I SA/Wr 842/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-10-27

Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Annetta Chołuj, Daria Gawlak-Nowakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone, gdy strona skarżąca (spółka z o.o.) została prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w trakcie trwania postępowania?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowe, gdy strona skarżąca, będąca osobą prawną, została prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Wykreślenie spółki z rejestru oznacza ustanie jej bytu prawnego i utratę zdolności sądowej, a w przypadku spółki z o.o. nie ma następcy prawnego, który mógłby przejąć jej prawa i obowiązki.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. Po uchyleniu decyzji przez WSA i rozpoznaniu skarg kasacyjnych przez NSA, sprawa wróciła do WSA we Wrocławiu. W trakcie postępowania pełnomocnik skarżącej spółki poinformował o jej wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd ustalił datę wykreślenia i na tej podstawie postanowił umorzyć postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie: sędzia WSA Anetta Chołuj, sędzia WSA Daria Gawlak- Nowakowska (sprawozdawca), , Protokolant: sekretarz sądowy Daria Laskowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. postanawia umorzyć postępowanie sądowe. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1445/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną przez "A" sp. z o. o. z siedzibą w P., decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. Od powyższego wyroku obie strony złożyły skargi kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 808/14 oddalił skargę kasacyjną "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. (pkt I wyroku), uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu (pkt II wyroku) oraz zasądził od "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 490 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (pkt III wyroku). Pismem z dnia 3 października 2016 r. (data wpływu 7 października 2016 r.) pełnomocnik skarżącej spółki poinformował, że "A" sp. Z o.o. z siedzibą w P. nie istnieje, ponieważ została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców (k:195 akt sprawy sadowej). Zarządzeniem z dnia 10 października 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej spółki do przedłożenia postanowienia właściwego sądu gospodarczego o wykreśleniu skarżącej spółki z Krajowego Rejestru Sądowego (k:197 akt sprawy sądowej). Zarządzeniem z dnia 10 października 2016 r. zwrócono się do Centralnej Informacji Krajowego Rejestru sądowego o wskazanie czy "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a jeżeli tak, to z jaką datą (k:198 akt sprawy sądowej). Pismem z dnia 24 października 2016 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Fabrycznej IX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego poinformował, że podmiot pod nazwą "A" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P. został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) albo gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Bezprzedmiotowość postępowania sądowego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. występuje, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, nastąpią zdarzenia, skutkiem których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wynikła ona z przyczyn podmiotowych, jako że przestała istnieć strona skarżąca. Przepis art. 25 § 1 p.p.s.a. stanowi, że osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Stosownie zaś do art. 26 § 1 p.p.s.a., zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te Sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stadium postępowania. W przepisach art. 270 i art. 271 Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.) wskazano przyczyny rozwiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wymienione tam zdarzenia powodują wszczęcie postępowania likwidacyjnego, które – w przypadku jego zakończenia – skutkują wykreśleniem spółki z rejestru (art. 272 k.s.h.). Chwilą rozwiązania spółki jest wykreślenie jej z rejestru jako następstwo postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego. Byt prawny spółki ustaje więc z chwilą jej wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1502/10, LEX nr 1069262). Z nadesłanych dokumentów wynika, że postępowanie likwidacyjne wobec skarżącej zostało zakończone i 5 sierpnia 2016 r. została ona wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców KRS, co skutkowało ostatecznym ustaniem jej bytu prawnego. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że prawomocne wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Rejestru Przedsiębiorców KRS oznacza definitywne zakończenie bytu tej osoby prawnej, skutkujące w procesie następczą utratą zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona (zob. postanowienia NSA: z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt I FSK 298/13, LEX nr 1506890; z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1896/11, LEX nr 1225490; z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09, LEX nr 742926). W przypadku wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest niedopuszczalność wyrokowania. Zatem bezsukcesyjna utrata zdolności sądowej strony wywołuje więc potrzebę umorzenia tego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło