiadaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ww. Spółdzielnia na wezwanie Starosty przedstawiła oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, wskazując jako źródło swojego uprawnienia stosunek zobowiązaniowy przewidujący możliwość realizacji robót budowlanych na nieruchomościach będących we władaniu Spółdzielni i przeznaczonych do oddania w użytkowanie wieczyste. Nie ma potrzeby przedstawiana zgody właściciela nieruchomości ([...]). Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], Starosta Ż. odmówił udzielenia pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji. W ocenie organu, nadesłane oświadczenie inwestora nadal nie daje podstaw do uznania, że posiada on prawo do dysponowania działkami nr [...] i [...] na cele budowlane, bowiem ekspektatywa to swego rodzaju "oczekiwanie prawne", że tytuł prawny do nieruchomości zostanie uzyskany. Organ wskazał również na nieprawidłowo podpisane oświadczenie inwestora, bowiem zgodnie z działem II KRS Spółdzielni, oświadczenie woli za Spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub członek zarządu i pełnomocnik, a oświadczenie podpisali prezes zarządu oraz główny księgowy – M. J., która w KRS nie figuruje jako osoba uprawniona do reprezentacji Spółdzielni. Odwołanie od ww. decyzji wniosła ww. Spółdzielnia. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. decyzję o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podzielił argumentację Starosty odnośnie dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda wskazał, że z przedstawionych przez inwestora dokumentów wynika jedynie wola Prezydenta [...] uregulowania stanu prawnego nieruchomości będących we władaniu Spółdzielni, tj. zawarcia umowy ustanowienia na rzecz Spółdzielni użytkowania wieczystego. Wątpliwe jest także zdaniem organu wywodzenie prawa do dysponowania nieruchomością z dokumentów potwierdzających prawidłowość uprzednich procesów inwestycyjnych (decyzje lokalizacyjne, pozwolenia na budowę), oraz idącej w ślad za tym aktualnej konieczności utrzymania obiektów w należytym stanie technicznym. Wynikające z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego obowiązki w zakresie użytkowania obiektu budowlanego, jakkolwiek z reguły obciążające podmioty legitymujące się tytułem prawnym do obiektu budowlanego, nie rodzą uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli projektowana inwestycja dotyczy robót z zakresu utrzymania obiektu budowlanego. Odnośnie prawidłowości podpisów złożonych pod oświadczeniem o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, Wojewoda wyjaśnił, że główna księgowa posiadała pełnomocnictwo, zgodnie z którym upoważniona była do składania oświadczeń woli w imieniu Spółdzielni. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ww. Spółdzielnia, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 pkt 11 oraz art. 35 ust. 3 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1473/15, oddalając skargę, wyjaśnił na czym polega prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, oraz tzw. "maksymalnie ukształtowana ekspektatywa". W ocenie Sądu, zasadnie organy obu instancji przyjęły, że w niniejszej sprawie inwestor nie wykazał ani prawa rzeczowego ani obligacyjnego, z którego można wywieść zgodę właściciela na wykonanie zamierzonych robót budowlanych. Do chwili obecnej właściciel nieruchomości ([...]) nie ustanowił na rzecz skarżącej (Spółdzielnia) prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości. Ponadto nie jest zadaniem organów architektoniczno-budowlanych ocena czy inwestorowi przysługuje ekspektatywa maksymalnie ukształtowana nabycia prawa użytkowania wieczystego, skoro inwestor od 1996 r. nie doprowadził do sytuacji, w której właściciel prawo to ustanowił. Brak także dowodów na to, że dochodził na drodze sądowej do możliwości jaką daje art. 64 Kodeksu cywilnego, zawierający materialnoprawną regulację skutków wyroku sądowego stwierdzającego obowiązek złożenia oświadczenia woli. Przewiduje on, że oświadczenie woli strony zobowiązanej do jego złożenia może być zastąpione orzeczeniem sądu. Skarżąca nie jest także stroną żadnego stosunku obligacyjnego z właścicielem nieruchomości dającym prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane, co potwierdza wprost pismo Dyrektora Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] z dnia 11 grudnia 2014 r., z którego wynika, że Spółdzielnia w odniesieniu do przedmiotowych gruntów nie posiada żadnych z wymienionych praw: własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego czy tez stosunku zobowiązaniowego wynikającego z umowy dzierżawy lub najmu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy oceniać według prawa cywilnego i nie może prawo to być ani domniemane, ani wykazane warunkowo (por. wyrok NSA z 2 października 1986 r., IV SA 400/86, ONSA 1986/2, poz. 56). Mając powyższe na względzie za nietrafną Sąd uznał postawioną w skardze tezę o powstaniu między Spółdzielnią, a właścicielem konkludentnie zawartej umowy użyczenia (art. 710 K.c.) dającej prawo do realizacji inwestycji. W art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego ustawodawca przesądził o możliwości dekodowania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ze stosunku obligacyjnego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Umowa ta jednak musi takie właśnie uprawnienie zawierać. Sąd podkreślił, że, po pierwsze, umowa użyczenia mogłaby stanowić tytuł prawny uprawniający do dysponowania gruntem na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, jeśli wyraźnie i w sposób nie domniemany zezwalałaby na realizację inwestycji budowlanej, co w sprawie niniejszej nie ma miejsca. Uprawnienia takiego nie sposób, wbrew twierdzeniom skargi, poszukiwać w wydanej dla poprzedniczki prawnej skarżącej w latach 70-tych decyzji o lokalizacji szczegółowej, bowiem decyzja ta została "skonsumowana" przez realizację osiedla mieszkaniowego. Po drugie, nie można tracić z pola widzenia, że w ocenie właściciela gruntu Spółdzielnia korzysta z nieruchomości bez żadnego tytułu prawnego, co znalazło odzwierciedlenie w propozycji zawarcia umowy dzierżawy, a co istotniejsze w powództwie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości w latach od 1 lipca 2007 r. do 31 sierpnia 2010 r., zakończonym ugodą sądową, na mocy której skarżąca Spółdzielnia zapłaciła odszkodowanie wraz z należnymi odsetkami. Skarżąca Spółdzielnia nie wykazała także, że dysponuje zarządem w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, zatem wynikającym z przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisami trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, która ma wówczas prawo zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła Spółdzielni Mieszkaniowej "J." z siedzibą w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a polegające na oddaleniu skargi i odmowie uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji, mimo istnienia podstaw do jej uchylenia, bowiem zaskarżona decyzja została wydana została z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 35 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego polegające na braku zastosowania ww. przepisów i odmowę udzielenia pozwolenia na budowę, podczas gdy skarżącej Spółdzielni przysługuje tytuł prawny do nieruchomości na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego; - art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wydana przez właściciela nieruchomości decyzja wstępna o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego nr [...] z dnia [...] lutego 1977 r. na rzecz poprzednika prawnego skarżącej Spółdzielni i wynikające z niej stosunki prawne, tj. ekspektatywa maksymalnie ukształtowana prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, jak i umowa użyczenia przedmiotowej nieruchomości przewidująca możliwość wykonania robót budowlanych na nieruchomości nie stanowią tytułu prawnego do nieruchomości na cele budowlane wynikającego ze stosunku obligacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej. Wbrew ocenie prawnej wynikającej z zaskarżonego wyroku w okolicznościach tej sprawy nie istnieje przeszkoda w postaci braku uprawnienia Spółdzielni Mieszkaniowej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Co prawda, jak trafnie ocenił Sąd I instancji, określonego uprawnienia w ww. zakresie nie można wywodzić z ekspektatywy; lecz ze zdarzeń prawnych jakie miały miejsce w przeszłości, a mogły mieć wpływ na powstanie szczególnego rodzaju stosunku zobowiązaniowego, który uprawniał Spółdzielnię Mieszkaniową do podjęcia – w zakresie tak ukształtowanego stosunku – działalności inwestycyjnej. Chodzi o uzyskane przez poprzedniczkę prawną Spółdzielni decyzje lokalizacyjne i ich zakres (w tej sprawie powoływano się na decyzję lokalizacyjną z [...] maja 1971 r., nr [...], Prezydium Rady Narodowej [...]). A zatem w okolicznościach tej sprawy, w kontekście wykładni art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego niewystarczające było dokonanie przez Sąd I instancji oceny sprawy tylko w zakresie tzw. ekspektatywy, która aktualnie ma swoje źródło w art. 208 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (poprzednio art. 88a ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Odnośnie omawianego zagadnienia prawnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, który akceptuje i przyjmuje jako własny również skład Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie. Zgodnie z tym poglądem także w decyzji lokalizacyjnej należy upatrywać źródła uprawnienia Spółdzielni do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Wynika to z tego, że Spółdzielnia (w tej sprawie jej poprzedniczka) uzyskała nie tylko administracyjny tytuł do wykonania robót budowlanych, ale budowa została również zlokalizowana na nieruchomości stanowiącej własność państwową, a decyzję wydał podmiot, który jednocześnie reprezentował Skarb Państwa. Jednak przyjęcie takiego stanowiska uzależniono (w orzecznictwie) od dodatkowej przesłanki, a mianowicie, zakresu planowanych aktualnie działań inwestycyjnych, tj. czy mieszczą się w granicach udzielonych wcześniej zgód (por. wyroki NSA: z 17 stycznia 2017 r., II OSK 939/15; z 2 lutego 2016 r., II OSK 1396/14 i II OSK 1397/14; oraz z 17 listopada 2016 r., II OSK 1253/15 i II OSK 222/15). W okolicznościach tej sprawy wniosek o pozwolenie na budowę dotyczy zaś obudowy ścian istniejącej zewnętrznej klatki schodowej w budynku handlowo-usługowym wraz z nadbudową zadaszenia, co zasadniczo nie ingeruje w zakres decyzji lokalizacyjnej. Takie zatem okoliczności będą wymagały uwzględnienia w ponownie przeprowadzonym przez organy administracyjne postępowaniu wyjaśniającym. Brak ich uwzględnienia świadczy o trafności sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a oraz art. 35 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Dodatkowo w niniejszej sprawie nie można wykluczyć, że określone uprawnienie skarżącej Spółdzielni wynika także z art. 210 ust. 1 u.g.n., co jednak wymaga ustalenia, czy objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę nieruchomości była w użytkowaniu poprzedniczki prawnej skarżącej Spółdzielnia w dniu 5 grudnia 1990 r., ponieważ w odniesieniu do użytkowania ww. przepis odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących trwałego zarządu, które m.in. przyznają zarządcy prawo do zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, remontu lub rozbiórki obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami prawa budowlanego. W tym miejscu należy wskazać, że instytucja użytkowania wieczystego, jako nowa forma prawna, pojawiła się w ustawie z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 5 tej ustawy użytkowanie terenu państwowego przez jednostkę państwową lub organizację społeczną uprawnia do korzystania z terenu z wyłączeniem innych osób – zgodnie z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego. Ta ogólna reguła ma także zastosowanie do instytucji użytkowania wieczystego, ponieważ powołana ustawa, wprowadzając nową formę ograniczonego prawa rzeczowego, miała na celu zapewnienie korzystania z gruntów państwowych przez osoby fizyczne oraz niektóre kategorie osób prawnych, m.in. przez zabudowę tych gruntów. W tej zaś sprawie z wstępnej decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego nr [...] z dnia [...] lutego 1977 r. wynika, że od dnia 12 kwietnia 1977 r. działki miały być objęte do korzystania przez poprzedniczkę prawną skarżącej Spółdzielni. Jednocześnie wykładnia językowa, funkcjonalna i systemowa pozwalają na odkodowanie z treści art. 210 ust. 1 u.g.n. normy prawnej, która zakłada hipotezę obejmującą swoim zakresem oddanie nieruchomości w użytkowanie, a więc do korzystania, na co wskazują użyte przez ustawodawcę sformułowania "grunty będące w użytkowaniu" oraz "pozostają nadal w użytkowaniu". Norma ta odnosi się zatem do konkretnego stanu faktycznego, który dotyczył gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa. Taka też wykładnia omawianego przepisu pozwala na wypełnienie luki w odniesieniu do sytuacji prawnej gruntów, na których prowadzą swoją działalność spółdzielnie mieszkaniowe, ponieważ, po pierwsze, potwierdza ustawowo użytkowanie takich gruntów przez spółdzielnie; po drugie, wskazuje na sposób sprawowanego zarządu, tj. przez zastosowanie odpowiednio przepisów dotyczących trwałego zarządu. Niejako taką wykładnię potwierdza treść art. 210 ust. 3 u.g.n., który, jako lex specialis względem art. 210 ust. 1 u.g.n., dla odmiany dotyczy sposobu prawnej formy ustanowienia użytkowania. Ponadto w wymiarze historycznym ekspektatywa z art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości dotyczyła spółdzielni właśnie jako posiadaczy gruntów (dotyczy zatem określonej sytuacji faktycznej); taki też zakres normy prawnej aktualnie zawiera się w art. 208 ust. 2 u.g.n., który potwierdza istnienie takiej ekspektatywy. Trudno wręcz sobie wyobrazić w skali całego kraju normalną działalność spółdzielni na ww. gruntach bez uregulowania ich sytuacji prawnej, tj. gdy na podstawie obowiązujących na przestrzeni lat przepisów prawa – począwszy od ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, pomimo wydania wstępnej decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego nie doszło w odpowiednim czasie do zawarcia wymaganych aktów notarialnych w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Wypowiedziana powyżej ocena powinna jednocześnie skutkować uwzględnieniem skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "J." z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Tym samym zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Ż. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...]. Z tych względów, na podstawie art. 188 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach przeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło