IV CSK 250/21

Sygn. akt IV CSK 250/21 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z wniosku […] Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przy uczestnictwie J. C., Banku […] w W. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 września 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania J. C. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt I 1 Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od uczestnika J. C. na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 (dwieście czterdzieści 00/100) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem 2 zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). W złożonej skardze kasacyjnej skarżący uczestnik J.C. powołał się na istotne zagadnienie prawne dotyczące zakresu kognicji sądu w postępowaniu o wpis do księgi wieczystej w kontekście zarzutów podnoszonych przez konsumenta, związanych z nabyciem wierzytelności hipotecznej przez fundusz sekurytyzacyjny. Wskazał także na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z dokonania wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego, mimo uprzedniego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z wniosku poprzedniego wierzyciela i braku skutecznego przeniesienia zabezpieczonej wierzytelności. Przyczyna kasacyjna w postaci istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych, powołanych we wniosku przepisów prawa, zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen i możliwych kierunków interpretacyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, niepubl., z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl., z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.). Problematyka kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym była wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. W orzecznictwie tym wskazano m.in., że w granicach tej kognicji lokuje się nie tylko ocena formalnej 3 prawidłowości dokumentu stanowiącego podstawę wpisu, lecz także badanie, czy jego treść uzasadnia przyjęcie, że powstało, uległo modyfikacji lub ustało prawo podlegające ujawnieniu w księdze wieczystej (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 1955 r., II CO 116/54, OSN 1956, nr 1, poz. 15, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 1995 r., III CZP 88/95, OSNC 1995, nr 11, poz. 163 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2012 r., II CSK 461/11, OSNC 2013, nr 1, poz. 8). Równocześnie wskazuje się jednak, że postępowanie o wpis do księgi wieczystej nie służy rozwiązywaniu sporów o prawo (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2009 r., II CSK 209/09, Biul. SN Izba Cywilna 2010, nr 4, s. 44 i z dnia 23 lutego 2011 r., V CSK 235/10, MoP 2014, nr 4, s. 215). Zagadnienia te są także szeroko omawiane w literaturze przedmiotu. W kontekście przejścia wierzytelności banku zabezpieczonej hipoteką na fundusz sekurytyzacyjny wyjaśniono także, że art. 195 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (jedn. tekst: Dz. U. z 2020 r., poz. 95, dalej - „u.f.i.”) ustanawia szczególna podstawę wpisu do księgi wieczystej zmiany wierzyciela hipotecznego, a jego treść oznacza, iż jedynym dokumentem wymaganym do wpisu przeniesienia wierzytelności hipotecznej na fundusz jest wskazany w tym przepisie wyciąg z ksiąg rachunkowych, podpisany przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych funduszu, potwierdzający nabycie przez fundusz sekurytyzacyjny wierzytelności albo puli wierzytelności zabezpieczonych hipoteką lub zastawem rejestrowym. Nie ma tym samym potrzeby przedstawiania w postępowaniu o wpis umowy stanowiącej podstawę przejścia wierzytelności na fundusz (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2017 r., V CSK 503/16, niepubl., z dnia 16 marca 2018 r., IV CSK 280/17, niepubl., i z dnia 23 maja 2018 r., III CSK 5/18, niepubl.). Przedstawiony we wniosku problem został sformułowany nie tylko z pominięciem wskazanego dorobku orzecznictwa, lecz także bez odwołania się do art. 195 u.f.i., który - jak wynikało wprost z wydanych w sprawie orzeczeń Sądów meriti - stanowił in casu podstawę dokonania wpisu w księdze wieczystej. We wniosku nie wyjaśniono również, z czego wynika i na czym polega 4 wzmiankowana w jego treści „rozbieżność w orzecznictwie”. Nie można było zatem uznać, że skarżący wykazał twierdzoną przyczynę kasacyjną. Z wywodów wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wynikało również, by była ona oczywiście uzasadniona. Skarżący oparł się w tej mierze na spostrzeżeniu, że postępowanie egzekucyjne z wniosku poprzedniego wierzyciela zostało umorzone, nie wyjaśniając jednak, jakie znaczenie miałaby mieć ta okoliczność z punktu widzenia oceny wniosku i dlaczego fakt ten miałby pociągać za sobą „bezpodstawność” przelewu wierzytelności, a w konsekwencji niemożność dokonania kwestionowanego wpisu. W świetle argumentów wniosku nie można było zatem przyjąć, iżby skarga kasacyjna była zasadna, a tym bardziej, by była ona zasadna w stopniu oczywistym, co zakłada elementarną i widoczną prima vista wadliwość zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156, i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18, niepubl.). Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 520 § 3 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. jw a.s.