V CZ 27/10

PostanowienieIzba Cywilna2010-04-22

Skład orzekający: Marek Sychowicz, Mirosław Bączyk, Hubert Wrzeszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może zastosować art. 103 k.p.c. do orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego, biorąc pod uwagę postępowanie strony w pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 103 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i może być stosowany jedynie w okolicznościach wskazanych w tym przepisie, nie podlegając wykładni rozszerzającej. Przy orzekaniu o kosztach za drugą instancję, jedynie okoliczności przewidziane w art. 103 k.p.c., występujące w postępowaniu w tej instancji, mogą uzasadniać jego zastosowanie. Postępowanie strony w pierwszej instancji nie ma znaczenia z punktu widzenia możliwości zastosowania art. 103 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 9 listopada 2009 r. zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, oddalając powództwo co do należności głównej i zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 600 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy powołał art. 103 k.p.c., wskazując na rzekomo niewłaściwe postępowanie pozwanej. Pozwana zaskarżyła postanowienie o kosztach zażaleniem do Sądu Najwyższego, zarzucając błędne zastosowanie art. 103 k.p.c. zamiast art. 98 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 27/10 POSTANOWIENIE Dnia 22 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa Indos Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. przeciwko H. B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 kwietnia 2010 r., zażalenia pozwanej na postanowienie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w K. z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt XIX Ga (...), uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 9 listopada 2009 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił zaskarżony przez pozwaną wyrok sądu pierwszej instancji w ten sposób, że powództwo co do należności głównej w kwocie 8.346,81 zł oddalił, oddalił apelację w pozostałej części (tj. co do odsetek ustawowych od należności głównej) i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 600 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Na uzasadnienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Sąd Okręgowy powołał art. 103 k.p.c. i 2 wskazał, że pozwana, pomimo zobowiązania do zapłaty na rzecz powoda nie podjęła żadnych czynności w celu wykonania zobowiązania, a dokonując zapłaty dopiero w dniu 27 lipca 2009 r. (tj. na trzy dni przed wydaniem wyroku Sądu pierwszej instancji), nie wykazała, że kwota objęta przelewem wpłynęła na rachunek bankowy powoda. Postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego zawarte w wymienionym wyroku pozwana zaskarżyła zażaleniem do Sądu Najwyższego. Zarzuciła błędne zastosowanie art. 103 k.p.c., zamiast art. 98 k.p.c. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i obciążenie powoda kosztami postępowania apelacyjnego lub – z ostrożności procesowej – „o wzajemne zniesienie kosztów zastępstwa procesowego oraz podzielenie kosztów postępowania”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 103 k.p.c. jest przepisem stanowiącym wyjątek od zasady obowiązującej przy orzekaniu o kosztach procesu, tj. zasady odpowiedzialności stron za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). Może on znaleźć zastosowanie tylko w okolicznościach w tym przepisie wskazanych i nie podlega wykładni rozszerzającej. Przy orzekaniu o kosztach procesu za drugą instancję jedynie okoliczności przewidziane w art. 103 k.p.c., występujące w postępowaniu w tej instancji, mogą uzasadnić zastosowanie tego przepisu. Pozwanej nie można jednakże zarzucić ani niesumiennego, ani niewłaściwego postępowania dlatego, że korzystając z przysługującego jej uprawnienia wniosła apelację od niekorzystnego dla niej wyroku sądu pierwszej instancji. Niesumiennym ani niewłaściwym postępowaniem nie było też popieranie przez pozwaną apelacji przed Sądem Okręgowym. Przy orzekaniu o kosztach procesu za drugą instancję nie ma znaczenia – z punktu widzenia możliwości zastosowania art. 103 k.p.c. – postępowanie pozwanej przed sądem pierwszej instancji. Z przytoczonych względów zażalenie jest zasadne. Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 zd. pierwsze w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił przeto jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 103 KPCart. 98 KPCart. 98 § 1 KPCart. 39815art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy