II KO 32/25
Izba Karna2025-04-23
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd właściwy wskazuje na nieprawidłowości w przydziale spraw i trudności w utworzeniu konstytucyjnego składu orzekającego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. nie uwzględnia się, gdy podnoszone przez sąd właściwy trudności organizacyjne, w tym dotyczące wyznaczania składów orzekających i rzekome konflikty personalne, nie stanowią wystarczającej podstawy do skorzystania z tej wyjątkowej instytucji. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga racjonalnej nieustępliwości i nie może być utożsamiane z interesem danego sądu, a wątpliwości co do rozpoznania sprawy przez cały sąd nie mogą wynikać z problemów wewnętrznych sądu.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na nieprawidłowości w przydziale spraw i trudności w utworzeniu konstytucyjnego składu orzekającego. Sąd Apelacyjny argumentował, że sytuacja ta uniemożliwia rozpoznanie sprawy zgodnie z wymogami konstytucyjnymi i traktatowymi. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę wcześniejsze analogiczne wystąpienia Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Apelacyjnego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
II KO 32/25 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie P. S. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 23 kwietnia 2025 r., wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II AKz 1165/24, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario, p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 lutego 2025 r., zwrócił się o przekazanie sprawy o sygn. akt II AKz 1165/24, innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swoje wystąpienie wskazał na występujące w przekonaniu sędziego referenta nieprawidłowości w przydziale spraw, cechujące się arbitralnością i bezprawnością, czego rezultatem miałoby być uniemożliwienie utworzenia składu Sądu, który spełnia warunku konstytucyjne i traktatowe. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
II KO 32/25 2 Inicjatywa Sądu Apelacyjnego w Warszawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że zagadnienie akcentowane w postanowieniu Sądu było w ostatnim czasie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, m. in. w postanowieniach z dnia: 18 marca 2025 r., II KO 38/25, 2 kwietnia 2025 r., II KO 51/25 i 14 kwietnia 2025 r., II KO 36/25, wydanych w związku z analogicznymi wystąpieniami Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Z tego względu, podzielając wyrażone tam zapatrywanie prawne oraz argumenty, wolno jedynie wskazać na najważniejsze powody wskazujące na brak podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Po pierwsze, rozważając skorzystanie z ww. instytucji należy pamiętać, że ma ona charakter wyjątkowy, a zatem stosowana musi być wyjątkowo, gdy przemawia za tym całokształt elementów, składających się na dobro wymiaru sprawiedliwości, a zatem także wzgląd na autorytet całego sądownictwa, nie zaś danego sądu. Nie bez powodu w orzecznictwie wskazuje się na potrzebę przyjęcia racjonalnej nieustępliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11). Po drugie, od dawna w judykaturze podkreśla się, że problemy czy trudności organizacyjne leżące po stronie sądu właściwego nie dają podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 września 2005 r., II KO 49/05; z dnia 27 maja 2015 r., III KO 34/15; z dnia 23 sierpnia 2023 r., I KO 59/23; z dnia 1 lutego 2024 r., II KO 8/24). Niewątpliwie zaś tego rodzaju charakter ma kwestia wyznaczania składów orzekających. Po trzecie, skorzystanie przez Sąd Najwyższy z instytucji tzw. właściwości delegacyjnej, może mieć zastosowanie, gdy istnieją wątpliwości co do rozpoznania sprawy przez cały sąd. Takiej wymowy nie mają z pewnością wątpliwości wyrażone w analizowanych postanowieniu, a wskazywanie w nich na konflikty personalne wewnątrz Sądu z pewnością nie sprzyja dobru wymiaru sprawiedliwości. Tym bardziej uwzględnienie takiego wniosku przyniosłoby rezultat sprzeczny z ratio legis instytucji unormowanej w art. 37 k.p.k. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
II KO 32/25 3 [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III KO 103/22 2022-09-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy istnieje podejrzenie powiązań zawodowych lub osobistych sędziów z osobami zaangażowanymi w postępowani…
- II KO 35/25 2025-03-26Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innego sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy sąd właściwy miejscowo wskazuje na odgórny podział czynności sędziom pionu karnego, prowadzący do ograni…
- IV KO 123/21 2021-10-07Czy względy organizacyjne i techniczne, takie jak obciążenie pracą sądu, brak odpowiedniej sali rozpraw czy niedostatek sędziów, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art.…
- II KO 67/25 2025-05-14Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. jest uzasadniony, gdy jego podstawą są zarzuty dotyczące sposobu przydziału sprawy sędziemu referentowi i potencjalne wątp…
- III KO 45/20 2020-05-29Czy względy organizacyjne i techniczne, takie jak duża liczba świadków czy obszerność referatu sędziego, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na dobr…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy