II CZ 87/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-11-09

Skład orzekający: Jan Górowski, Anna Kozłowska, Agnieszka Piotrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie z powództwa o nakazanie złożenia oświadczenia woli o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu, koszty postępowania sądowego ponosi spółdzielnia mieszkaniowa, niezależnie od wyniku sprawy?
Ratio decidendi
Zgodnie z art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 30 grudnia 2009 r., osoba uprawniona do żądania ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu, w przypadku bezczynności spółdzielni, może wystąpić do sądu z powództwem, a pozew jest wolny od opłaty sądowej, zaś koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia. Przepis ten stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, co oznacza, że spółdzielnia ponosi koszty postępowania bez względu na jego wynik.
Stan faktyczny
Powodowie wytoczyli powództwo przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „O.” o nakazanie złożenia oświadczenia woli. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powodów, obciążył pozwaną spółdzielnię opłatą od apelacji oraz kosztami postępowania odwoławczego, a także oddalił zażalenie pozwanej. Pozwana zaskarżyła zażaleniem postanowienie o kosztach postępowania odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o kosztach postępowania odwoławczego i zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 1200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 87/11 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSA Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa Gertrudy W. i Kazimierza W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „O.” w P. o nakazanie złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte w pkt 2 i 3 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 lutego 2011 r., 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powodów kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. 2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny rozstrzygnął apelację powodów oraz zażalenie pozwanej w ten sposób, iż apelację oddalił (punkt 1), obciążył pozwaną obowiązkiem uiszczenia opłaty od apelacji (punkt 2), obciążył pozwaną kosztami postępowania odwoławczego (punkt 3) oraz oddalił zażalenie pozwanej (punkt 4) i zasądził od pozwanej na rzecz powodów koszty postępowania zażaleniowego (punkt 5). Wyrok w punkcie 2 i 3, tj. w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego, został zaskarżony zażaleniem przez pozwaną, która wniosła o jego zmianę w tym zakresie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Pozwana zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie art. 491 w zw. z art. 1714 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez ich błędne zastosowanie. Powodowie, w odpowiedzi na zażalenie, wnieśli o jego oddalenie i przyznanie im kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. Stosownie do treści art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. 2003, Nr 119, poz. 1116), w brzmieniu ustalonym przed nowelizacją dokonaną z dniem 30 grudnia 2009 r., „osoba, która na podstawie ustawy może żądać ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu, w razie bezczynności spółdzielni może wystąpić do sądu z powództwem na podstawie art. 64 Kodeksu cywilnego w związku z art. 1047 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Pozew wolny jest od opłaty sądowej, zaś koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia”. W judykaturze jednoznacznie wskazano, iż art. 491 ustawy o spółdzielniach przesądzając, że koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia, wprowadza odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, która oznacza, że strona, która sprawę przegrała, zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty postępowania (por. postanowienie SN z dnia 3 lutego 2010 r., 3 II CZ 90/09, Biul. SN 2010/4/13). W konsekwencji w sprawie z powództwa osoby, o której mowa w art. 491 ustawy o spółdzielniach, bez względu na jej wynik koszty poniesione przez strony pokrywa pozwana spółdzielnia (por. wyrok SN z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 51/10 oraz postanowienia SN z dnia 26 stycznia 2011 r., IV CZ 100/10 i z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CZ 56/11). Sąd Okręgowy prawidłowo zatem zastosował przywołany wyżej przepis, obciążając pozwaną spółdzielnię kosztami postępowania w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Sąd Najwyższy zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 1200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, w oparciu o treść art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, wysokość wynagrodzenia ustalając w oparciu o treść § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 491art. 1714 ust. 1art. 64art. 1047 § 1art. 39814art. 3941 KPC§ 1§ 12 ust. 2§ 6 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy