II UZ 80/97
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1997-10-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwanej, która nie wniosła apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji, przysługuje środek odwoławczy w postaci kasacji od wyroku sądu drugiej instancji, który zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do drugiej pozwanej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pozwanej, która nie zaskarżyła wyroku sądu pierwszej instancji, nie przysługuje środek odwoławczy w postaci kasacji od wyroku sądu drugiej instancji, nawet jeśli była powiadomiona o rozprawie apelacyjnej i otrzymała wyrok sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem. Kasacja służy stronie od wyroku sądu drugiej instancji, a dla pozwanej, która nie wniosła apelacji, wyrok sądu pierwszej instancji stał się prawomocny.Stan faktyczny
Powódka dochodziła odszkodowania od dwóch szkół z tytułu choroby zawodowej. Sąd pierwszej instancji zasądził odszkodowanie solidarnie od obu pozwanych. Tylko jedna pozwana wniosła apelację, która została uwzględniona przez sąd drugiej instancji w zakresie tej pozwanej. Druga pozwana, która nie wniosła apelacji, złożyła kasację od wyroku sądu drugiej instancji. Sąd drugiej instancji odrzucił tę kasację, a następnie Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej Szkoły Podstawowej w B.D. na postanowienie o odrzuceniu jej kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 21 października 1997 r. II UZ 80/97 Jeżeli jedna z dwu pozwanych nie zaskarżyła wyroku Sądu I instancji, za-sądzającego świadczenie solidarnie, zaś sąd drugiej instancji zmienił zaskar-żony wyrok w ten sposób, że powództwo w stosunku do pozwanej skarżącej oddalił, to kasacja pozwanej, która wyroku sądu pierwszej instancji nie zaskar-żyła podlega odrzuceniu, choćby pozwana ta była powiadomiona o rozprawie apelacyjnej i otrzymała wyrok sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem (art. 3938 § 1 w związku z art. 392 § 1 KPC). Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 paź-dziernika 1997 r. sprawy z powództwa Anny G. przeciwko Szkole Podstawowej w B.D. oraz Szkole Podstawowej w O. o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, na skutek zażalenia pozwanych od postanowienia Sądu Wojewódz-kiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 24 czerwca 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Powódka Anna G. wniosła do Sądu Rejonowego w Jaśle pozew przeciwko Szkole Podstawowej w O. o odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej. Pozwana w odpowiedzi na pozew podniosła, że ostatnim miejscem zatrud-nienia powódki była Szkoła Podstawowa w B.D. Sąd Rejonowy w Jaśle wezwał Szkołę Podstawową w B.D. do udziału w spra-wie w charakterze pozwanej w trybie art. 194 § 1 KPC. Wyrokiem z dnia 27 lutego 1997 r. Sąd ten uwzględnił powództwo zasądzając
2 na rzecz powódki kwotę 7.339,50 zł odszkodowania solidarnie od obydwu pozwa-nych Szkół. Obydwie pozwane złożyły wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnie-niem i obydwie wyrok ten otrzymały. Apelację od powyższego wyroku wniosła tylko Szkoła Podstawowa w O. i Sąd Wojewódzki w Krośnie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 1997 r. apelację tę uwzględnił w ten sposób, że w stosunku do tej pozwanej po-wództwo oddalił. Szkoła Podstawowa w B.D. złożyła w terminie wniosek o doręczenie wyroku Sądu Wojewódzkiego z uzasadnieniem, a jej pełnomocnik zaskarżył ten wyrok kasa-cją. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 1997 r. Sąd Wojewódzki w Krośnie odrzu-cił kasację pozwanej Szkoły Podstawowej w B.D. uzasadniając, że pozwana ta nie wniosła apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w Jaśle, wobec czego rozpatrzeniu przez Sąd Wojewódzki podlegała tylko apelacja Szkoły Podstawowej w O. - w grani-cach tej apelacji, przy czym będące przedmiotem zaskarżenia prawa i obowiązki nie były wspólne dla obu pozwanych. Tym samym w stosunku do Szkoły Podstawowej w B.D. wyrok uprawomocnił się i nie służy od niego środek odwoławczy. Powyższe postanowienie zaskarżyła Szkoła Podstawowa w B.D. wnosząc o jego uchylenie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Pozwana Szkoła Podstawowa w B.D. została zapoznana nie tylko z motywami wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie, ale i z apelacją pozwanej Szkoły Podstawowej w O. Nie mogła przeto nie wiedzieć, że ta druga Szkoła mimo że powódka skierowała powództwo właśnie przeciwko niej - kwestionuje podstawy prawne swojej odpowie-dzialności i wskazuje na Szkołę Podstawową w B.D. jako zobowiązaną do naprawie-nia szkody. Apelacja Szkoły Podstawowej w O. nie kwestionowała bowiem, że po-wódka nie zachorowała na chorobę zawodową, lecz że nabawiła się tej choroby po-dczas zatrudnienia w Szkole Podstawowej w B.D. Jednakże ta ostatnia Szkoła apela-cji nie wniosła i swojej podstawy odpowiedzialności nie kwestionowała - nie złożyła też, jak to twierdzi w zażaleniu, żadnego pisma procesowego, bądź odpowiedzi na apelację, a na rozprawie apelacyjnej wnosiła o oddalenie apelacji, co jest równoznaczne z nie kwestionowaniem własnej odpowiedzialności wobec powódki, tyle tylko, że z przejęciem jej solidarnie ze Szkołą Podstawową w O.
3 Solidarność zobowiązania nie oznacza jego podzielenia w równych częściach między kilku zobowiązanych, lecz w całości obciąża tego, od którego uprawniony żąda świadczenia. Nie można przeto wykluczyć, że gdyby wyrok Sądu Rejonowego w Jaśle nie został zaskarżony - powódka wystąpiłaby o zapłatę odszkodowania do Szkoły w B.D. i ta Szkoła zobowiązana byłaby do spełnienia świadczenia. Skoro za-tem Szkoła Podstawowa w B.D. wnosiła na rozprawie apelacyjnej o oddalenie apela-cji - musiała się liczyć z ewentualnością zapłaty odszkodowania. Sąd Wojewódzki zmieniając zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego trafnie za-kwestionował przyjętą przez Sąd Rejonowy solidarną odpowiedzialność obu Szkół wykazując, między innymi przez powołanie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1994 r., II PZP 3/94 (OSNAPiUS 1994, Nr 4, poz. 65), że za zachorowanie na chorobę zawodową odpowiada ten zakład pracy, w którym pracownik był zatrud-niony podczas stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą (art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawo-dowych, Dz. U. z 1983 r. Nr 30 poz. 144 ze zm.). Tym samym trafne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego zajęte w zaskarżonym postanowieniu, iż apelacja Szkoły Podstawowej w O. nie mogła skutkować rozpoznania sprawy na rzecz Szkoły Podstawowej w B.D., która wyroku Sądu I instancji nie zaskarżyła, gdyż pomiędzy obydwiema pozwanymi Szkołami nie istniała w stosunku do powódki wspólnota praw i obowiązków. Błędny jest też pogląd skarżącego, że pomiędzy pozwanymi występuje współuczestnictwo jednolite, skoro nie wynikało ono ani ze stosunku za-trudnienia powódki w obu szkołach, ani z powołanego art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy wy-padkowej. Z chwilą upływu terminu do wniesienia apelacji od wyroku Sądu Rejono-wego w Jaśle stał on się prawomocny dla tej pozwanej, która nie wniosła od niego środka odwoławczego. Tym samym pozwanej Szkole Podstawowej w B.D. kasacja nie przysługuje, gdyż w świetle art. 392 § 1 KPC służy ona stronie od wyroku Sądu drugiej instancji, zaś dla tej Szkoły sprawa uprawomocniła się w pierwszej instancji i na przeszkodzie temu stwierdzeniu nie stoi fakt, iż była ona zawiadomiona o roz-prawie apelacyjnej oraz otrzymała wyrok Sądu Wojewódzkiego z uzasadnieniem. Kasacja Szkoły Podstawowej w B.D. podlegała zatem odrzuceniu, co Sąd Wojewódzki zaskarżonym postanowieniem uczynił, zaś zażalenia na to postanowie-nie nie można - z wyżej przytoczonych motywów - uznać za uzasadnione. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 39319 KPC w związku z art. 385 KPC orzekł jak w sentencji.
4 ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 191/98 1998-09-09Czy zarzut naruszenia prawa procesowego przez sąd pierwszej instancji, podniesiony w apelacji, może być przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy w kasacji, jeśli sąd drugiej instancji nie odniósł się do tych wadliwośc…
- I PK 295/04 2005-05-10Czy kasacja spełnia wymogi formalne dotyczące przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, w szczególności czy wskazanie istotnych zagadnień prawnych bez dalszego uzasadnienia jest wystarczające?
- II UZ 130/99 1999-11-23Czy Sąd pierwszej instancji jest właściwy do odrzucenia kasacji wniesionej od wyroku tego sądu?
- II CKN 1090/00 2002-09-19Czy środek odwoławczy w postaci kasacji, wniesiony zamiast zażalenia na wyrok sądu drugiej instancji wydany zamiast postanowienia o odrzuceniu apelacji, podlega odrzuceniu z powodu przekroczenia terminu przewidzianego dl…
- II UKN 422/97 1997-12-18Czy kasacja przysługuje od wyroku sądu drugiej instancji w części uchylającej sprawę do ponownego rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3938 § 1art. 392 § 1 KPCart. 194 § 1 KPC.art. 32 ust. 2art. 39319 KPCart. 385 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy