I OSK 2169/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-24

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Wojciech Jakimowicz, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na bezczynność organu w przedmiocie odszkodowania za jedną działkę, może orzekać o bezczynności organu w zakresie odszkodowania za inne działki, które nie były objęte skargą?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przekroczył zakres skargi, orzekając o bezczynności organu w przedmiocie odszkodowania za działki, które nie były objęte skargą skarżącego. Sąd administracyjny jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, a zakres żądania skarżącego zawarty w skardze wyznacza granice rozpoznania sprawy przez sąd.
Stan faktyczny
Skarżący Z.G. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną, stanowiący działkę ewidencyjną nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku i stwierdził bezczynność organu. Prezydent Miasta wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez przekroczenie zakresu skargi i orzekanie w przedmiocie bezczynności w zakresie innych działek, które nie były objęte skargą.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wa 444/15 w sprawie ze skargi Z. G. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 maja 2016r., sygn. akt IV SAB/Wa 444/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Z.G. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania zobowiązał Prezydenta Miasta [...] do rozpoznania wniosku Z.G. z dnia [...] września 2010r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną – ulicę [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 oraz działkę gruntu nr [...] o powierzchni [...] m2 wydzieloną pod przewidzianą do realizacji drogę oznaczoną symbolem 11KUL oraz działkę gruntu nr [...] położoną w pasie projektowanej ul. [...] (2KUG) w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy stwierdził, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Z.G. z dnia [...] września 2010 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną – ulicę [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 oraz działkę gruntu nr [...] o powierzchni [...] m2 wydzieloną pod przewidzianą do realizacji drogę oznaczoną symbolem 11KUL oraz działkę gruntu nr [...] położoną w pasie projektowanej ul. [...] (2KUG), że bezczynność Prezydenta Miasta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie oraz zasądził na rzecz strony zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], zw. dalej decyzją podziałową, Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt podziału ww. nieruchomości Wnioskiem z dnia [...] września 2010 r., zw. dalej wnioskiem odszkodowawczym, skarżący wystąpił o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu utraty własności wydzielonych działek drogowych, w tym przedmiotowej działki (tj. działki gruntu nr [...] o powierzchni [...] m2). Decyzją z dnia [...] marca 2015 roku, Nr [...] Prezydent odmówił ustalenia odszkodowania za przedmiotową działkę. Decyzją nr [...] z [...] lipca 2015 r. (dalej: decyzja kasatoryjna), wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta z [...] marca 2015 r. w całości i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] sierpnia 2015 r. Gmina [...] wniosła do Sądu skargę na kasatoryjną decyzję Wojewody z [...] lipca 2015 r., a wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt SA/Wa 2751/15, skarga Gminy została oddalona. Pismem z 9 września 2015 r. (data wpływu do Urzędu [...] 14 września 2015 r.) skarżący złożył do Wojewody, w trybie uregulowanym w art.37 § 1 k.p.a., zażalenie na nierozpatrzenie przez Prezydenta wniosku odszkodowawczego z [...] września 2010 r. w części dotyczącej działki nr [...] podnosząc, że w zaistniałej sytuacji powstał po stronie organu obowiązek dokonania jego rozpatrzenia, wynikający wprost z decyzji kasatoryjnej Wojewody z [...] lipca 2015 r., nr [...]. Pismem z 28 września 2015 r., znak [...] Prezydent poinformował skarżącego, że nie było możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. z uwagi na konieczność zgromadzenia całości akt sprawy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz, że merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie zostanie wydane przez Prezydenta po ostatecznym rozpatrzeniu skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2015 r., ale nie później niż do dnia 30 marca 2016 r. Następnie pismem z dnia 30 września 2015 r., znak [...] Prezydent przekazał zażalenie skarżącego Wojewodzie [...] celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością (zażalenie wpłynęło do Wojewody 6 października 2015 r.). Postanowieniem Nr [...], z dnia [...] listopada 2015 r., wydanym na podstawie art. 37 § 2 k.p.a., Wojewoda uznał za uzasadnione zażalenie skarżącego na nierozpatrzenie jego wniosku odszkodowawczego z dnia [...] września 2010 r. w części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości i wyznaczył Prezydentowi termin do wydania stosownego rozstrzygnięcia, wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia stwierdzając jednocześnie, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z 5 października 2015 r., sprecyzowanym pismem z 26 lutego 2016 r. Z.G., zwany dalej skarżącym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...], zw. dalej Prezydentem, w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2010 r. o ustalenie i wypłatę na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 1774), zw. dalej u.g.n., odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną – ulicę [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] m2, wnosząc o: (1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni, (2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania i że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, (3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., (4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę, udzieloną pismem z dnia 28 października 2015 r., Prezydent wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 maja 2016r., sygn. akt IV SAB/Wa 444/15 stwierdził, że skargę należało uwzględnić, albowiem prowadzone przez Prezydenta Miasta [...] postępowanie odszkodowawcze w zakresie działki ew. nr [...] o powierzchni [...] m2, wszczęte z wniosku skarżącego z dnia [...] września 2010 r., dotknięte jest bezczynnością. Oceniając przebieg postępowania administracyjnego, Sąd wskazał, że zasadnicze znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma jednoznacznie ustalenie jej charakteru, tj. przesądzenie, czy przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta w rozpatrzeniu części wniosku odszkodowawczego skarżącego, czy też przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania odszkodowawczego. Sąd przyjął, że intencją skarżącego, korespondującą z jego interesem, jest doprowadzenie do jak najszybszego wykonania przez Prezydenta zaleceń decyzji kasatoryjnej Wojewody z [...] lipca 2015 r., tj. do ponownego przeprowadzenia przez Prezydenta postępowania odszkodowawczego, obejmującego (w przeciwieństwie do pierwszej decyzji w tym przedmiocie) zgromadzenie dowodów umożliwiających ustalenie wartości przedmiotowej nieruchomości (w szczególności zlecenie przez organ sporządzenia przez rzeczoznawcę majątkowego stosownego operatu z wyceny), prowadzącego następnie do ustalenia w formie decyzji administracyjnej należnego odszkodowania. Skarżący zwalcza zatem wstrzymywanie się przez organ z podejmowaniem czynności w sprawie w związku z zawisłością przed Sądem (w dacie wnoszenia skargi) sprawy ze skargi Gminy na przywołaną wyżej kasatoryjną decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2015 r. Powyższe okoliczności przemawiały, w ocenie Sądu I instancji, za zasadnością kontroli działań Prezydenta według kryteriów ewentualnej bezczynności tego organu, nie zaś w kontekście przewlekłego prowadzenia postępowania odszkodowawczego. Alternatywnie ujmując wskazaną wyżej kwestię, Sąd wywiódł, że nawet gdyby przyjąć że wniesiona skarga jest skargą na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, a zatem skargą konsekwentnie wnoszącą o zastosowanie w sprawie obu wskazanych wyżej instytucji, to skarga w zakresie przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania podlegała oddaleniu (pkt 4 wyroku, w którym Sąd orzekł o oddaleniu w pozostałym zakresie). Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny argumentował, że skarżący wniósł do Prezydenta, pismem z dnia [...] września 2010 r., o ustalenie w trybie uregulowanym w art. 98 ust. 3 u.g.n. odszkodowania należnego z tytułu utraty prawa własności przedmiotowej działki w następstwie wydania stosownej decyzji podziałowej (wniosek ten objął także dwie inne działki, niemniej ten zakres wniosku pozostaje poza przedmiotem niniejszego postępowania). Do dnia wyrokowania w sprawie przez Sąd oznaczona w skardze część wniosku odszkodowawczego skarżącego nie została rozpatrzona ostateczną decyzją administracyjną, ewentualnie innym aktem procesowym, co do zasady znoszącym bezczynność organu administracji (np. postanowieniem zawieszającym postępowanie w sprawie). Zatem Sąd poddał ocenie legalność działań organu w okresie pomiędzy wydaniem przez Wojewodę w dniu [...] lipca 2015 r. kasatoryjnej decyzji odwoławczej, uchylającej decyzję Prezydenta z dnia [...] marca 2015 r., odmownie rozpatrującej wniosek odszkodowawczy skarżącego, a dniem wniesienia przez skarżącego skargi do Sądu. Z decyzji Wojewody wynikał w oczywisty sposób obowiązek Prezydenta do ponownego orzekania w sprawie, z którego to obowiązku organ się nie wywiązał, powołując się na zawisłość przed Sądem sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z [...] lipca 2015 r. i na związane z tym faktem przekazanie Sądowi akt sprawy. Oceniając te okoliczności sprawy z pozycji rygoryzmu procesowego WSA stwierdził, że decyzja kasatoryjna Wojewody z dnia [...] lipca 2015 r., spełniająca kryteria decyzji ostatecznej z art. 16 k.p.a., stała się decyzją wykonalną od dnia jej wydania. Co do zasady zatem Prezydent, któremu mocą decyzji kasatoryjnej zwrócono sprawę do ponownego rozpatrzenia, powinien do takiego rozpatrzenia niezwłocznie przystąpić. Skutecznej przeszkody do prowadzenia takiego postępowania nie może zatem stanowić ani fakt kwestionowania legalności decyzji kasatoryjnej przez Gminę przed Sądem (który miałby być postrzegany jako ujawnienie się w sprawie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), ani wiążące się z tym etapem procesowym przekazanie przez organ odwoławczy akt sprawy do Sądu (ewentualna przeszkoda o charakterze techniczno – organizacyjnym). Sąd stwierdził zatem, że wywołana skargą jednej ze stron postępowania perspektywa sądowej kontroli decyzji kasatoryjnej, wydanej na podstawie art.138 § 2 k.p.a., nie spełnia kryteriów zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu przed organem I instancji, prowadzonym w wykonaniu tejże decyzji kasatoryjnej. Zdaniem Sądu, o ile wykonując decyzję kasatoryjną w sytuacji zawiśnięcia przed sądem administracyjnym skargi na tę decyzję, organ I instancji działa niewątpliwie w warunkach ryzyka późniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego wydanej przez siebie decyzji (na zasadzie art.145 § 1 pkt 8 k.p.a.), jako bezpośredniego następstwa ewentualnego wyeliminowania decyzji kasatoryjnej z obrotu prawnego przez sąd (ryzyko to dotyka także beneficjenta decyzji kasatoryjnej – w niniejszej sprawie jest nim skarżący), to sam fakt istnienia takiego hipotetycznego ryzyka nie upoważnia organu I instancji do zawieszenia prowadzonego przez siebie postępowania. Inaczej spowodowałoby to paraliż wykonywania decyzji kasatoryjnych przez organy I instancji (ich wykonanie blokowałyby bowiem skutecznie postępowania sądowe). Konsekwentnie, przeszkody do orzekania w sprawie przez Prezydenta nie stanowił fakt pozostawania akt administracyjnych w Sądzie. W świetle powyższych okoliczności zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do: (1) zobowiązania organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do rozpatrzenia wniosku odszkodowawczego w zakresie przedmiotowej działki w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, (2) stwierdzenia, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Prezydent pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku odszkodowawczego skarżącego w zakresie przedmiotowej działki. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Prezydenta (aczkolwiek bezspornie niepożądana i naruszająca interes skarżącego), nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Sąd zauważył, że w sytuacji zajęcia przez Prezydenta w decyzji z dnia [...] marca 2015 r. skrajnie odmiennego stanowiska w kwestii spełnienia się przesłanek do ustalenia odszkodowania na rzecz skarżącego od tego, które sformułował w decyzji kasatoryjnej Wojewoda, dojście przez Prezydenta do przekonania o celowości wstrzymania się z powtórnym orzekaniem w sprawie do czasu skontrolowania decyzji kasatoryjnej przez Sąd I instancji (jakkolwiek niepoprawne) nosi znamiona pewnej racjonalności, nie zaś obstrukcji procesowej. Z tej przyczyny uchybienie to nie powinno być postrzegane jako działanie o charakterze rażącym. Mając na uwadze brak obciążenia zaistniałej bezczynności organu cechą rażącego naruszenia prawa, Sąd uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do wymierzenia organowi grzywny, o którą wnioskowano w skardze i w konsekwencji orzekł jak w sentencji wyroku. W skardze kasacyjnej Prezydent [...] zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 106 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci: (1) odpisu decyzji nr [...], (2) postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o zawieszeniu postępowania, (2) dowodu doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania, (3) postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez przekroczenie zakresu skargi i rozstrzygnie w wyroku w przedmiocie bezczynności w zakresie, która nie była przedmiotem skargi Z.G., tj. orzekanie w zakresie odszkodowania za nieruchomości oznaczone jako działki ewidencyjne [...] i [...] z obrębu [...]; 2) naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegające na zobowiązaniu Prezydenta [...] do rozpoznania sprawy w terminie 30 dnia od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy pomimo tego, że w zakresie dotyczącym działki nr [...] sprawa została rozstrzygnięta prawomocną decyzją, zaś w zakresie działki [...] wyrokiem WSA IV SA/WA 2750/15 decyzja Wojewody [...] została uchylona do ponownego rozpoznania; 3) naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 103 k.p.a. polegające na zobowiązaniu Prezydenta [...] do rozpoznania sprawy w terminie 30 dnia od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy w zakresie działki [...], pomimo tego że w dniu wydawania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawa była zawieszona na podstawie postanowienia Prezydenta [...] nr [...], z dnia [...] kwietnia 2016 r.; 4) naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że w sprawie organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w wyniku braku rozpoznania wniosku o odszkodowanie, pomimo tego że w zakresie dotyczącym działki nr [...] sprawa została rozstrzygnięta prawomocną decyzją, w zakresie działki [...] wyrokiem WSA IV SA/WA 2750/15 decyzja Wojewody [...] została uchylona do ponownego rozpoznania, zaś w zakresie działki [...], pomimo tego że w dniu wydawania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawa była zawieszona na podstawie postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, bowiem została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej również: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się zatem wyłącznie do zbadania zasadności zarzutów kasacyjnych przytoczonych w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pierwszy z podniesionych w petitum skargi kasacyjnych zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., polegający na przekroczeniu zakresu skargi i rozstrzyganiu w wyroku w przedmiocie bezczynności w zakresie, która nie była przedmiotem skargi Z.G. okazał się zasadny. Pozostałe wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty stanowiły konsekwencję dokonanego naruszenia. Zgodnie z 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, iż sąd administracyjny I instancji zobowiązany jest do badania zaskarżonego aktu w granicach sprawy bez względu na podniesione zarzuty. Przepis ten można naruszyć wykraczając poza granice sprawy bądź ograniczając się wyraźnie wyłącznie do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, "ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi (...) wkraczać w sprawę nową do tej, która była lub powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego" (por. wyr. NSA z 20 listopada 1997 r., SA/Łd 2572/95, Pr. Gosp. 1998/5, s. 36). W podobny sposób ujęto przedmiotową kwestię w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96, ONSA 1997/3/104. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" znaczy tyle, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W kontekście unormowania art. 134 p.p.s.a. znaczenia nabiera więc zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że mając na uwadze powszechne stanowisko doktryny (por. B. Adamiak, Glosa do wyr. NSA z 23.01.1998 r., I SA/Gd 654/96, OSP 1999/1, s. 51) na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustaleniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Przy czym tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej (vide: A. Kabat, Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2018 , s.545). Zawarte w art. 134 § 1 p.p.s.a. postanowienie, o tym, że "sąd rozstrzyga (...) nie będąc (...) związany zarzutami i wnioskami skargi" wiąże się z istotną z punktu widzenia wyznaczenia przedmiotowych granic rozpoznania skargi przez sąd administracyjny i granic jego orzekania kwestią związania tego sądu wnioskami strony skarżącej zawartymi w skardze. Ułatwiają one bowiem sądowi ustalenie zakresu zaskarżonego aktu/czynności lub bezczynności organu, a także - przez wskazanie oczekiwań skarżącego co do sposobu uwzględnienia skargi – ukierunkowują działalność kontrolną sądu. Wniosek skarżącego składa się z dwu części (pierwsza dotyka kasacyjnych uprawnień i możliwości sądu określonych w art. 145 -150 p.p.s.a., natomiast duga część wniosku - określa zakres kwestionowanego rozstrzygnięcia lub zakres bezczynności organu). Ten merytoryczny aspekt wniosku wyznacza zakres kwestionowanego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie lub odpowiednio przy bezczynności - określa przedmiotowo jej zasięg (szerzej na ten temat T. Woś, Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009 , s.556). W kontrolowanej sprawie, przyjąć należało, że zasięg żądania skarżącego zawarty w skardze wniesionej na bezczynność organu administracyjnego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2010 r. o ustalenie i wypłatę na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 1774), odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną – ulicę [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] m2, zakreślił granice rozpoznania (kognicji) sądu administracyjnego. Zatem WSA w Warszawie orzekając w przedmiocie bezczynności organu w zakresie odszkodowania za nieruchomości oznaczone jako działki ew. [...] i [...] z obrębu [...], wykroczył poza zakreślone w skardze granice sprawy, dotykające kwestii bezczynności organu w przedmiocie odszkodowania jedynie za nieruchomość stanowiącą dz. nr [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, NSA jeszcze raz stwierdza, że zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. – okazał się zasadny. W konsekwencji należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 185 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt l sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 207 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło