V CZ 27/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-04-22
Skład orzekający: Marek Sychowicz, Mirosław Bączyk, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może zastosować art. 103 k.p.c. do orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego, biorąc pod uwagę postępowanie strony w pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 103 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i może być stosowany jedynie w okolicznościach wskazanych w tym przepisie, nie podlegając wykładni rozszerzającej. Przy orzekaniu o kosztach za drugą instancję, jedynie okoliczności przewidziane w art. 103 k.p.c., występujące w postępowaniu w tej instancji, mogą uzasadniać jego zastosowanie. Postępowanie strony w pierwszej instancji nie ma znaczenia z punktu widzenia możliwości zastosowania art. 103 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 9 listopada 2009 r. zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, oddalając powództwo co do należności głównej i zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 600 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy powołał art. 103 k.p.c., wskazując na rzekomo niewłaściwe postępowanie pozwanej. Pozwana zaskarżyła postanowienie o kosztach zażaleniem do Sądu Najwyższego, zarzucając błędne zastosowanie art. 103 k.p.c. zamiast art. 98 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 27/10 POSTANOWIENIE Dnia 22 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa Indos Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. przeciwko H. B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 kwietnia 2010 r., zażalenia pozwanej na postanowienie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w K. z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt XIX Ga (...), uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 9 listopada 2009 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił zaskarżony przez pozwaną wyrok sądu pierwszej instancji w ten sposób, że powództwo co do należności głównej w kwocie 8.346,81 zł oddalił, oddalił apelację w pozostałej części (tj. co do odsetek ustawowych od należności głównej) i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 600 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Na uzasadnienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Sąd Okręgowy powołał art. 103 k.p.c. i
2 wskazał, że pozwana, pomimo zobowiązania do zapłaty na rzecz powoda nie podjęła żadnych czynności w celu wykonania zobowiązania, a dokonując zapłaty dopiero w dniu 27 lipca 2009 r. (tj. na trzy dni przed wydaniem wyroku Sądu pierwszej instancji), nie wykazała, że kwota objęta przelewem wpłynęła na rachunek bankowy powoda. Postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego zawarte w wymienionym wyroku pozwana zaskarżyła zażaleniem do Sądu Najwyższego. Zarzuciła błędne zastosowanie art. 103 k.p.c., zamiast art. 98 k.p.c. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i obciążenie powoda kosztami postępowania apelacyjnego lub – z ostrożności procesowej – „o wzajemne zniesienie kosztów zastępstwa procesowego oraz podzielenie kosztów postępowania”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 103 k.p.c. jest przepisem stanowiącym wyjątek od zasady obowiązującej przy orzekaniu o kosztach procesu, tj. zasady odpowiedzialności stron za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). Może on znaleźć zastosowanie tylko w okolicznościach w tym przepisie wskazanych i nie podlega wykładni rozszerzającej. Przy orzekaniu o kosztach procesu za drugą instancję jedynie okoliczności przewidziane w art. 103 k.p.c., występujące w postępowaniu w tej instancji, mogą uzasadnić zastosowanie tego przepisu. Pozwanej nie można jednakże zarzucić ani niesumiennego, ani niewłaściwego postępowania dlatego, że korzystając z przysługującego jej uprawnienia wniosła apelację od niekorzystnego dla niej wyroku sądu pierwszej instancji. Niesumiennym ani niewłaściwym postępowaniem nie było też popieranie przez pozwaną apelacji przed Sądem Okręgowym. Przy orzekaniu o kosztach procesu za drugą instancję nie ma znaczenia – z punktu widzenia możliwości zastosowania art. 103 k.p.c. – postępowanie pozwanej przed sądem pierwszej instancji. Z przytoczonych względów zażalenie jest zasadne. Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 zd. pierwsze w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił przeto jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 33/11 2011-05-11Czy sąd drugiej instancji może zastosować art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego, mimo oddalenia apelacji?
- III CZ 37/12 2012-06-06Czy Sąd Apelacyjny, oddalając apelację i zasądzając od powoda koszty postępowania apelacyjnego, powinien był rozważyć zastosowanie art. 102 k.p.c. pomimo braku takiego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji?
- II PZ 15/11 2011-05-05Czy sąd drugiej instancji może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. lub art. 103 k.p.c., jeśli strona nie przedstawiła wystarczających dowodów na uz…
- IV CZ 136/10 2011-03-25Czy sąd drugiej instancji, obciążając stronę kosztami postępowania apelacyjnego, powinien rozważyć zastosowanie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji odstąpił od obciążenia tej strony kosztami, a strona…
- II CZ 105/09 2010-03-17Czy sąd drugiej instancji, odstępując od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c., musi szczegółowo uzasadnić swoją decyzję, wskazując konkretne okoliczności uzasad…
Powołane przepisy
art. 103 KPCart. 98 KPCart. 98 § 1 KPCart. 39815art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy