II KO 71/20
Izba Karna2020-12-15
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w sytuacji gdy pokrzywdzeni zgłosili wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy pokrzywdzeni konsekwentnie wyrażają wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo. Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” obejmuje nie tylko zagrożenie obiektywizmu w orzekaniu, ale także zagrożenie sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego, realizującego postulat rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.Stan faktyczny
Pokrzywdzeni T. W. i J. W. zgłosili przestępstwo popełnione przez urzędników skarbowych. Wnieśli o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w T. z uwagi na brak zaufania, zarzucając im stronniczość, znajomości z urzędnikami i prokuratorem. Pokrzywdzeni utracili zaufanie do sądów z okręgu [...], co utrudnia i wydłuża rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na wniosek o przekazanie sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę sygn. akt II Kp (…) do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 71/20 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 grudnia 2020 r. w sprawie z zażalenia pokrzywdzonych T. W. i J. W. wniosku Sądu Rejonowego w T. sygn. akt II Kp (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę sygn. akt II Kp (…) do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. . UZASADNIENIE Przed Sądem Rejonowym w T. zawisła sprawa o sygn. akt II Kp (…), w której T. i J. W. mają status pokrzywdzonych, zawiadamiających o fakcie popełnienia przestępstwa przez urzędników skarbowych, działających z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. . Już wkrótce po wpłynięciu sprawy do Sądu, T. i J. W. podjęli starania o wyłączenie od jej rozpoznania sędziów Sądu Rejonowego w T. podnosząc brak zaufania do sędziów z okręgu [...] – a zwłaszcza orzekających w Sądzie Rejonowym w T. – w szczególności z uwagi
2 na niesprawiedliwe, w ich ocenie, rozpoznawanie spraw, stronniczość, znajomość między sędziami a pomawianymi urzędnikami Urzędu Skarbowego oraz zażyłe relacje sędziów z prokurator Prokuratury Rejonowej J. J. P.. Z wszystkich pism wnoszonych przez pokrzywdzonych wynika, że stracili oni zaufanie do sądów i prokuratur z okręgu [...] i uważają, iż sądy z tego obszaru nie są w stanie obiektywnie rozpoznać ich sprawy. Powyższe działania, podejmowane przez pokrzywdzonych, znacznie utrudniają i wydłużają rozpoznanie sprawy o sygn. akt II Kp (…) w rozsądnym terminie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Odstąpienie od właściwości miejscowej sądu do rozpoznania sprawy może nastąpić tylko wyjątkowo, w sytuacji uzasadnionej szczególnymi okolicznościami. Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości", uzasadniające korzystanie z właściwości delegacyjnej na podstawie art. 37 k.p.k., nie ogranicza się do zagrożenia obiektywizmu w orzekaniu o odpowiedzialności karnej, lecz znajduje wyraz również w zagrożeniu sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego, realizującego ustawowy postulat rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 czerwca 2018 r, sygn. akt V KO 35/2018). Należy uznać, że wobec tak konsekwentnie wyrażanych przez stronę wątpliwości co do bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w T. , wskazane jest przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Przemawia za tym ponadto treść postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt IV Ko (…). potwierdzającego, że 18 sędziów Sądu Rejonowego w T. utrzymuje relacje służbowe i towarzyskie z prokurator J. J. P. Nie bez znaczenia są również względy ekonomiki procesowej. Przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu spoza okręgu [...], zgodnie z sugestią T. i J. W., zapobiec ma powtórzeniu się sytuacji wystąpienia u pokrzywdzonych wątpliwości co do obiektywizmu sędziów sądu rozpoznającego ich sprawę. Jednocześnie, wskazany Sąd Rejonowy w R. znajduje się w stosunkowo
3 niedalekiej odległości od Sądu Rejonowego w T. i rozpoznanie tam sprawy nie powinno podnieść zanadto kosztów postępowania ani wydłużyć czasu jego trwania. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 125/17 2018-02-07Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sędziowie sądu miejscowo właściwego mają status pokrzywdzonych przez stronę wnoszącą…
- V KO 101/25 2025-07-03Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzonymi w sprawie są sędziowie sądu właściwego mi…
- V KO 54/19 2019-07-25Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziów i pracowników sądu, w którym sprawa ma być rozpoznana?
- IV KO 115/19 2019-10-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, gdy sprawa…
- IV KO 29/14 2014-05-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy