I SA/Gd 414/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-04-26
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Krzysztof Przasnyski, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o negatywnej ponownej ocenie projektu, wydana przez Lokalną Grupę Działania, może być przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że ocena projektu przez Lokalną Grupę Działania była prawidłowa. Sąd stwierdził, że projekt skarżącej nie spełnił kryterium wykorzystania elementów kultury kaszubskiej, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych były niezasadne. Sąd podkreślił, że ocena projektu musi być zgodna z jego przedmiotem, a nie jedynie teoretycznymi pomysłami wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Projekt został oceniony pozytywnie, ale nie zmieścił się w limicie środków. Po wniesieniu protestu przez skarżącą, Lokalna Grupa Działania (LGD) przeprowadziła ponowną ocenę, która ponownie zakończyła się negatywnym wynikiem, głównie z powodu niespełnienia kryterium wykorzystania elementów kultury kaszubskiej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i istotny wpływ na wynik oceny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na informację "A" w K. z dnia 13 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny projektu oddala skargę.
Przedmiotem skargi A Spółki z o. o. z siedzibą w Ł. - dalej jako "Skarżąca" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku jest informacja Stowarzyszenia B z siedzibą w K. (dalej jako "Stowarzyszenie" lub "Lokalna Grupa Działania") z dnia 13 lutego 2017 r. znak sprawy [...] o negatywnej ponownej ocenie projektu.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W ogłoszeniu o naborze wniosków [...] Lokalna Grupa Działania poinformowała o możliwości składania wniosków o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020.
Stowarzyszenie wyjaśniło, że zakres tematyczny operacji obejmuje przedsięwzięcie 2.2.1 tworzenie wysokiej jakości infrastruktury na potrzeby komercyjnych usług turystycznych i okołoturystycznych (w ramach zakresu/ów o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i c oraz pkt 3 lit. b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 z dn. 24 września 2015 r. ze zm.).
W załączniku nr do 2 do ogłoszenia wskazano kryteria wyboru operacji (tryb konkursowy) wraz z uzasadnieniem.
Skarżąca złożyła w dniu 17 października 2016 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie pomocy na operacje w ramach poddziałania 19.2 "wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020".
Skarżąca wyjaśniła, że zakup wskazanego sprzętu turystyczno – rekreacyjnego przyciągnie aktywnych turystów, a nowe zakupy umożliwią realizację kompleksowych usług kulturowych mających na celu zapoznanie turystów z regionalną kulturą, architekturą, językiem czy kuchnią a poprzez współpracę z instytucjami kulturowymi, samorządami, przedsiębiorcami oraz samymi mieszkańcami Skarżąca przekaże odbiorcom najważniejsze wartości Kaszub. Zdaniem Skarżącej realizacja projektu zgłoszonego do dofinansowania sprawi, że elementy kultury kaszubskiej zostaną wykorzystane w zakresie organizacji kulturoznawczych wypraw kajakowych i rowerowych, organizacji okazjonalnych imprez, związanych z kulturą kaszubską (dożynki, wesela, chrzciny, imprezy integracyjne, święta). Organizowane wydarzenia będą wykorzystywały tradycję, elementy wzornicze, obyczaje, czy też legendy kaszubskie. Aby można było wdrożyć tego typu usługi należy stworzyć miejsca do tzw. biesiadowania, dokonać zakupu i montażu siłowni na świeżym powietrzu, która może być skutecznie wykorzystywana do zabaw, zawodów i rywalizacji podczas organizowanych imprez, umożliwić wynajem rowerów wodnych z audioprzewodnikiem, który podczas rekreacyjnego pływania po jeziorze będzie opowiadał historię oraz legendy związane z okolicą. W ocenie Skarżącej, zakupiony w ramach projektu sprzęt oraz elementy wyposażenia bezsprzecznie przełożą się na możliwość świadczenia usług związanych z kulturą kaszubską.
Pismem z dnia 12 grudnia 2016 r. Stowarzyszenie poinformowało Skarżącą, że w związku ze złożeniem wniosku pt. Rozszerzenie oferty A Sp. z o.o. o innowacyjne na skalę regionalną usługi rekreacyjne szansą na zwiększenie konkurencyjności firmy na rynku branżowym oraz na rozwój turystyki na obszarze Szwajcarii Kaszubskiej (znak sprawy [...]) w ramach konkursu nr [...], który przeprowadzony został w terminie 17 - 31 października 2016 r., projekt został oceniony pozytywnie i został przekazany do dalszej oceny.
Organ wyjaśnił, że oceniając zgodność z lokalnymi kryteriami wyboru projekt otrzymał w poszczególnych kryteriach: doświadczenie w realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE - przyznano 0 pkt - wnioskodawca nie wykazał w załączonej dokumentacji, że posiada doświadczenie w realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE; wyższy wkład własny w realizację operacji od wymaganego minimum określonego Programem i przedmiotową LSR - przyznano 1 pkt - wnioskodawca zadeklarował wkład własny w wysokości 42%; tworzenie nowych miejsc pracy - przyznano 2,5 pkt - wnioskodawca zadeklarował utworzenie dwóch miejsc pracy; innowacyjność projektu - przyznano 1 pkt. - zakup m. in. wodnego placu zabaw, są działaniami innowacyjnymi; ukierunkowanie na zaspokojenie potrzeb grup defaworyzowanych ze względu na dostęp do rynku pracy, tj. rolnicy i ich domownicy, młodzież do 30 roku życia oraz kobiety - przyznano 3 pkt - wnioskodawca zadeklarował, że zatrudnione w ramach projektu osoby będą osobami ze wskazanych grup; stopień przygotowania operacji do realizacji - przyznano 2 pkt - przedmiotowy projekt jest przygotowany do realizacji w myśl opisu zgodności z kryteriami wyboru projektów; do wniosku załączono dokumenty potwierdzające prawo do dysponowania nieruchomością oraz opis zgodności z kryteriami; racjonalność budżetu - przyznano 1 pkt - udokumentowano wybór dostawców zgodnie z wymogami; operacja realizowana w miejscowości zamieszkałej przez mniej niż 5 tys. mieszkańców - przyznano 1 pkt - operacja będzie realizowana w Ł. tj. miejscowości poniżej 5 tys. mieszkańców; wykorzystanie elementów kultury kaszubskiej - przyznano 0 pkt - operacja nie wykorzystuje elementów kultury kaszubskiej w myśl opisu zgodności z kryteriami, w budżecie projektu założono zakup sprzętu sportowo-rekreacyjnego, organizacja wycieczek związanych z tematyką kulturową nie jest przedmiotem tego projektu, fakt wykorzystania tego sprzętu do m.in. organizacji wycieczek nie stanowi o bezpośrednim związku z kulturą kaszubską; zastosowanie rozwiązań sprzyjających ochronie środowiska lub przeciwdziałających zmianom klimatu - przyznano 0 pkt - operacja nie zakłada zastosowania rozwiązań sprzyjających ochronie środowiska; uatrakcyjnienie oferty turystycznej poprzez tworzenie i/lub modernizację wysokiej jakości bazy noclegowej lub utworzenie/modernizację atrakcji turystycznej lub tworzenie dodatkowej infrastruktury rekreacyjno - turystycznej w obiektach noclegowych lub tworzenie/modernizację infrastruktury na potrzeby turystyki wodnej i rowerowej - przyznano 3 pkt - projekt zakłada zakup sprzętu na potrzeby turystyki wodnej, a także infrastrukturę rekreacyjną przy istniejącym obiekcie noclegowym; wkład operacji w osiągnięcie spodziewanych efektów realizacji operacji - przyznano 0,25 pkt za osiągnięcia wskaźnika rezultatu.
Organ wyjaśnił, że projekt otrzymał 14,75 punktów i spełnił minimum wymagań określonych w naborze, dlatego został wpisany na listę operacji wybranych jako 29 w kolejności, jednakże nie mieści się w limicie środków przeznaczonych na nabór.
Organ pouczył Skarżącą, że od przeprowadzonej oceny przysługuje prawo wniesienia protestu do Zarządu Województwa.
Korzystając z przysługującego prawa Skarżąca pismem z dnia 14 grudnia 2016 r. wniosła protest od przedmiotowego rozstrzygnięcia, wskazując, że nie zgadza się z oceną kryterium 9 – wykorzystanie elementów kultury kaszubskiej.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że ocena nie uwzględnia informacji zawartych we wniosku, w biznesplanie i opisie zgodności z kryteriami wyboru. W jej ocenie w wyniku realizacji operacji powstanie centrum turystyczno - rekreacyjne z niespotykaną na obszarze LGD - ofertą. Jedną z najważniejszych pozycji w jej ramach ma być organizacja krajoznawczych wypraw kajakowych/rowerowych do lokalnych atrakcji turystycznych promujących kulturę regionalną oraz okazjonalnych imprez związanych z kulturą kaszubską. Skarżąca stwierdziła, że całość zakupionego w ramach projektu sprzętu i wyposażenia przekłada się na możliwość świadczenia usług związanych z kulturą kaszubską. Zakup sprzętu jest niezbędny do wprowadzenia wycieczek krajoznawczych, a bez tych zakupów nowe usługi nie mogłyby być wdrożone. W ocenie wnioskodawcy nowe usługi ewidentnie świadczą o związku z kulturą kaszubską. Skarżąca powołała pkt 4 "opisu zgodności z kryteriami wyboru operacji" i wskazała które z kosztów są niezbędne do poniesienia w celu świadczenia usług "związanych z kulturą kaszubską". Wydatki związane z wykorzystaniem elementów kultury kaszubskiej stanowić będą 56,42% budżetu.
Pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. Zarząd Województwa, działając na podstawie art. 58 ust. 1 pkt 1 oraz art. 58 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ze zm. – dalej jako "ustawa wdrożeniowa"), w związku z zapisami art. 21 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U z 2015 r., poz. 378 z późn.zm), poinformował o uwzględnieniu protestu w zakresie zasadności złożenia protestu i przekazaniu sprawy Lokalnej Grupie Działania, w celu przeprowadzenia ponownej oceny projektu.
W uzasadnieniu organ wskazując na wymienione w załączniku nr 2 do ogłoszenia o naborze wniosków kryteria wyboru operacji, w tym kryterium nr 9 wyjaśnił, że punkty przyznawane są operacjom wykorzystującym elementy kultury kaszubskiej, przy czym aby uzyskać punkt co najmniej 50% budżetu musi zostać przeznaczona na wykorzystanie elementów kultury kaszubskiej. Za elementy kultury kaszubskiej będą uznane w tym zakresie wszelkie formy tej kultury, które będą przedmiotem operacji.
Zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że kryterium ma kontekst finansowy, a warunkiem jego spełnienia jest przeznaczenie co najmniej połowy budżetu na wykorzystanie elementów kultury kaszubskiej. Jakkolwiek koszty wydarzeń rekreacyjno - kulturalnych nie znajdują odzwierciedlenia w budżecie, to wnioskodawca ujął przychody z tego tytułu w biznesplanie, gdyż postrzega to jako element swojej oferty. Organ podkreślił, że Skarżąca uznała koszty związane z organizacją "zaplecza infrastrukturalnego" umożliwiającego przygotowanie oferty wykorzystującej elementy "kaszubszczyzny", natomiast Stowarzyszenie nie odniosło się do tego elementu.
Pismem z dnia 13 lutego 2017 r. Stowarzyszenie poinformowało Skarżącą, że w wyniku ponownej oceny projektu podtrzymało negatywną ocenę projektu.
W uzasadnieniu Stowarzyszenie wyjaśniło, że z Kryterium 9 jasno wynika, iż ocenie podlega przedmiot operacji, bowiem kryterium odnosi się wprost do przedmiotu projektu. Skoro przedmiotem projektu jest zakup sprzętu turystyczno – rekreacyjnego, to przesłanki z kryterium nie zostały spełnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na informację Stowarzyszenia z dnia 13 lutego 2017 r. Skarżąca, działając na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej wniosła o uwzględnienie skargi przez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Stowarzyszenie oraz o zasądzenie od Stowarzyszenia na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez brak rzetelnej oceny wniosku - błędne przyjęcie, że nie spełniono kryterium 9 "wykorzystanie elementów kultury kaszubskiej" i w konsekwencji przyznanie projektowi 0 punktów w tym zakresie, naruszenie art. 37 ust. 1 wskazanej ustawy polegające na przeprowadzeniu oceny projektu z naruszeniem zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów poprzez zastosowanie kryteriów ocennych w całości opartych na dowolności i uznaniowości, naruszenie art. 56 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy w zw. z art. 22 ust. 8 o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności poprzez niepoinformowanie Skarżącej na piśmie o przekazaniu protestu do Zarządu Województwa; naruszenie art. 60 ustawy wdrożeniowej obowiązującego w analizowanym stanie faktycznym do 18 stycznia 2017 r. oraz art. 37 ust. 1 ww. ustawy z uwagi na uczestnictwo tych samych osób w weryfikacji, o której mowa w art. 56 ust. 2 ww. ustawy i ocenie projektu.
W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć trzeba niewątpliwie ustawę wdrożeniową.
Ustawa wdrożeniowa określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi (art. 1 ust. 1 ustawy). W treści art. 38 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ustawodawca przewidział, że wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym oraz pozakonkursowym.
W trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ustawy). Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów albo spełniły kryteria wyboru projektów i:
1) uzyskały wymaganą liczbę punktów albo
2) uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt 1.
Ustawodawca w treści art. 41 ustawy wdrożeniowej wskazał, że właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Przepis art. 41 ust. 2 tej ustawy reguluje zakres regulaminu konkursu i przewiduje, że określa on m.in.: termin, miejsce i formę składania wniosków o dofinansowanie projektu i sposób uzupełniania braków formalnych oraz poprawiania oczywistych omyłek (pkt 4); kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7); środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy (pkt 10).
Wnioskodawcy w przypadku negatywnej oceny projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, albo pośredniczącą – jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Kontrolując zgodność z prawem wydanej przez instytucję pośredniczącą oceny wniosku o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów.
W ustawie wdrożeniowej w art. 37 ust. 1, ustawodawca wskazał, że instytucja pośrednicząca przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Zaskarżone do sądu administracyjnego rozstrzygnięcie powinno uwzględniać regulacje zamieszczone w ustawie wdrożeniowej, jako aktu powszechnie obowiązującego. Podkreślić należy, że regulamin konkursu jest dokumentem systemu realizacji, a jego treść nie może być sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz wytycznymi horyzontalnymi i wytycznymi programowymi (por. J. Jaśkiewicz, Komentarz do art. 41 ustawy wdrożeniowej, LEX).
Uwzględniając powyższe sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod kątem zgodności zakwestionowanej oceny z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania.
W niniejszej sprawie w wyniku przeprowadzonej oceny sprawy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczy negatywnej oceny, złożonego przez Skarżącą wniosku o dofinansowanie.
Sąd rozpatrujący sprawę podziela stanowisko Stowarzyszenia, że projekt Skarżącej nie spełnił warunków dopuszczalności udzielenia pomocy publicznej.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu naruszenia art. 60 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej z uwagi na uczestnictwo tych samych osób w weryfikacji, o której mowa w art. 56 ust. 2 wskazanej ustawy - Sąd uznał go za niezasadny.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze Skarżącą, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 60 w zw. art. 37 ustawy wdrożeniowej. Jak już wskazano w myśl tego przepisu (art. 37 ust. 1) właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W myśl zaś ust. 2 projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego.
Wskazany wyżej artykuł 125 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.) zatytułowany "Funkcje instytucji zarządzającej" w ust. 3 lit. a, stanowi, że w odniesieniu do wyboru operacji instytucja zarządzająca sporządza i po zatwierdzeniu, stosuje odpowiednie procedury wyboru i kryteria, które zapewniają, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów; są niedyskryminacyjne i przejrzyste; uwzględniają ogólne zasady ustanowione w art. 7 i 8;
Jednym z elementów zapewniających bezstronność i przejrzystość procedury są przepisy art. 60 i 49 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, przewidujące obowiązek wyłączenia określonych osób od udziału w sprawie. Zgodnie z art. 60 ustawy wdrożeniowej w rozpatrywaniu protestu, w weryfikacji, o której mowa w art. 56 ust. 2, a także w ponownej ocenie, o której mowa w art. 58 ust. 3, nie mogą brać udziału osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu lub jego ocenę. Przepis art. 24 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "kpa") stosuje się odpowiednio. Z kolei w myśl art. 49 ust. 7 ustawy wdrożeniowej do eksperta stosuje się odpowiednio przepisy art. 24 § 1 i 2 kpa.
Wskazać nadto należy, że w myśl art. 50 ustawy wdrożeniowej do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów kpa, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.
Z kolei jak stanowi art. 67 ustawy wdrożeniowej do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów kpa, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.
Jak wynika z powyższych uregulowań, ustawodawca, co do zasady wyłączył w przedmiotowych procedurach zastosowanie kpa, lecz nie uczynił tego w stosunku do jego przepisów dotyczących wyłączenia pracowników. Zdaniem Sądu powyższy wyjątek uczyniono celem zapewnienia realizacji zasady przejrzystości, wynikającej z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Jednak aby zgodnie z wskazanym art. 37 ust. 1 wybór projektów do dofinansowania następował w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniał wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, skarżąca winna mieć zapewnioną realną możliwość skontrolowania czy osoby podlegające wyłączeniu od udziału w sprawie rzeczywiście zostały z niego wyłączone.
Jednakże należy uwzględnić, że ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarom Wiejskich na lata 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 5) – dalej jako "ustawa zmieniająca" w art. 6 pkt. 2 pkt c zmieniła brzmienie art. 22 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz.U z 2015 r. poz. 378). Przedmiotowa zmiana, istotna w kontekście postawionego zarzutu, polega na dodaniu w ustawie o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności w art. 22 ust. 8 pkt. 2a w brzmieniu: "w weryfikacji, o której mowa w art. 56 ust. 2 ustawy w zakresie polityki spójności, a także w ponownej ocenie, o której mowa w art. 58 ust. 3 ustawy w zakresie polityki spójności, nie mogą brać udziału osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu; przepisy art. 24 § 1 pkt. 1-4 oraz 6 i 7 kpa stosuje się odpowiednio".
Powołany powyżej przepis art. 22 ust. 8 pkt. 2a w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą stanowi lex specialis w stosunku do treści art. 60 ustawy wdrożeniowej.
Wskazać należy, że w momencie dokonywania przez Stowarzyszenie ponownej oceny projektu Skarżącej tj. w dniu 6 lutego 2017 r. powyższa zmiana weszła w życie. Art 14 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że ustawa ta wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Sąd stwierdził, że Dziennik Ustaw poz. 5 ukazał się w dniu 3 stycznia 2017 r., zatem organ ponownej oceny dokonał właściwie.
Należy podkreślić, że powołana ustawa zmieniająca ustawę o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnych społeczności w art. 8 ust. 1 stanowi, że do postępowań w sprawach dotyczących pomocy w ramach poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a i c ustawy zmienianej w art. 1, w tym w sprawach o przyznanie i wypłatę tej pomocy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że żadna z osób wskazanych w treści skargi nie brała udziału w przygotowaniu projektu. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że czym innym jest przygotowanie projektu, a czym innym jego ocena.
Nie jest również zasadny zarzut skargi dotyczący niepoinformowania Skarżącej na piśmie o przekazaniu protestu do Zarządu Województwa , bowiem z dołączonego do akt sprawy potwierdzenia nadania w postaci książki nadawczej Stowarzyszenia (karty 73 – 75 akt sądowych) bezsprzecznie wynika, że do Skarżącej w dniu 21 grudnia 2016 r. została wysłana korespondencja. Z pisma Poczty Polskiej Centrum Obsługi Finansowej z dnia 20 kwietnia 2017 r. wynika, że powyższa korespondencja została doręczona Skarżącej w dniu 4 stycznia 2017 r. (kopia pisma – k. 85 akt sądowych).
Wyjaśnienia wymaga, że skoro przedmiotem postępowania regulowanego przywołaną ustawą wdrożeniową jest ocena projektu, to za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że właściwa instytucja jest związana konkretnym wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu, co oznacza związanie treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego przez wnioskodawcę i wymaganą w danym postępowaniu konkursowym dokumentacją. Poza zakres zawartych w nich oświadczeń woli i wiedzy wnioskodawcy kształtujących - w kontekście wymogów określonych regulaminem konkursu - przedmiotowo istotne elementy projektu instytucja ta nie może więc wykraczać, poprzez uczynienie przedmiotem oceny elementów nie wynikających z wniosku o dofinansowanie projektu oraz dołączonej do niego dokumentacji. W konsekwencji nie jest również zobowiązana do dokonywania ustaleń, czy też poszukiwania innych, niż wskazane przez wnioskodawcę argumentów, twierdzeń, czy też danych, z punktu widzenia których projekt mógłby być oceniony jako spełniający kryteria wyboru do dofinansowania. Byłoby to nie do pogodzenia z istotą oraz logiką omawianego postępowania, które jest postępowaniem konkursowym.
Skoro więc warunkiem koniecznym przyznania dofinansowania jest spełnianie przez projekt określonych regulaminem konkursu i wynikających z przepisów prawa kryteriów wyboru projektów, to w świetle przedstawionych argumentów za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że to podmiot wnioskujący o przyznanie wsparcia - a nie instytucja odpowiedzialna za zarządzanie i realizację programu wsparcia - jest zobowiązany wykazać, że zgłaszany przezeń projekt kryteria te spełnia.
Natomiast środki odwoławcze na etapie oceny wykonalności, dotyczyć mogą kwestii proceduralnych, przy czym za takie należy uznać niedotrzymanie zasad przeprowadzania oceny i jej dokonanie niezgodnie z kryteriami wyboru projektów.
W ocenie Sądu argumenty przedstawione przez Skarżącą w złożonym proteście od oceny wykonalności i skardze sprowadzały się de facto do polemiki z dokonaną oceną i nie odnosiły się do wskazania naruszenia zasad przeprowadzania oceny czy dokonania jej niezgodnie z wymienionymi powyżej kryteriami. Słusznie zatem Stowarzyszenie uznało zarzuty Skarżącej za niezasadne, bowiem w każdym z kryteriów ocena została właściwie uzasadniona, a uzasadnienie to odpowiada informacjom zawartym nie tylko we wniosku o dofinansowanie projektu, ale także w jego załącznikach.
Podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1500/11). Zaznaczyć wypada także, że Skarżąca przystępując do konkursu winna znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Braki w złożonej dokumentacji czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek różnych kryteriów dopuszczających, winny zostać ocenione negatywnie, a taki wniosek musi zostać odrzucony (por. wyrok WSA w Białymstoku z 7 września 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 793/16).
Z uwagi na wskazaną specyfikę postępowania konkursowego i stan faktyczny sprawy Sąd stwierdził, że Stowarzyszenie w rozstrzygnięciu odniosło się do zarzutów Skarżącej, w sposób prawidłowy uznając, że jej projekt nie spełnia Kryterium nr 9.
Wbrew zarzutom skargi organ w żaden sposób nie naruszył przepisów ustawy zobowiązujących do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Przechodząc do meritum wyjaśnienia wymaga, że zasadniczy zarzut skargi dotyczy przyjęcia, że nie spełniono kryterium 9, tj. "Wykorzystanie elementów kultury kaszubskiej" i przyznanie 0 punktów w tym zakresie oraz naruszenie zasad przejrzystości reguł, poprzez zastosowanie kryteriów ocennych w całości opartych na dowolności i uznaniowości.
Zdaniem Sądu, organ zasadnie zwrócił uwagę na to, że Skarżąca wskazała, iż przedmiotem projektu jest zakup różnego rodzaju sprzętu turystyczno – rekreacyjnego, który umożliwi dojazd do lokalnych atrakcji turystycznych promujących kulturę regionalną, będzie służył organizacji okazjonalnych imprez związanych z kulturą kaszubską oraz umożliwi opowiadanie historii i legend przy wykorzystaniu audioprzewodników przy wynajmie rowerów wodnych.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze Skarżącą, że wartość zakupionych sprzętów jest tożsama z wydatkami związanymi z wykorzystaniem elementów kultury kaszubskiej, bowiem kryterium 9 nie mogłoby w tym przypadku podlegać żadnej przejrzystej ocenie i weryfikacji. Nie można określić sposobu i stopnia wykorzystania elementów kultury kaszubskiej w przypadku takich zakupów, jak np. zakup siłowni, przyczepki do transportu kajaków, hangaru do składowania sprzętu, mebli ogrodowych, stołu bilardowego, rowerów wodnych.
Prawidłowo zatem Stowarzyszenie skonstatowało, że Skarżąca błędnie zinterpretowała kryterium wykorzystania elementów kultury kaszubskiej. Pomiędzy zakupionymi w ramach programu środkami rzeczowymi lub poniesionymi nakładami a elementami kultury kaszubskiej musi istnieć związek w tym sensie, że albo dotyczą ich w sposób bezpośredni albo posiadają lub będą posiadać stały funkcjonalny związek z tymi elementami, polegający na ich wykorzystaniu np. na remonty zabytkowych kaszubskich zabudowań, wykorzystanie kaszubskich rzeźb, wyposażenie pracowni kaszubskich twórców ludowych. Tymczasem planowane zakupy służyłyby rozwinięciu prowadzonej działalności Skarżącej, w ramach już świadczonych usług, których nie sposób powiązać z promowaniem kultury kaszubskiej.
Wskazać w tym miejscu należy, że zakup wskazanego sprzętu został maksymalnie oceniony w kryterium nr 11, w ramach którego punktowano m. in. tworzenie/modernizację infrastruktury na potrzeby turystyki wodnej i rowerowej.
W ocenie Sądu, prawidłowo Stowarzyszenie przyjęło, że posiadanie bazy rekreacyjnej nie nadaje cech kaszubskości usługom świadczonym przez Skarżącą, a teoretyczne pomysły na wykorzystanie jej nie są tożsame z wydatkowaniem środków z dofinansowania z wykorzystaniem elementów kultury kaszubskiej. Kryterium z pkt 9 nie polega na teoretycznym nadaniu cech kaszubskości usługom, lecz na wydatkowaniu środków na wykorzystanie elementów kultury kaszubskiej.
Z tych względów ocena projektu Skarżącej została przeprowadzona przez Stowarzyszenie prawidłowo, dlatego Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło