II CZ 91/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-08-23

Skład orzekający: Barbara Myszka, Teresa Bielska-Sobkowicz, Andrzej Niedużak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa polegającego na złożeniu fałszywych zeznań, może zostać uwzględniona bez prawomocnego wyroku skazującego sprawcę tego przestępstwa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania oparta na podstawie z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. (uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa) wymaga wykazania popełnienia przestępstwa prawomocnym wyrokiem skazującym. Brak takiego wyroku, chyba że postępowanie karne nie mogło być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów, skutkuje odrzuceniem skargi. Sąd nie ma obowiązku poszukiwania innych podstaw wznowienia niż te wskazane w skardze.
Stan faktyczny
Powód złożył skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że prawomocny wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa polegającego na złożeniu fałszywych zeznań przez pozwanego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia oraz została złożona z uchybieniem terminu. Powód złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 91/12 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSA Andrzej Niedużak (sprawozdawca) w sprawie ze skargi W. D. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 5 marca 2008 r., wydanym w sprawie z powództwa W. D. przeciwko C. D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 sierpnia 2012 r., zażalenia powoda (skarżącego) na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 grudnia 2011 r., oddala zażalenie i przyznaje radcy prawnemu A. J. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł. powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu zażaleniowym. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem tego Sądu, oddalającym apelację skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny stwierdził, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia oraz że skargę złożono z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c. W złożonym zażaleniu powód zarzucał naruszenie art. 410 § 2 k.p.c. przez jego nieprawidłowe niezastosowanie i odrzucenie skargi bez uzyskania stanowiska skarżącego odnośnie istnienia podstaw wznowienia, mimo powziętych przez sąd wątpliwości w tym zakresie. Naruszenie art. 407 §1 k.p.c. w związku z art. 404 k.p.c. przez ich nieprawidłową interpretację i uznanie, że skarga została złożona z naruszeniem ustawowego terminu, mimo braku ku temu podstaw. Wnioski zażalenia zmierzały do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 409 k.p.c., skarga o wznowienie postępowania powinna czynić zadość warunkom pozwu oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia oraz wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązek wskazania podstawy wznowienia wymaga uwzględnienia wyczerpującego katalogu podstaw wznowienia przewidzianych w art. 401-403 k.p.c. i oparcia skargi wyłącznie o podstawę tam wskazaną. Z art. 409 i 410 § 1 k.p.c. wynika, że sąd bada i ocenia wyłącznie podstawy wznowienia powołane w skardze, a nie rozważa innych możliwych podstaw, ani ich nie poszukuje (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2011 r., II PZ 24/11 - niepubl.). Warunkiem rozpatrywania zasadności skargi jest łączne spełnienie wszystkich wymogów wskazanych w art. 409 k.p.c. Brak nawet jednego z nich sprawia, że rozpatrywanie sprawy nie jest możliwe. Dlatego też stwierdzenie 3 braku choćby jednego z tych warunków powoduje odrzucenie skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2011 r., III UZ 28/11 - niepubl.). W skardze o wznowienie postępowania wniesionej przez W. D. sformułowano podstawę wznowienia w sposób odpowiadający przepisowi art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Skarżący twierdził mianowicie, że wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa polegającego na złożeniu przez C. D. fałszywych zeznań. W postanowieniu z dnia 12 marca 2009 r. (V CZ 8/09, OSNC-ZD 2010/2/39) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w art. 403 §1 pkt 2 k.p.c. chodzi o przestępstwa, w których celem przestępczego działania jest uzyskanie wyroku określonej treści np. łapownictwo, fałszywe zeznania. Równocześnie potwierdził Sąd Najwyższy, że w przypadku podstawy wznowienia z art. 403 §1 pkt 2 k.p.c., niezbędne jest wykazanie popełnienia przestępstwa za pomocą prawomocnego wyroku skazującego. Taki wniosek wynika z art. 404 k.p.c., który stanowi, iż z powodu przestępstwa można żądać wznowienia wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1999 r„ III CKN 1075/98, OSNC 1999/7-8/138). Z treści skargi nie tylko nie wynika aby wyrok skazujący C. D. w postępowaniu karnym był wydany, ale wynika, że taki wyrok nie zapadł. Nie zachodziły zatem uzasadnione powody aby Sąd Apelacyjny na podstawie art. 410 § 2 k.p.c. żądał od skarżącego uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających dopuszczalność wznowienia. Powyższe wskazuje, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej podstawie, co uzasadniało jej odrzucenie stosownie do art. 410 § 1 k.p.c. Rozważanie sformułowanego w zażaleniu zarzutu naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 407 § 1 k.p.c. w związku z art. 404 k.p.c., stało się zbędne, jako że wynik tych rozważań nie mógł wpłynąć na treść orzeczenia. W tych okolicznościach, na podstawie art. 398 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy zażalenie oddalił. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 108 §1 k.p.c. i §13 ust. 2 pkt 2 w związku z §6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 4 nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 407 § 1 KPCart. 410 § 2 KPCart. 407 §1 KPCart. 404 KPCart. 409 KPCart. 401art. 409art. 403 § 1 pkt 2 KPCart. 403 §1 pkt 2 KPCart. 410 § 1 KPCart. 398 KPCart. 3941 § 3 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy