IV KK 140/13
WyrokIzba Karna2013-06-14
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Rafał Malarski, Roman Sądej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie wyjaśnienia przez sąd wszystkich ważnych okoliczności dotyczących statusu drogi oraz ustalenia, czy usytuowanie znaków drogowych nastąpiło zgodnie z prawem, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania z powodu przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że rażące naruszenie prawa, polegające na zaniechaniu wyjaśnienia przez sąd wszystkich ważnych okoliczności dotyczących statusu drogi oraz ustalenia, czy usytuowanie znaków drogowych nastąpiło zgodnie z prawem, może mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. W sytuacji, gdy od daty popełnienia czynów upłynął już okres przedawnienia, uchylenie wyroku i umorzenie postępowania jest uzasadnione. Sąd Najwyższy podkreślił, że tylko legalne ustawienie znaku może skutkować odpowiedzialnością za wykroczenie.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał obwinionego za winnego notorycznego niestosowania się do znaku zakazu wjazdu pojazdów o masie powyżej 5 ton. Obwiniony podnosił, że droga nie była drogą gminną, a znak został postawiony bezprawnie. Sąd Rejonowy nie zweryfikował tych okoliczności. Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację, wnosząc o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania z powodu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia karalności, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 140/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Roman Sądej Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie S. M. skazanego z art. 92 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2013 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 18 maja 2010 r., uchyla zaskarżony wyrok i - na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. - umarza postępowanie, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Z., wyrokiem z 18 maja 2010 r., uznał S. M. za winnego tego, że od 7 października do 11 grudnia 2009 r. w P., kierując pojazdami ciężarowymi, „notorycznie” nie stosował się do znaku pionowego B-18 „zakaz
2 wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej powyżej 5 ton”, to jest wykroczeń z art. 92 § 1 k.w., i – przy zastosowaniu art. 39 § 1 k.w. – odstąpił od wymierzenia mu kary. Wyrok uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Kasację od przedstawionego wyroku na korzyść obwinionego złożył Rzecznik Praw Obywatelskich. Zarzucając rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa – to jest art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 70 § 5 k.p.w. i art. 39 § 1 k.p.w., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich ważnych okoliczności dotyczących statusu drogi oraz ustalenia, czy usytuowania znaków drogowych dokonał uprawniony organ i zgodnie z obowiązującą procedurą – wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania z powodu przedawnienia karalności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja ze względu na oczywistą zasadność zasługiwała w całości na uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.). Rację miał skarżący, że sąd właściwy przeszedł do porządku nad wyjaśnieniami S. M., nie podejmując nawet próby sprawdzenia ich zgodności z prawdą. Zaniechał tego mimo utrzymywania przez obwinionego, że droga dojazdowa na działce nr ewid. 3456/4, na której – według oskarżyciela – miało dojść do popełnienia wykroczeń, nie była własnością Gminy P., ale ok. 30 współwłaścicieli, w tym obwinionego, i że znak B-18 postawiony został bezprawnie. Warto tu odnotować, że tylko legalne ustawienie znaku może skutkować odpowiedzialność za wykroczenie (zob. wyrok SN z 23 kwietnia 2008 r., III KK 445/07, LEX nr 393935). Zgłoszone przez obwinionego wątpliwości zostały uprawdopodobnione załączonymi do akt notatkami służbowymi (k. 4, 7, 8,, 11) i odpisem księgi wieczystej (k. 25). Z obowiązku zweryfikowania przedstawionych okoliczności nie zwalniały sądu ani zaświadczenie z 31 marca 2010 r. (k. 56), ani umowa z 12 kwietnia 2010 r. (k. 59), skoro brak było stosownej uchwały Rady Gminy P. w przedmiocie zaliczenia spornej drogi do kategorii drogi gminnej, podjętej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19,
3 poz. 115 ze zm.). Zagadnienie to miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia o winie obwinionego. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, stwierdzając rażącą i mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę wskazanych przez autora kasacji przepisów prawa, uchylił zaskarżony wyrok. Ponieważ od daty popełnienia czynów upłynęły już ponad 2 lata, ich karalność z uwagi na przedawnienie ustała, co sprawiło, że orzeczenie następcze przybrało postać umorzenia postępowania (art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w.). Nie miało tu zastosowania rozwiązanie z art. 45 § 2 k.w., bo w dniu uchylenia wyroku okres przedawnienia karalności wykroczeń już upłynął (zob. uchwała 7 sędziów SN z 7 czerwca 2002 r., I KZP 15/02, OSNKW 2002, z. 7 – 8, poz. 49). O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 118 § 2 k.p.w.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 141/13 2013-06-14Czy sąd właściwy prawidłowo ustalił status drogi i uprawnienia do umieszczenia znaków drogowych, a w konsekwencji, czy doszło do przedawnienia karalności wykroczenia?
- IV KK 139/13 2013-06-14Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok skazujący za wykroczenie, naruszył prawo procesowe, nie ustosunkowując się do zarzutów apelacji dotyczących statusu drogi i legalności oznakowania, co mogło prowadzić do przeda…
- IV KK 99/13 2013-04-24Czy wyrok nakazowy może zostać wydany, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, a znak drogowy, do którego odnosi się zarzut, mógł zostać postawiony niezgodnie z prawem?
- II KK 363/17 2018-03-12Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące legalności ustawienia znaków drogowych, opierając się wyłącznie na wyroku sądu administracyjnego?
- I KK 190/24 2024-07-26Czy rozpoznanie sprawy o wykroczenie w postępowaniu nakazowym, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego?
Powołane przepisy
art. 92 § 1art. 5 § 1 pkt 4 KPart. 45 § 1art. 39 § 1art. 366 § 1 KPKart. 70 § 5 KPart. 39 § 1 KPart. 535 § 5 KPKart. 112 KPart. 45 § 2art. 118 § 2 KP§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy