II KK 493/18

Sygn. akt II KK 493/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Marta Brylińska w sprawie M. C. skazanego z art. 157 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 24 stycznia 2019 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego (PK IV Ksk […]) od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt VI K […], I. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 537 § 2 k.p.k. umarza postępowanie; II. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE M. C. został oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 157 § 2 i 4 k.k. Jak wynika z protokołu rozprawy głównej z dnia 9 sierpnia 2018 r. (k – 112) „Nie stawił się oskarżony – o terminie powiadomiony przez awizo”. Sąd Rejonowy w Ł., przed którym toczyło się postępowanie w sprawie o sygn. akt VI K […], 2 postanowił prowadzić rozprawę pod nieobecność oskarżonego i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego wydał wyrok, którym: 1. uznał oskarżonego za winnego tego, że w dniu 18 lutego 2018 roku w Ł., używając przemocy wobec swojej matki J. C. polegającej na zadaniu uderzenia pięścią w głowę, szarpaniu za włosy, uderzaniu głową pokrzywdzonej o podłogę oraz kopaniu jej kolanami po plecach, spowodował u pokrzywdzonej obrażenia w postaci drobnych zasinień na tylnej powierzchni lewego stawu łokciowego, czym naruszył czynności narządów jej ciała na czas poniżej 7 dni, tj. czynu z art. 157 § 2 k.k. i za to na podstawie tego przepisu w zw. z art. 34 § 1 i § 1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie; 2. na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzekł w stosunku do oskarżonego zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 100 metrów; 3. na podstawie art. 34 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 5 k.k. zobowiązał oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu; 4. rozstrzygnął o kosztach. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone przez strony i uprawomocniło się w dniu 20 sierpnia 2018 r. (k – 123). Kasację od całości opisanego wyroku na korzyść skazanego wywiódł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wydanego wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na wydaniu przez Sąd Rejonowy w Ł. w dniu 9 sierpnia 2018 r. sygnatura akt VI K […] wyroku skazującego M. C. za czyn z art. 157 § 2 k.k. podczas gdy oskarżony ten zmarł przed jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.” W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługuje na uwzględnienie wobec oczywistej trafności podniesionego w niej zarzutu. 3 Z odpisu skróconego aktu zgonu z dnia 28 sierpnia 2018 r. o nr […], wystawionego przez Urząd Stanu Cywilnego w Ł. (k – 130 akt sprawy) wynika, że oskarżony zmarł w dniu 16 czerwca 2018 r. Oznacza to, że zaskarżony kasacją wyrok zapadł z rażącą obrazą prawa procesowego, ponieważ w chwili jego wydawania oskarżony nie żył, zatem stosownie do art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. wszczęte postępowanie karne należało umorzyć. Fakt rażącego naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku miał charakter obiektywny, ponieważ orzekający w sprawie Sąd nie wiedział o zaistnieniu negatywnej przesłanki. Brak wiedzy Sądu o śmierci oskarżonego nie ma znaczenia z punktu widzenia zaistnienia rażącej obrazy prawa, ponieważ orzeczenie dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., musi zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Kierując się powyższym należało uchylić zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 537 § 2 k.p.k. umorzyć postępowanie.