V KK 115/22

WyrokIzba Karna2022-03-30

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności w wymiarze dwóch miesięcy za wykroczenie z art. 121 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, jeśli art. 20 § 1 k.w. stanowi, że kara ta trwa jeden miesiąc?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymierzenie kary ograniczenia wolności w wymiarze dwóch miesięcy za wykroczenie z art. 121 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie art. 20 § 1 k.w. Przepis ten stanowi, że kara ograniczenia wolności trwa jeden miesiąc i jest to sankcja bezwzględnie oznaczona, bez możliwości jej miarkowania. Orzeczenie kary w wysokości nieprzewidzianej w ustawie skutkuje koniecznością uchylenia wyroku w części dotyczącej kary.
Stan faktyczny
Obwiniony został uznany za winnego wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. za trzykrotne wyłudzenie przejazdu koleją. Sąd Rejonowy wymierzył mu karę 2 miesięcy ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie kary w wymiarze wyższym niż przewiduje ustawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Ż. do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 115/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie D. B., obwinionego z art. 121 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 30 marca 2022 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 19 maja 2020 r., sygn. akt II W (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Ż. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE D. B. został obwiniony o to, że w dniu 6 grudnia 2019 r., w Ż., jadąc pociągiem na trasie Ż. – W., po raz trzeci w ciągu roku wyłudził przejazd koleją na szkodę P. S.A., pomimo nieuiszczenia nałożonej na niego dwukrotnie kary pieniężnej, określonej w taryfie za jazdę bez biletu w dniu 20.07.2019 r. i w dniu 25.07.2019 r., tj. o wykroczenie z art. 121 § 1 k.w. Sąd Rejonowy w Ż. wyrokiem nakazowym z dnia 19 maja 2020 r., sygn. akt II W (…), uznał obwinionego za 2 winnego zarzucanego mu wykroczenia określonego w art. 121 § 1 k.w., za które wymierzył mu karę 2 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w miesiącu. Wobec niewniesienia sprzeciwu przez żadną ze stron wyrok ten uprawomocnił się w dniu 10 czerwca 2020 r. (k. 19v). Pismem z dnia 15 marca 2022 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od ww. wyroku na korzyść obwinionego, w zakresie orzeczenia o karze. Podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa materialnego – art. 20 § 1 k.w., polegającego na wymierzeniu D. B. za popełnienie przypisanego mu wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. kary dwóch miesięcy ograniczenia wolności, podczas gdy zgodnie z normą określoną w art. 20 § 1 k.w. kara ograniczenia wolności mogła być orzeczona jedynie w wymiarze jednego miesiąca ograniczenia wolności. Wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 20 § 1 k.w. kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że kara ta stanowi przykład sankcji bezwzględnie oznaczonej. Ustawa nie wprowadza żadnych wyjątków, które pozwalałyby na miarkowanie okresu tej kary. (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 marca 2021 r., V KK 86/21, LEX nr 3150713, z dnia 24 października 2018 r., V KK 473/18 ; LEX nr 2573402, z dnia 23 kwietnia 2015 r., II KK 94/15,LEX nr 1681880). Jak zauważa się w literaturze: „miesiąc należy traktować jako treść kary ograniczenia wolności, a nie podstawę jej wymiaru” (J. Wojciechowski, w: Kodeks wykroczeń. Komentarz, red. J. Lachowski, Warszawa 2021, teza 3 do art. 20 k.w.). W świetle powyższych uwag jako oczywiste jawi się to, że wymierzenie obwinionemu kary ograniczenia wolności w wymiarze 2 miesięcy stanowi rażące naruszenie art. 20 § 1 k.w., prowadzące do orzeczenia kary w wysokości nieprzewidzianej w ustawie. Konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego 3 orzeczenia w zakresie orzeczenia o karze i przekazanie sprawy w tej części Sądowi Rejonowemu w Ż. do ponownego rozpoznania. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 121 § 1art. 535 § 5 KPKart. 20 § 1art. 20 § 1art. 20§ 1§ 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy