III CZ 229/22
PostanowienieIzba Cywilna2022-07-13
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Władysław Pawlak, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniesione osobiście przez stronę, która nie korzysta z wyjątków od obowiązkowego zastępstwa procesowego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, uznając je za niedopuszczalne. Podstawą odrzucenia było naruszenie art. 871 § 1 k.p.c. poprzez wniesienie pisma procesowego (zażalenia) osobiście przez stronę, która nie korzysta z przewidzianych w tym przepisie wyjątków od obowiązkowego zastępstwa przez adwokata lub radcy prawnego. Ponadto, postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajduje się w katalogu postanowień zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego, określonym w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c.Stan faktyczny
Powódka wniosła pismo zatytułowane jako „zażalenie” na postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia jej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pismo to zostało wniesione osobiście przez powódkę, która nie korzystała z żadnych wyjątków od obowiązku zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki jako niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 229/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Władysław Pawlak SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z powództwa T. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w O. i Prokuratorowi Okręgowemu w O. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lipca 2022 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt IV CSK 629/20, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Sporządzonym przez siebie pismem z dnia 17 marca 2022 r. powódka T. S. wniosła o „unieważnienie postępowania - orzeczenia z dnia 30 września 2021 r. sygn. IV CSK 629/20 Sądu Najwyższego - niezgodne z prawdą - powołania ponownego pełnomocnika - lub zobligowania pełnomocnika do poprawienia skargi - bądź ponowne rozpatrzenie sprawy - sprostowanie orzeczenia”. Wezwana do wyjaśnienia, jaki charakter ma jej pismo – wyjaśniła, że jest to zażalenie na wskazane w nim postanowienie Sądu Najwyższego. Postanowieniem tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia jej skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 Sąd Najwyższy zaważył co następuje. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, z wyjątkami przewidzianymi w art. 871 § 2 k.p.c. – zastępstwo takie nie jest konieczne w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy. Wyjątki te nie występują w niniejszej sprawie, dotyczącej sporządzonego przez stronę nie spełniającą tych wymagań zażalenia na postanowienie Sąd Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. podlegają zwrotowi bez wezwania do usunięcia braków (art. 130 § 5 k.p.c.), zaś środki zaskarżenia, w tym skarga kasacyjna i zażalenie, podlegają – na zasadach ogólnych i również bez wdrażania procedury naprawczej – odrzuceniu, jako niedopuszczalne, na podstawie art. 3986 § 2 i 3 lub - w wypadku zażaleń – w związku także z art. 3941 § 3 k.p.c. (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt V CZ 16/18, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2022 r., III CZ 44/22, niepubl.). Z tych przyczyn zażalenie wniesione osobiście przez powódkę podlega odrzuceniu. Zawarty w zażaleniu wniosek o ustanowienie pełnomocnika nie może zapobiec takiemu rozstrzygnięciu, ponieważ nawet w wypadku ustanowienia pełnomocnika nie byłby on władny naprawić braku zdolności powódki do wniesienia niniejszego zażalenia. Niezależnie od powyższej przyczyny odrzucenia zażalenia należy wskazać, że katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego jest zawarty w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 maja 2019 r., I CSK 746/17, niepubl.).
3 Postanowienie, które zaskarżyła powódka, nie zostało wymienione w powyżej przytoczonych przepisach, co skutkuje jego niedopuszczalnością (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 22 listopada 2010 r., III SO 3/10, czy z dnia 9 marca 2011 r., III SO 1/11, niepubl.). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., odrzucił zażalenie powódki jako niedopuszczalne. [as]
Powiązane orzeczenia
- III CZ 38/24 2024-03-29Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniesione przez stronę osobiście, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności postulacyjnej i niedopuszczalności śro…
- II UZ 73/22 2023-05-18Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, która powinna być zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, jest dopuszczalne?
- III CSK 210/20 2021-12-15Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniesione przez stronę osobiście, mimo obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, jest dopusz…
- I CSK 372/16 2017-03-01Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej, wniesione osobiście przez powódkę, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z powodu braku zastępstwa procesowego?
- II CSK 114/18 2018-09-05Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, sporządzone osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 130 § 5 KPCart. 3986 § 2art. 3941 § 3 KPCart. 3941 § 1art. 3986 § 3§ 1§ 2§ 5§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy