I SA/Bk 176/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2015 r. oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Wójt Gminy S., działając na podstawie art. 239a oraz art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej powoływana w skrócie "o.p.") nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] września 2015 r., określającej O. S.A. w W. (dalej powoływana jako "Spółka") wysokość podatku od nieruchomości na 2010 r. w kwocie 20.016,00 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Okoliczność ta uprawdopodabnia, że zobowiązanie wynikające z nieostatecznej decyzji nie zostanie wykonane. Organ zwrócił uwagę na nagminne niestosowanie się podatnika do ustaleń Dyrektora UKS w W. w zakresie opodatkowania budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w postaci kabli w kanalizacji. Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że zobowiązanie podatkowe określone w nieostatecznej decyzji z dnia [...] września 2015 r., mimo doręczenia jej podatnikowi w dniu [...] października 2015 r. – do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało wykonane, a okres do upływu terminu przedawnienia jest krótszy niż 3 miesiące, bowiem zobowiązanie za 2010 r. z tytułu podatku od nieruchomości przedawnia się z upływem 2015 r. Kolegium w pełni podzieliło stanowisko organu I instancji w zakresie w jakim uprawdopodobnia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonane. Wniosek taki wynika zdaniem organu odwoławczego z przebiegu dotychczasowego postępowania, a w szczególności z utrudniania postępowania dowodowego przez samego podatnika i brak z jego strony woli do ustalenia prawdy obiektywnej dotyczącej wartości budowli. Świadczy o tym nagminne niestosowanie się do ustaleń Dyrektora UKS w W. w zakresie opodatkowania budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w postaci kabli w kanalizacji. Pomimo wystosowania szeregu wezwań Spółka nie przedstawiła wartości przedmiotowych budowli w sposób nie budzący wątpliwości. Bez reakcji pozostały też wezwania o skorygowanie deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 r. Nie przedstawiono też właściwej ewidencji środków trwałych, podczas gdy podatnik posiadał takową ewidencję umożliwiającą przedłożenie wartości środków trwałych dla sieci telekomunikacyjnych położonych na terenie gminy S., z wyszczególnieniem zmian w stanie środków trwałych spowodowanych likwidacją lub zakończeniem nowych inwestycji budowlanych, stanowiących w 2010 r. własność Spółki. W ocenie Kolegium powyższe okoliczności wypełniają przesłanki zawarte w art. 239b § 1 pkt 4 o.p. w zw. z art. 239b § 2 o.p. i stanowią argumentację istnienia uzasadnionej obawy, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 o.p. organ wskazał, że skoro ustawa ogranicza pewne uprawnienia procesowe stron postępowania podatkowego w odniesieniu do postępowania dotyczącego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, to nie można stawiać organowi takiego zarzutu, który postąpił zgodnie ze wskazanymi regułami i nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania, ani nie powiadomił o prawie do zapoznania się z zebranymi dowodami. W skardze złożonej do Sądu pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji zarzucając naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 o.p. poprzez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Wójta Gminy S. nie zostanie przez skarżącą Spółkę wykonane przed terminem przedawnienia. Zdaniem autora skargi, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie przywołał w istocie żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez Skarżącą. Okoliczności związane z procesem wymiaru podatku nie wpływają na ryzyko niewykonania decyzji, gdyż są to odrębne aspekty poboru podatku. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie stała się zasadności nadania przez Wójta Gminy S. rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] września 2015 r., która to określała Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. Zgodnie z art. 239a o.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Prawne przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określone zostały w art. 239b § 1 i 2 o.p., przy czym z pkt 4 § 1 tego artykułu wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, zaś w § 2 tego artykułu ustawodawca wskazał, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. Pewne wątpliwości interpretacyjne może budzić relacja poszczególnych przesłanek zawartych w art. 239b § 1 o.p. do przesłanki wynikającej z § 2 tego artykułu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócono uwagę, że jeżeli okres pozostały do upływy terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 o.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe wskazane w decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie te okoliczności, które odnoszą się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku. Okoliczności te mogłyby mieć znaczenie wyłącznie w przypadku zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 o.p. Skoro bowiem do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych (zob. np. wyroki NSA: z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1307/12; z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1807/12; z dnia 14 stycznia 2014 r. I FSK 260/13; z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 523/12, a także z dnia 27 sierpnia 2014 r. I FSK 1316/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Podzielając powyższe stanowisko należy podkreślić, że przesłanki wymienione w art. 239b § 1 o.p. stanowią odrębne punkty odniesienia do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (przesłanka z art. 239 § 2 o.p.). Jeżeli organ podatkowy powołuje się na przesłankę z art. 239b § 1 pkt 4 o.p., to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b § 2 o.p., powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia. Taką okolicznością może być między innymi czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności, jak też dotychczasowe postępowanie podatnika. Na takie okoliczności powołały się w tej sprawie organy podatkowe. Należy mieć przede wszystkim na uwadze, że zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczy 2010 r. i w momencie orzekania przez organ I instancji do upływu terminu przedawnienia pozostał krótki okres (mniej niż 3 miesiące). Trzeba też zaznaczyć, że czynności podejmowane przez Spółkę w trakcie toczącego się postępowania uzasadniają tezę, że ich celem było dążenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Spółka nie wypełniała wezwań organu w zakresie przedstawienia żądanych dokumentów i udzielenia znanych jej informacji. Tego typu postawa nosiła znamiona obstrukcji procesowej. Należy też wskazać, że Spółka skorzystała ze swojego prawa do odwołania się od decyzji organu I instancji. Wszystko to uzasadniało obawę, że zobowiązanie wynikające z decyzji mogło nie zostać wykonane. Tym samym za bezzasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 210 § 4 i art. 239b § 2 o.p. Zaskarżone postanowienie nie narusza też innych przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, skargę jako niezasadną należało oddalić, orzekając na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).