III KO 125/17

Izba Karna2018-02-07

Skład orzekający: Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sędziowie sądu miejscowo właściwego mają status pokrzywdzonych przez stronę wnoszącą zażalenie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. zasługuje na uwzględnienie, jeśli istnieją realne okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W sytuacji, gdy sędziowie sądu miejscowo właściwego mają status pokrzywdzonych przez stronę wnoszącą zażalenie, nawet jeśli w innych sprawach, może to w odbiorze społecznym i strony postępowania wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu sądu, co narusza dobro wymiaru sprawiedliwości i potrzebę kształtowania przekonania o obiektywizmie sądów.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na względy dobra wymiaru sprawiedliwości. Powodem było to, że dwaj sędziowie tego sądu mieli status pokrzywdzonych przez stronę wnoszącą zażalenie, a pozostali sędziowie łączyli z nimi więzy koleżeńskie. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora w przedmiocie kosztów postępowania przygotowawczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 125/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 7 lutego 2018 r. w sprawie zażalenia P. D. na postanowienie Asesora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 29 sierpnia 2017 r., w sprawie PR Ds. […], w przedmiocie kosztów postępowania przygotowawczego, wniosku Sądu Rejonowego w K. z dnia 4 grudnia 2017 r., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k., postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2017 r., sygn. akt II Kp […], Sąd Rejonowy w K. wystąpił o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazał Sąd, że w wydziale karnym orzeka dwóch sędziów, którzy w sprawach prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową w Z. przeciwko P. D. mają status pokrzywdzonych. Co prawda, sędziowie ci zostali wyłączeni przez Sąd Okręgowy w R. od rozpoznania przedmiotowego zażalenia, jednakże innych sędziów Sądu Rejonowego w K. łączą z nimi więzy koleżeńskie i towarzyskie, a to chociażby z uwagi na wspólne miejsce wykonywania pracy, a także orzekanie w niewielkim Sądzie. 2 Podkreślono, że jakkolwiek sprawa dotyczy zażalenia P.D. na postanowienie Asesora Prokuratury Rejonowej w K. w przedmiocie kosztów postępowania przygotowawczego, to jednak w odbiorze społecznym może powstać wrażenie, że skarga ta nie zostanie rozpoznana w sposób niezależny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w K. zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie zażalenia przez Sąd miejscowo właściwy, mogłoby nie tylko w odbiorze społecznym, ale także u strony postępowania, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie występują podstawy do zastosowania powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o zasadności bądź niezasadności zażalenia P. D.. Rozpoznanie zażalenia przez Sąd Rejonowy w K. w sytuacji, gdy dwóch sędziów tego Sądu uzyskało status pokrzywdzonych przez wnoszącego zażalenie – jakkolwiek w innych sprawach - może w opinii społecznej wzbudzić wprawdzie bez wątpienia mylne, ale ze wszech miar realne przekonanie, o rozpoznaniu sprawy w sposób nieobiektywny. Obliguje to do sięgnięcia po wyjątkową instytucję, o jakiej mowa w art. 37 k.p.k., skoro postępowanie powinno toczyć się w warunkach, w których prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie. Implikacją tego stanowiska było przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy