II SA/Bd 173/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2015r. nr [...], orzekającą o odmowie wydania wypisu z operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie udostępnienia numeru księgi wieczystej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że D. K., (dalej: skarżąca) wystąpiła do Prezydenta Miasta wnioskiem z dnia [...] lipca 2015r., o podanie numeru księgi wieczystej dla nieruchomości położonej w T. przy ul. R. Jako podstawę wniosku wskazała ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej własność dłużnika, wskutek wszczęcia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości wobec wystąpienia przeciwko dłużnikowi z tzw. skargą pauliańską. Rozpatrując wniosek organ pierwszej instancji, pismem z dnia 6 sierpnia 2015r. r., wezwał wnioskodawcę, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015r., poz. 520; dalej jako p.g.i k.) do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie interesu prawnego do udzielenia żądanych informacji. W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2015r. wnioskodawca stwierdziła, że brak jest podstawy prawnej do żądania udostępnienia numeru księgi wieczystej, domagając się jednocześnie udostępnienia numeru księgi, ewentualnie oznaczenia zbioru dokumentów i wskazując, że warunkiem skuteczności wniosku o wskazanie numeru księgi wieczystej nieruchomości jest wskazanie numeru nieruchomości lub adresu. Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...] listopada 2015r., odmówił wnioskodawcy wydania żądanych informacji stwierdzając, że nie mogły one zostać udzielone bez wskazania interesu prawnego wnioskodawcy. W odwołaniu wnioskodawczyni podniosła, że interes prawny muszą wykazywać jedynie podmioty wnoszące o udostępnienie informacji zawartych w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i k. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w myśl art. 24 ust. 2 p.g.i k. informacje zawarte w operacie ewidencji gruntów i budynków są jawne. Jednak bezpośredni dostęp do tych informacji reguluje art. 24 ust. 4, z zastrzeżeniem ust. 5 p.g.i.k. W świetle tych przepisów, dla osób niebędących właścicielami lub władającymi nieruchomością - uzyskanie tych informacji jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego, uzasadniającego ich wydanie. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.2013.707 ) księgi wieczyste są jawne i zgodnie z art. 36¹ ust. 3 ustawy może je przeglądać każdy w obecności pracownika sądu. Warunkiem uzyskania dostępu do księgi wieczystej, która zawiera dane osobowe aktualnego właściciela i byłych właścicieli jest podanie jej numeru. Po wprowadzeniu przez Ministerstwo Sprawiedliwości projektu informatycznego, każdy użytkownik internetu może w sposób bezpośredni przeglądać księgi wieczyste i mieć dostęp do zawartych w nich danych, ale również po uprzednim podaniu numeru księgi wieczystej. W świetle powyższego, udostępnienie informacji o numerze księgi wieczystej doprowadziłoby do sytuacji, w której osoby zapoznające się z treścią udostępnionego dokumentu mogłyby w sposób niewymagający nadmiernych kosztów, czasu i działań zapoznać się z zawartymi w księdze wieczystej danymi osobowymi osób w niej ujawnionych. Stanowisko takie zajął Generalny Inspektor Danych Osobowych w decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r., podając, że zasada jawności ksiąg wieczystych w istocie ma na celu zapewnienie dostępu do ksiąg wieczystych, jednakże z uwzględnieniem zasad ochrony danych osobowych. Wobec powyższego, organ stwierdził, że wniosek skarżącej nie spełnił wymogów wynikających z obowiązujących w tym zakresie przepisów ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, zatem nie było podstaw do jego uwzględnienia. Skargę na powyższą decyzję złożyła D. K., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 1 pkt 1i 24 ust. 2 i u 4 p.g.i k. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżąca musi wykazać interes prawny do uzyskania informacji jawnych z prowadzonej przez organ ewidencji gruntów. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Ewidencja gruntów i budynków w myśl art. 20 ust. 1 p.g.i k. obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. W ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z treścią art. 20 ust. 2 p.g.i k. wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania; 2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1; 3) informację o wpisaniu do rejestru zabytków; 4) informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, z późn. zm.); 5) wartość katastralną nieruchomości; 6) informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich. Zatem ewidencja, o której mowa w przywołanej regulacji, zawiera dane o charakterze przedmiotowym (art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2). Rozróżnienie to znalazło odzwierciedlenie w art. 24 p.g.i k.. W ust. 2 tego przepisu stwierdzono, że informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Zgodnie zaś z ustępem 4 tego przepisu każdy z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. W myśl art. 24 ust. 5 p.g.i k starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie. Z przedstawionych unormowań wynika, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach, a zatem informacje przedmiotowe, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 p.g.i k. są jawne i powszechnie dostępne. Natomiast dane ewidencji gruntów zawierające dane osobowe właścicieli (art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i k.), oraz wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające takie dane osobowe, starosta udostępnia wyłącznie na wniosek podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1 i pkt 2, zaś na żądanie innych podmiotów – tylko po wykazaniu, że mają one interes prawny w tym zakresie. W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) – księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II i IV księgi wieczystej (własność, użytkowanie wieczyste, ograniczone prawa rzeczowe oraz prawa osobiste i roszczenia, o których mowa w art. 16 ust. 2). Jeśli zatem księga wieczysta zawiera tego rodzaju dane, to samo udostępnienie przez starostę numeru księgi wieczystej jest równoznaczne z udostępnieniem danych o charakterze podmiotowym, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 p.g. i k. Ponieważ księga wieczysta gromadzi nie tylko powyższe dane, ale także dane o charakterze przedmiotowym zawarte w dziale I uznać trzeba, że informacje zawarte w księdze wieczystej są danymi o charakterze przedmiotowo – podmiotowym. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie (zob. wyroki NSA: z dnia 15 czerwca 2010r., sygn. akt I OSK 1096/09; z dnia 21 lipca 2010r., sygn. akt I OSK 1312/09; z dnia 13 kwietnia 2010r., sygn. akt I OSK 829/09; z dnia 14 maja 2010r., sygn. akt I OSK 1014/09). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że skarżąca nie jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 p.g.i k. Skoro Spółka żądała podania numerów ksiąg wieczystych lub numerów zbiorów dokumentów dla konkretnych nieruchomości, zasadnie organy orzekające uznały, że w takiej sytuacji niezbędne było wykazanie interesu prawnego w tym zakresie (art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i k). Księga wieczysta zawiera bowiem – nie tylko dane o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1), ale również dane o podmiotach, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 p.g.i k. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1992 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2015r., poz. 2135), zgodnie z którym za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne. Informacji nie uważa się za umożliwiającą określenie tożsamości osoby, jeżeli wymagałoby to nadmiernych kosztów, czasu lub działań Za dane osobowe w rozumieniu ustawy należy uznać numery ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów, skoro w tych księgach i zbiorach są ujawnione podmioty będące właścicielami nieruchomości, dla których księgi te lub zbiory są prowadzone. Skoro treść ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów jest powszechnie dostępna (księgi wieczyste w sądach i większość w Internecie poprzez portal dostępowy, zbiory dokumentów w sądach) to ujawnienie ich numerów pozwala jednocześnie na ujawnienie danych osobowych wpisanych w tych księgach właścicieli nieruchomości oraz danych osobowych właścicieli nieruchomości ujawnionych w dokumentach złożonych do zbiorów dokumentów. Można zatem stwierdzić, że dane ewidencji gruntów i budynków dotyczące numerów ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów zawierają dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i k. Organ ewidencyjny prawidłowo uzależnił udzielenie skarżącej Spółce żądanych informacji od wykazania interesu prawnego. Wnioskodawca żądając podania numeru księgi wieczystej lub zbioru dokumentów dla nieruchomości nie wykazał interesu prawnego, a więc zasadnym było wydanie decyzji odmawiającej udzielenia żądanej informacji. Niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie niezbędnym dla załatwienia sprawy. Okoliczności faktyczne sprawy były niesporne, a jedyne kwestie sporne dotyczyły wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm).