I OSK 1879/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-16
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Elżbieta Kremer, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może prowadzić równolegle dwa postępowania administracyjne w tej samej sprawie, jedno na wniosek strony, a drugie z urzędu, i czy zmiana sposobu wszczęcia postępowania z wnioskowego na z urzędu w trakcie jego trwania jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prowadzenie równolegle dwóch postępowań administracyjnych w tej samej sprawie, jednego na wniosek strony, a drugiego z urzędu, jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie art. 61 § 1 K.p.a. Sąd podkreślił, że sposób wszczęcia postępowania (na wniosek lub z urzędu) ma istotny wpływ na uprawnienia procesowe stron i nie można go dowolnie zmieniać w trakcie postępowania. W związku z tym, uchylenie decyzji wydanych w takich warunkach przez Wojewódzki Sąd Administracyjny było zasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, w której Starosta Jarosławski dokonał zmiany użytku gruntowego z "B" na "dr" (droga) w działce nr [...]. Zmiana ta została wprowadzona na podstawie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej. B. R. i T. R. złożyli odwołanie, kwestionując m.in. brak zgody wszystkich współwłaścicieli, błędy w operacie technicznym oraz niezgodność zmiany z przepisami dotyczącymi użytków gruntowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na naruszenie art. 61 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie przez Starostę dwóch równoległych postępowań: jednego na wniosek M. i P. C., a drugiego z urzędu. Skargę kasacyjną od wyroku WSA wniosła M. C.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 947/15 w sprawie ze skargi B. R. i T. R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 947/15 w pkt 1. uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oraz decyzję Starosty Jarosławskiego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] a także decyzję Starosty Jarosławskiego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]; w pkt 2. zasądził od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie na rzecz skarżących B. R. i T. R. solidarnie kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego oraz na rzecz skarżącego B. R. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Starosta Jarosławski zaktualizował ewidencję gruntów i budynków miasta Jarosławia obręb nr [...] w oparciu o dokumentację geodezyjno-kartograficzną sporządzoną przez P.U.H. "L." Spółka z o.o., przyjętą do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21 października 2014 r. pod nr ewid. [...] w następujący sposób:
- w rejestrze gruntów w jednostce rejestrowej G 611, w której wpisana jest działka nr [...] o pow. [...]ha – B, zaś jako współwłaściciele figurują: w 2/3 częściach na zasadach wspólności ustawowej M. C. i M. C., w 9/30 częściach na zasadzie wspólności ustawowej B. R. i T. R. oraz w 1/30 części D. R. wykreślił dotychczasowy użytek gruntowy i wpisał nowy – dr o pow. [...]ha,
- na mapie ewidencyjnej miasta Jarosławia obręb nr [...] uwidocznił zmianę użytku gruntowego B na dr (droga) w działce nr [...] zgodnie z mapą uzupełniającą.
Oddzielne, lecz jednobrzmiące odwołania od ww. rozstrzygnięcia złożyli B. R., D. R. i T. R. wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący się zwrócili uwagę na brak zgody wszystkich współwłaścicieli działki nr [...] na dokonanie zmiany w zakresie użytku gruntowego. W dalszej kolejności podniesiono liczne błędy w operacie technicznym z dnia 9 października 2014 r., na podstawie którego aktualizacja została dokonana min. źle oznaczono obszar działki na ortofotomapie. Składający wniosek domagali się dokonania zmiany w drogę całej działki nr [...], natomiast z przedmiotowej mapy wynika, że wniosek dotyczy jedynie jej fragmentu. Strony podniosły, że działka, której dotyczy sprawa jest częściowo zabudowana, a to powoduje, że nie może być zaliczona do użytku gruntowego o nazwie "drogi". Powyższe wynika z rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 listopada 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków w załączniku nr 5. Zgodnie z nim, do dróg nie podlegają zaliczeniu grunty w graniach pasów drogowych dróg wewnętrznych, jeśli wchodzą one w skład działki budowlanej, która nie jest osiedlem mieszkaniowym, dworcem kolejowym lub dworcem komunikacji autobusowej albo też nie jest odrębnym pasem gruntu wydzielonym wyłącznie w celu zapewnienia dostępu tej działki do drogi publicznej. Grunty takie włącza się zaś do odpowiedniego użytku z grupy użytków zurbanizowanych i zabudowanych, jeśli wchodzą w skład działki budowlanej. Odwołujący się zwrócili uwagę, że droga powstała po zmianach w operacie byłaby już drugą możliwością dostępu do planowanej inwestycji – marketu. Jej powstanie spowoduje przejazd dużej ilości samochodów osobowych i ciężarowych w odległości ok. 50 centymetrów od należącego do nich budynku mieszkalnego. Zdaniem stron, obecna decyzja stanowi próbę ominięcia braku wcześniejszej zgody na budowę zjazdu na działce nr [...]. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 12 września 2014 r. wskazano, że nastąpiło ono na wniosek M. i P. C., zaś następne pisma organu wskazywały już na wszczęcie postępowania z urzędu. Odwołujący się zakwestionowali ostatni z wymienionych sposobów wszczęcia niniejszego postępowania, gdy regulacje prawne przewidują je tylko w ściśle określonym przypadku, który nie zaistniał w tej sprawie.
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję Starosty Jarosławskiego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków miasta Jarosławia, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520).
Organ II instancji wskazał, że przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zarządzania rzeczą wspólną nie mają w niniejszej sprawie zastosowania, bowiem prowadzenie ewidencji gruntów oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych zostały określone w rozdziale 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r. poz. 542). Dane zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu bądź na wniosek np. właścicieli nieruchomości przy czym skutecznie złożyć taki wniosek może tylko jeden ze współwłaścicieli, bowiem dane dotyczące zmian rodzaju użytku gruntu jako odzwierciedlające aktualny stan tego użytku uwidaczniane są w ewidencji niezależnie od kwestii własności gruntów. Rodzaj użytków gruntowych oraz ich zasięg zależy od istnienia elementów będących podstawą rozróżnienia rodzaju tych użytków, określonych przepisami rozporządzenia oraz jego załącznika nr 6. Rozróżnienie rodzajów użytków gruntowych odbywa się na podstawie przypisania im cech, właściwości czy sposobu zagospodarowania. Działka ewidencyjna nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...] zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Jarosławiu z dnia [...] września 1993 r. nr [...]. Podział związany był z oddzieleniem istniejącego zakładu mleczarskiego od placu dojazdowego do tego zakładu oraz do zakładu drukarni i nie stanowił kolizji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, w celu zweryfikowania zgodności zapisów w operacie ewidencyjnym w zakresie użytku w działce nr [...] zlecone zostało sporządzenie przez uprawniony podmiot stosownej dokumentacji, która włączona została do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21 października 2014 r. Organ podkreślił, że z wykazu zmian oraz mapy uzupełniającej wynika, że działka nr [...] stanowi w całości działkę niezabudowaną i pełni funkcje drogi. W ocenie organu II instancji ortofotomapa nie jest dokumentem, na podstawie którego rozstrzygano w sprawie, a stanowi ona jedynie materiał o charakterze poglądowym. Także włączone do postępowania przed Starostą decyzje o zatwierdzeniu projektów budowlanych na działkach sąsiednich nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem nie dotyczą nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. PWINGiK w Rzeszowie zaznaczył także, iż Starosta Jarosławski prowadził dwa postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów tj. jedno z urzędu, a drugie na wniosek M. i P. C., z tym że drugie z nich nie zostało jeszcze zakończone.
Wspólną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję z dnia [...] maja 2015 r. złożyli T. R. i B. R. wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją poprzedzającą zarzucając naruszenie art. 62, art. 6, art. 7, art. 76 §, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę PWINGiK w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w dniu [...] czerwca 2015 r. Starosta Jarosławski umorzył postępowanie, które zostało wszczęte na wniosek M. i P. C. Odnosząc się zaś do kwestii uwzględnienia ortofotomapy podniósł, że katalog dokumentów, na podstawie których wprowadza się zmiany w operacie ewidencyjnym określa § 46 pkt 2 rozporządzenia. Zgodnie z jego ppkt 2 takim dokumentem są opracowania geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmiany danych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzje ją poprzedzające wskazał, iż sposoby wszczęcia postępowania określa art. 61 § 1 k.p.a. stanowiąc, że wszczyna się ono na żądanie strony lub z urzędu. Z uwagi na jednoznaczne alternatywne ujęcie w podanym przepisie wskazanych sposobów wszczęcia postępowania należy podnieść, że nie jest możliwe jednoczesne działanie organu według zasady oficjalności oraz zasady skargowości. Nie jest więc dopuszczalne, by organ prowadził równolegle dwa postępowania tj. jedno na wniosek uprawnionych osób, zaś drugie z urzędu. Postępowania te bowiem różnią się od siebie w zakresie uprawnień procesowych strony, która z uwagi na możliwość rozporządzania sprawą wszczętą za jej przyczyną może np. wycofać swoje żądanie. Sąd I instancji wskazał na szczególną regulację odnoszącą się do zawieszenia postępowania wszczętego na wniosek strony (art. 98 § 1 K.p.a.) czy też jego umorzenia (art. 105 § 2 K.p.a.). Przedstawione tryby wszczęcia postępowania tzn. na wniosek oraz z urzędu wzajemnie się wykluczają. Kiedy zatem organ administracji publicznej, właściwy w danej kwestii, otrzyma żądanie wszczęcia określonego postępowania, to wówczas działa w trybie wnioskowym aż do końcowego załatwienia sprawy i nie może nagle w toku postępowania "zmienić zdania" i stwierdzić, że postępowanie prowadzi z urzędu jako wszczęte w ten sposób od samego początku. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Po wszczęciu niniejszego postępowania na wniosek M. i P. C., Starosta Jarosławski, w piśmie z dnia 7 stycznia 2015 r., poinformował strony, że postępowanie to toczy się w istocie z urzędu. Taka zmiana trybu w trakcie prowadzenia już postępowania zainicjowanego wnioskiem wymienionych stron jest niedopuszczalna i urąga przedstawionej wyżej zasadzie wyrażonej w art. 61 § 1 K.p.a. Mające w niniejszej sprawie zastosowanie art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k. wskazują, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 2 tej ustawy (tj. przede wszystkim właścicieli nieruchomości), lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Z kolei art. 24 ust. 2a pkt 1 P.g.k. wskazuje przypadki, gdy aktualizacja następuje z urzędu. Wśród tych ostatnich znajduje się także powołana przez organ - w piśmie z dnia 7 stycznia 2015r. - sytuacja wykrycia błędnych informacji. Uszczegółowienie powyższych kwestii zawiera § 46 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. Z 2015 r. poz. 542). W oparciu o powyższe regulacje w orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowano tezę, że skoro zmiana w ewidencji gruntów i budynków może być dokonana z wniosku podmiotów wymienionych w § 10 i 11 rozporządzenia (tzn. głównie właścicieli nieruchomości) lub z urzędu, to organ nie może łączyć tych dwóch trybów, zaś decyzja winna określać wprost, czy postępowanie wszczęte było i prowadzone z urzędu, czy na wniosek strony [np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 25.03.2015 r. I OSK 1683/13, wyrok NSA z 29.04.2014 r. I OSK 2452/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18.05.2011 r. IV SA/Po 128/11.
Skoro Starosta Jarosławski bez żadnego prawnego uzasadnienia dokonał zmiany trybu prowadzonego postępowania z "wnioskowego" na "z urzędu", a następnie wydał dwie decyzje postępowania te kończące, to należy wskazać, że prowadził jednocześnie dwa postępowania, na co nie pozwalają obowiązujące regulacje prawne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. C. zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:
1) art. 24 ust. 2a pkt 2 oraz art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), zwanej dalej: u.p.g.k. w zw. z § 46 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji, gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm.), zwanego dalej: r.e.g.i.b. przez błędną ich wykładnię i nieuprawnione stwierdzenie przez WSA w Rzeszowie, iż «Starosta Jarosławski bez żadnego prawnego uzasadnienia dokonał zmiany trybu prowadzonego postępowania z "wnioskowego" na "z urzędu", a następnie wydał dwie decyzje postępowania te kończące", oraz że prowadził jednocześnie dwa postępowania, na co nie pozwalają obowiązujące regulacje prawne», a w konsekwencji do błędnego uznania przez tenże Sąd, iż «należało usunąć z obrotu prawnego zarówno zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2015 r., jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2015 r., ale także decyzję tego ostatniego organu z [...] czerwca 2015 r., jako wydanych w granicach sprawy i w związku z niezbędnością takiego orzeczenia dla końcowego załatwienia tej sprawy»;
II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 24 ust. 2a p.g.k. przez błędną ich wykładnię polegającą na nieuprawnionym uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, iż «Starosta Jarosławski bez żadnego prawnego uzasadnienia dokonał zmiany trybu prowadzonego postępowania z "wnioskowego" na "z urzędu", a następnie wydał dwie decyzje postępowania te kończące, to należy wskazać, że prowadził jednocześnie dwa postępowania, na co nie pozwalają obowiązujące regulacje prawne», a w konsekwencji nieuprawnione uchylenie zaskarżonej decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Jarosławskiego z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] orzekającej o aktualizacji ewidencji gruntów podczas, gdy wbrew stanowisku Sądu I instancji w tejże sprawie Starosta Jarosławski wskazał podstawę prawną zmiany postępowania z prowadzonego na wniosek strony na prowadzone z urzędu, jak również mogły być prowadzone dwa postępowania (z urzędu i na wniosek) w tym samym czasie, bowiem zakaz dotyczył wyłącznie wydania takich samych decyzji o istocie w dwóch różnych sprawach, co nie miało miejsca w tej sprawie, gdyż jedna z zaskarżonych decyzji Starosty Jarosławskiego zmieniała wpis w ewidencji, zaś druga umarzała postępowanie;
2) at. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię tego ostatniego i nieuprawnione przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, iż w niniejszej sprawie nastąpiła zmiana «trybu» w trakcie prowadzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem, która jest niedopuszczalna i urąga zasadzie przedstawionej w art. 61 § 1 k.p.a., podczas, gdy postępowanie wszczęte z urzędu lub na wniosek strony nie jest jego trybem, lecz sposobem wszczęcia postępowania administracyjnego; skarga winna być więc na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalona.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt: II SA/Rz 947/15 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie, nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, przypomnieć należy, że wnioskiem z dnia 26 marca 2014r. M. i P. C. współwłaściciele działki nr [...] położonej w Jarosławiu obręb [...] zwrócili się do Starosty Jarosławskiego o zmianę dotychczasowego użytku gruntowego. Pismem z dnia 12 września 2014r. organ poinformował strony, że na wniosek M. i P. C. zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Następnie pismem z dnia 7 stycznia 2015r. Starosta Jarosławski zawiadomił strony, ze postępowanie zostało wszczęte z urzędu. W dniu [...] marca 2015r. Starosta wydał decyzję o aktualizacji użytku gruntowego, a decyzją z dnia [...] maja 2015r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał ja w mocy. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. Starosta Jarosławski umorzył postępowanie wszczęte na wniosek M. i P. C. W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił wszystkie trzy wskazane wyżej decyzje.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez M. C. podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Mając jednak na uwadze, że powodem uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazanych decyzji było naruszenia przepisów postępowania, Sąd nie wypowiadał się w kwestiach dotyczących merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Stąd też podniesione w skardze kasacyjnej w pkt I zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji, na obecnym etapie postępowania są przedwczesne. Jeśli zaś chodzi zarzuty zawarte w pkt II a dotyczące naruszenia przepisów postępowania, to skarżąca kasacyjnie w pkt 1) wskazała na naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art.61 §1 k.p.a. i w zw. z art.24 ust.2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zaś w pkt 2) wskazano na naruszenie art.151 p.p.s.a. w zw. z art.61 §1 k.p.a , poprzez nieuprawnione przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że doszło do zmiany trybu, podczas gdy postępowanie wszczęte na wniosek strony lub z urzędu nie jest jego trybem, lecz sposobem wszczęcia postępowania. Zarzut ten jest niezasadny. Przepis art. 61 § 1 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, tym samym przepis ten wprost odnosi się do sposobu wszczęcia postępowania. Sposób wszczęcia postępowania, tj. na żądanie (wniosek) strony lub z urzędu ma wpływ choćby na takie kwestie jak: data wszczęcia postępowania, możliwość zawieszenia postępowania, czy też zakończenie postępowania poprzez cofnięcie żądania przez stronę. Powyższe powoduje, że w praktyce używa się określenia postępowanie prowadzone w trybie umownym lub postępowanie prowadzone w trybie z urzędu. Jednak istota problemu dotycząca naruszenia art.61 §1 k.p.a. nie sprowadza się do nazewnictwa tzn. czy doszło do naruszenia trybu postępowania, ale polega na tym, że postępowanie administracyjne w sprawie zmiany użytku gruntowego zostało wszczęte na żądanie stron i przed jego zakończeniem w tej samej sprawie zostało wszczęte postępowanie z urzędu. O tym, że równolegle w tej samej sprawie zostały wszczęte dwa postępowania wskazują zarówno okoliczności dotyczące wszczęcia tych postępowań jak i wydane decyzje kończące te postępowania. Postępowanie wszczęte z urzędu zakończone zostało merytoryczną decyzją Starosty Jarosławskiego z dnia [...] marca 2015r., utrzymaną w mocy decyzją organu II instancji z dnia [...] maja 2015r, a wszczęte wcześniej w tej samej sprawie postępowanie na żądane strony zakończone zostało decyzją Starosty Jarosławskiego z dnia [...] czerwca 2015r. o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Zarówno wszczęcie drugiego postępowania w tej samej sprawie, w sytuacji gdy wcześniej wszczęte postępowanie nie zostało zakończone ani decyzją merytoryczną, ani decyzją procesową, jak również mieszanie trybów postępowania, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak jak postępowania wszczętego z urzędu jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie art. 61 § 1 k.p.a ( m.in. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009r., sygn..akt I OSK 554/08). W takich okolicznościach zasadnie Sąd I instancji usunął z obrotu prawnego wskazane wyżej decyzje, a w konsekwencji zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania jest niezasadny.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło