II SA/Bd 935/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-08-10
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Joanna Brzezińska, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją podziałową może zostać utrzymana w mocy, gdy wniosek o wznowienie został złożony w terminie oraz gdy decyzja podziałowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia 2007 r. został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 K.p.a. oraz że decyzja Wójta Gminy z 2002 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego decyzja odmowna wznowienia postępowania oraz decyzja organu odwoławczego zostały wydane z naruszeniem prawa i podlegają uchyleniu. Organ wyższego stopnia powinien wyznaczyć inny organ do dalszego prowadzenia postępowania wznowieniowego, uwzględniając wskazania sądów i zasady praworządności.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy z 2002 r. zatwierdzającą podział działki, kwestionując prawidłowość podziału i wskazując na wadliwy dokument geodezyjny. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze wielokrotnie odmówiły wznowienia postępowania, uznając wniosek za złożony po terminie. Skarżący podniósł, że wniosek z 2007 r. został złożony w terminie i że decyzja podziałowa była wadliwa. Sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez organy i sądy administracyjne, w tym NSA i WSA w Bydgoszczy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia maja 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia stycznia 2015 r. i inne decyzje wymienione w sentencji; zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...], 2. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015r. znak [...], poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2015r. znak [...] oraz postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] maja 2015r., 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. B. kwotę 200 (dwieście) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną przez J. B. (dalej; "skarżący") decyzją z dnia [...] 2015r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2015r. [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002r. nr [...] zatwierdzającą podział działki nr [...] w sprawie z wniosku J. B. z dnia [...] 2007r.
Z akt administracyjnych sprawy wynikają następujące okoliczności sprawy:
Decyzją warunkową z dnia [...] 2002r. Wójt Gminy [...] zatwierdził, przedstawiony na mapie stanowiącej załącznik do decyzji, projekt podziału nieruchomości działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w [...], stanowiącej własność [...] sp. z o.o. w [...], na działki o numerach [...] i [...] (droga wewnętrzna). Decyzja stała się ostateczna [...] 2002r.
[...] 2005r. J. B. kupił od syndyka masy upadłości spółki pod firma [...] sp. z o.o. w [...] własność działki nr [...] zabudowanej wydzieloną częścią hali przemysłowej o pow. [...] m2 oraz udział w wysokości [...] we własności niezabudowanych działek nr [...]
Podaniem z dnia [...] 2006r. skarżący zwrócił się do Wójta o wydanie ww. decyzji, kwestionując zgodność podziału z przepisami prawa. Podaniem z dnia [...] 2007r., skierowanym do Starostwa Powiatowego w B., wskazał, że syndyk sprzedając mu nieruchomość (działkę nr [...]) oparł się na mapie stanowiącej załącznik do decyzji z [...].2002r., nie uwzględniając podziału budynku zlokalizowanego na tym gruncie oraz linii ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku w stosunku do działki nr [...]. Skarżący powołał się na naruszenie przepisów rozporządzenia RM dnia 17 lutego 1998r. (Dz.U. Nr 25 poz. 130) określającego tryb dokonywania podziałów nieruchomości, co spowodowało, że w jego hali produkcyjnej część pomieszczeń nr [...] znajduje się na działce nr [...], z czym się nie zgadza. Wniósł zatem o podjęcie decyzji skutkującej geodezyjną prawidłowość podziałową. Skarżący składał następnie do Wójta Gminy [...] kolejne pisma w sprawie stwierdzonych wad w decyzji podziałowej, w tym wniosek z dnia [...] 2008r. o zmianę decyzji w trybie art. 155 K.p.a. oraz wniosek z dnia [...] 2008r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie podziałowej na podstawie art. 145 § 1 K.p.a.
Decyzją z dnia [...] 2008r. ([...]) Wójt Gminy [...], na podstawie art. 149 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania na wniosek z [...] 2008r., z uwagi na upływ ponad 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta, na skutek odwołania skarżącego została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009r. ([...]), a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z dnia [...] 2009r. Wójt Gminy [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...].2002r. zatwierdzającą podział działki nr [...] położonej w [...]. Decyzją z dnia [...] 2010r. ([...]) Wójt odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [...].2002r. wobec stwierdzenia braku podstaw do uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. Decyzja ta została uchylona decyzją kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2010r. ([...]), i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Niezależnie od powyższego skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji, jako wydanej z wadami określonymi w art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 7 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze z urzędu wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej Wójta z [...].2002r. Decyzją z dnia [...] 2009r. ([...]) Kolegium, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 126 K.p.a., stwierdziło, że postanowienie Wójta Gminy [...] z [...].2002 r. ([...]) oraz decyzja tego organu z [...].2002r. (nr [...]) zostały wydane z naruszeniem prawa, ale nie stwierdzono ich nieważności, ponieważ wywołały nieodwracalne skutki prawne. Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010r. ([...]).
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] 2010r. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku J. B. z dnia [...] 2008r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzja z dnia [...].2002r., które zostało wznowione postanowieniem z dnia [...].2009r. – wobec stwierdzenia niezachowania jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Na skutek odwołania skarżącego, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2011r. ([...]).
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011r. (sygn. II SA/Bd 464/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. B. na powyższą decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2013r. sygn. akt I OSK 2095/11, uwzględniając skargę kasacyjną skarżącego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, odmiennie od stanowiska organów administracji oraz sądu I instancji, że już pismo skarżącego z dnia [...] 2007r. organ powinien potraktować jako podanie o wznowienie postępowania, bowiem intencją skarżącego było wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji podziałowej. Jeśli organ miał wątpliwości czego domaga się skarżący w piśmie z dnia [...] 2007r. to stosownie do treści art. 9 K.p.a. powinien to wyjaśnić. Nadto NSA zwracając uwagę na wadliwość decyzji podziałowej (niezgodnej z postanowieniem z dnia [...].2002r. określającym warunki podziału) wskazał, że jeśli zostały spełnione warunki formalne, organ winien rozpoznać podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją podziałową albo za pomocą innych środków prawnych z urzędu wyeliminować wadliwą decyzję z obrotu prawnego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 18 września 2013r. (sygn. akt II SA/Bd 527/13), uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2011r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2010r. o umorzeniu wznowionego postępowania, wskazując za NSA, że pismo z [...].2007r. należy potraktować jako podanie o wznowienie postępowania w tej sprawie.
Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] 2014r. ponownie umorzył postępowanie z wniosku J. B. z [...].2008r. o wznowienie postępowania wobec stwierdzenia niezachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Decyzja została uchylona decyzją kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2014r. i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Rozpatrując sprawę kolejny raz Wójt Gminy [...], decyzją z dnia [...] 2014r. ([...]) odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...].2002r. po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie z wniosku skarżącego z dnia [...].2008r.- wobec niemożności uchylenia ww. decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a., przy jednoczesnym stwierdzeniu, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] 2014r., kolejny raz uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że zgodnie z wyrokami sądów administracyjnych pismo z [...].2007r. organ winien potraktować jako wniosek o wznowienie i na tej podstawie prowadzić postępowanie.
Decyzją z dnia [...] 2015r. organ I instancji, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie ze wskazaniami SKO, umorzył postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego z dnia [...] 2008r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...].2002r. nr [...], wznowionego postanowieniem z dnia [...] 2009r. – wobec stwierdzenia bezprzedmiotowości prowadzenia tego postępowania, w związku z faktem, że w spawie zasadnym jest prowadzenie tożsamego podmiotowo i przedmiotowo postępowania wywołanego przez złożony przez skarżącego wniosek z dnia [...] 2007r.
W dalszej kolejności decyzją z dnia [...] 2015r. (nadal o tym samym oznaczeniu sprawy [...]) Wójt Gminy [...], na podstawie art. 149 K.p.a., po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] 2007r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].2002r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości dz. nr [...], uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a.
Na skutek odwołań skarżącego od obydwu powyższych decyzji Wójta Gminy [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] 2015r. utrzymało w mocy ww. decyzję z dnia [...] 2016r. o umorzeniu postępowania ([...]) oraz decyzję z [...] 2016r. o odmowie wznowienia postępowania po rozpoznaniu wniosku z [...] 207r. ([...]). W uzasadnieniu tego drugiego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na związanie wyrokami NSA oraz WSA w Bydgoszczy, podzielił stanowisko Wójta, zgodnie z którym wniosek z [...] 2007r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją podziałowa z [...] 2002r. skarżący wniósł po upływie terminu miesiąca od kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Organ uznał, że już z treści pisma z dnia [...].2006r. wynika, że skarżący widział o nieprawidłowości podziału. Nadto z wyroku z dnia [...].2007r. sygn. [...] nakazującego skarżącemu wydanie części pomieszczeń wynika, że posiadanie nieruchomości było niezgodne z prawem. Znając treść tego wyroku skarżący wiedział jak przebiegają linie podziału i że nie przebiegają one po ścianach. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, iż zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. prawidłową formą orzeczenia w sprawie winno być postanowienie, ale z uwagi na niejednolitość orzecznictwa w tym zakresie uznał, że nie stanowi to podstawy do uchylenia decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Kolegium utrzymującą w mocy decyzję o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego J. B. wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, zarzucając:
- niezgodność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zebranym w sprawie,
- nieuzwględnienie zasadniczego istotnego dowodu jakim jest postanowienie Wójta z dnia [...] 2002r. określające warunki, na jakich ma być dokonany podział,
- naruszenie art. 148 § 1 K.p.a. przez przyjęcie, że nie zachował miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie,
- nie rozpoznanie wniosku z [...] 2007r. w odniesieniu do art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że organy nie wykonują jednoznacznego wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2013r., który orzekł, że decyzja podziałowa Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002r. jest wadliwa, bowiem niezgodna z postanowieniem z dnia [...] 2002r. i wskazał, że należy ją wyeliminować z obrotu prawnego w trybie wznowienia postępowania albo z urzędu za pomocą innych środków prawnych. Skarżący zakwestionował odnoszenie się przez SKO jako okoliczności mających wpływ na ustalenie czy złożył wniosek w terminie miesięcznym do treści aktu notarialnego z [...] 2005r. oraz wyroku SR w [...] z [...].2007r. Nie odnoszą się one bowiem do ustawowej okoliczności, czyli momentu w którym dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania - czyli, że podział nieruchomości nie jest zgodny z warunkami podziału określonymi w ww. postanowieniu Wójta, co jest istotą wyroku NSA i ustalenia czy wniosek z [...].2007r. został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 K.p.a. Przy spisaniu aktu notarialnego nie znał ww. decyzji podziałowej, ani też postanowienia. Ponadto SR wydając wyrok oparł się na fałszywym dowodzie - załączniku do decyzji podziałowej, który jest niezgodny z treścią postanowienia wyznaczającego sposób podziału po obrysie ścian konstrukcyjnych budynku znajdującego się na podlegającej podziałowi działce. Zdaniem skarżącego nieuwzględnienie przez organ dowodu jakim jest przedmiotowe postanowienie stanowi rażące naruszenie prawa, doniosłość znaczenia tego dowodu wynika wprost z wyroku NSA. Skarżący stwierdził, że ten dowód otrzymał z Urzędu gminy na swój wniosek w dniu [...] 2007r., co potwierdza, że wniosek z [...] 2007r. wniósł w terminie o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Reasumując skarżący stwierdził, że Wójt wydał decyzję podziałową z [...].2002r. opierając się na fałszywym dokumencie geodezyjnym, którego fałsz wyraża się w nieprawdziwej treści dokumentu w jego części istotnej, chociaż sam dokument jest autentyczny. Zdaniem skarżącego organy prowadzą postępowanie administracyjne w taki sposób, aby utrzymać sprzeczną z prawem decyzję podziałową Wójta Gminy, dlatego domaga się aby organy, na mocy wyroku NA z dnia 19 kwietnia 2013r. oraz wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 18 września 2013r., na mocy art. 153 P.p.s.a. zostały zobowiązane do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji i w konsekwencji wydania nowej decyzji podziałowej pozbawionej wad prawnych.
Nadto skarżący dołączył do skargi decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2015r. (znak [...]), która na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 K.p.a., organ odmówił uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].2002r. (...) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku J. B. z dnia [...] 2007r. o wznowienie postępowania administracyjnego wobec niemożności uchylenia ww. decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a., przy jednoczesnym stwierdzeniu, że ww. decyzja została wydana z naruszeniem prawa - jako wydaną z urzędu wskazując na niski poziom znajomości prawa skutkujący prowadzeniem postępowania ponad 7 lat.
Przy piśmie uzupełniającym z dnia [...] 2015r. skarżący jako dowód potwierdzający, że wniosek z dnia [...] 2007r. został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. przedłożył odpis prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] 2007r. sygn. [...] oddalającego jego apelację od przywołanego w decyzji wyroku Sądu Rejonowego, który to wyrok otrzymał [...] 2007r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Skarżący powtórzył i rozszerzył pierwotną argumentację skargi w pismach procesowych z dnia [...] 2016r. oraz [...] 2016r.
W toku postępowania sądowego, rozpoznając sprawę na skutek odwołania skarżącego od wskazanej wyżej decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] 2015r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] 2015r. i decyzją z dnia [...] 2016r. ([...]) stwierdziło jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. ([...]) Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie dotyczącej decyzji Wójta z dnia [...] 2015r. Jak wynika z pisma Kolegium z dnia [...] 2016r., powyższe decyzje stały się prawomocne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W zakresie tak określonej kognicji, w ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy [...] nie może ostać się w obrocie prawnym, zatem skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek jedynie część jej argumentów jest zasadna.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że sprawa administracyjna stanowiąca przedmiot postępowania zakończonego zaskarżoną ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2015r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2015r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Wójta z dnia [...] 2002r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości polegającego na podziale działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w [...] gmina [...], była kilkukrotnie przedmiotem rozstrzygania przez organy administracji obydwu instancji. Sprawę rozpoznawał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oraz Naczelny Sąd Administracyjny, zatem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnych wyrokach w zakresie, który stanowił przedmiot sądowej oceny, wiążą w sprawie organy administracji oraz sąd rozpoznający niniejszą sprawę, na mocy art. 153 P.p.s.a.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2013r. sygn. I OSK 2095/11 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę kasacyjną J. B. od wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2011r. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2011r. w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego dotyczącego ostatecznej decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] 2002r. zatwierdzającej podział działki nr [...] w [...] – uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Z treści uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że swoje rozstrzygnięcie o umorzeniu wznowionego postępowania, z uwagi na złożenie wniosku o wznowienie z uchybieniem terminu określonego w art. 148 K.p.a. organy oraz Sąd I instancji oparły na ustaleniu, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją podziałową z [...].2002r. dopiero pismem z [...] 2008r., bowiem charakteru takiego nie mają wcześniejsze pisma z [...] 2006r. oraz [...] 2007r. Odmienną ocenę okoliczności sprawy wyraził w ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że już pismo skarżącego z dnia [...] 2007r. organ powinien potraktować jako podanie o wznowienie postępowania, bowiem intencją skarżącego było wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji podziałowej. O treści pisma wnoszonego przez obywatela do organów administracji i skutkach jakie ma wywołać nie decyduje jego tytuł lecz intencja wnoszącego. Ewentualne wątpliwości czego domaga się skarżący w tym piśmie organ powinien wyjaśnić stosownie do treści art. 9 K.p.a. NSA wskazał, że rzeczą organu było ustalenie czy podanie z dnia [...] 2007r. zostało złożone w ustawowym terminie, bowiem ustalenie tego faktu ma znaczenie dla dalszego procedowania w trybie wznowienia postępowania. NSA stwierdził nadto, że wadliwość decyzji podziałowej z dnia [...] 2002r. nie budzi wątpliwości. gdyż jest ona niezgodna z postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002 r., w którym zostały podane warunki na jakich ma być dokonany podział a mianowicie po osiach ścian konstrukcyjnych budynku znajdującego się na podlegającej podziałowi działce. W tej sytuacji organ powinien, jeśli zostały spełnione warunki formalne, rozpoznać podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją podziałową albo za pomocą innych środków prawnych z urzędu wyeliminować wadliwą decyzję z obrotu prawnego.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, uchylając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2011r. oraz poprzedzającą ja decyzję Wójta Gminy [...] z [...] 2010r. w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie o zatwierdzenie podziału, w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 września 2013r. sygn. akt II SA/Bd 527/13 stwierdził, że znajdujące się w aktach sprawy pismo skarżącego z dnia [...] 2007r. należy potraktować jako podanie o wznowienie postępowania, co było intencją skarżącego. Podanie to miało na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji podziałowej. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji oceni, czy podanie z [...] 2007r. zostało złożone w ustawowym terminie, a w tym celu wyjaśni ze skarżącym, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a następnie oceni czy przedmiotowy wniosek został złożony w terminie, o którym stanowi art. 148 § 1 K.p.a. Jednocześnie z uwagi na okoliczność, że przesłanka wskazana przez skarżącego może stanowić podstawę wznowienia postępowania również z urzędu, w razie spóźnionego wniosku skarżącego z dnia [...] 2007r. organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie miał na uwadze wskazanie NSA, co do nie budzącej wątpliwości wadliwości decyzji podziałowej z uwagi na jej niezgodność z postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002 r. oraz w przypadku nie spełnienia warunków formalnych przez wniosek skarżącego - wyeliminowanie z urzędu wadliwej decyzji z obrotu prawnego za pomocą innych środków prawnych.
Wójt Gminy [...], wbrew ocenie prawnej i wskazaniom wyrażonym w powyższych prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, wydawał kilkukrotnie wadliwe decyzje (z dnia [...].2014r. i [...].2014r.), kontynuując bezpodstawnie prowadzenie wznowionego na wniosek J. B. (postanowieniem z dnia [...] 2009 r.) postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] 2002 r. w odniesieniu do wniosku z [...].2008r., a nie wniosku z [...] 2007r. Decyzje te zostały uchylone przez organ odwoławczy odpowiednio decyzjami kasacyjnymi z dnia [...] oraz [...] 2014r.
Sąd zważył, że nieprawidłowe jest stanowisko Kolegium wyrażone w ostatecznej decyzji z dnia [...] 2014r. ([...]) co do konieczności umorzenia postępowania wznowieniowego toczącego się już z wniosku tej samej osoby, które zgodnie z wyrokami sądu należało odnieść do wcześniejszego pisma jako wniosku o wznowienie. Jest to bowiem nadal nadzwyczajne postępowanie administracyjne w tożsamej podmiotowo i przedmiotowo sprawie, które organ winien kontynuować, uwzględniając wskazania Sądu, i stosownie do wyników uzupełnionego postępowania wyjaśniającego zakończyć poprzez wydanie decyzji administracyjnej w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wznowione postępowanie na skutek wyroków sądu nie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ sama data wniosku inicjującego to postępowanie nie przesądza o jego przedmiocie. W konsekwencji nie było podstaw prawnych do umorzenia przez Wójta Gminy [...] decyzją z dnia [...] 2015r. (znak [...]) "postępowania w sprawie z wniosku J. B. z dnia [...] 2008r. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...].2002r. nr [...] zatwierdzającą podział nieruchomości – dz. nr [...] położonej w [...], które zostało wznowione postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2009r. – wobec stwierdzenia bezprzedmiotowości prowadzenia tego postępowania w związku z faktem, że w sprawie zasadnym jest prowadzenie tożsamego podmiotowo i przedmiotowo postępowania wywołanego przez złożony przez J. B. wniosek z dnia [...] 2007r.", utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2015r. ([...]). Powyższe decyzje, w ocenie Sądu, zostały podjęte z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, a ich wyeliminowanie z obrotu prawnego jest niezbędne dla końcowego załatwienia przedmiotowej sprawy (art. 135 P.p.s.a.).
Analiza akt administracyjnych sprawy niespornie wskazuje, że zainicjowane wnioskiem skarżącego nadzwyczajne postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją warunkową Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002 r. [...] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości dz. nr [...] o pow. [...] położonej w [...] Wójt Gminy [...] prowadzi od [...] 2008r. Po pierwotnej odmowie wznowienia, postanowieniem z dnia [...] 2009r. Wójt wznowił to postępowanie. Z akt sprawy oraz treści skargi i pism skarżącego wynika ponad wszelką wątpliwość wola kontynuowania tego postępowania, celem doprowadzenia do wyeliminowania kwestionowanej decyzji z [...].2002r. z obrotu prawnego. Okoliczność, że NSA a następnie WSA w wyroku z dnia 18 września 2013r. kontrolując legalność decyzji organów administracji o umorzeniu postępowania wznowieniowego wobec stwierdzenia niezachowania terminu złożenia wniosku, odnoszonego przez organy do podania z [...] 2008r., uchyliło decyzje organów nakazując zweryfikowanie przesłanek formalnych wniosku o wznowienie w stosunku do wcześniejszego podania skarżącego z [...] 2007r., nie zmieniła ani podmiotów ani przedmiotu postępowania administracyjnego. Co więcej cytowane wyroki sądowe jednoznacznie wskazały organowi na konieczność wykorzystania możliwych środków prawnych dla skutecznego zweryfikowania legalności decyzji podziałowej Wójta Gminy [...] z [...].2002r. – w razie nieskuteczności wniosku także z urzędu.
Wobec powyższego zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA w Bydgoszczy wyrażonymi w oparciu o związanie wyrokiem NSA, przy ponownym rozpatrzeniu powyższej sprawy wznowieniowej Wójt Gminy [...] zobowiązany był w pierwszej kolejności wyjaśnić, z udziałem wnioskodawcy, zakres wniosku i spełnienie przesłanek formalnych, w szczególności czy wniosek został wniesiony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. czyli w terminie jednego miesiąca od kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Nawet jednak gdyby wniosek ten okazał się spóźnionym organ zobowiązany był z urzędu rozważyć możliwe środki prawne celem wyeliminowania wadliwej decyzji podziałowej, w tym w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego, które wszakże mogło również toczyć się z urzędu lub ewentualnie innych nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego.
Powyższe oznacza, że niezależnie od innych uchybień, jako wydaną z naruszeniem art. 153 P.p.s.a., należy ocenić decyzję Wójta z dnia [...] 2015r. ([...]), którą powołując się art. 149 K.p.a. organ po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z [...] lipca 2007r. w przedmiocie wznowienia przedmiotowego postępowania, ponownie odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] 2002r. W sytuacji gdy postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].2002r. toczy się od 2008r., z pewnością brak było przesłanek do orzeczenia o odmowie jego wznowienia niezależnie od merytorycznej prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Nawet gdyby wcześniejsza decyzja z [...] 2015r. o umorzeniu była prawidłowa, to w dniu [...] 2015r. nie była z pewnością ostateczna.
Zważyć należy, że organ pierwszej instancji uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. W tym zakresie organ podał, że J. B. nabył nieruchomość w dniu [...].2005r., z pewnością znane mu były dane dotyczące nabywanej działki, choć być może nie wszystkie. "O tym, że podział działki, z której wydzielono nabytą przez niego działkę nr [...] być może został dokonany nieprawidłowo, J. B. jednak bez wątpliwości wiedział znacznie przez datą [...].2007r." Co prawda z akt wynika, że konkretny wniosek o wznowienie postępowania złożył dnia [...] 2008r., to jednak pierwsze pismo jakie złożył wnioskodawca, datowane jest na [...] 2006r. i jest to wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji podziałowej, w którym zakwestionował jej zgodność z przepisami. Decyzję wydano wnioskodawcy [...] 2006r. Następnie organ podjął się analizy podania skarżącego z [...] 2007r. i na tej podstawie, bez uwzględnienia jednak późniejszych oświadczeń strony w toku postępowania wznowieniowego w tym co do tego, że jako okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia uznaje to, że decyzja okazała się być niezgodna z poprzedzającym ją postanowieniem co stanowi o jej fałszywości w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Wójt nie uwzględnił wyjaśnień skarżącego co do tego co uznaje za przesłankę stanowiącą podstawę do wznowienia i kiedy się o niej dowiedział, a nadto w sposób całkowicie dowolny, nie poparty analizą zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że skarżący o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia dowiedział się "z pewnością dnia [...] 2005r." tj. w dniu zawarcia umowy kupna przedmiotowej nieruchomości. Podkreślenia wymaga, iż przytoczony przez organ pierwszej instancji zapis w pkt 3 umowy w formie aktu notarialnego odnosi się wyłącznie do zgodności z ostateczną decyzją warunkową zatwierdzającą podział nieruchomości, ale nie wskazuje na żadne wady tej decyzji, w szczególności jej niezgodność z postanowieniem Wójta [...] z [...] 2002r zatwierdzającym wstępny projekt podziału. Okoliczność wynajmowania pomieszczeń w budynku, przed zakupem nieruchomości także, w ocenie sądu, nie przesądza o tym kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności, którą uznaje za podstawę do wznowieniowa przedmiotowego postępowania. Nie znajduje także oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym przekonanie organu, że już w dacie nabywania nieruchomości skarżący wiedział o istnieniu przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta z [...].2002r., tym bardziej, że nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji warunkowej.
Z akt sprawy wynika, że podaniem z [...] 2007r. (k. 30 akt adm.) skarżący zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] powołując się na prawo własności nieruchomości zabudowanej dz. nr [...] zakupionej od syndyka masy upadłości "[...]" sp. z o.o. w [...], który oparł się na mapie geodezyjnej podziału gruntu wg decyzji warunkowej z dnia [...].2002r. nie uwzględniając podziału budynku zlokalizowanego na tym gruncie oraz nie uwzględnił linii ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku w stosunku do działki nr [...]. Wnioskodawca stwierdził naruszenie przepisów rozporządzenia RM z [...] 1998r. określającego tryb podziałów nieruchomości oraz sporządzania i rodzaj dokumentów wymaganych w tym postępowaniu. Wskazał, że wobec naruszenia procedur podziałowych okazało się, że w jego hali produkcyjnej cześć pomieszczeń znajduje się na działce nr [...] z czym się nie zgadza. Skarżący wniósł zatem o podjęcie decyzji skutkującej geodezyjną prawidłowość podziałową. Do wniosku dołączył kopię decyzji podziałowej warunkowej, inwentaryzacji części hali produkcyjnej zlokalizowanej na działce nr [...] oraz tekst rozporządzenia. Jak podał organ I instancji podanie to zostało mu przekazane zgodnie z właściwością przez Starostę postanowieniem z dnia [...] 2007r.
Nie budzi zatem wątpliwości, na co zwrócił już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2013r. (sygn. I OSK 2095/11) a następnie WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 18 września 2013r., że pismo to nie określało wprost ani trybu ani przesłanek prawnomaterialnych, na podstawie których skarżący domagał się wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, celem uzyskania nowego orzeczenia w sprawie podziałowej. Obowiązkiem organu, wynikającym wprost z dyspozycji art. 6, art. 7, art. 9 K.p.a. było zatem wyjaśnienie obywatelowi możliwych trybów wzruszenia decyzji, co do której utrzymuje że jest wadliwa i ich przesłanek oraz wezwanie do sprecyzowania żądania i ewentualnie następnie ustalenia warunków formalnych sprecyzowanego wniosku. W niniejszej sprawie Wójt, co pozostaje niesporne, obowiązkom w tym zakresie uchybił.
Z akt sprawy wynika, że podaniem z [...].2006r. (k. 14 akt adm.) skarżący zwrócił się do Urzędu Gminy w [...] o doręczenie uwierzytelnionej kopii decyzji warunkowej nr [...] z dnia [...].2002r. podnosząc, że jest ona konieczna do załączenia w aktach procesowych sądowych, ponieważ podział został dokonany niezgodnie z rozporządzeniem. Przy piśmie z [...].2007r. organ przekazał wnioskodawcy kserokopię wyjaśnień udzielonych przez jednostkę geodezyjną (k. 40 akt adm.), na co skarżący – pismem z [...].2007 r. zakwestionował dokonany podział nieruchomości, który winien nastąpić po liniach ścian oddzielenia przeciwpożarowych na całej wysokości budynku (§ 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia), jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany podział powodowałby podział tego budynku, a nie zgodnie z wolą zamawiającego. Skarżący zarzucił, że opracowany w sprawie przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne dokument geodezyjny, którym posłużył się Wójt wydając decyzję posiada wadę prawną. Skarżący zgodził się na kolejny podział jako naprawienie nieprawidłowości podziałowej i wniósł o wydanie poprawionej decyzji podziałowej działki nr [...].
Na uwagę zasługuje treść kolejnych pism organu kierowanych do wnioskodawcy z dnia [...].2007 r. (k.46 akt adm.) oraz [...].2008 r. (k.58), w których Wójt Gminy O. informuje wnioskodawcę, że niemożliwe jest wydanie ponownej decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...], która wywołała następstwa prawne, ani też zmiana tej decyzji, na podstawie art. 155 K.p.a. nie wynika z akt sprawy aby organ prowadził w tym zakresie postępowanie administracyjne, przewidziane przepisami K.p.a., nie podał również uzasadnienia prawnego swego stanowiska. Jednocześnie organ powołał się na wyrok z dnia [...] 2007r. sygn. [...] z dnia [...] 2007r., którym nakazano skarżącemu wydanie części pomieszczeń hali produkcyjnych o nr [...] znajdujących się na działce nr [...] w [...]. Ze znajdującej się w aktach (k.45-46) kopii wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] 2007r. sygn. akt [...] wynika, że w sprawie toczącej się z powództwa "[...] spółka jawna w [...] przeciwko J. B. o wydanie, po uchyleniu wyroku zaocznego z dnia [...] sierpnia 2006r., Sąd nakazał skarżącemu aby wydał powodowi część pomieszczeń (...) położonych na działce nr [...], aż do granicy pomiędzy działką nr [...] zgodnie z projektem podziału nieruchomości na mapie stanowiącej załącznik do decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] 2002r. Wyrokiem z dnia [...] 2007r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...] oddalił apelację skarżącego od powyższego wyroku.
W jednym z kolejnych pism w tej sprawie skarżący sformułował wprost żądanie wzruszenia kwestionowanej jako wadliwa prawnie decyzji podziałowej w trybie wznowienia postępowania, przywołując art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., fakt przedstawienia przez wnioskodawcę Urzędowi Gminy fałszywego dokumentu graficznego na podstawie którego wydano decyzję, a który nie odpowiadał treści postanowienia organu o zatwierdzeniu wstępnego projektu podziału, który winien być dokonany po osiach ścian konstrukcyjnych. W późniejszej korespondencji, w tym odwołaniach wnoszonych wobec decyzji Wójta wielokrotnie skarżący odwoływał się do swego wniosku z [...] 2007r. inicjującego postępowanie ( np. k 64, 68a), a nadto wskazywał jako przesłanki i podstawę żądania wznowienia zarówno wyjście na jaw nowej okoliczności faktycznej lub dowodu, jak również fałsz intelektualny dokumentu, na podstawie którego wydano sporną decyzję art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 5, (błędnie wskazane jako art. 145 § 1 ust. 1 i 5). Należy tu wskazać chociażby pismo skarżącego z [...].2009r. oraz załącznik do pisma z [...].2009r. (k.87-92 akt adm.). Niezrozumiałym jest zatem, dlaczego w postanowieniu z [...].06.2009r. organ wznawiając na wniosek strony postępowanie ograniczył się wyłącznie do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Na okoliczność wydania decyzji w oparciu o sfałszowany dokument skarżący zwracał uwagę także w kolejnym piśmie z [...].2010r. (k. 134).
Utrzymując w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2015r. o odmowie wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mimo powołania się na ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 18 września 2013r. nie dokonało analizy akt sprawy celem stwierdzenia jakie w istocie okoliczności wskazał skarżący jako podstawę do wznowienia postępowania, co do których uzyskania wiedzy należy liczyć miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie. Kolegium powtórzyło jedynie za organem pierwszej instancji, iż o złożeniu wniosku z dnia [...].2007r. z uchybieniem terminu świadczy okoliczność, że w dniu [...] 2005r. została zawarta umowa sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, a wnioskodawca był wcześniej najemcą części pomieszczeń, których topografię znał. Znana była mu także treść decyzji podziałowej. Nadto z wniosku skarżącego z dnia [...] 2006r. o wydanie odpisu decyzji, zdaniem organu wynika, że odwołujący wiedział o nieprawidłowości podziału. Trudno także uznać za przesądzające, dla ustalenia kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, powołanie się na fragment sentencji nieprawomocnego wyroku z dnia [...] 2007r., przesądzającego że posiadanie nieruchomości było niezgodne z podziałem wynikającym z decyzji. Wszakże organ nie przeprowadził dowodu z uzasadnienia tego wyroku, ani z akt sprawy sądowej. Nadto jak wyżej wskazano skarżący zaskarżył powyższy wyrok apelacją, która została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] 2007r. organy nie ustalały kiedy skarżący otrzymał ten wyrok. W piśmie uzupełniającym skargę z dnia [...] 2015r. skarżący wskazał, że otrzymał uwierzytelniony odpis tego wyroku [...] 2007r. ( k. 13 akt sądowych), co nie zostało przez organ zakwestionowane. Nie można zatem wykluczyć, że z uzasadnienia wyroku sądu skarżący dowiedział się o tym, że decyzja podziałowa dotknięta jest wadliwością uzasadniająca wszczęcie postępowania wznowieniowego np. bowiem jest niezgodna z treścią postanowienia i oparta na fałszywym dokumencie. Nadto Kolegium dokonując wadliwej wykładni jednoznacznych wskazań NSA i WSA zaakceptowało odmowę wznowienia postępowania, mimo konieczności prowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia i ewentualnego wzruszenia wadliwej decyzji także z urzędu. Całkowicie zbędne i bezpodstawne było wszczynanie w tym celu kolejnego postępowania już po wydaniu przez organ I instancji decyzji czyli [...] 2015r.
Dla dalszej oceny zasadności skargi należy wskazać na istotę sporu w rozpoznawanej sprawie, w kontekście powyższych rozważań. Skarżący zarzucił organowi: niezgodność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, nie uwzględnienie istotnego dowodu jakim jest postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002r. określającego warunki, na jakich ma być dokonany podział. Zasadnicza część wywodów skargi odnosi się do istotności postanowienia jako dowodu w sprawie, a skarżący wywodzi z uzasadnienia wyroku NSA, w którym stwierdzono oczywistą wadliwość decyzji, że to właśnie postanowienie z dnia [...] 2002r. jest istotnym dowodem i data poznania przez niego tego postanowienia (otrzymanego [...] 2007r.) rozpoczyna bieg terminu z art. 148 § 1 K.p.a., którego nie naruszył składając wniosek [...] lipca 2007r.
Nadto skarżący zarzucił organowi, że nie rozpoznano wniosku w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. o co wielokrotnie wnosił, bowiem wydając decyzję podziałową oparto się na fałszywym dokumencie geodezyjnym, którego fałsz intelektualny wyraża się jego nieprawdziwej treści w jego części istotnej, chociaż jest dokumentem autentycznym.
Stwierdzić należy, że argumenty skargi i oczekiwania skarżącego opierają się w znacznej części na błędnej subiektywnej wykładni zarówno przepisów procedury administracyjnej, jak również wskazań zawartych w powyższym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy, długość trwania oraz przebieg postępowania administracyjnego w sprawie wznowieniowej, Sąd wyraża zrozumienie dla zniecierpliwienia skarżącego i dążenia do uzyskania w trybie administracyjnym rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej odpowiadającego jego oczekiwaniom. Konieczne jest jednak wskazanie istotnych zasad i norm prawnych natury ogólnej.
Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 poz. 23, także "K.p.a.") decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Oznacza to, iż ostateczna decyzja administracyjna, nawet dotknięta istotnymi wadami, funkcjonuje w obrocie prawnym i wywołuje wynikające z jej treści skutki, do czasu jej wyeliminowania we właściwym trybie, co może nastąpić tylko w sytuacjach określonych prawem.
Kodeks postępowania administracyjnego reguluje kilka odrębnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnych, zarówno dotkniętych wadami, w tym kwalifikowanymi, jak również niewadliwych. Za kwalifikowane wady decyzji ustawodawca uznał wady wymienione w art. 145 § 1, art. 145a§ 1 i art. 145b § 1 K.p.a., stanowiące istotne wady postępowania, mimo iż nie jest wiadome jaki wpływ wywarły one na decyzji – skutkujące wzruszalnością decyzji oraz wady określone w art. 156 § 1 K.p.a., które zasadniczo tkwią w samej decyzji, a w ich wyniku następuje nie wzruszalność lecz nieważność decyzji. Nie można także wykluczyć, że ostateczna decyzja administracyjna może zawierać zarówno wady skutkujące nieważnością, jak i wady skutkujące wznowieniem postępowania. Kodeks nie reguluje ani zbiegu weryfikacji decyzji dotkniętej wadami kwalifikowanymi, ani zbiegu środków prawnych przysługujących na decyzje wadliwe. Przy czym w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się niekonkurencyjność poszczególnych nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, z których każdy ma własne przesłanki i tryb procedowania. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wykładnia przesłanek nie może mieć charakteru rozszerzającego.
Utrwalone jest stanowisko, iż ze względu na pierwszeństwo elementów materialnych nad formalnymi, oraz najdalej idące skutki prawne nieważności, należy dać pierwszeństwo postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności. Dlatego też wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W takim przypadku wobec wszczęcia postępowania nieważnościowego należy zawiesić postępowanie w sprawie wznowienia, w zależności od jego wyniku po podjęciu postępowania wznowieniowego organ winien bądź umorzyć je z powodu bezprzedmiotowości (w przypadku gdy stwierdzono ostatecznie nieważność decyzji) bądź kontynuować -w przypadku odmowy stwierdzenia nieważności (por. B.Adamiak Kodeks postepowania administracyjnego Komentarz 2012 str. 539- 540, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz wydV,2013r.)
W niniejszej sprawie istota sporu koncentruje się wokół kwalifikowanej wadliwości decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002r. w przedmiocie warunkowego zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, przy czym skarżący uruchomił kilka trybów wzruszenia decyzji, upatrując wadliwość w wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt podziału zabudowanej nieruchomości - nieodpowiadający wskazaniom postanowienia tego organu określającego sposób dokonania podziału oraz naruszający przepisy ww. rozporządzenia.
Zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Zgodnie z art. 156 § 2 K.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
W myśl art. 158 § 2 jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
Sąd z urzędu zważył, że dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenie ma także okoliczność, która nie została uwzględniona w rozważaniach prawnych organu, pomijana jest przez skarżącego, a nadto nie stanowiła przedmiotu sądowej oceny prawnej w przywołanych wyżej wyrokach NSA oraz WSA w Bydgoszczy. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że niezależnie od toczącego się przed Wójtem Gminy [...] postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].2002r. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości przedstawiony na załączonej do niej mapie, podaniem z [...].2009r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 7 K.p.a. Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że po wszczęciu z urzędu postępowania nieważnościowego (zawiadomienie z [...].2009r. k.119), decyzją z dnia [...] 2009 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 126 K.p.a., stwierdziło, że:
1. postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002r. [...] w przedmiocie opinii o zgodności proponowanego podziału nieruchomości położonej w miejscowości [...] oznaczonej numerem [...] z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi,
2. decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w [...], gmina [...], stanowiącej własność [...] Sp. z o.o. w [...], polegającej na podziale działki nr [...] o pow. [...] ha na działki nr [...] i [...] o wskazanych powierzchniach
wydane zostały z naruszenie prawa. Kolegium nie stwierdziło ich nieważności ponieważ wywołały nieodwracalne skutki prawne.
W aktach sprawy zalega również decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010r. ([...]), wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku [...] spółka jawna, utrzymująca w mocy powyższą decyzję.
Z uzasadnienia tych decyzji wynika, że organ nadzorczy stwierdził, że zarówno postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002r. jak i decyzja tego organu z dnia [...] 2002r. w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co przejawiało się zarówno w zaniechaniu przez organ oceny czy przedłożony projekt podziału zgodny jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak również przepisami szczególnymi, w niniejszej sprawie przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu. W niniejszej sprawie organ takiej oceny nie dokonał co uznano za stanowiące rażące naruszenie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie organ nadzorczy wskazał przyczyny, dla których uznał, że istnieje przeszkoda w stwierdzeniu nieważności decyzji, bowiem wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.
Wobec powyższego, zostało już ostatecznie orzeczone decyzją administracyjną, że kwestionowana przez skarżącego obecnie nadal w trybie wznowieniowym decyzja z [...].2002r. oraz postanowienie ją poprzedzające, są dotknięte kwalifikowaną wadą – zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, jednakże organ stwierdził ustawowe przeszkody w stwierdzeniu ich nieważności, dlatego mimo swej wadliwości, decyzja oraz postanowienie pozostały w obrocie prawnym, co prowadzi do utrzymania skutków prawnych, które wywołała decyzja.
Podkreślenia wymaga, iż ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie nieważnościowej, w tym w zakresie istnienia przeszkody stwierdzenia nieważności w rozumieniu art.156 § 2 K.p.a., mógł skarżący poddać kontroli sądowej poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Decyzje w tej odrębnej sprawie administracyjnej nie mogą stanowić przedmiotu kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym. Należy pobocznie wskazać, iż tego typu ostateczne orzeczenie stwierdzające wydanie decyzji z [...].2002r. z naruszeniem prawa, na podstawie art. 158 § 2 K.p.a. kreowało po stronie skarżącego możliwość wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym, a nadto umożliwiało skarżącemu podjęcie w stosownym trybie próby wzruszenia kwestionowanego wyroku sądowego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2011r. sygn. III CSK 234/11, z dnia 19 maja 2011r. sygn. I CSK 332/10, z dnia 9 listopada 2012r. sygn. IV CSK151/12, publ. Lex nr 1275000).
Rozpoznawana sprawa dotyczy jednakże decyzji wydanej w innym trybie, tj. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem spornej ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...], odmienne są przesłanki tego nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione".
Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2). Z tych przyczyn można też wznowić postępowanie w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa ( § 3).
Wskazać jednocześnie należy, iż w myśl art. 146 § 1 K.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nadto, nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2).
Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 K.p.a.). Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 (150 § 2).
Zgodnie z art. 151 § 1 organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 (tj. postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy) wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2).
Mając na uwadze powyższe Sąd, dokonując wszechstronnej analizy i oceny przebiegu dotychczasowego postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wójta Gminy [...] w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] 2002r. w kontekście wymogów wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz treści wydanej w dniu [...] 2015r. formalnej decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, z uwagi na złożenie wniosku z uchybieniem terminu, określonego w art.148 § 1 K.p.a. – stwierdza, że decyzja ta została wydana z naruszeniem powyższych przepisów postępowania, a szczególności naruszenia art. 153 P.p.s.a. Te same błędy powielił organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwą decyzję, z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w sytuacji gdy organy administracji publicznej w postępowaniu w sprawie wznowienia prowadzonym formalnie od [...].2008r. (data podania wprost powołującego się na żądanie wznowienia postępowania), a od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 września 2013r. ze wskazaniem jako wniosku o wznowienie podania z dnia [...] 2007r., nie zgromadziły nadal materiału dowodowego umożliwiającego ocenę kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności, w której upatruje podstawę wznowienia i czy wniosek został złożony w ustawowym terminie. W ocenie Sądu w świetle zasad ogólnych postępowania administracyjnego nie można zaakceptować obciążenia tymi zaniechaniami strony postępowania. W sprzeczności z zasadą praworządności w demokratycznym państwie prawnym oraz wskazaniami w powyższych prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, byłoby czynienie obecnie dalszych ustaleń w tym zakresie, po upływie 9 lat od wniesienia wniosku i 7 lat po wznowieniu postępowania. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, przyjąć należy, że skarżący złożył wniosek z dnia [...] 2007r. zmierzający do wzruszenia wadliwej ostatecznej decyzji Wójta Gminy O. z [...].2002r. w trybie wznowienia postępowania, w terminie określonym w art. 148 § 1 K.p.a.
Jak wynika z konsekwentnych oświadczeń strony w toku postępowania, skarżący upatruje podstaw do wznowienia postępowania w przesłankach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a., zatem w tym, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe oraz że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W tym aspekcie skarżący podnosi w szczególności okoliczność wydania kwestionowanej decyzji na podstawie fałszywego (fałsz intelektualny) dokumentu geodezyjnego, który był sprzeczny z wcześniejszym postanowieniem organu określającym sposób dokonania podziału zabudowanej budynkiem nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że organ nie prowadził w tym zakresie dotychczas żadnych ustaleń i rozważań, podczas gdy już do wniosku z dnia [...].2007r. dołączono kopię dokumentu pn. Inwentaryzacja części hali produkcyjnej zlokalizowanej na dz. nr [...] w [...], z którego strona wywodzi, że zatwierdzony decyzją z [...].2002r. podział był niezgodny z postanowieniem z dnia [...].2002r. w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oraz stanem jej zabudowy. Organ powinien zatem wezwać do przełożenia oryginały tego dokumentu, zweryfikować w jakich okolicznościach powstał, i czy może być on uznany za nowy nieznany organowi dowód stanowiący dostateczną podstawę do ustalenia osi ścian konstrukcyjnych w budynku.
W dalszej kolejności mając na uwadze w szczególności treść uzasadnień decyzji SKO w [...] w sprawie nieważnościowej, przesadzającej wydanie zarówno postanowienia jak i decyzji z rażącym naruszeniem prawa szczególnie wnikliwej analizy i wyjaśnienia wymaga kwestia zarzucanego sfałszowania dokumentu, na podstawie którego wydano kwestionowaną decyzję. Nie można bowiem wykluczyć bez rozważenia tego zagadnienia, czy i kto ewentualnie dopuścił się sfałszowania dokumentu, i czy dotyczy to działania wnioskodawcy, autora opracowań geodezyjnych, czy także organu wydającego decyzję z rażącym naruszeniem prawa bez jakiejkolwiek analizy i weryfikacji okoliczności tej sprawy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy też obowiązujących przepisów prawa wobec treści postanowienia. Jak wskazał na rozprawie skarżący toczyło się postępowanie karne w sprawie przestępstwa związanego z wydaniem tej decyzji, które nie zakończyło się stwierdzeniem fałszerstwa. Aby ocenić zakres i przedmiot tego postępowania należałoby jednakże przeprowadzić dowód z dokumentów z nim związanych, nie jest wykluczone, że zostaną ustalone nowe okoliczności.
Mając wszakże na uwadze wskazania zawarte w wyrokach NSA oraz WSA nawet gdyby wniosek skarżącego nie spełniał wymogów formalnych organ winien z urzędu zweryfikować czy decyzja z dnia [...].2002r. jest dotknięta kwalifikowanymi wadami postępowania określonymi w art. 145 § 1 K.p.a. i czy przewidziane obowiązującymi przepisami środki prawne umożliwiają jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w tym trybie, a jeśli nie to dlaczego.
W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, uwzględniając stwierdzone ostateczną decyzją rażące naruszenie prawa przy wydaniu kwestionowanej obecnie decyzji Wójta Gminy [...] z [...].2002r., dla urzeczywistnienia zasady demokratycznego państwa prawnego, przy zachowaniu skutków dotychczasowych czynności organu, w tym postępowania o wznowieniu postępowania, konieczne jest jednakże zastosowanie w sprawie przepisu art. 150 § 2 K.p.a., bowiem przyczyną wznowienia postępowania w tej sprawie bez wątpienia jest działalność organu, który wydał kwestionowaną decyzję (Wójta Gminy [...]). Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ wyższego stopnia, winno wyznaczyć inny organ właściwy do przeprowadzenia w tej sprawie dalszego postępowania. Znajduje to dodatkowe umocowanie w stwierdzonych wadach w postępowaniu Wójta Gminy [...], jego przewlekłym charakterze, ilości uchylonych przez organ odwoławczy rozstrzygnięć i widocznym naruszeniu zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej w toku postępowania winien stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Przy czym podkreślenia wymaga, że wbrew oczekiwaniu skarżącego, ze wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2013r. (I OSK 2095/11) oraz WSA w Bydgoszczy z dnia 18 września 2013r. nie wynika bezwzględny nakaz "wyeliminowania wadliwej decyzji z obrotu prawnego", niezależnie od okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Podkreślenia wymaga, że sądy te orzekały w sprawie zgodności z prawem decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego, czyli decyzji formalnej zamykającej stronie drogę do merytorycznej oceny wad decyzji. Nadto z analizy uzasadniania wyroku NSA, który związany był przy orzekaniu zarzutami skargi kasacyjnej, wynika, że w swej ocenie prawnej nie uwzględnił okoliczności wydania już w odrębnym trybie nadzorczym ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji Wójta Gminy [...] z [...].2002r. z naruszeniem prawa, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 2 K.p.a. Zważyć także przyjdzie, że sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, nie rozstrzygają spraw administracyjnych co do istoty, nie mogą w tym zakresie zastąpić właściwego organu administracji publicznej. Sądy administracyjne powołane są wyłącznie do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym wydawanych decyzji i postanowień. Oznacza to, iż eksponowane przez skarżącego konsekwentnie wskazanie NSA, orzekające w sprawie ponownie organy administracji oraz Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, muszą w oparciu o art. 153 P.p.s.a. interpretować zgodnie z zasadą praworządności oraz obowiązującymi przepisami prawa, jako nakaz zastosowania środków prawnych umożliwiających wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Jeżeli zatem bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa, mimo stwierdzonej wadliwości decyzji, określają w tym zakresie jakąś przesłankę niweczącą możliwość wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, i nakazują w takiej sytuacji ograniczenie się do orzeczenia o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa – zgodnie z art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisy prawa wiążą organy administracji publicznej.
Niezależnie zatem od zasadności części zarzutów skargi oraz od ewentualnego stwierdzenia w niniejszym toczącym się formalnie od czerwca 2009r. postępowaniu wznowieniowym podstaw do uchylenia decyzji z [...] 2002r., w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy, wbrew oczekiwaniu skarżącego nie budzi wątpliwości, że zaistniała bezwzględna negatywna przesłanka uchylenia decyzji wójta Gminy [...] z dnia [...] 2002r., określona w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 K.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że jedyną stroną postępowania administracyjnego zakończonego powyższa decyzją była [...] sp. z o.o. w B., jako właściciel nieruchomości o której zatwierdzenie projektu podziału według załączonej mapy wnioskowała ta Spółka, reprezentowana przez W. Ś.. Niesporne pozostaje, że pełnomocnik odebrał decyzję w dniu [...] 2002r. Wobec upływu terminu odwołania, decyzja ta stała się ostateczna dnia [...] 2002r. (co potwierdzono na egzemplarzu decyzji). Wobec powyższego niewątpliwie upłynął już zarówno pięcioletni, jak również dziesięcioletni okres od dnia doręczenia decyzji, określony w art. 146 § 1 K.p.a. Termin ten jest terminem materialnoprawnym, kreującym negatywną przesłankę uchylenia wadliwej nawet decyzji i nie może być interpretowany dowolnie. Błędnie w licznych pismach procesowych skarżący wywodzi zatem, że wobec doręczenia mu na wniosek (kilka lat po uzyskaniu przez decyzję przymiotu ostateczności) odpisu decyzji, od daty tego doręczenia biegnie dla niego termin, o którym wyżej mowa. Zważyć należy, że skarżący nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...].2002r., nie było zatem żądnych podstaw formalnych, aby organ doręczał mu tę decyzję w toku postępowania. Z faktu późniejszego nabycia własności części nieruchomości powstałej z podziału, może jedynie wywodzić przymiot strony w postępowaniach administracyjnych wszczętych po uzyskaniu przez niego tytułu prawnego do nieruchomości.
Wskazania co do dalszego postępowania, które prowadzić winien organ wyznaczony przez SKO w [...], na podstawie art. 150 § 2 K.p.a., wynikają wprost z powyższych rozważań. Dodatkowo organ winien zweryfikować dotychczasowy krąg stron postępowania sprawie wznowienia, bowiem z akt sprawy nie wynika, czy zapewniono udział w postępowaniu wszystkim podmiotom którym przysługuje przymiot strony zgodnie z art. 28 K.p.a. - wszystkim aktualnym właścicielom działek, które powstały w wyniku podziału dokonanego decyzją z dnia [...].2002r.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135, art. 153 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2015r., a także podjęte w granicach tej samej sprawy administracyjnej, orzeczenia określone w punkcie 2 sentencji wyroku, bowiem jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia zgodnie z przepisami prawa.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasadzając na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło