I SA/Bk 302/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji organu I instancji w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2010 rok oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Burmistrz G., działając na podstawie art. 239a oraz art. 239b § 1 pkt 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej powoływana w skrócie "o.p.") nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] czerwca 2015 r., określającej O. S.A. w W. (dalej powoływana jako "Spółka") wysokość podatku od nieruchomości na 2010 r. w kwocie 21.799,00 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Okoliczność ta uprawdopodabnia, że zobowiązanie wynikające z nieostatecznej decyzji nie zostanie wykonane. Organ opisał też przebieg postępowania w przedmiocie wymiaru zobowiązania podatkowego i stwierdził, że celem działania Spółki jest dążenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Kolegium za całkowicie chybiony uznało zarzut dotyczący naruszenia zasady pogłębiania zaufania, o której mowa w art. 121 o.p. Za prowadzącą do naruszenia tej zasady nie można uznać sytuacji, w której organy podatkowe nie informują podatnika o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym i nie zawiadamiają go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do niego, gdy jednoznacznie przepis prawa wyłącza tego rodzaju obowiązki organu w sprawie dotyczącej rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 165 § 5 pkt 3 i art. 200 § 2 pkt 1 o.p.). W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W niniejszej sprawie ziścił się warunek z punktu 4 art. 239b § 1 o.p., a mianowicie okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące. Spełniona została również druga przesłanka, tj. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Zdaniem Kolegium, nie bez znaczenia jest także fakt, że wyniki prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej postępowania kontrolnego w Spółce wykazały nieprawidłowości w deklarowanej podstawie opodatkowania (wartości) budowli. Pomimo tego faktu oraz wezwania Burmistrza G. z dnia [...] stycznia 2015 r. do złożenia korekty deklaracji na 2010r., Spółka nie złożyła korekty deklaracji, a w odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2015 r. wyraziła swoje stanowisko, że linie kablowe ułożone w kanalizacji kablowej nie stanowią budowli, również w stanie faktycznym, który zaistniał w związku ze zmianą właściciela w odniesieniu do kanalizacji kablowej brak jest podstaw do opodatkowania linii kablowych. Po wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. Spółka nie przekazała Burmistrzowi G. żądanych dowodów, a wystąpiła z wnioskiem do organu podatkowego, aby organ sam stworzył dokument do ustalenia danych w odniesieniu do 2010 r. Z takiego zachowania Spółki uprawniony jest wniosek, że w procesie postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania w podatku, dążyła do nieuzasadnionego przedłużania postępowania podatkowego. Spółka w zażaleniu nie kwestionuje oceny Burmistrza G., że dążyła do przedawnienia zobowiązania, a jedynie wyraża swój pogląd, że przy nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nie powinny to być brane pod uwagę okoliczności związane z procesem wydania decyzji podatkowej, gdyż nie wpływają na ryzyko niewykonania tej decyzji. W ocenie Kolegium okoliczności związane z procesem zmierzającym do wydania decyzji podatkowej, mogą mieć znaczenie przy nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 o.p. poprzez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji wymiarowej Burmistrza C. nie zostanie przez skarżącą Spółkę wykonane przed terminem przedawnienia. Wskazując na powyższe, pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza G. z dnia [...] października 2015 r. oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem autora skargi, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie przywołał w istocie żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez Skarżącą. Wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie może stanowić uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania wynikającego z takiej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd po rozpoznaniu sprawy w jej granicach (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W przedmiotowej sprawie kluczową stała się kwestia zasadności nadania przez Burmistrza G. rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2015 r., która określała Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. Zgodnie z art. 239a o.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Prawne przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określone zostały w art. 239b § 1 i 2 o.p., przy czym z pkt 4 § 1 tego artykułu wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, zaś w § 2 tego artykułu ustawodawca wskazał, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. Pewne wątpliwości interpretacyjne może budzić relacja poszczególnych przesłanek zawartych w art. 239b § 1 o.p. do przesłanki wynikającej z § 2 tego artykułu. W piśmiennictwie zwrócono uwagę, że osobliwość tego rozwiązania polega na tym, że samo stwierdzenie zaistnienia jednej z wyliczonych w art. 239b § 1 przesłanek pokrywa się niejako z uprawdopodobnieniem (o którym mowa w art. 239b § 2 o.p. – dopisek Sąd), a w każdym razie czyni je bardzo łatwym (Zb. Kmieciak, Odwołania w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 76-77). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócono uwagę, że jeżeli okres pozostały do upływy terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 o.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe wskazane w decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie te okoliczności, które odnoszą się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku. Okoliczności te mogłyby mieć znaczenie wyłącznie w przypadku zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 o.p. Skoro bowiem do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych (zob. np. wyroki NSA: z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1307/12; z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1807/12; z dnia 14 stycznia 2014 r. I FSK 260/13; z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 523/12, a także z dnia 27 sierpnia 2014 r. I FSK 1316/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych – www.nsa.gov.pl). Stanowisko to w pełni podziela również Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Należy zatem podkreślić, że przesłanki wymienione w art. 239b § 1 o.p. stanowią odrębne punkty odniesienia do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (przesłanka z art. 239 § 2 o.p.). Jeżeli organ podatkowy powołuje się na przesłankę z art. 239b § 1 pkt 4 o.p., to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b § 2 o.p., powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia. Taką okolicznością może być między innymi czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności, jak też dotychczasowe postępowanie podatnika. Na takie okoliczności powołały się w tej sprawie organy podatkowe. Należy mieć przede wszystkim na uwadze, że zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczy 2010 r. i w momencie orzekania przez organ I instancji do upływu terminu przedawnienia pozostał krótki okres (mniej niż 3 miesiące). Trzeba też zaznaczyć, że czynności podejmowane przez Spółkę w trakcie toczącego się postępowania uzasadniają tezę, że ich celem było dążenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Spółka nie wypełniała wezwań organu w zakresie przedstawienia żądanych dokumentów i udzielenia znanych jej informacji. Tego typu postawa kontrolowanego nosiła znamiona obstrukcji procesowej. Należy też wskazać, że Spółka skorzystała ze swojego prawa do odwołania się od decyzji pierwszoinstancyjnej. Wszystko to uzasadniało obawę, że zobowiązanie wynikające z decyzji mogło nie zostać wykonane. Tym samym za bezzasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 210 § 4 i art. 239b § 2 o.p. Zaskarżone postanowienie nie narusza też innych przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, skargę jako niezasadną, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.