IV SA/Wa 2114/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-22

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo odmówił uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie objętym Zespołem Przyrodniczo-Krajobrazowym, powołując się na zakazy zmiany sposobu użytkowania ziemi oraz uszkadzania i zanieczyszczania gleby?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy ochrony przyrody nie wykazały negatywnego wpływu planowanej inwestycji na krajobraz naturalny i kulturowy chroniony w ramach Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego. Ponadto, sąd stwierdził, że grunty rolne położone w granicach administracyjnych miast, zgodnie z art. 5b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie podlegają ochronie w zakresie zmiany przeznaczenia na cele nierolnicze, co wyklucza naruszenie zakazu zmiany sposobu użytkowania ziemi. Sąd podkreślił również, że planowana inwestycja nie spowoduje zanieczyszczenia gleby.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Inwestycja miała być zlokalizowana na terenie objętym Zespołem Przyrodniczo-Krajobrazowym. Organy ochrony przyrody odmówiły uzgodnienia, powołując się na zakazy zmiany sposobu użytkowania ziemi oraz uszkadzania i zanieczyszczania gleby, wynikające z uchwały Rady Miejskiej ustanawiającej zespół. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o ochronie przyrody i planowaniu przestrzennym, kwestionując zasadność zastosowania zakazów.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] stycznia 2012 r.; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej E. K. 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w l. z dnia [...] stycznia 2012 r. [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej E. K. 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem nr [...], z dnia [...] czerwca 2013 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 106 k.p.a., art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], odmawiające uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie oznaczonym literami ABCD, o klasyfikacji R VI, o pow. 8500 m2 oraz na terenie oznaczonym literami EFGHIJ, o klasyfikacji R VI, o pow. 2000 m2, wyodrębnionych z działki o nr ewid. [...] w obrębie geodezyjnym numer [...] w L., przy ul. [...], w granicach Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego "[...]". Zaskarżone postanowienie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. Prezydent Miasta L. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. o uzgodnienie projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla ww. inwestycji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji, stwierdzając niedopuszczalność realizacji planowanej inwestycji w świetle zakazu zmiany sposobu użytkowania ziemi, obowiązującego na obszarze Zespołu Przyrodniczo – Krajobrazowego "[...]" (dalej "Zespołu"), zawartego w § 3 ust.1 pkt 7 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo – krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). Na skutek zażalenia E. K., Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] stycznia 2012 r. Na skutek skargi E. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2081/12, uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, iż zaskarżone postanowienie jest wadliwe z uwagi na zawężenie przedmiotu sprawy do części terenu inwestycji o powierzchni 2000 m², oznaczonej literami EFGHIJ i niezajęcie stanowiska odnośnie części oznaczonej na załączniku graficznym do projektu decyzji literami ABCD, o klasyfikacji RVI, o powierzchni 8500 m². Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu znajduje się na terenie oznaczonym literami ABCD, o klasyfikacji R VI, o pow. 8500 m2 oraz na terenie oznaczonym literami EFGHIJ, o klasyfikacji R VI, o pow. 2000 m2, wyodrębnionych z działki o nr ewid. [...] w obrębie geodezyjnym numer [...] w L., przy ul. [...], w granicach Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego "[...]". Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu zgromadzonej w sprawie dokumentacji, potwierdził stanowisko organu I instancji, że planowana inwestycja koliduje z § 3 ust. 1 pkt 7 uchwały nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "[...]" (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), zakazującym zmiany sposobu użytkowania ziemi. Obowiązujący w granicach zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "[...]" zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, jak wskazał organ, odnosi się do funkcji, celu, dla którego dany obszar jest używany. Pewien typ użytkowania ziemi może mieć miejsce na pojedynczym lub więcej niż jednym fragmencie danego obszaru, natomiast kilka typów użytkowania ziemi może występować na tym samym fragmencie danego obszaru. Przez zmianę sposobu użytkowania ziemi należy z kolei rozumieć wszelkiego rodzaju czynności, jednorazowe lub ciągłe, na skutek których ustaje dotychczasowy sposób użytkowania ziemi, niezależnie od jego charakteru, a jego miejsce zastępuje nowy, dokonany poprzez wprowadzenie zmian. Zatem przez zmianę sposobu użytkowania ziemi rozumieć należy zmianę rodzaju użytkowania, tym samym zmiana rodzaju użytku z ornego, łąki, pastwiska, sadu czy nawet nieużytku na zabudowę usługową, mieszkaniową lub rekreacyjną stanowi zmianę sposobu użytkowania ziemi, a także przekształcanie obszaru. Zmianę sposobu użytkowania ziemi stanowić będzie każda zmiana formy lub rodzaju użytkowania powodująca okresowe lub stałe zniszczenie aktualnie występującej formacji roślinnej oraz gleby. Z projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika, iż grunty na działkach stanowią użytki rolne - grunty orne VI- tej klasy bonitacyjnej (R VI). Projekt decyzji o warunkach zabudowy przewiduje budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie oznaczonym literami ABCD, o klasyfikacji R VI, o pow. 8500 m2 oraz na terenie oznaczonym literami EFGHIJ, o klasyfikacji R VI, o pow. 2000 m2, wyodrębnionych z działki o nr ewid. [...] w obrębie geodezyjnym numer [...] w L., przy ul. [...]. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż budowa dwóch budynków mieszkalnych, jednorodzinnych na ww. działce stanowi zarówno zmianę sposobu użytkowania ziemi, jak i zmianę przeznaczenia" z gruntu o charakterze rolnym na budowlany. Organ odwoławczy stwierdził również, że planowana inwestycja narusza zakaz określony w § 3 (omyłkowo wskazano § 10) ust. 1 pkt 3 uchwały w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "[...]", stanowiącego, że na przedmiotowym obszarze chronionym zakazuje się uszkadzania i zanieczyszczania gleby. Powołując się na art. 43 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 j.t.), organ wskazał, że zespołami przyrodniczo-krajobrazowymi są fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe lub estetyczne. Są więc one wyznaczone w celu ochrony określonych fragmentów krajobrazu z punktu widzenia ochrony wymienionych walorów - wartości ekologicznych, estetycznych lub kulturowych oraz związanej z nimi rzeźby terenu, tworów i składników przyrody, ukształtowanych przez siły przyrody lub działalność człowieka. Stąd ochrona ta dotyczy tego wszystkiego, co znajduje się na gruncie, jak też i samego gruntu. Zatem w opinii organu odwoławczego, realizacja planowanej inwestycji polegającej na posadowieniu dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a także planowanej budowie studni głębinowej oraz przydomowej oczyszczalni ścieków (lub zbiornika bezodpływowego), a więc realizacja działań stanowiących ingerencję w wierzchnią warstwę gleby, głównie poprzez wykopanie fundamentów doprowadzi do uszkodzenia gleby, czy wręcz jej zniszczenia na terenie działki o nr ewidencyjnym [...]. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził ponadto, iż nie jest możliwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie żadnego z odstępstw od ww. zakazów określonych w art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, stanowiących odpowiednio, iż zakazy wymienione w § 2 ust. 1 ww. uchwały nie dotyczą: prac wykonywanych na potrzeby ochrony przyrody po uzgodnieniu z organem ustanawiającym daną formę ochrony przyrody, realizacji inwestycji celu publicznego po uzgodnieniu z organem ustanawiającym daną formę ochrony przyrody, zadań z zakresu obronności kraju w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa, likwidowania nagłych zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego i prowadzenia akcji ratowniczych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2013 r. wniosła E. K.. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 7, art. 77, art. 80 w związku z art. 124 § 2 oraz art. 126 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ zebrania i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego, w konsekwencji czego organ powołał się na naruszenie zakazu bez wykazania, że w rozpoznawanej sprawie występuje stan faktyczny, który prowadzi do jego naruszenia, - art. 45 ust. 1 pkt 3 oraz pkt. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w związku z art. 6 ust. 2 pkt. 1 oraz art. 53 ust. 4 pkt 8 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzi sprzeczności planowanej inwestycji z regulacjami ustawy o ochronie przyrody, wynikającymi z utworzenia Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego "[...]", w szczególności w kontekście obowiązującego na tym obszarze zakazu zmiany sposobu użytkowania ziemi oraz zakazu niszczenia i zanieczyszczania ziemi, wprowadzonych uchwałą w sprawie ustanowienia Zespołu Przyrodniczo - Krajobrazowego "[...]". W konsekwencji powyższego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody stanowi wyliczenie zakazów, które mogą być wprowadzone w stosunku do zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, przy czym wyliczone rodzaje zakazów tworzą katalog zamknięty. W tym zamkniętym wyliczeniu nie zamieszczono zakazu budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych. Skarżąca wskazała, że organ administracji ma obowiązek dokonania oceny planowanej inwestycji w kontekście jej zgodności z celami utworzenia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Z § 2 ust. 1 uchwały w sprawie ustanowienia Zespołu Przyrodniczo - Krajobrazowego "[...]" wynika, iż celem ustanowienia tego Zespołu jest ochrona cennego krajobrazu naturalnego i kulturowego doliny źródłowego odcinka [...], ze względu na jej walory widokowe i estetyczne. Nie jest zasadne twierdzenie, iż wszelka działalność budowlana z istoty swej powoduje zmiany w stanie i sposobie użytkowania gruntów. Ustawodawca przyjmując bowiem prawo zabudowy jako rodzaj wykonywania uprawnień właścicielskich w stosunku do gruntu, a jednocześnie wyrażając przekonanie, iż każda działalność budowlana ze swe istoty spowoduje zmianę sposobu użytkowania gruntu, wprowadziłby expressis verbis zakaz zabudowy na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Skarżąca podniosła, że teren planowanej inwestycji jest typowym nieużytkiem. Nie zostały na nim zlokalizowane ekosystemy leśne, łąkowe, murawowe, wodno-błotne itp. Nieruchomość pierwotnie wykorzystywana była jako teren typowo rolniczy, obecnie od wielu lat stanowi nieużytek. W sytuacji zatem, gdy nieruchomość nie odznacza się wymagającą ochrony różnorodnością biotyczną, uznać należy, iż realizacja planowanej inwestycji nie wpłynie na zniszczenie aktualnie występującej formacji roślinnej. Uznając zatem, iż na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego nie obowiązuje generalny zakaz zabudowy, a ocena naruszenia regulacji z ustawy o ochronie przyrody zależna jest od analizy stanu konkretnej sprawy, wskazać należy, iż organ analizy takiej nie dokonał, gdyż stanął na stanowisku , że zmianę sposobu użytkowania ziemi stanowić będzie każda zmiana formy lub rodzaju użytkowania powodująca okresowe lub stałe zniszczenie aktualnie występującej formacji roślinnej oraz gleby. Skarżąca podniosła również, że na terenie objętym zespołem przyrodniczo - krajobrazowym zlokalizowane są już budynki mieszkalne jednorodzinne i to zarówno budynki starsze, jak i nowobudowane, w tym budowane już w czasie istnienia zespołu. Organ uzgadniający decyzję o warunkach zabudowy powinien dokonać oceny planowanej inwestycji pod kątem spełniania wymogu, jakim jest zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych terenów otwartych otaczających rzekę [...]. Jak już wskazano zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna jest jednym z elementów istniejącego na spornym terenie krajobrazu. Skarżąca nie podzieliła również stanowiska organu co do naruszenia zakazu, o którym mowa w § 3 ust.l pkt. 3 uchwały stanowiącym, iż na przedmiotowym obszarze chronionym zakazuje się uszkadzania i zanieczyszczania gleby. Wskazała, że zanieczyszczenia gleby powodują substancje chemiczne i radioaktywne oraz mikroorganizmy występujące w glebach w ilościach przekraczających ich normalną zawartość, niezbędną do zapewnienia obiegu materii i energii w ekosystemach. Pochodzą one m.in. ze stałych i ciekłych odpadów przemysłowych i komunalnych gazów i pyłów emitowanych z zakładów przemysłowych, gazów wydechowych silników spalinowych oraz z substancji stosowanych w rolnictwie (nawozy sztuczne, środki ochrony roślin). Nie wydaje się zatem słuszne stwierdzenie, że posadowienie na nieruchomości dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych spowoduje zanieczyszczenie gleby. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2013 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] stycznia 2012 r. odmawiające uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie oznaczonym literami ABCD, o klasyfikacji R VI, o pow. 8500 m2 oraz na terenie oznaczonym literami EFGHIJ, o klasyfikacji R VI, o pow. 2000 m2, wyodrębnionych z działki o nr ewid. [...] w obrębie geodezyjnym numer [...] w L., przy ul. [...], w granicach Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego "[...]". Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm.) decyzję o warunkach zabudowy wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 (w zw. z art. 64 ust. 1), w tym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż park narodowy i jego otulina obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (pkt 8). Do form ochrony przyrody - stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o ochronie przyrody - zalicza się m. in. zespoły przyrodniczo-krajobrazowe. W rozpoznawanej sprawie wskazane przepisy znajdują zastosowanie, albowiem działka, na której planowana jest inwestycja, położona jest w granicach zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "[...]". Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe - według art. 43 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880, ze zm.) – są to fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe lub estetyczne. Ustanowienie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego następuje w drodze uchwały rady gminy, która określa nazwę danego obiektu lub obszaru, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne cele ochrony, w razie potrzeby ustalenia dotyczące jego czynnej ochrony oraz zakazy właściwe dla tego obiektu, obszaru lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 45 ust. 1 (art. 44 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody). Art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wskazuje jakie zakazy mogą być wprowadzone w zespole przyrodniczo-krajobrazowym. Art. 45 ust. 1 pkt 3 i 7 ustawy o ochronie przyrody przewiduje, że w zespole przyrodniczo-krajobrazowym może być wprowadzony m.in. zakaz uszkadzania i zanieczyszczania gleby oraz zmiany sposobu użytkowania ziemi. Zakazy te zostały powtórzone w § 3 ust. 1 pkt 3 i 7 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "[...]" (Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...], poz. [...]). Z projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika, że planowana inwestycja ma być zlokalizowana na terenie oznaczonym literami ABCD i na terenie oznaczonym literami EFGHIJ, które to tereny wyodrębnione są z działki nr ewid. [...] w obrębie [...] w L. przy ul. [...]. Z kopi mapy ewidencyjnej wynika, że tereny oznaczone literami ABCD i EFGHIJ posiadają klasyfikację R VI. Jednocześnie w ramach działki o nr ewid. [...] znajdują się grunty sklasyfikowane jako LsVI, LsV, B, Bp. Z mapy ewidencyjnej wynika także, że inwestycja w postaci dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych planowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących już budynków mieszkalnych jednorodzinnych, budynków gospodarczych i garażowych. Z analizy urbanistycznej stanowiącej załącznik do projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika, że jeżeli chodzi o sposób zainwestowania tego terenu, to znajdują się na nim nieruchomości będące w enklawie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej przy ul. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz przy ul. [...],[...],[...],[...],[...]. Na działkach tych zostały zrealizowane obiekty mieszkalne jednorodzinne, a na niektórych z nich także gospodarczo-garażowe. Teren działki nr ewid. [...], który ma być zajęty pod inwestycję to grunty rolne klasy VI. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266, ze zm.) gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są m.in. grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne. Zatem teren działki inwestycyjnej, to grunt rolny. W orzecznictwie przyjmuje się, że zakres określonego w § 3 ust. 1 pkt 7 uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "[...]" zakazu dokonywania zmian sposobu użytkowania ziemi winien być ustalony w powiązaniu z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r., II OSK 169/09, Lex nr 597346, wyrok WSA w W-wie z dnia 29 września 2008 r., IVSA/Wa 952/08, Lex nr 517964). Zgodnie z treścią art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne rozumie się ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych. Przy czym użycie w uchwale Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r. sformułowania "zmiana sposobu użytkowania ziemi", a nie "zmiana sposobu użytkowania gruntu" nie ma istotnego znaczenia, gdyż pojęcia "ziemia" i "grunt" są w istocie pojęciami tożsamymi. Obecnie teren działki inwestycyjnej użytkowany jest w sposób rolniczy, co wynika z charakteru tych gruntów, jako użytków rolnych.. Nawet jeżeli na nieruchomości obecnie nie jest prowadzona działalność rolnicza, pozostaje to bez wpływu na charakter tych gruntów, jako gruntów rolnych. Wybudowanie na przedmiotowej nieruchomości budynków mieszkalnych jednorodzinnych, spowoduje na części nieruchomości zmianę sposobu użytkowania ziemi z rolniczego na budowlany. Budowlane użytkowanie nieruchomości, pozbawi ją częściowo dotychczasowego rolniczego sposobu użytkowania ziemi, jednakże biorąc pod uwagę, że grunty te znajdują się w granicach administracyjnych miasta L., to ma do nich zastosowanie art. 5b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym przepisów tej ustawy nie stosuje się do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne położone w granicach administracyjnych miast. Z powyższego wynika, że grunt pod terenem przeznaczonym pod inwestycję nie podlega ochronie na podstawie ww. ustawy i dopuszczalna jest zmiana jego przeznaczenia na cele nierolnicze. Celem wprowadzenia art. 5b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych było zdjęcie z gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas IV-VI, położonych w granicach administracyjnych miast, ochrony przewidzianej dla gruntów rolnych i uwolnienie tych gruntów dla celów inwestycyjnych. Zapis ten wyłącza ochronę obejmującą zmianę przeznaczania gruntów z celów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne oraz wyłączania takich gruntów z produkcji rolniczej. Oznacza to, iż dla nowego sposobu zagospodarowania, w tym zabudowy terenu, spełnione być muszą jedynie przesłanki wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, grunt o którym mowa w art. 5b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, mimo że jest gruntem rolnym, jednocześnie zawiera w sobie możliwość przeznaczenia go na cele budowlane, co wyklucza naruszenie zakazu wynikającego z § 3 ust. 1 pkt 7 uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r., gdyż grunt ten z mocy ustawy posiada cechy pozwalające na przeznaczenie go na cele inwestycyjne. Jak już wyżej powiedziano, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, to fragment krajobrazu naturalnego i kulturowego zasługujący na ochronę ze względu na jego walory widokowe lub estetyczne. Zatem w ramach tej formy ochrony przyrody ochronie podlega krajobraz naturalny i kulturowy. Z § 2 ust. 1 uchwały w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "[...]" wynika, że celem ustanowienia tego zespołu jest ochrona cennego krajobrazu naturalnego i kulturowego doliny źródłowego odcinka [...], ze względu na jej walory widokowe i estetyczne. W postępowaniu uzgodnieniowym organ wypowiada się więc na temat planowanej inwestycji pod kątem jej wpływu na ochronę przyrody. W sytuacji, gdy teren planowanej inwestycji znajduje się na obszarze zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, organ musi dokonać oceny, czy inwestycja ta jest możliwa do pogodzenia z celem, dla którego utworzony został zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Z § 2 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r. wynika, że celem ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "[...]" jest ochrona cennego krajobrazu naturalnego i kulturowego doliny źródłowego odcinka [...], ze względu na jej walory widokowe i estetyczne. Zatem zadaniem organu było wykazanie, jakie cechy charakterystyczne dla krajobrazu chronionego w zespole przyrodniczo-krajobrazowym "[...]" zostaną naruszone planowaną inwestycją. Dopiero gdy zostanie wykazane to naruszenie, upoważnia to organ do zastosowania zakazów ustanowionych dla danej formy ochrony przyrody. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji powołując się na zakazy z § 3 ust. 1 pkt 3 i 7 uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] lipca 2010 r. bez wykazania negatywnego wpływu planowanej inwestycji na krajobraz naturalny i kulturowy chroniony w zespole przyrodniczo-krajobrazowym "[...]". Należy pamiętać, jak już wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 471/11, Lex nr 1215566, że z samego faktu utworzenia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, na terenie którego znajdują się zasługujące na ochronę wartości przyrodnicze, nie można wyprowadzać generalnego zakazu wprowadzania jakiejkolwiek zabudowy. Zakazów przewidzianych dla zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, które ograniczają prawo własności nie można interpretować rozszerzająco i w konsekwencji zrównywać tego rodzaju zespołu z takimi formami ochrony przyrody jak parki narodowe, parki krajobrazowe i rezerwaty. Organ nie wziął pod uwagę faktu, że działka nr ewid. [...] jest już działką zabudowaną domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi, planowana zabudowa ma powstać w sąsiedztwie istniejącej już zabudowy również na działkach sąsiednich. Zatem w jaki sposób planowana inwestycja ma zmienić sposób użytkowania tego obszaru, który miałby negatywny wpływ na skuteczność ochrony krajobrazu naturalnego i kulturowego. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem organu, że planowana inwestycja narusza zakaz uszkadzania i zanieczyszczania gleby. Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącej co do źródeł i substancji, które mogą uszkodzić i zanieczyścić glebę i pozostaje to bez związku z planowaną inwestycją. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe wywody. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło