I SA/Bk 304/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji organu I instancji w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2010 rok oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] Wójt Gminy B., działając na podstawie art. 239a oraz art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 - 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] listopada 2014 r. określającej O. S.A. w W. (dalej powoływana jako "skarżąca Spółka") wysokość podatku od nieruchomości na 2010 r. w kwocie 17.795,00 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że jest uprawniony do nadania wyżej wymienionej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Ponadto zachodzi obawa i istnieje prawdopodobieństwo, że zobowiązanie nie zostanie wykonane do upływu terminu przedawnienia. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej Spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Kolegium zaznaczyło, że formą zawiadomienia o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej jest, zgodnie z art. 165 § 2 i 4 o.p., doręczenie podatnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, jednak przepisów tych, z mocy § 5 pkt 3 powołanego artykułu, nie stosuje się w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podobnie, z mocy art. 200 § 2 pkt 1 o.p., nie stosuje się w takiej sprawie przepisu art. 200 § 1 o.p., który stanowi, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ wyjaśnił, że podstawą nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, musi być spełniony jeden z warunków wymienionych w art. 239b § 1 pkt 1-4 o.p. Po drugie, musi być spełniona przesłanka uprawdopodobnienia. W niniejszej sprawie ziścił się warunek z punktu 4 art. 239b § 1 o.p., a mianowicie okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące. Kolegium wskazało przy tym, że w Sądzie Okręgowym w W. zarejestrowana została sprawa, w której wnioskodawca (Prezydent W.) żąda ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, wynikającego z ww. umowy sprzedaży budowli (umowa zawarta w dniu 31.01.2009 r. przez T. S.A. z obecnie O. S.A. z T. sp. z o.o.). Jednak zdaniem organu, z pozwem w trybie art. 1891Kpc wystąpiono w toku postępowania podatkowego dotyczącego 2009r., zatem nie może on mieć wpływu na zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie spełniona została również druga przesłanka. Kolegium podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2013 r., I FSK 1807/12, iż jeżeli okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w § 2 art. 239 o.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe z decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku. Kolegium podniosło ponadto, że wyniki prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej postępowania kontrolnego w Spółce wykazały nieprawidłowości w deklarowanej podstawie opodatkowania (wartości) budowli. Pomimo tego faktu oraz wezwania Wójta Gminy B. z dnia [...].06.2014 r. do złożenia korekty deklaracji m.in. na 2010r., Spółka nie złożyła korekty deklaracji. Po wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. i 2010 r. i wezwaniu do przedstawienia w określonym terminie wartości linii kablowych, ułożonych w kanalizacji kablowej za powyższe lata, Spółka przekazała nośnik danych w postaci płyty CD, zawierający wyciąg z ewidencji środków trwałych. Wójt Gminy B., wezwaniem z dnia [...].09.2014r., ponownie wezwał Spółkę do przedstawienia wartości linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej za lata 2009 i 2010 oraz wezwał do udzielenia informacji, czy w latach 2007 - 2010 uległa zmianie wartość linii kablowych w kanalizacji kablowej na terenie Gminy B., ponieważ z nośnika danych w postaci płyty CD nie można było precyzyjnie ustalić wartości linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organu podatkowego Spółka podała, że w wyniku analizy dokonanej przed sporządzeniem deklaracji na 2009 r. zostały wyodrębnione tylko te obiekty, które są obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i te właśnie zadeklarowano do opodatkowania w 2009 r. Natomiast Spółka nie sporządziła zestawienia obiektów nieuwzględnionych w deklaracji, które w latach wcześniejszych nieprawidłowo zostały zgłoszone do opodatkowania. Spółka nie przekazała Wójtowi Gminy B. żądanych dowodów, a przesłała nośnik danych w postaci płyty CD zawierający wyciąg z ewidencji środków trwałych, aby organ sam stworzył dokument do ustalenia danych, których żąda od Spółki. Ponadto Spółka zaakcentowała, że nie jest właścicielem kanalizacji kablowej, więc przebiegające przez nią linie kablowe nie mogą zostać uznane za budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W tej sytuacji organ podatkowy I instancji wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010r. Spółka nie wykonała zobowiązania, złożyła odwołanie, które do dnia wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało załatwione. Dopiero po otrzymaniu postanowienia z dnia [...].11.2015 r. (doręczonego w dniu 20.11.2015 r.) Spółka przekazała na konto Urzędu Gminy w B. podatek od nieruchomości w kwocie 17.072,00 zł, z odsetkami za zwłokę. W tej sytuacji zdaniem Kolegium, Wójt Gminy B. miał podstawy do oceny zachowania Spółki, jako zmierzającego do niewykonania decyzji przed upływem terminu przedawnienia tj. do dnia 31.12.2015 r. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej Spółki wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 o.p. poprzez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji wymiarowej Burmistrza B. nie zostanie przez skarżącą Spółkę wykonane przed terminem przedawnienia. Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] listopada 2015 r. oraz o zwrot kosztów postepowania według norm przepisanych. Zdaniem skarżącej Spółki, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie przywołał w istocie żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez Skarżącą. Zdaniem Spółki za uprawdopodobnienie nie można uznać drugiej z przesłanek koniecznych do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem Spółki, za uprawdopodobnienie nie można również uznać tego, że Skarżące nie wykonała uprzednio doręczonej decyzji organu I instancji i tego, że złożyła odwołanie, zajmując w nim odmienne stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Kolegium, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie stała się zasadności nadania przez Wójta Gminy B. rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2014 r., która to określała Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. Zgodnie z art. 239a o.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Prawne przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określone zostały w art. 239b § 1 i 2 o.p., przy czym z pkt 4 § 1 tego artykułu wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, zaś w § 2 tego artykułu ustawodawca wskazał, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. Pewne wątpliwości interpretacyjne może budzić relacja poszczególnych przesłanek zawartych w art. 239b § 1 o.p. do przesłanki wynikającej z § 2 tego artykułu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócono uwagę, że jeżeli okres pozostały do upływy terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 o.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe wskazane w decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie te okoliczności, które odnoszą się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku. Okoliczności te mogłyby mieć znaczenie wyłącznie w przypadku zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 o.p. Skoro bowiem do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych (zob. np. wyroki NSA: z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1307/12; z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1807/12; z dnia 14 stycznia 2014 r. I FSK 260/13; z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 523/12, a także z dnia 27 sierpnia 2014 r. I FSK 1316/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Podzielając powyższe stanowisko należy podkreślić, że przesłanki wymienione w art. 239b § 1 o.p. stanowią odrębne punkty odniesienia do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (przesłanka z art. 239 § 2 o.p.). Jeżeli organ podatkowy powołuje się na przesłankę z art. 239b § 1 pkt 4 o.p., to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b § 2 o.p., powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia. Taką okolicznością może być między innymi czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności, jak też dotychczasowe postępowanie podatnika. Na takie okoliczności powołały się w tej sprawie organy podatkowe. Należy mieć przede wszystkim na uwadze, że zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczy 2010 r. i w momencie orzekania przez organ I instancji do upływu terminu przedawnienia pozostał krótki okres (mniej niż 3 miesiące). Trzeba też zaznaczyć, że czynności podejmowane przez Spółkę w trakcie toczącego się postępowania uzasadniają tezę, że ich celem było dążenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Spółka nie wypełniała wezwań organu w zakresie przedstawienia żądanych dokumentów i udzielenia znanych jej informacji. Tego typu postawa nosiła znamiona obstrukcji procesowej. Należy też wskazać, że Spółka skorzystała ze swojego prawa do odwołania się od decyzji organu I instancji. Wszystko to uzasadniało obawę, że zobowiązanie wynikające z decyzji mogło nie zostać wykonane. Tym samym za bezzasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 210 § 4 i art. 239b § 2 o.p. Zaskarżone postanowienie nie narusza też innych przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, skargę jako niezasadną należało oddalić, orzekając na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).